Morgunblaðið - 23.06.1989, Side 18

Morgunblaðið - 23.06.1989, Side 18
18 MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 23. JÚNÍ 1989 MORGÚNBLAÐIÐ PÖSTODAGUR 23; JÚNÍ l'989 19 Útgefandi Framkvæmdastjóri Ritstjórar Aðstoðarritstjóri Fulltrúarritstjóra Fréttastjórar Auglýsingastjóri Árvakur, Reykjavík Haraldur Sveinsson. MatthíasJohannessen, Styrmir Gunnarsson. Björn Bjarnason. Þorbjörn Guðmundsson, Björn Jóhannsson, Árni Jörgensen. Freysteinn Jóhannsson, Magnús Finnsson, Sigtryggur Sigtryggsson, Ágúst Ingi Jónsson. BaldvinJónsson. Ritstjórn og skrifstofur: Aðalstræti 6, sími 691100. Auglýsingar: Aðalstræti 6, sími 22480. Afgreiðsla: Kringlan 1, sími 83033. Áskriftargjald 900 kr. á mánuði innanlands. [ lausasölu 80 kr. eintakið. Er Þjóðviljinn orðinn málgagn milliliða? Það er erfitt að halda uppi skyn- samlegum umræðum um þjóð- félagsmál á íslandi. Raunar er það ekki nýtt fyrirbæri. Pólitískt orðaskak hefur lengi verið með þeim hætti, að það er þátttakendum til lítils sóma. Dæmi um umræður af þessu tagi er að finna í forystugrein Þjóðviljans í gær. Þar er fjallað um afstöðu Morg- unblaðsins til síðustu aðgerða rikis- stjómarinnar í efnahagsmálum. Þjóð- viljinn segir. „Það væri sannarlega vandlifað, ef menn ættu að taka mark á Morgun: blaðinu frá degi til dags. Þegar ASÍ og BSRB mótmæltu verðhækkunum tók blaðið rösklega undir þau mót- mæli — og hlutu menn að álykta sem svo, að blaðið vildi, að þær yrðu dregn- ar til baka. Síðan kemur stjómin að nokkru til móts við sjónarmið laun- þegasamtakanna og þá bregður svo við, að Morgunblaðið telur þá niður- stöðu verri en einskis virði. Meira en svo: ef ríkisstjómin hefði dregið allar hækkanir til baka þá hefði það líka yerið slæmt að dómi þessa sama Morgunblaðs ... Ekki er gott að vita, hvort menn vilja kalla skrif Morgun- blaðsins „pólitískan leik“ eða „blekk- ingar" — slíkt er smekksatriði. Hitt er víst, að þau bera af engu meiri keim en mjög geldu stjómarandstöðu- rausi: það er allt illt, sem frá stjórn- inni kemur, öðru visi getur það ekki verið og því hlýtur það að vera svo.“ Nú er það að vísu rangt, að Morg- unblaðið telji allt illt, sem frá núver- andi ríkisstjóm kemur. Fyrir nokkrum dögum tók Morgunblaðið t.d. upp vöm í leiðara fyrir ráðherra Alþýðu- bandalagsins, þá Ólaf Ragnar Grímsson og Svavar Gestsson, vegna aðkasts, sem þeir verða fyrir út af tilraunum til að spara í skólakerfinu. Hitt er þó kjami þessa máls, að Þjóð- viljinn getur ekki rökrætt-um afstöðu Morgunblaðsins til verðhækkana og verðlækkana' án þess að fara með blekkingar og leyna kjama málsins. í forystugrein Morgunblaðsins í fyrra- dag sagði: „Jafnvel verðlækkunin á mjólk og útsala á kjötfjallinu á eftir að koma við pyngju launþega þótt síðar verði. Það gerist, þegar ríkisstjórnin gerir ráðstafanir til þess að greiða með ein- hveiju móti 5-6 milljarða hallarekstur ríkissjóðs á þessu ári og þ. á m. þær 100-200 milljónir króna, sem þessar aðgerðir kosta. Tilfærslur af þessu tagi hafa enga raunverulega þýðingu fyrir fólkið í landinu." Sú lækkun á n\jólkurlítra, sem ríkisstjómin hefur beitt sér fyrir og verkalýðsforingjamir Ásmundur Stef- ánsson og Ögmundur Jónasson fagna svo mjög, þýðir um 188 krónur í spamað á mánuði fyrir vísitölufjöl- skyldu. Auðvitað hefur verðlækkun af þessu tagi eða benzínlækkunin eða tímabundin kjötlækkun enga þýðingu fyrir launafólk, en