Morgunblaðið - 05.05.1994, Side 26

Morgunblaðið - 05.05.1994, Side 26
26 FIMMTUDAGUR 5. MAÍ 1994 MORGUNBLAÐIÐ AÐSENDAR GREINAR Samskíptín við Kína FYRRIGREIN í NÝLEGRI för minni til Austur- Asíu, með viðkomu í Japan, Kína og Suður-Kóreu, tilkynnti ég kín- verskum stjórnvöldum að Island vildi opna þar sendiskrifstofu, og virða þannig grundvallarregluna um gagnkvæmni í samskiptum þjóðanna. Kína er fjölmennasta þjóð í heimi, menningarþjóð með langa og merkilega sögu að baki og upp- rennandi stórveldi. Árlegur hag- vöxtur í Kína hefur verið um og yfir 10% undanfarið og talið er að efnahagsleg uppbygging landsins muni halda áfram með svipuðum hætti á næstu árum. Á Alþingi var lögð fram þings- ályktunartillaga á sl. vori um stofn- un sendiskrifstofu í Peking. Stofn- un sendiráðs í Peking hefur verið í opinberri umræðu allt frá 1972 Íiegar Kínveijar opnuðu sendiráð á slandi. ísland hefur enga sendiskrif- stofu í Asíu, en hefur tilnefnt þar nokkra heiðursræðismenn. í all- mörg ár hefur verið mikill upp- gangur í Austur-Asíu, sérstaklega í drekunum fjórum svokölluðu, Suður-Kóreu, Taívan, Hong-Kong og Singa- púr. Hvers vegna sendiráð í Kína? Helstu röksemdirn- ar fyrir því að opna sendiskrifstofu í Pek- ing eru þessar: 1. 2. 3. Pólitískar rök- semdir. Kína er eina landið með fast sæti í öryggis- ráði SÞ þar sem ísland hefur ekki sendiráð. Viðskiptalegar röksemdir. Kína er orðið efnahagslegt stórveldi. Þar búa tólf hundruð Jón Baldvin Hannibalsson meira um milljónir manns. 5. Samkvæmt nýjum reikniaðferð- um er Kína nú með næst stærstu landsframleiðsluna í heiminum, á eftir Bandaríkjunum en á und- an Japan, áætluð $2.870 millj- arðar árið 1992, eftir 10% árleg- an hagvöxt í tvö ár. Gagnkvæmni. Kínveijar opn- uðu sendiráð á íslandi árið 1972 6. (en hafa haft sendifulltrúa í stað sendiherra frá 1983). Eðlilegt er að sýna þeim gagnkvæmni í því efni. Kína, ásamt Finnlandi, eru nú einu ríkin með sendiráð á íslandi sem ísland hef- ur ekki sendiráð í. 4. Vaxandi mikil- vægi Suðaustur- Asíu. Viðskipti ís- lands við Suðaustur- Asíu fara vaxandi (sjá töflu). Tímabært er orðið fyrir ísland að hafa opinberan full- trúa á þessu svæði. Staðsetning hans í Kína er að mörgu leyti heppileg og myndi hann geta sinnt betur samskiptum við önnur ríki á svæðinu en nú er hægt. Fjárhagslegar röksemdir. Sendiráð í Kína er hagkvæmur kostur fyrir ísland, enda myndi það kosta 3-4 sinnum meira að opna sendiráð í Japan, þótt vissulega sé æskilegt að gera það einnig í framtíðinni. Sendi- ráð í Peking kostar ekki meira en í Evrópu. Aðrar ástæður. Ýmsar aðrar ástæður eru fyrir því að æski- legt sé fyrir ísland að hafa sendiskrifstofu í Asíu, svo sem Kína ER orðið efna- hagslegt stórveldi með tólf hundruð milljónir íbúa, segir Jón Baldvin Hannibalsson utanrík- isráðherra, sem telur tímabært fyrir Island að hafa opinberan fulltrúa í Suðaustur-Asíu ... til þess að efla menningarsam- skipti, aðstoða íslendinga sem þar eru við nám og störf eða sem ferðamenn. Samanburður við Lúxemborg Utanríkisþjónusta íslands er einn af þeim þáttum sem skilgrein- ir ísland sem fijálst