Fálkinn


Fálkinn - 12.05.1950, Qupperneq 4

Fálkinn - 12.05.1950, Qupperneq 4
4 FÁLKINN Undir rykföJlnum blöðum þyrni- trésins, sem skýldi fyrir brennheitri Afríkusólinni, sat Ruth Williams Khama, liin hvíta drottning negra- höfðingjans, á garðstól, meðan inn- íendar konur gengu fram hjá henni og staðfestu hollustu sína. Hún var hin hvíta drottning Bamangwato, nafntoguð um gjörvalla Afríku og eitt helsta vandamál breska heimsveld- isins. Ilún var í 5500 míla fjarlægð frá London, þar sem liún var fædd og þar sem hún hafði fyrir rúmum tveimur árum hitt Afríkubúa að nafni Seretse Khama , æðsta höfðingja Bamangwato ættflokksins í Bechu- nanalandi, bresku verndarsvæði rétt fyrir norðan samveldislönd Suður- Afríku. Ruth er föl, ljósliærð stúlka með djörfung i hugsjónum. Hún er dóttir sölumanns í London, en sjálf var hún skrifstofustúlka hjá vátryggingar- fyrirtæki. Seretse var við laganám i Oxford. Hann var gerður út af frænda sínum, sem fannst nauðsyn- legt, að verðandi höfðingi Bamang- vvato væri menntaður maður. Ruth og Seretse urðu ástfangin Iivort af öðru, og eftir fimmtán mánaða kynni giftust þau. Það var i september 1948. í ágústmánuði siðastliðnum kom Seretse með brúði sína til höf- uðborgar þjóðflokks síns, Serowe. Á hinu nýja heimili biðu Ruth mörg vandamál. Hinir fáu hvitu menn í Serowe forðuðust hana og frændi Seretse, sem hefði getað orðið henni trygg stoð, hefir snúist móti þeim. Hann óttast blóðblöndunina. Bæði Suður-Afríkusamveldið og Suður- Rhodesía hafa bannað lienni að stíga fæti sínum inn fyrir landamæri l)eirra, svo að hún verður að halda sig í Serowe og nokkrum smáþorp- um í kring. í marsmánuði sl. fór Seretse svo til London til að lcggja mál sitt fyrir nýlendumálaráðuneyt- ið. Allir vita hvernig því lyktaði. Hann hefir verið sviptur liöfðingja- tign um nokkur ár og verið bannað að heimsækja ættland sitt. En Ruth hefir samt eignast vini í Afríku. Það eru hinir innfæddu. Þeir virða djörfung hennar og skiln- ing á málefnum negranna. Þeim finnst hún réttlát drottning. Ekki alls fyrir löngu fór blaðakona að nafni Margaret Bourke-White á fund Ruth í Serowe og hafði tal af henni. Ruth var þá í óða önn að búa sig undir fæðingu barnsins, sem Iiún á von á í júní. í Serowe búa 28000 manns í strá- þöktum moldarkofum. Aðeins örfá hús bera menningarsnið. Samt er Bamangwato þjóðflokkurinn, sem telur alls 100.000 manns, ekki óupp- lýstir villimennn. Þeir eru flestir bændur, sem reka talsverða verslun viðSuður-Afríkuveldið.Nokkrir vinna sem daglaunamenn í námum. í höf- uðborginni er kirkja, sem tekur 1200 manns i sæti, og sjúkraliús með ev- rópskum yfirlækni, sem hefir tvo læknakandídata af Bantu-uppruna sem aðstoðarmenn. Þá eru og skólar í Serowe. Þegar Ruth kom til Serowe í ágúst í fyrra var reynt að fá Evrópu- konur í borginni til að kenna henni ýmsa siði þjóðflokksins, svo að þeir innfæddu tækju henni betur, en eng- inn fékkst til þess. Samt hefir Rutli tekist að vinna hylli negranna. Sem drottning verður hún að vera stoð þeirra og stytta, þegar citthvað bját- ar á, og reiðubúin til að vernda þá og bjúkra þeim, hún verður að velja uppskerusöngvana og ganga fyrir hinum innfæddu konum með vatns- ílátin á höfðinu. Hún verður að vera fyrst til þess að smyrja gólfið með kúamykju — sem merki um hrein- læti. Hún verður að vera það sem hinir innfæddu kalla Mihuma Kghadi, þ. e. a. s. „móðir okkar allra“, sem vakir yfir velferð borgaranna. Ruth og Seretse eiga indælt heiin- ili, íburðarlaust en vinalegt. Ljóns- húðir og Iilébarðaskinn prýða gólf- in, en gluggatjöld hafa þau ei feng- ið eins og þau óska, því að þau fásl ekki í Serowe, og Seretse hefir ver- ið meinað að kaupa þau í nærliggj- andi löndum. „Hvítu mennirnir eru á móti mér“, segir Ruth, „af því að þeir vita, að ég hefi tekið málstað negranna.