það sem verra er: Hún verður tekin aftur á einhvem hátt vegna þess, að hún er búin til með tilfærslum en ekki með raun- verulegum umbótum í efnahagskerf- inu. Þetta eru svo einfaldar staðreynd- ir, að um þær á ekki að þurfa að deila, hvorki við Þjóðviljann né aðra. Þegar Morgunblaðið hvetur verka- lýðshreyfinguna til þess að beita styrk sínum til að ná fram raunverulegum umbótum í efnahags- og atvinnumál- um á blaðið að sjálfsögðu við þann uppskurð á núverandi kerfi, sem er óhjákvæmilegur, ef við íslendingar eigum að brjótast út úr þeim víta- hring, sem við eram komnir í. Þjóðvilj- inn hefur gagnrýnt Morgunblaðið fyr- ir að boða fijálsari innflutning á mat- vælum og telur, að í því felist fjand- skapur við landbúnaðinn. Spyija má: Er það ekki mesta kjarabótin, sem hægt er að tryggja launafólki í þessu landi, ef hægt er að knýja fram lækk- un á matvælum með aukinni sam- keppni? Nú er bytjað að flytja inn smjöidíki, sem kostar mun minna en innlent smjörlíki. Þessi innflutningur kemur launafólki til góða. Morgun- blaðið hefur bent á, að innlendir kjúkl- ingar kosta margfalt meira til neyt- enda hér en gerist í öðram löndum. Kjúklingaframleiðsla er ekki ein af hinum gömlu hefðbundnu búgreinum. Hún er miklu fremur ný iðnaðarfram- leiðsla. Innflutningur á kjúklingum mundi lækka verð á þessari matvöra, og koma í veg fyrir offjárfestingu í kjúklingaframleiðslu hér, sem hefur hækkað verðið til neytenda. Vill Þjóð- viljinn koma í veg fyrir slíka verð- lækkun? Er það skoðun þess blaðs, að íslenzkt verkafólk eigi um aldur og ævi að bera á sínu baki byrðar vitlausrar íjárfestingar atvinnurek- enda í þessu landi? Bændur fá minnst af því háa verði, sem neytendur verða að greiða fyrir hefðbundna innlenda búvörafram- leiðslu. Það era milliliðimir, sem búið er að byggja upp með æmum tilkostn- aði miili bóndans og neytandans, sem taka stærstan hluta þessara fjár- muna. Tilraunir með innflutning á slíkri matvöra mundu herða að þess- um milliliðum. Það mundi koma bæði bændum og neytendum til góða, ef hægt væri að knýja fram lækkun á þessum milliliðakostnaði. Er Þjóðvilj- inn orðinn sérstakt málgagn þessara milliliða? Steingrímur Hermannsson, forsæt- isráðherra og formaður Framsóknar- flokksins, talaði af mikilli skynsemi um landbúnaðarmál á fundi í Mos- fellsbæ fyrir nokkru. Hann benti m.a. á nauðsyn þess, að takmarka sauð- fjárrækt við ákveðin landsvæði og lýsti þeirri skoðun, að það ætti að útiloka sauðfjárrækt í landnámi Ing- ólfs og takmarka hana mjög Ld. á Suðurlandi, þar sem kúabúskapur stendur með miklum blóma. Er Þjóð- viljinn ófáanlegur til þess að ræða slíkar skynsamlegar uinbætur f land- búnaði. Er það vilji Þjóðviljans, að verkamenn og sjómenn beri á baki sínu byrðar úreltrar landbúnaðar- stefnu um aldur og ævi? Er ekki kominn tími til, að Þjóðvilj- inn og raunar aðrir fjölmiðlar í þessu landi taki þátt í jákvæðum og upp- byggilegum umræðum um vandamál fslenzks þjóðfélags á síðasta áratug tuttugustu aldarinnar í stað þess að sitja steingeldir f hjólfari gamalla og úreltra umræðuhátta. „Ekkiiaskatturimi“ o g Olafur Ragnar eftirGeirH. Haarde Fátt hefur vakið meiri athygli í þjóðmálaumræðu undanfarið en borgarafundur sá gegn eignar- skattshækkunum ríkisstjórnarinnar sem haldinn var fyrir troðfullu húsi á Hótel Borg í síðustu viku. Ekki síst var það athyglisvert með hvaða hætti fjármálaráðherra, sem