Ritmennt - 01.01.2005, Side 94

Ritmennt - 01.01.2005, Side 94
BIRGIR ÞÓRÐARSON RITMENNT eru einnig tvær stakar vísur, sem líklega eru eftir Jakob. - Er þá upptalið það sem fundist hefur prentað eftir hann. í handriti því, ÍB 439 8vo, sem vikivaka- kvæði Jakobs var prentað eftir, svo og stöku vísurnar tvær, eru fleiri kvæði þar sem liöf- undur er tilgreindur Jakob Jónsson. Fyrsta kvæðið ber lieitið Aldarfregn, þar sem fjallað er um þá góðu gömlu daga og þá sem þá voru uppi. Næsta kvæði handritsins hefur aðeins titilinn Annaö kvæði, og er það áður nefnt vikivakakvæði. Síðan kemur Þriðja kvæði, tíu erindi með vikivakakveöandi, og Fjórða kvæði, tólf erindi, sem einnig er ort undir vikivakahætti. Þá ltoma stöku vísurnar, 1. vísa og 2. vísa. Fjórða kvæði og vísurnar stöltu eru ekki merktar höfundarnafni, en virðast þó eiga saman með fyrri kvæóunum, enda ber til dæmis Fjórða kvæði nokkuð glögg liöf- undareinkenni Jakobs. Gunnvararsálmur, sem fyrr er nefnd- ur, finnst í allmörgum handritum. Einnig kvæðabálkur sem nefnist Langloka. Þá er í handritasafni Landsbóltasafns kvæðisbrot án titils, (erfiljóð), sem sagt er vera eftir Jakob á ísólfsstöðum, auk nokkurra vísna- brota sem gætu verið kafli úr Jjóðabréfi. Fleira hefur ekki fundist af kveðskap Jaltobs Jónssonar, en telja má nokltuð víst að hann hafi ort talsvert meira en hér er greint frá. Kemur þar hvort tveggja til að eitthvað af ltvæðum hans ltann að vera til í handriti og jafnvel á prenti, þótt höfundar sé eltlti getið, og einnig er næsta líltlegt að eitthvað sé að fullu glatað af ltveðsltap hans. Yeltur það sannast sagna noltltra furðu hversu lítinn fróðleilt er hægt að finna um Jaltob Jónsson og ltveðsltap hans í samtímaheimildum eða frá síðari tímum, eltld síst þegar það er haft í huga hversu margir hafa fundið hjá sér livöt til að varðveita ltveðsltap hans, eins og hinar mörgu uppsltriftir af ltvæðunum sýna, en alls hefur ritari þessa þáttar sltoðað 64 handrit með ltvæðum Jaltobs. - Virðist svo sem ltveðsltapur Jaltobs Jónssonar hafi verið ltunnari alþýðu manna, en meðal þeirra er gengið höfðu menntaveginn. Má nefna sem dæmi grein í tímaritinu Biöndu34 um Magnús Pálsson, Vopnfirðing, sem lét eftir sig handrit með broti af æfisögu sinni og ýmsum kvæðauppskriftum. Er þar nefnd- ur ltvæðafloltlturinn Islandsglaumur og til- greint upphaf hans: Hugsast mér að hreyfa ljóðum, hýrlyndum til gamans fljóðum. Kemur þar í ljós að um er að ræða Aldaglaum Jaltobs Jónssonar, en höfund- ur greinarinnar telur eltlti óhugsandi að „Finnist það hvergi víðar" muni ltvæðið vera eftir Magnús Pálsson. Það hafði þó verið prentað noltltrum áratugum áður en grein þessi var samin. Þá er Jaltobs eltki getið í Rithöfundatali35 Hallgríms Jónssonar djáltna á Sveinsstöðum, en hann nefnir þó ýmsa samtímamenn hans. Þess má þó geta til gamans, að séra Björn Halldórsson í Laufási, sem þar var prestur 1853-82, hefur þeltltt til ltveðsltapar Jaltobs 34 Jón Jónsson: [Lífs- og æfisaga Magnúsar Pálssonar.] Blanda IV, bls. 17-46. Þessi hluti frásagnarinnar er eftir Jón Jónsson lækni, og er tilvitnunin á bls. 45. 35 Lbs 544-545 4to. 90
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168
Side 169
Side 170
Side 171
Side 172

x

Ritmennt

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Ritmennt
https://timarit.is/publication/859

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.