Læknaneminn - 01.04.2022, Page 16

Læknaneminn - 01.04.2022, Page 16
14 LÆKNANEMINN Aldur Grófhreyfingar Fínhreyfingar Málþroski Samskipti og leikur 2 mánaða Lyftir höfði liggjandi á maga Opnar lófa Blæbrigði í hljóðum Brosir, myndar augnsamband 6 mánaða Veltir sér af maga yfir á bak Grípur um hluti, setur hluti í munn Bablar Þekkir nákomna, hlær 9 mánaða Situr án stuðnings Færir hluti á milli handa Blæbrigði í babli, lyftir upp höndum til að vera tekin í fang Svarar nafni, mismunandi svipbrigði 12 mánaða Togar sig upp í standandi stöðu, gengur með stuðningi Tangargrip (grip milli þumals og vísifingurs) Fyrsta orðið, skilur einstaka orð Leikur með bolta, hermir eftir leik 18 mánaða Gengur án stuðnings, klifrar upp á stól Krotar, prófar að nota skeið ≥ 6 orð, fer eftir einföldum munnlegum fyrirmælum Notar bendingar 3 ára Sparkar í bolta, þræðir stórar perlur á band Notar gaffal, teiknar hring eftir fyrirmynd Myndar að minnsta kosti þriggja orða setningar, spjallar Tekur virkan þátt í leik jafnaldra, aðstoðar við að klæða sig 5 ára Hoppar á öðrum fæti, heldur jafnvægi á öðrum fæti Hneppir nokkrum tölum, teiknar ferhyrning og þríhyrning eftir fyrir mynd, klippir út hring Segir stutta sögu, hlustar á sögu án mynda Skiptist á, aðstoðar við létt heimilisverk Grófhreyfingar Fínhreyfingar Málþroski Samskipti og leikur Situr ekki án stuðnings 9 mánaða. Notar ríkjandi hendi fyrir 1 árs aldur. Bablar ekki 6 mánaða. Brosir ekki 2 mánaða. Gengur ekki óstutt 18 mánaða. Tangargrip ekki notað 12 mánaða. Notar minna en 6 orð 18 mánaða. Horfir ekki á eftir hlut sem dettur 12 mánaða. Hoppar ekki jafnfætis 3 ára. Teiknar ekki mannsmynd með 6 líkamspörtum 5 ára. Myndar ekki 2 orða setningar 2 ára. Skortur á ímyndunarleik 2,5 ára. Minnkuð vöðvaspenna á öllum aldri. Áhyggjur af sjón á öllum aldri. Áhyggjur af heyrn á öllum aldri. Slakt augnsamband á öllum aldri. Tafla I. Dæmi um helstu áfanga í taugaþroska. Tafla II. Frávik í þroskaferli barna. greina og stiga heilablæðingar og afleiðingar þeirra. Heilarit eru hjálpleg við greiningu floga og til stigunar heilakvilla nýbura.1 Ítar legar erfðarannsóknir eru í boði og geta þær greint erfðabreytileika hjá barninu og gefið okkur nýjar upplýsingar um ástæður frávika í taugaþroska þess. Ýmsar blóð­ og þvag rannsóknir geta gefið mikilvægar upplýsingar í orsakagreiningu, svo sem skjald kirtilspróf, mælingar á kreatín kínasa, ammóníum, mjólkursýru, úrea og mælingar á ýmsum niðurbrotsefnum í blóði og þvagi sem gætu bent til frávika í efnaskiptum barnsins. Í sumum tilvikum gæti einnig verið gagnlegt að skoða nánar mænuvökva einstaklings.6, 27 Þegar grunur vaknar um frávik í tauga­ þroska þarf að gera ítarlegar mælingar á þroska, atferli, aðlögunarfærni og líðan barnsins. Slík athugun fer yfirleitt fram í nánasta umhverfi barnsins. Í mörgum til fellum er það sálfræðingur á vegum leik­ eða grunnskólakerfisins sem fram­ kvæmir slíka athugun. Ef þörf krefur er barninu vísað áfram í frekari athuganir sem krefjast þverfaglegrar teymisvinnu og samvinnu mismunandi stofnana. Þar má helst nefna Þroska­ og hegðunarstöð, sem býður upp á 2. stigs þjónustu, og Ráð­ gjafar­ og greiningarstöð, sem býður upp á 3. stigs þjónustu. Þá eru til ýmis stöðluð og hálfstöðluð próf, greiningarviðtöl og matslistar til að meta vitsmunaþroska, aðlögunar færni, einkenni á einhverfurófi, hegðun og líðan.1 Þegar niðurstöður úr þessum rannsóknum liggja fyrir er yfirleitt komin heildstæð mynd á frávik barnsins en þó liggur ekki alltaf fyrir læknisfræðileg skýring. Þess ber að geta að með vaxandi þekkingu í erfðalæknisfræði er oftar hægt að greina orsakir fyrir frávikum í taugaþroska.28 Hreyfiþroski Hreyfifærni barna tekur miklum framförum á fyrsta aldursárinu. Nýfædd börn sýna
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140

x

Læknaneminn

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Læknaneminn
https://timarit.is/publication/1885

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.