veit upp á sig hina mestu skömm í þessu máli, brást við. Hann hvorki kom á fundinn til að standa fyrir máli sínu né svaraði ræðumönnum að fundi loknum. Þess í stað boðaði hann til sérstaks blaðamannafundar fýrir borgarafundinn til að koma höggi á fundarboðendur, dreifa villandi upplýsingum og reyna þannig að deyfa áhrif fundarins í fjölmiðlum. Óhætt mun að fullyrða að þetta upphlaup hafí ekki orðið hinum slæma málstað ráðherrans til fram- dráttar. Ráðherrann gerði m.a. mikið úr því að aðeins 25% framteljenda greiddu eignarskatt. Þessi tala er gróflega villandi. Skv. upplýsingum frá í fyrra greiddu um 48 þúsund manns eignarskatt af 182 þúsund framteljendum, en I hópi framtelj- enda eru að sjálfsögðu tugir þús- unda unglinga í foreldrahúsum, námsmanna og fleiri aðila sem skila framtali en greiða af eðlilegum ástæðum enga skatta. Þess vegna er út í högg að tala um fjórðung framteljenda í þessu sambandi. Hlutfall starfandi fólks og fólks á eftirlaunum sem greiðir eignarskatt er að sjálfsögðu mun hærra. Það er aumur málstaður sem veija þarf með málflutningi af þessu tagi. Hækkun eignarskatts greiðist á fimm mánuðum í haust Skatthlutföllum í eignarskatti var breytt þannig á Alþingi fyrir jólin að hið almenna skattþrep var hækkað úr 0,95% í 1,2% eða um 26% að raungildi. Þessi hækkun lendir á öllum þeim sem eignar- skattinn greiða, tæplega 50 þúsund manns. Við þá hækkun bætist hækkun fasteignamats, sem var að meðaitali 28% á íbúðarhúsnæði, en sú breyting er að sjálfsögðu ekki sérstaklega á ábyrgð ríkisstjómar- innar. Þá var bætt við sérstöku „stóreignaþrepi“, 2,7% á eignir umfram 7 milljónir hjá einstaklingi en 14 milljónir hjá hjónum. Til við- bótar kemur síðan 0,25% álag vegna þjóðarbókhlöðunnar á eignir umfram 4,25 milljónir króna, en þetta álag er óbreytt frá í fyrra. Hæsti eignarskattur á íbúðarhús- næði getur því farið í 2,95%. Þessum gríðarlegu hækkunum var að sjálfsögðu harðlega mót- mælt við meðferð málsins á Alþingi og síðar. Þess var hins vegar e.t.v. ekki að vænta að almenningur gerði sér strax grein fyrir því hve miklar hækkanir hér væru á ferðinni, því eignarskatturinn er ekki lagður á fyrr en í lok júlí. Nú styttist í álagn- inguna og mun fólk þurfa að standa undir hækkununum með fímm greiðslum frá og með ágústmán- uði. Hinn almenni borgari hefur smám saman verið að átta sig á þessu og það er ekki að undra að reiði fólks bijótist nú út og hópur ekkna hafí tekið sig saman um að mótmæla hinum gríðarlegu hækk- unum á eignarsköttum. Fullyrðing- ar ráðherra í sjónvarpi um að hækk- unin verði „þúsundkall" á mánuði að meðaltali verða geymdar þar til álagningarseðlarnir berast en gleymast ekki þessu fólki. Eignarskatturinn hérlendis er þeirrar gerðar að hann leggst með meiri þunga á einstaklinga en hjón, þótt um jafnverðmæta eign sé að ræða. Það er vegna þess að hjón njóta fríeignamarks sem tveir ein- staklingar. Þannig byijar einstakl- ingur, einhleypingur, einstætt for- eldri eða fráskilinn, að greiða eign- arskatt við 2,5 milljóna króna eign en hjón við 5 milljóna króna eign. í þessu efni hefur verið fyrir hendi óréttlæti sem fór vaxandi eftir því sem skatthlutfallið var hækkað. Þó keyrði fyrst um þverbak við skatta- lagabreytingu þá sem stjómarliðið og hluti Borgaraflokksins sam- þykktu á Alþingi í.vetur. Sjálfstæðisflokkurinn knúði fram tilslökun I grein er ég skrifaði