og fullvalda ríki. Viðskiptahagsmunir, þótt mikilvægir séu, geta aldrei verið eina ástæðan fyrir því að ísland heldur uppi utanríkisþjónustu. Ætíð er nauðsynlegt að standa vörð um sjálfstæði landsins og minna á tilvist þess, stefnu og sjón- armið. Nú er orðið tímabært fyrir ísland að sinna betur samskiptum við Asíu en gert hefur verið. Að sjálfsögðu verðum við að sníða okkur stakk eftir vexti í þess- um efnum sem öðrum. Á hitt ber að líta að engin fjölgun hefur verið á tvíhliða sendiráðum íslands frá stofnun lýðveldisins. Að þessu leyti er ísland í sérflokki. Eftirtektarvert er að smáríki eins og Lúxemborg hefur fyrir löngu opnað sendiráð bæði í Japan og í Kína og rekur samtals 18 sendiráð á móti okkar 12 (Lúxemborg hefur auk þess sendiráð í Strassborg, Haag, Bern, Róm, Madríd og Lissabon). Tals- menn þeirra segja að sendiráðin í Asíu hafi „margborgað sig“. Fyrirsvari íslands gagnvart Suð- austur-Asíu er nú þannig háttað að sendiherra íslands í Kaup- mannahöfn er jafnframt sendiherra í Japan og sendiherra okkar í Ósló hefur nýlega afhent trúnaðarbréf í Suður-Kóreu. Sendiskrifstofa í Peking væri í betri aðstöðu til þess að sinna þessum löndum þegar fram líða stundir, svo og nærliggj- andi svæðum eins og Taívan og Hong Kong og ASEAN-löndunum (Taílandi, Singapúr, Indónesíu, Malasíu, Filippseyjum og Brúnei). Loks má ekki gleyma tveimur mik- ilvægum ríkjum í þessum heims- hluta, Ástralíu og Nýja-Sjálandi, sem eru aðildarríki með íslandi í OECD, Efnahags- og framfara- stofnun Evrópu, og í Vesturlanda- hópnum innan vébanda stofnana Sameinuðu þjóðanna. Höfundur er utanríkisráðherra og formaður Alþýðuflokksins — Jafnaðarmannaflokks íslands. Víst skal vöku halda VEL MINNUG ætt- um við enn að vera þess hver lofsöngur EES-samningnum var sunginn af fylgjend- um hans, svo að aldrei áður hafði slíkt fagn- aðarerindi borizt eyr- um okkar. Þvílík dýrð, þvílík dásemd skyldi okkur búin í þeirra töfrandi tækifæra- veizlu sem samningur þessi skyldi færa ís- lenzkri þjóð. Öll feg- urstu og tilkomu- mestu lýsingarorð tungunnar megnuðu vart að lýsa herlegheitunum. Eða hver man ekki ákall Jóns Baldvins frammi fyrir alþjóð fyrir hönd þúsunda atvinnulausra landa sinna, sem aðeins biðu þess sð dýrðarsólin rynni upp með ótelj- andi atvinnutækifæri eins og á gullhúðuðu silfurfati glæsileikans — gylliboð góð handa hvetjum sem hafa vildi. Aðeins eitt dæmi af ótal mörgum. Og ótrúlegustu aðil- ar lágu yfir talnadálkunum sínum og töldu saman og tíndu til. - de- bet og kredit - og útkoman slík að talnaspekingamir ýmist sögðu já eða sátu hjá af ótta við að menn væru að missa af einhveijum óskil- greindum milljörðum sem talnale- ikfimin mikla myndaði. Með undrun var hve öllum fylg- endum þótti léttvægt og lítilsgilt að impra á einhveiju sem hét óskoruð aulindaeign, eigin forræði í löggjöf allri, hvað þá fullveldi okkar og sjálfstæði. Debet - kred- it útkoman var eina viðmiðunin og von að manni flygju í hug orðin „þar buddunar lífæð í bijóstinu slær“, en svo voru menn með ónotalegar athugasemdir um að það væri nú „vitlaust gefíð" og varlega skyldi treysta