Skipulagsmál höfuðborgarsvæðisins - 01.09.1984, Side 20

SKIPULAGSMÁL HÖFUÐBORGARSVÆÐISINS
20
Engar skipulagðar rannsóknir hafa
farið fram á því hvaða tegundir,
hvaða afkvæmi henta best. Því
byggjum við á þeim tegudum sem
hingað til hafa reynst vel. Það þarf
að hrinda í framkvæmd vísinda-
legum athugunum og tilraunasvæð-
um þar sem hægt er að reyna ýmsar
tegundir trjáa og runna.
Ljóst er að sökum fjármagnsskorts
hefur víða ekki tekist að ganga fylli-
.lega frá grænum svæðum og hefur
fullnaðar frágangur þeirra dregist í
mörg ár. Á fjölmörgum stöðum
hefur aðeins verið sléttað og lagðar
yfir grasþökur. Þetta er ódýrt, en
stórar grasflatir eru dýrar í rekstri,
þegar til lengdar lætur. Víða er-
lendis hefur því verið gripið til ann-
arra ráða, skipulögð hafa verið
gróðursvæði í samliggjandi beltum
og í þau sett tré og runnar af mörg-
um tegundum.
KOSTNAÐARSAMANBURÐ-
UR GRAS/MAGNÚTPLÖNTUN
TRJÁA OG RUNNA
Stofnkostnaður Gras 1 : 1,5 Magn-
útplöntun
Viðhaldskostnaður
Fyrstu 5 ár 1 : 1
Eftir 5 ár 4 : 1
(GÖRANSON 82)
Dæmið sýnir að stofnkostnaður er
meiri við magnútplöntun trjáa og
runna en að leggja grasþökur, en ef
eftir 5 ár er viðhald trjá- og runna-
gróðurs allt að fjórum sinnum
lægra.
Trjárækt á opnum svæðum. Kostn-
aður á hvern hektara í Reykjavík
sumarið 1983 var 300 þús, miðað
við frágang á hvern hektara lands,
se þar ræktað gras, á móti 1 milljón
sé plantað trjám og runnum. Ef
Teikningin sýnir einstakar trjátegundir og
hæð þeirra í grófum dráttum á svæðinu í dag.
IOM
12 3 4 5 6 7
1) Hlynur 2) Birki 3) Sitkagreni 4) Ösp 5) llmreynir/Silfurreynir 6) Álmur 7) Víðir
litið er á viðhald,þá má gera ráð
fyrir þessu:
gras 1: 7 trjárækt, þ.e.a.s. hún er
sjö sinnum ódýrari.
Þetta dæmi sýnir að gróðursetning
trjáa og runna er rétt fjárfesting og
hefur þá ekki verið minnst á aðra
jákvæða þætti þessa máls. Ef rétt er
að staðið, veita trjábelti skjól og
getur það bæði valdið hækkun á
hitastigi lofts sem nemur 1-6
gráðum á Celsius. Þau draga úr
hljóði, mengun, óæskilegri útsýn/
innsýn. Þau binda jarðveg og síðast
en ekki síst verður öll aðstaða til
útivistar og frístunda stórum betri.
Þetta er aðkallandi á þeim tíma,
þegar frístundir almennings aukast
og þörf á útivistarsvæðum fer
vaxandi.
Rekstur grænna svæða af heildarút-
gjöldum sveitarfélaganna liggur í
um ca 2% en ætti að vera í hringum
4% til að unnt væri að sinna þessu
máli að einhverju marki. Einnig má
benda á samanborið við bæi hjá
nágrannaþjóðum vorum þá er þetta
sama hlutfall 3-5%.
Fagþekking er nægileg en sveitarfé-
lög þyrftu á ráðunautum að halda.
Umsjón og yfirstjórn með ræktuð-
um svæðum bæja ætti að falla undir
eitt og sama embætti og starfsmenn
þess ættu að vera með við gerð
aðal- og deiliskipulags.
Æskilegt væri að garðyrkjustjóri
heyrði beint undir bæjarráð.
Trjágróður er besta og ódýrasta að-
ferð til að bæta umhverfi höfuð-
borgarsvæðisins sem ekki bara ber