í Mbl. 19. janúar sl. tók ég m.a. dæmi af hjón- um með 10 milljóna króna eign. Af þeirri eign hefðu hjónin þurft að greiða 51 þúsund krónur í eign- arskatt og þjóðarbókhlöðuálag á þessu ári miðað við óbreytt skatta- lög. Þessi hjón þurfa nú að greiða 64 þúsund vegna hins hækkaða álagningarhlutfalls. Hækkunin er rúmlega 25% en hækkun fasteigna- mats kemur síðan til viðbótar. Falli annað hjónanna frá var svo um hnúta búið í lögunum frá því í des- ember að skattur á eftirlifandi maka hefði hækkað í tæplega 150 þúsund, sem sagt meira en tvöfald- ast við það eitt að annað hjónanna félli frá. Það er þetta sem menn hafa leyft sér að kalla „ekkna- skatt“, þótt það sé rétt hjá Ólafi Ragnari Grímssyni að það heiti er ekki til í Iagatexta, ekki frekar en t.d. orðið „matarskattur“, sem heit- ir að réttu lagi söluskattur á mat- væli. Fjármálaráðherra stærði sig af því á blaðamannafundi sínum að eignarskattslögunum hefði verið breytt á nýjan leik nú í vor og ekkj- um og ekklum gefín 5 ára aðlögun að þeim eignarskattsstiga, sem hann fékk samþykktan á Alþingi fyrir jól. En fjármálaráðherra er hér „að verma sitt hræ við annarra eld“. Það var síður en svo honum Geir H. Haarde „Fjármálaráðherra stærði sig af því á blaða- mannafundi sínum að eignarskattslögunum hefði verið breytt á nýj- an leik nú í vor og ekkj- um og ekklum gefin 5 ára aðlögun að þeim eignarskattsstiga, sem hann fékk samþykktan á Alþingi fyrir jól. En flármálaráðherra er hér „að verma sitt hræ við annarra eld“. að þakka að ekkjum og ekklum sem sitja í óskiptu búi var veitt þessi aðlögun heldur var það fyrir atbeina stjómarandstöðunnar, ekki síst þingmanna Sjálfstæðisflokksins, sem þessi breyting var gerð. Þingmenn Sjálfstæðisflokks höfðu þráfaldlega bent á óréttlætið í þeim lögum, sem ráðherra knúði fram fyrir jól, og sama höfðu ein- stakir þingmenn Kvennalista og Frjálslynda hægri flokksins einnig gert. Ragnhildur Helgadóttir og fleiri þingmenn Sjálfstæðisflokksins fluttu frumvarp á þinginu í apríl um að milda ekknaskattinn. Kristín Halldórsdóttir og fleiri þingmenn „Fyrr má nú rota en dauðrota“ eftir Ragnheiði Einarsdóttur Föstudaginn 16. sl. birtist í Þjóð- viljanum, málgagni Jjármálaráð- herra, greinarstúfur, undir fyrir- sögninni: „Fyrr má nú rota en dauð- rota“. Þó lesningin sé ófögur, tel ég nauðsynlegt að fólk eigi þess kost að kynnast þeim viðhorfum sem þar koma fram: „íhaldið lætur ekkert tækifæri ónotað til að koma höggi á ríkisstjómina og þá sérstak- lega fjármálaráðherra og beita í þeim leik ýmsum brögðum. Það nýjasta í þeim efnum var þegar ein- hver stórskrýtnasti mótmælafundur gegn meintum hækkuðum eigna- skatti var haldinn á Hótel Borg í vikunni. Þar var samankominn fríður flokkur ekkna og ekkla sem varla gat hreyft sig fyrir skart- gripaglingri, rándýmm fötum og úti fyrir var hver glæsikerran á fætur annarri. Hópurinn sem var kominn nokkuð til ára sinna á það sammerkt að búa í íburðarmiklum og alltof stómm skuldlausum ein- býlishúsum, sem byggð vom m.a. fyrir óverðtryggð lán“. Það er átakanlegt að skynja þá heift sem þama býr að baki, þó sleppt sé rangfærslunum. Er séð ofsjónum yfir því að til skuli vera hópur eldra fólks, sem með lífsstarfi sínu og áratuga spamaði hefur eignast húsnæði sem það á mikið til skuldlaust? Sama dag og fundurinn var hald- inn boðaði ijármálaráðherra full- trúa ijölmiðla til sín, greinilega í þeim tilgangi að spilla fyrir fundin- um. Ráðherra sagði að þetta væri „Ég tel mig mæla fyrir munn allra ellilífeyris- þega sem búa í skuld- lausum íbúðum þegar ég segi: Það sem við eigum í dag skuldlaust erum við búin að borga alla skatta og skyldur af — ekki bara einu sinni — heldur mörgum sinnum.