Landsmál - sept 1947, Side 7

TÍMARIT UM LANDSMÁL
að verja til endurbyggingar atvinnutækjanna. Allir voru
þess fýsandi að meginhluta gjaldeyrisins væri varið í
þessu skyni. En í þessu efni voru menn ekki á einu máli
um hvemig framkvæma skyldi. Þeir, sem töldu dýrtíð-
ina hættulega atvinnulífi landsmanna vildu fyrst hefjast
handa gegn verðbólgunni svo að heilbrigður grundvöllur
væri fenginn til að byggja á nýsköpunina. Þeir töldu ný-
byggingar í stórum stíl að mestu leyti byggðar á sandi,
, meðan ekki væru settar skorður við dýrtíðinni. Þetta
var kveðið niður og kallað skemmdarverk, með miklum
pólitískum bæxlagangi.
Á rúmlega tveimur árum var upp urinn allur gjald-
eyrir, sem lagður hafði verið til hliðar til nýbygginga,
og meira til, því að ráðið mun hafa veitt leyfi fyrir um
50 millj. kr. umfram það, sem til var. Nú er smátt og
smátt að koma í ljós, að enginn skipulegur grundvöllur
hefir verið lagður fyrir þeim störfum, sem Nýbyggingar-
ráði var ætlað að vinna. Ráðið virðist hafa veitt gjald-
eyrinum út í stríðum straumum, án þess að gera sér
nokkura glögga grein fyrir því, hvaða áhrif þessi fjár-
austur hefði á atvinnulífið og hvort atvinnureksturinn
í landinu hefði þess fulla þörf, eða hvort nægilegt fé væri
fyrir hendi til framkvæmda eða reksturs. Gjaldeyrir hefir
verið veittur í stórum stíl fyrir tækjum, án þess að
nokkur fjárhagslegur grundvöllur væri fyrir hendi að
koma þeim upp hér og reka þau. Milljónum króna var
varið til að kaupa bíla sem áttu að fara til landbúnaðar-
framleiðslu, en fylla nú allar götur hér í Reykjavík. Inn-
flutningur á vörubifreiðum, fyrir atbeina Nýbyggingar-
ráðs, er orðinn svo mikill, að talið er að ekki sé atvinna
» til nema fyrir nokkurn hluta þeirra, sem aðsetur hafa í
Reykjavík og öðrum kaupstöðum.
Þessi mikli austur gjaldeyris kallaði á mikið fé í þann
rekstur, sem honum var beint til. Ef allt hefði verið með
felldu hefði það fé átt að koma frá þeim, sem áttu fé
sitt liggjaandi í bönkunum, svo sem til byggingar skipa-
7