Frjáls verslun


Frjáls verslun - 01.05.1998, Síða 67

Frjáls verslun - 01.05.1998, Síða 67
Lútircfniennin? á einni nóttu. Viðar Eggertsson kallaði yfir sig reiði leikhúseig- endanna, þegar hann ætlaði að segja upp fáeinum leikurum, sem hann taldi sig ekki hafa not fyrir í því leikhúsi sem hann vildi reka. Um aðferðir hans við það má deila, rétt eins og uppsagnir Stefáns Baldurssonar á nokkrum leikurum og leikstjórum Þjóð- leikhússins við upphaf þjóðleikhússtjóratíðar hans. Þórhildur hefur ekki farið út í svo hættulegar aðgerðir, en engu að síður teflt mjög ákveðið fram hópi yngri leikara, jafnframt því sem hún hefur endurnýjað leiksljóraval hússins. Hún hefur kallað til góða leikstjóra eins og Kristínu Jóhannesdóttur og Brynju Benedikts- dóttur, sem hingað til hafa ekki verið taldar verðugar inngöngu í musterið við Hverfisgötu, og einn erlendan afburðamann að auki, Rússann Alexej Borodín. Þetta leikstjóraval er ásamt metn- aðarfullu verkefnavali meginforsenda þess árangurs sem náðst hefur undir stjórn Þórhildar. Framhald sögunnar ræðst algerlega af því, hvort henni tekst að halda hinni nýju stefnu til streitu. Ef ég má ráða henni heilt - og það ætla ég að gera jafnvel þótt gagnrýnendur eigi samkvæmt síðustu tískuuppskriftum ekki að „leiðbeina" leikhúsinu, heldur að því er manni helst skilst fljóta eins og stjórnlausir kork- tappar í kjalsoginu á eftir því - þá á hún að fylgja markaðri braut af fullkominni festu án nokkurra minnstu undan- bragða. Ekki er víst, að það eigi alltaf eftir að reynast henni auðvelt. Þórhildur veit eins vel og ég og allir aðrir, sem þekk- ja til leikhússins, að í Leikfélagi Reykjavík- ur eru áhrifamiklir aðilar sem hafa mikla löngun, en enga getu til að fást við leiksljórn. Þórhildur á ekki og má ekki sýna þeim neina linkind. Sú var tíð í Leikfélag- inu, að leikstjórn var þar nánast aukageta með föstu leikarastarfi - þó að það komi ekki fram í hinu mikla söguriti L.R. sem kom út á síðasta ári og mér gefst væntanlega færi á að fjalla um annars staðar. Við viljum ekki hverfa aftur til þeirra tíma og það ætti að verða sögulegt hlutverk Þórhildar að koma í veg fyrir slíkt. Þórhildur Þorleifsdóttír þarf ekki á minni ráðgjöf að halda tíl að velja hæfa leikstjóra. Þó ætla ég að leyfa mér að gefa henni tvær ábendingar. I fyrsta lagi held ég það myndi auðvelda henni leikinn, ef hún tæki sér sjálf sem fæst leikstjórnarverkefni, a.m.k. fyrst um sinn. Það myndi auðvelda henni að neyta aðstöðu sinn- ar til að veita nýju blóði inn í leikhúsið. I öðru lagi yrði það henni til sóma, ef hún bættí fyrir eina af mörgum vanrækslusyndum Stefáns Baldurssonar og kallaði Halldór E. Laxness úr útlegðinni til starfa í leikhúsinu. Þó að Halldóri séu mislagðar hendur, er hann miklu efnilegri leikstjóri en svo, að íslenskt leikhús hafi efni á því að láta krafta hans ónýtta. Þetta hef ég að vísu oft sagt áður, en mun endurtaka það svo lengi sem þörf krefur. Þjóðleikhús á hnignunarbraut Það hefur að flestu, að maður segi ekki öllu leyti, verið dapur- legt að fylgjast með frammistöðu Þjóðleikhússins á liðnu leikári. Að sönnu vantaði ekki fín klassísk verk á verkefna- skrána, sem var út af fyrir sig ánægjuleg til- breytíng frá fyrri árum í stjórnartíð Stefáns Baldurs- sonar. En það er til lítils að státa af glæsilegu verkefna- vali, ef leikritin eru sett í hendur van- hæfra leikstjóra, eins og Hamlets-afskræmi Baltasars Kormáks var til vitnis um, og Þrjár systur Tuminasar að vissu leyti líka, þó að þar kunni óheppilegar aðstæður að hafa sett nokkurt strik í reikninginn. Stefán Baldursson virð- ist nú orðið líta á það sem eitt helsta framlag sitt tíl íslenskrar leikmenn- ingar að gróðursetja hér úrsér- gengna leikstjórnar-framúrstefnu sem alls staðar hefur leitt tíl listræns gjaldþrots. Þó er nokkurt ljós í myrkrinu, að æ fleiri málsmetandi menn hafa nú í seinni tíð tekið tíl máls gegn þessari öfugþróun, jafiit í viðtölum sem blaðagreinum, þ.á.m. menn sem sumir hafa staðið þjóðleik- hússtjóra allnærri. Eitt besta dæmið um þetta er Birgir Sigurðsson leik- skáld í viðtali við Morgunblaðið. Ekki mun af veita, því að samkvæmt síðustu fréttum innan úr leikhús- inu ætlar leikhússtjórinn ekki að sýna á sér neinn bilbug og halda áfram á sömu braut næsta vetur. Ekki er víst, að menn átti sig almennt á því, hversu mikinn kjark þarf til að risa með slíkum hættí gegn þjóðleikhússtjóra. Hann er í krafti embættís síns eins nógu áhrifa- og valdamikill í okkar litla og lokaða leikhúslífi, hvað þá ef honum lánast að teygja arma sína sem víðast um leikhúsheiminn, eins og Stefán Baldursson hefur markvisst reynt að gera frá því hann tók við embættí. Svo að lítíð dæmi sé tekið, hefur það óneitanlega vakið eftirtekt, hversu dautt Leiklistarsamband íslands hefur verið að undanförnu. Leiklistarsambandið er félag helstu félaga og stofn- ana innan leikhúslífsins og hefur löngum litíð á það sem eitt meg- Þórhildur Þorleifsdóttir, leikhússtjóri Borgarleikhússins. Sú upþreisn œru, sern Borgarleikhúsið hefur nú loks fengið eftir langt niðurlæging- artímabil, er einvörðungu því að þakka, að ötull og metnaðarfullur stjórnandi hefur náð að skapa sér eðlilegt svigrúm. Leikhúsgagnrýni Jóns Viðars Jónssonar 67

x

Frjáls verslun

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Frjáls verslun
https://timarit.is/publication/282

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.