“ bara eins og hver annar kosninga- áróður hjá Sjálfstæðisflokknum til þess að koma ákveðnum einstakl- ingum á framfæri. Sannleikurinn væri sá að eignaskattur hjá ekkju/ekklum yrði lægri núna en í fyrra. Hverju átti maður að trúa? Fjármálaráðherra sagði að skattur- inn lækkaði, fundarboðendur að hann hækkaði. Á fundinum kom fram það sem fjármálaráðherra hafði nefnt að eftirlifandi maki nýtur óbreyttra álagningarreglna í 5 ár eftir lát maka síns. En hvað um stóra hóp- inn sem misst hefur maka sinn fyr- ir meira en 5 árum? í umfjöllun fjölmiðla síðustu daga hefur komið fram, svo ekki verður um villst, að eignarskattar þessa hóps hafa hækkað svo með ólíkindum er. Kannski er Þjóðarbókhlöðuskattur- inn og álagning hans eitt gleggsta dæmið um vanhugsuð vinnubrögð ríkisvaldsins. Er nokkur furða að ugg setji að öldruðu fólki? Er mann- legi þátturinn í samskiptum ríkis- valdsins og þegnanna einskis met- inn? Á að hegna fólki á efri árum fyrir að hafa eignast góða íbúð, sem í dag gefur ekki af sér nema örygg- ið fyrir eigandann, að verða ekki sagt upp húsnæðinu. Ég tel mig mæla fyrir munn allra ellilífeyrisþega sem búa í skuldlaus- um íbúðum þegar ég segi: Það sem við eigum í dag skuldlaust erum við búin að borga alla skatta og skyldur af — ekki bara einu sinni — heldur mörgum sinnum. Við sem misst höfum maka okkar þökkum fyrir að geta hjálparlaust haldið húseign okkar nokkurn veginn við. Við óskum þess eins að fá að lifa í friði og sátt á okkar gamla heim- ili og ylja okkur við minningar lið- inna ára. Meðan við höfum heilsu til að búa á eigin heimili án stuðn- ings þess opinbera, spörum við í rauninni ríkinu stórfé. Engan eignaskatt og engan Þjóðarbókhlöðuskatt á aldraða. Höfundur er ekkja íReykjavík. Kvennalistans, sem séð höfðu að sér í máli þessu, fluttu og frumvarp sem gekk í sömu átt. Fjármálaráð- herra streittist hins vegar gegn breytingunni fram á síðasta dag. Hann féllst þó loks á þá kröfu Matthías Bjarnasonar í ijárhags- og viðskiptanefnd að meginefnið í frumvarpi sjálfstæðismanna yrði fellt inn í frumvarp um ráðstafanir vegna kjarasamninga, en þó þannig að ívilnunin yrði ekki ótímabundin, eins og frumvarp sjálfstæðismanna gerði ráð fyrir, heldur bundin við 5 ár. Einnig var tekið upp skilyrði um óskipt bú úr frumvarpi kvenna- listakvenna. Ekknaskatturinn er lægri en ráðherra ætlaðist til Það er því holur tónn í sjálfshóli ráðherra nú þegar hann hælist um yfír þessari breytingu. En hitt er rétt, þessi lagabreyting, sem stjórn- arandstaðan knúði fram gegn vilja ráðherra, leiðir til þess að fólk sem missti maka sína á árunum 1984 til 1988 fer mun skár út úr eignar- skattsbreytingunum en Olafur Ragnar Grímsson ætlaðist til. Bæði tókst að knýja fram þessa leiðrétt- ingu nú og fyrir jólin tókst að fá mörkin í hinu svokallaða stóreigna- þrepi hækkuð úr sex milljónum í sjö. Getur hver og einn séð fyrir sér hver skattþyngingin hefði orðið hefði ráðherrann fengið öllu því framgengt, sem hið upphaflega frumvarp hans í desember gerði ráð fyrir. Enginn vafi er á því að mörgum mun bregða í brún þegar þeir fá eignarskattsseðilinn sinn í hendur eftir u.