talnaleikn- um. Þvílíkur blindingsleikur blekk- inganna um ágæti allt sem eftir fylgdi, aðeins ef menn lytu hátign- inni. En hvaða um það, samningurinn sæli tók sitt gildi um áramótin síð- iustu, þó ærið djúpt, hafí nú orðið á blessunarlegum áhrifum hans eins og allir viti bornir menn hefðu svo sem mátt sjá og ekki einu sinni í hinum frægu debet — kreditdálkum hefur ágóðans orðið vart. En viti menn. Þeg- ar ESB æðið rann á granna okkar og aðra raunar einnig fór EES-liðið hér heima einnig að ókyrrast, þ.e. ákafasti hluti þess með mangara Vezl- unarráðsins í fylking fremstri ásamt Jóni okkar Baldvin að sjálfsögðu. Og enn gerast undur mikil. Það lofsöngslið sem áður taldi allan okkar vanda í bráð og ler.gd leys- ast með EES-samningnum sæla, Við andstæðingar tví- sýnna EES-samninga teljum að EES-aðildin sé aðeins áfangi inni í Evrópusambandið, segir Helgi Seljan, og hluti sjálfrar Evrópuhugjsón- arínnar, svo notað sé hátíðlegusta orð Evr- ópusinna. fer nú hamförum og segir þennan samning til einskis nýtan og eina hjálpræðið felist í því að flýja beint inn í náðarfaðm ESB og að því er manni skilst helzt, hvað svo sem það kostar. Þetta eru undarleg sinnaskipti, ef marka mátti þau ljúfu lofsyrði sem EES-samningurinn fékk frá þessu undraliði áður. En sannleik- urinn er sá að auðvitað töldum við andstæðingar aljra þessara tvísýnu samninga SÁ tíÉS-aðildin væri Helgi Seljan þessu liði aðeins sem áfangi einn inn í hinn fullkomna Evrópusam- runa - Evrópuhugsjónarinnar svo sem þeir hátíðlegustu hafa uppi orð um. Þetta bandalag einangrunar og innilokunar þar sem aðeins ein teg- und frelsis skiptir öllu, þ.e. frelsi fjármagnsins, frelsi hins ríka og sterka, þetta miðstýrða skriff- inskubákn peningavaldsins á nú að vera hið eina hjálpræði ís- lenzkri þjóð og svo sem ágætt að nú loks þorir þetta lið að opinbera innræti sitt alveg og vill fullkomna fyrri gerning með því að láta ófreskjuna kokgleypa okkur alveg. Hvað varðar þetta lið um auð- lindaafsal, erlenda lögsögu, full- veldisskerðingu og fleira smálegt, ef vænta má þess að einhver stund- argróði skili sér í vasa mangaranna hér heima, því það virðist megin- mál. Á meðan menn fagna upp- lausn ríkjabandalaga miðstýringar í austri vilja menn reyra allt í skrif- ræðisbandalag auðsdýrkunar í vestri, þar sem önnur gildi skulu lúta í lægra haldi og sjálfstæði þjóða er til fárra físka metið. Er mönnpnum sjálfrátt? Og þeg- ar vísað er til granna okkur þá spyr ég ekki síður: Er þeim sjálfr- átt sem þar lúta nú lágt í þeirri von að molar gulls megi hijóta á þeirra borð og láta allt annað lönd og leið? Ef þessu liði hér heima tekst ætlunarverkið þá verður vissulega veizla - tækifæraveizla - ekki okkar, heldur erlendra að- ila, sem eiga þá greiðan aðgang að.auðlindum okkar og geta eign- ast hér fyrirtæki og lendur að vild sinni. Þau veizluhöld yrðu dýr íslenzk- um almenningi, íslenzkri þjóð, þó umboðsmönnum erlendra auð- hringa hérlendis mundi ugglaust vel þóknuð þýlundin, svo sem raun- in hefur alltaf orðið, þar sem auðs- ins vald er öllu ofar. Og ég spyr: Ætlar íslezk þjóð að láta þróunina verða