Læknaneminn - 01.04.2022, Síða 16

Læknaneminn - 01.04.2022, Síða 16
14 LÆKNANEMINN Aldur Grófhreyfingar Fínhreyfingar Málþroski Samskipti og leikur 2 mánaða Lyftir höfði liggjandi á maga Opnar lófa Blæbrigði í hljóðum Brosir, myndar augnsamband 6 mánaða Veltir sér af maga yfir á bak Grípur um hluti, setur hluti í munn Bablar Þekkir nákomna, hlær 9 mánaða Situr án stuðnings Færir hluti á milli handa Blæbrigði í babli, lyftir upp höndum til að vera tekin í fang Svarar nafni, mismunandi svipbrigði 12 mánaða Togar sig upp í standandi stöðu, gengur með stuðningi Tangargrip (grip milli þumals og vísifingurs) Fyrsta orðið, skilur einstaka orð Leikur með bolta, hermir eftir leik 18 mánaða Gengur án stuðnings, klifrar upp á stól Krotar, prófar að nota skeið ≥ 6 orð, fer eftir einföldum munnlegum fyrirmælum Notar bendingar 3 ára Sparkar í bolta, þræðir stórar perlur á band Notar gaffal, teiknar hring eftir fyrirmynd Myndar að minnsta kosti þriggja orða setningar, spjallar Tekur virkan þátt í leik jafnaldra, aðstoðar við að klæða sig 5 ára Hoppar á öðrum fæti, heldur jafnvægi á öðrum fæti Hneppir nokkrum tölum, teiknar ferhyrning og þríhyrning eftir fyrir mynd, klippir út hring Segir stutta sögu, hlustar á sögu án mynda Skiptist á, aðstoðar við létt heimilisverk Grófhreyfingar Fínhreyfingar Málþroski Samskipti og leikur Situr ekki án stuðnings 9 mánaða. Notar ríkjandi hendi fyrir 1 árs aldur. Bablar ekki 6 mánaða. Brosir ekki 2 mánaða. Gengur ekki óstutt 18 mánaða. Tangargrip ekki notað 12 mánaða. Notar minna en 6 orð 18 mánaða. Horfir ekki á eftir hlut sem dettur 12 mánaða. Hoppar ekki jafnfætis 3 ára. Teiknar ekki mannsmynd með 6 líkamspörtum 5 ára. Myndar ekki 2 orða setningar 2 ára. Skortur á ímyndunarleik 2,5 ára. Minnkuð vöðvaspenna á öllum aldri. Áhyggjur af sjón á öllum aldri. Áhyggjur af heyrn á öllum aldri. Slakt augnsamband á öllum aldri. Tafla I. Dæmi um helstu áfanga í taugaþroska. Tafla II. Frávik í þroskaferli barna. greina og stiga heilablæðingar og afleiðingar þeirra. Heilarit eru hjálpleg við greiningu floga og til stigunar heilakvilla nýbura.1 Ítar legar erfðarannsóknir eru í boði og geta þær greint erfðabreytileika hjá barninu og gefið okkur nýjar upplýsingar um ástæður frávika í taugaþroska þess. Ýmsar blóð­ og þvag rannsóknir geta gefið mikilvægar upplýsingar í orsakagreiningu, svo sem skjald kirtilspróf, mælingar á kreatín kínasa, ammóníum, mjólkursýru, úrea og mælingar á ýmsum niðurbrotsefnum í blóði og þvagi sem gætu bent til frávika í efnaskiptum barnsins. Í sumum tilvikum gæti einnig verið gagnlegt að skoða nánar mænuvökva einstaklings.6, 27 Þegar grunur vaknar um frávik í tauga­ þroska þarf að gera ítarlegar mælingar á þroska, atferli, aðlögunarfærni og líðan barnsins. Slík athugun fer yfirleitt fram í nánasta umhverfi barnsins. Í mörgum til fellum er það sálfræðingur á vegum leik­ eða grunnskólakerfisins sem fram­ kvæmir slíka athugun. Ef þörf krefur er barninu vísað áfram í frekari athuganir sem krefjast þverfaglegrar teymisvinnu og samvinnu mismunandi stofnana. Þar má helst nefna Þroska­ og hegðunarstöð, sem býður upp á 2. stigs þjónustu, og Ráð­ gjafar­ og greiningarstöð, sem býður upp á 3. stigs þjónustu. Þá eru til ýmis stöðluð og hálfstöðluð próf, greiningarviðtöl og matslistar til að meta vitsmunaþroska, aðlögunar færni, einkenni á einhverfurófi, hegðun og líðan.1 Þegar niðurstöður úr þessum rannsóknum liggja fyrir er yfirleitt komin heildstæð mynd á frávik barnsins en þó liggur ekki alltaf fyrir læknisfræðileg skýring. Þess ber að geta að með vaxandi þekkingu í erfðalæknisfræði er oftar hægt að greina orsakir fyrir frávikum í taugaþroska.28 Hreyfiþroski Hreyfifærni barna tekur miklum framförum á fyrsta aldursárinu. Nýfædd börn sýna
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140

x

Læknaneminn

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Læknaneminn
https://timarit.is/publication/1885

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.