þ.b. mánuð. Eflaust munu hinir sómakærari stjómarþingmenn einnig hrökkva við þegar það renn- ur upp fyrir þeim hvað fjármálaráð- herra plataði þá í vetur til að sam- þykkja. Á því er heldur enginn vafí að þessar hækkanir í nafni jafnrétt- is og félagshyggju munu óhjá- kvæmilega leiða til hækkunar á húsaleigu og gera þannig hag leigj- enda enn verri en áður. Eflaust þykir stjórnarherrunum það ekki athugavert. Hitt er ljóst að almenningi þykir eitthvað athugavert við aðfarir ríkisstjómarinnar í þessu máli. Það hlýtur að verða forgangsverkefni nýrrar ríkisstjómar að afmá þann minnisvarða, sem fjármálaráðherra hefur reist sér í þessu máli. P.s. Það er í samræmi við aðrar blekkingar ríkisstjómarinnar í skattamálum að hún skuli telja lögákveðna hækkun barnabóta og persónuafsláttar 1. júlí, og þar með hækkun skattleysismarka, sérstaka aðgerð af sinni hálfu til að „styrkja grundvöll nýgerðra kjarasamn- inga“. Eru menn búnir að gleyma því hvernig þessi sama stjóm með fjármálaráðherra í broddi fylkingar lækkaði skattleysismörkin um síðustu áramót og hækkaði þar með skatta lágtekjufólks? Höfundur er einn af alþingismönnum Sjálfstæðisflokks fyrir Reykjavíkurkjördæmi. Noregur: Sjávarútvegurinn hagnast á innflutningi landbúnaðarvöru „BÆNDUR eru eina stéttin, sem er með sinn eiginn stjórnmála- flokk, og oddastaða þeirra á þingi skýrir Jíklega það hálfgerða neitunarvald, sem þeir hafa í verslunar- og viðskiptamálum þjóðar- innar.“ Þetta kemur fram í grein, sem Finn Bergesen, formaður í samtökum sjávarútvegsins í Noregi, skrifar í félagsblað samtak- anna en í Noregi fer nú fram mikil umræða um væntanlegar samn- ingaviðræður Fríverslunarsamtaka Evrópu (EFTA) og Evrópu- bandalagsins (EB). Dagblaðið Aftenposten skýrði frá þessu í síðustu viku en Bergesen segir meðal annars, að unnt sé að ná betri kjör- um fyrir norskar sjávarafurðir innan EB með því að kaupa þaðan landbúnaðarafiirðir. . Bergesen segir i viðtalinu, að landbúnaðurinn hafí haft óeðlileg áhrif á norsk viðskiptamál. „Hann hefur hindrað umbætur í fqálsræð- isátt og komið um leið í veg fyrir bætt kjör annarra útflutnings- greina. Á það ekki síst við um sjáv- arútveginn, sem flytur út fyrir um 80 milljarða ísl. kr. árlega. Hann hefur orðið að gjalda þess, að í al- þjóðlegum viðskiptum er litið sömu augum á verslun með físk og land- búnaðarvöru,“ segir Bergesen. „Þegar horft er á þýðingu norsks landbúnaðar fyrir eftiahags- og at- vinnulífíð hljóta menn að furða sig á, að hann skuli hafa þetta ofur- vald í viðskiptamálunum. Hugsan- leg skýring er, að þótt bænda- ákvæðin hafi verið numin burt úr stjómarskránni þá svífi andi þeirra enn yfír vötnunum og önnur ástæða er, að bændur eru eina stéttin, sem hefur eigin stjórnmálaflokk og hann hefur oddaaðstöðu á þingi,“ segir Bergesen í greininni. Hann telur, að unnt sé að ná betri kjörum fyrir norskar sjávaraf- urðir á EB-markaðnum með því að kaupa þaðan landbúnaðarvörur. „Vinnuhópar á vegum Evrópu- bandalagsnefndar ríkisstjórnarinn- ar hafa komist að þeirri niðurstöðu, að unnt sé að ná hagstæðari samn- ingum um sölu sjávarafurða til EB með því að kaupa í staðinn land- búnaðarvöru þaðan. Lítið eða ekk- ert hefur þó verið aðhafst og skýr- ingin hlýtur að vera sú, að stjóm- málamennimir veigri sérvið að taka erfiðar ákvarðanir þegar landbún- aðurinn