þessa og það jafnhliða því sem hún minnist hálfrar aldar sjálfstæðis síns? Vilja menn leggjast svo lágt aðeins ef menn eygja það að stundarútkoma debet - kredit dálkanna geti orðið hagstæð - einhveijum á einhvern veg? Höldum vöku okkar óbijáluð af ímynduðum gróða, því fullveldi okkar og yfírráð eigin auðlinda, eigin mála er það eitt sem öllu skiptir þjóð við yzta haf. Höfundur er fyrrverandi Lyfjaneysla og kostnaður FAGMENN kveðja sér hljóðs í fjölmiðlum af ýmsu tilefni, en oft- ast ef um er að ræða fagleg efni. Undan- tekningar fyrirfínnast þó, t.d. taka lyfjafræð- ingar og apótekarar sjaldan þátt í umræð- um um lyf nema um verðlagningu sé að ræða. Þegar heilbrigðisyf- irvöld benda læknum vinsamlegast á að hafa í huga samheita- lyf, sem að þeirra mati eru jafn árang- ursrík og dýrari frum- lyf, geysast lyfjafræðingar fram á ritvöllinn til þess að mótmæla? Samheitalyf eru fullgerð lyf sem eiga sér samheiti í virka efninu, þ.e. lyfjaefninu sem þau innihalda. Samheitalyf geta því bæði verið kölluð „frumlyf" og „eftirlíkinga- lyf“. Tillögur heilbrigðisyfírvalda eiga fullan rétt á'sér því að í raun má benda á að læknar vísa um of, t.d. dýrum sýklalyfjum, magas- árslyfjum, lyfjum gegn hárri blóð- fítu, hóstalyfjum, lyijum til þess að auka blóðflæði, t.d. í heila, dýrum geðlyljum, róandi lyfjum o.fl. Læknum og heilbrigðisyfirvöld- um er ljóst að í sumum tilvikum getur verið einhver munur á að- gengi (bio-availability) samheita: lyfrja borið saman við önnur lyf. í þeim tilfellum þar sem aðgengi hins virka efnis (bio-availability) er ólíkt milli samheitalyfja skal ekki breyta út frá ávísun læknis ef um endurtekna meðferð er að ræða. Þetta á sérstaklega við ef læknisfræðileg breidd (therapeutic margin) lyfsins er lítil. Þess vegna er ekki leyfð sala á lélegum sam- heitalyijum frá fyrirtækjum sem litlar eða engar rannsóknir stunda. Réttur lækna til lyfjaávísana og lyfjafræðinga til afgreiðslu lylja hefur í engu verið takmarkaður. Læknar ákveða sem áður lyfjaá- vísanir til sjúklings út frá faglegum grunni og á engan hátt er verið að takmarka störf þeirra. Eftir sem áður hafa lyijafræð- ingar tækifæri til þess að koma athugasemd- um um lyfjaávísanir lækna beint til þeirra áður en lyfið er af- grejtt. Á tímum erfiðs efnahagsástands og takmarkaðrar greiðslugetu er mun brýnna en áður að sníða heilbrigðisþjón- ustu stakk eftir vexti. Að öllu jöfnu ber því að leggja höfuðáherslu á árangursríka en jafnframt ódýra meðferð. Kröfur Réttur lækna til lyfja- ávísana og lyfjafræð- inga til afgreiðslu lyfja hefur í engu verið tak- markaður, segir Ólafur Olafsson, læknar ákveða eftir sem áður lyfjagjafir á faglegum grunni. um að heldur sé ávísað dýrum lyfj- um en t.d. ódýrari samheitalyfjum, ef virkni þessara Iyfja er sambæri- leg, jaðra því við siðleysi — sér- staklega ef þessar kröfur koma frá þeim er selja lyfið. Læknar hafa engra hagsmuna að gæta í þessu efni, annarra en faglegra, því að nær undantekn- ingarlaust er sala lyfja ekki í hönd- um lækna. Höfundur er landlæknir. Ólafur Ólafsson

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.