Íslendingaþættir Tímans - 21.09.1972, Side 24

Íslendingaþættir Tímans - 21.09.1972, Side 24
60 ára Jóhann Salberg Guðmundsson sýslumaður Sýslumaður er æðstur valdsmkður i héraði, enda svo til orða tekið i mæltu máli, að hann fari með sýsluvöld. Svo má kalla, að héraðsbúar flestir eiga meira og minna undir sýslumanninn að sækja. Þeir eiga við hann alls konar og óteljandi erindi. Þeir leita ráða hansog fulltingis i margvislegum efn- um. Þeir fela honum ágreiningsmál til úrskurðar. Sýslumaðurinn er oddviti sýslunnar út á við sem inn á við. Hann er forsjármaður hennar sem félags- legrar heildar, og hann er lika, með vissum hætti, forsjármaður hvers ein- staklings innan þessarar heildar. Og siðast, en ekki sizt: Sýslumaðurinn setur niður deilur manna. Það er augljóst mál, að á miklu velt- ur fyrir alla aðila, aö embætti sýslu manna skipi nýtur maður, er sé þeim kostum búinn, að hann fái notið hylli héraðsbúa, traust þeirra, virðingar og vinsælda. Nú eru sýslumenn að sjálfsögðu ólikir sem aðrir menn og misjafnlega starfhæfir. Fer þvi og fjarri, að allir hafi þeir hlotið almanna lof, einkum fyrr á tíð. Hitt er eigi að siður vist, aö i þeirri sveit hafa jafnan verið ýmsir ágætismenn, er markað hafa heilla- spor og ávallt beitt valdi sinu og áhrif- um á þann veg, er öllum mátti betur gegna. Einn þeirra mætu manna átti nýlega sextugsafmæli. Jóhann Salberg Guð- mundsson, sýslumaður, er fæddur i Flatey á Breiðafirði 4. dag september- mán. 1912. Voru foreldrar hans Guð- mundur kaupmaður og útgerðarmað- ur i Flatey og siðar bóndi þar, Berg- steinsson, mikiil athafnamaður, og kona hans Guörún Jónina Eyjólfsdótt- irkaupmanns i Flatey, Jóhannssonar. Jóhann Salberg lauk stúdentsprófi 1932 og lögfræðaprófi 1938. Tók þá þegar við sýsluvöldum i Strandasýslu og hélt til 1958, er hann, i byrjun þess árs, var skipaður sýslumaður i Skagafjarðarsýslu og bæjarfógeti á Sauðárkróki. Jóhann Salberg er kvæntur Helgu Jónsdóttur tsleifssonar verkfræðings og konu hans Jóhönnu Pálmadóttur prests i Hofsósi, Þóroddssonar. Er frú Helga mikil myndarkona og manni sinum samhent um alla hluti. Þau hjón eiga fjóra sonu, 24 uppkomna efnismenn, tiltakanlega prúða og geðþekka. Þetta er umgerðin — og stiklað á stóru. Þarf eigi marga dráttu til að móta þá mynd, er i umgerðina fellur —: Drenglpnd og réttsýni, ásköpuð prúðmennska, einstök góðvild og ijúfmennska, — þetta eru þeir eigin- leikar, sem ég ætla að rikastir séu i öllu fari Jóhanns Salbergs og um leið þeir, sem áþreifanlegastir eru i sam- skiptum hans við aðra. Og þetta eru góðir valdsmannskostir. Við vorum góðu vanir, Skagfirðing^ ar. Hér hafa löngum setið i valds- mannssessi góðir menn og merkir og mikils háttar á ýmsa lund. Forveri Jó- hanns Salbergs, Sigurður frá Vigur, hélt Skagafjarðarsýslu nál. hálfan fjórða tug ára, röggsamt yfirvald, rómaður dómari, vinsæll maður og drengur góður. Nýjum valdsmanni var þvi vissulega vandi á höndum er hingað kom, ölium ókunnur. Og eftir- vænting lá i lofti. Hversu mundi þessi nýi valdsmaður falla okkur Skagfirð- ingum i geð? Orð hafði farið af vin- sældum hans meðal Strandamanna, og mátti þvi að visu góös vænta. Og við uröum ekki fyrir vonbrigðum. Jóhann Salberg er góður og skyldurækinn embættismaður og má hiklaust full- yrða, að hann njóti óskoraðra vinsælda og trausts allra góðra manna i þessu héraði. Hann er giæsimenni i sjón og raun, mannkostamaður og manna- sættir. Hann er óvenju seinþreyttur til vandræða, en gleymir hins vegar trauðla, að ég hygg, ef á skortir dreng- skap i samskiptum eða rógmælgi er beitt á bak. Maðurinn ersvogerður, að hann ætlar hverjum og einum gott eitt að óreyndu — og sárnar, eif oftreyst var, þótt eigi gæti á ytra borði. Raddir hafa heyrzt um það, að fækka beri lögsagnarumdæmum og þá að sjálfsögðu sýslumönnum um leið. Hverju mundi fólkið i dreifbýlinu svara, ef spurt væri? Landsbyggðin hefur smátt og smátt orðið á bak aö sjá æ fleiri embættismönnum, sem henni var á margan hátt styrkur að hafa inn- ann sinna vébanda — og flestum ,,suð- ur”. Þar er þorri embættismanna og menntamanna þjóðarinnar saman safnaður á lófastórum bletti lands, en sveitir og þorp sitja með sárt enni. Dreifbýlið hefur þarna, sem viðar, goldið mikið afhroð. Risið hafa nýjar og nýjar stofnanir á vegum hins opin- bera, stofnuð ný og ný embætti — og svo til öll i Reykjavik. 1 annan staö er torvelt orðið og oft ógerlegt að fá menn til að gegna embættum utan Reykja- vikur. Þeir tolla ekki úti á landsbyggð- inni. Gildir það einkum um lækna og presta. Þeir kjósa heldur aö ganga breiða veginn, þann er liggur suði"- á Seltjarnarnes — og eiga þó ekki allir óskiliö mál, sem betur fer. Enn mun eigi hafa reynzt vandkvæðum bundið að fá skipað i sýslumannsembætti, þau er losnaö hafa. Vonandi verður þar eigi breyting á. Sýslumaðurinn er á margan hátt skjöldur og skjól þeirra byggöarlaga, er áhrifavald hans nær til, hvað sem liður öllu hjali um nauð- syii á áðgreiningu umboðsvalds og aomsvaids. Sýslumannsembættin eru eigi mörg. Það væri óþurftarverk og enn einn bjarnargreiðinn við dreif- býlið, ef þeim væri fækkað. Þetta var nú útúrdúr, semmérvarö á að taka vegna þakklátrar hugsunar i garð þeirra embættismanna sem, eins og Jóhann Salberg Guðmundsson, una sér úti á landsbyggðinni og helga henni lifs -itt og starf. Jóhann Salbergsýslumaður er mikill félagshyggjumaður og ötull stuönings- maður þeirra mála allra, er fram horfa. Hann hefur haft mikil afskipti af skólamálum i sýslunni og honum meira að þakka en öörum mönnum, Framhald á bls. 23 islendingaþættir

x

Íslendingaþættir Tímans

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Íslendingaþættir Tímans
https://timarit.is/publication/303

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.