er annars vegar,“ segir Finn Bergesen. Austanljaldsríkin: Endurreisn Nagys vekur ekki hrifiiingu Vín. Reuter. SÚ ákvörðun ungverskra stjórn- valda að veita Imre Nagy uppreisn æru hefur valdið nokkrum óróa í mörgum austantjaldsríkjum. Bilið á milli umbótasinna og afturhalds- manna í kommúnistaríkjum Aust- ur-Evrópu virðist hafa breikkað. Imre Nagy, forsætisráðherra Ung- veijalands, var tekinn af lífí 1958 fyrir landráð. Hann hefur nú fengið uppreisn æra og síðasta föstudag fór fram minningarathöfn um hann á Hetjutorginu í Búdapest. 250.000 manns vora viðstaddir athöfnina og við það tækifæri kröfðust margir ræðumenn fijálsra kosninga og þess að sovéski herinn yrði kallaður heim. Þetta olli nokkrum titringi í Tékkó- slóvakíu, þar sem tilraun var gerð til að koma á „sósíalisma með mann- legri ásjónu" árið 1968 en sovéski herinn braut hana á bak aftur. Að sögn vestrænna stjórnarerind- reka hafa atburðirnir í Ungveijalandi orðið til þess að breikka bilið á milli umbótasinna og íhaldsmanna í aust- antjaldslöndunum. Af orðum Jan Fojtik, aðalhugmyndafræðings tékk- neskra stjórnvalda, mátti skilja að þau hefðu ekki í hyggju að endur- meta innrás Sovétmanna. Hann var- aði Ungveija við að láta útför Nagys verða tákn fyrir útför kommúnism- ans. „ Meðal þeirra sem vilja end- urnýjun sósíalismans eru alltaf ein- Kista Imre Nagys, forsætisráðherra Ungveijalands, sem tekinn var af lífi fyrir landráð árið 1958, er hér borin til grafar að nýju 16. júní s.l. Lengst til hægri er Imre Pozsgay, félagi í stjórnmálaráði ung- verska kommúnistaflokksins, og við hlið hans er Miklos Nemeth, forsætisráðherra landsins. hveijir andstæðingar sósíalismans, gagnbyltingaröflin," sagði Fojtik. Annar eldri hugmyndafræðingur sem talinn er hafa unnið að undirbúningi”’ innrásar Sovétmanna 1968, sagðist óttast að ófremdarástand væri að skapast í Ungveijalandi og Póllandi. Rúmenar og Albanir hafa gagn- rýnt það að Nagy skyldi jarðaður með viðhöfn og sögðu útförina „andsósíalíska“ og bera vott um þjóð- rembing. Fjölmiðlar í Austur-Þýska- landi sögðu að minningarathöfnin hefði verið mótmælafundur gegn Kommúnistaflokknum og Sovétríkj- unum. Dómsmálaráðherra Ungveijalands sagði fyrr í þessari viku að virðing fyrir mannréttindum væri að aukast í Austur-Evrópu og að sú þróun væri óumflýjanleg. Verið væri að semja nýja stjómarskrá fyrir Ung- veijaland þar sem lögð yrði rík áhersla á mannréttindi, svo sem tján- ingarfrelsi og hugsanafrelsi. Ung- verski kommúnistaflokkurinn hefur lofað að fjölflokkakerfi verði tekið upp og fijálsar kosningar hafa verið boðaðar í júní á næsta ári. Ofan gefiir skatt á skatt eftir Hreggvið Jónsson AÐGERÐIR verkalýðshreyfing- arinnar undanfarið hafa vakið athygli. Fyrir okkur sem höfiim setið í stjórnarandstöðunni á Al- þingi vekja þessar aðgerðir jafii- framt spumingar, sem við vænt- um svara við. Þau tvö_þing, sem ég hefi setið á Alþingi Islendinga hefi ég barist af hörku gegn skattahækkunum. Á sama tima hefiir vart æmt né skrimt í verka- lýðsforystunni og hún heftir nán- ast samþykkt allar þessar hækk- anir, þar til nú. Þeir menn, sem setið hafa á Alþingi á sama tíma og ero kunnir, sem verkalýðs- foringjar hafa greitt þessum hækkunum atkvæði sitt án þess að blikna. Það er því tími til kominn, að verkalýðsforystan taki höndum saman við hægriöfl- in í landinu og beijist fyrir raun- verulegum