“ Og hún er gröm er hún segir: „Svo hafa þeir lækkað kaup innfæddu hjúkrunarkvennanna til þess að geta hækkað kaup þéirra hvítu.“ Áður en Setetse fór hina örlaga- ríku síðustu ferð til London, þar sem honum var bolað frá konungs- ¥itið þér ... ? að jafnvel óæfður maður getur með áhaldi þessu hlaðið fleiri múrstein- um á dag, en æfður múrari getur með gamla laginu? Það eru tveir amerískir fyrrver- andi hermenn, sem hafa smíðað þetta tæki, og er þíað fyrst og fremst ætlað óvönum hleðslumönn- um, sem ætla að byggja fyrir sig sjálfir. Talið er að duglegur æfður ameriskur múrari Idaði 1800 stein- um á 8 tíma vinnudegi, er liann notar áhaldið, en annars ekki nema 700. Svo að vinnusparnaðurinn ætti að geta verið mikill. að Kanada er meðal þeirra landa sem framleiðir mest af blaðapappír? 1 Qúebec-fylkinu einu eru fram- leiddar yfir 2.500.000 smálestir af blaðapappír á ári og þaðan kaupa Bandaríkin pappír fyrir 105 milljón dollara á ári. Myndin er tekin við Nipigonfljót, sem rennur úr samnefndu vatni nið- ur í Efravatn (Lake Superior). Þar sést hvernig farið er að þegar timb- urstokkarnir stíflast í fleytingunni. Þá verður að sprengja „hnútinn" með dynamíti. ÖUu þessu timbri er breytt í blaðapappír. tign, hafði hann látið orð falla í þá átt, að hann yrði konungur í augum fólksins, hvað sem hver segði. Þeg- ar hann var kvaddur til London í þá ferð, var Ruth kvödd með hon- um, en hún fór Iivergi, þegar hún fékk ekki loforð bresku stjórnar- valdanna uin að fá að liverfa aftur til Serowe, að þeirri ferð lokinni. Hinar innfæddu konur mátu þessa djörfung Ruth mikils og.komu í hóp- um til að veita henni hollustu sína. Þær kornu syngjandi og efni söngs- ins var þetta: „Þegar konungurinn kemur aftur heim, þá bíðum við hans. Seretse á hunda. Þeir liundar eru Bamangwato fólkið. Drottning- in okkar færir okkur regn, og þá blessast allt í landinu." hvernig Amerikumenn áminna fólk um að aku ekki ógætilega? Myndin sýnir bíl steypast niður á götu frá 9. hæð í húsi, um 24 metra hæð. Þegar liann kemur niður er áreksturinn ekki harðari en þó bifreið með 100 km. ökuhraða hefði rekisl á tré. Myndin er góð sýni- kennsla handa þeim, sem eiga bágt með að stilla sig um að aka hratt. Þeir gera sér ekki alltaf grein fyrir hvað það getur kostað, ef út af ber. að samkvæmt alþjóðasamningi má ekki skjóta nema 16.000 bláhveli á ári í síiðurhöfum? — að hvalurinn leggur til hráefni í smjörlíki, sápu, matvæli, andlits- srúyrsl og ýmsar lyfjavörur. — að livalskiðin, sem forðum voru eftirsótt vara, vegna þess að hægt er að nota þau í „lífstykki" og krínó- línur, eru einskisvirði nú. — að af 18 hvalveiðistöðvum í suðurhöfum eru 10 norskar? — að tungan úr stórum hval veg- ur álíka mikið og fíll? Myndin er af hvalveiðiskipinu „Kosmos m.“ Það er 25.000 smá- lestir að stærð og kostaði 20 milljón krónur. Hvalurinn er dreginn upp á þilfarið til skurðar gegnum opið, sem sést á skutnum á skipinu. Drekklö Egils-öl

x

Fálkinn

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Fálkinn
https://timarit.is/publication/351

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.