kjarabótum, en hætti þessu daðri sínu við vinstriöflin, sem hafa svo sannarlega sýnt sitt rétta andlit. Hver samþykkti bensínskattinn? í dag og í gær var verið að mót- mæla bensínskattinum og er það vel. Það vekur hins vegar þá spurn- ingu, hver samþykkti nýja bensín- skattinn? Bensínskatturinn var samþykktur fyrst í fjárveitinga- nefnd Alþingis, þar sem allir aðrir flokkar en Fijálslyndi hægriflokk- urinn eiga fulltrúa og síðan í sölum Alþingis án atkvæða Fijálslynda hægriflokksins með samþykkt vegaáætlunar nú í vor. Samninga- mönnum verkalýðshreyfingarinnar var því fullkunnugt um þessa hækk- un, löngu áður en þeir skrifuðu undir samkomulagið við ríkisstjóm- ina um nýja kjarasamninga. Það er því fullkomið ábyrgðarleysi hjá þeim verkalýðsleiðtogum og stjórn- „Það er g-leðilegt til þess að vita, að Sjálf- stæðisflokkurinn skuli nú hafa nálgast sjónar- mið okkar í Frjálslynda hægriflokknum með því að hafha þjóðarbók- hlöðuskattinum og í það minnsta lagfæra álagn- ingarreglur eignar- skatta. “ málamönnum, sem hafa gleymt þessu nú. Fijálslyndir hægrimenn einir á móti eignarsköttupum? Umræður um eignarskattinn eru nú loksins komnar í hámæli. í Hreggviður Jónsson síðustu viku var haldinn 700 manna fundur á Hótel Borg um málið. Margir tóku til máls auk frummæl- enda og er greinilegt, að menn eru smám saman að átta sig á því órétt- læti, sem álagning eignarskatta er í dag. Á þessum fundi undirstrikaði ég enn einu sinni, að við Ingi Björn Albertsson fluttum frumvarp til laga (310. mál Alþingis) um niður- fellingu á eignarsköttum á íbúðar- húsnæði. í greinargerð með því frumvarpi sést greinilega hið hróp- andi misvægi á sköttun samskonar íbúðarhúsa, eftir landshlutum og hvort um hjón eða einstaklinga er að ræða. Framvarp þetta hlaut ekki stuðning á Alþingi þá og lítil um- ræða var um það. Jafnframt var breytingartillaga sama efnis frá okkur Inga Birni við frumvarp ríkis- stjórnarinnar um ráðstafanir í efna- hagsmálum (svokallaður bandorm- ur) kolfellt, aðeins Ragnhildur Helgadóttir veitti málinu atkvæði sitt. Þá hljóta þingmenn Sjálfstæð- isflokksins að bera fullkomna ábyrgð á framlengingu þjóðarbók- hlöðuskattsins til næstu 10 ára. En á síðasta þingi lögðu þeir fram frumvarp til laga um framlengingu þess skatts til frambúðar. Skattur- inn, sem Sjálfstæðisflokkurinn lagði til átti samkvæmt frumvarpinu að renna til framkvæmdasjóðs á sviði menningarmála. Menntamálaráð- herra var ekki seinn á sér að flytja frumvarp til laga um sérstakan skatt, sem renna á til Þjóðarbók- hlöðu og endurbóta menningar- bygginga. Þetta frumvarp átti síðan greiða leið um sali Alþingis, enda aðeins fyrirstaða hjá þingmönnum Fijálslynda hægriflokksins. Sjálfstæðisflokkurinn nálgast Fijálslynda hægri Það er gleðilegt til þess að vita, að Sjálfstæðisflokkurinn skuli nú hafa nálgast sjónarmið okkar í Fijálslynda hægriflokknum með því að hafna þjóðarbókhlöðuskattinum og í það minnsta lagfæra álagning- arreglur eignarskatta. Við bjóðum þá velkomna til samstarfs og með- flutnings á lagafrumvarpi um þetta efni á komandi hausti. Ibúar Reykjavíkur og Reykjaness eiga ekki nánast einir að bera eignar- skatta af íbúðarhúsnæði, hvað þá þjóðarbókhlöðuskattinn, sem lendir fyrst og fremst á einhleypingum. Höfundur er alþingismaður fyrir Frjálslynda hægriflokkinn í Reykjavikurkjördæmi.

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.