Hugur - 01.01.2007, Qupperneq 56

Hugur - 01.01.2007, Qupperneq 56
54 Stefán Snævarr Sousa segir réttilega að geðshræringar séu meðal þeirra tækja sem við notum til að greina á milli þess sem er mikilvægt og lítilvægt. Geðshræringar geri sem sagt vissar hliðar veruleikans áberandi en skyggi á aðrar hliðar (de Sousa 1987: xv). Ljóst má þykja að ef við finnum til hræðslu þá verða vissar hhðar aðstæðna okkar meira áberandi en aðrar. Til dæmis öðlast hlutir sem geta verndað okkur gegn ógninni mikilvægi. Að minni hyggju eru myndhverfingar meðal þessara tækja sem við notum til að greina hismið frá kjarna, hið mikilvæga frá hinu lítilvæga. Til eru samhengi þar sem tilfinningaleg hlið bardaga er síður áhugavekjandi en herstjórnarhliðin. Slíkt samhengi getur verið námskeið fyrir tilvonandi herforingja. Á þess lags námskeiði gæti myndhverfingin BARDAGI ER TAFL komið sér býsna vel. Eg sagði áðan að myndhverfingar myndbreyttu viðfanginu, maðurinn breytist í úlf í myndhverfingunni margtuggnu. Með svipuðum hætti má segja að geðshrær- ingar myndbreyti viðfangi sínu. Sú var hyggja franska heimspekingsins Jean- Pauls Sartre sem reyndar nefnir hvergi myndhverfingar. Hann gekk svo langt að segja að sérhver geðshræring gerbreyti heimsmynd þess sem finni hana (Sartre 1995: 79 og Sartre 1948: 58). Enda er geðshræring heimssýn, „ákveðinn máti að skilja heiminn" („L'e'motion est une certaine maniére d’appre'hender le monde“\ Sartre 1995: 71).16 Eg hyggst ekki fara nánar út í þessa sartresísku sálma. í stað þess mun ég gaum- gæfa hvernig geðshræring myndbreytir viðfanginu. Notum Stínu enn á ný sem dæmi. Hræðsla hennar breytir sauðmeinlausu kvikindi á borð við könguló í skelfi- legan ógnvald. Þýðir þetta ekki að myndhverfingar og geðshræringar trufli veru- leikaskyn okkar? Ekki endilega. Þegar eðlisfræðingurinn skoðar efnisheiminn þá myndbreytir hann honum með aðstoð stærðfræðilegra líkana. Hann sér heiminn undir sjónarhorni stærðfræðinnar, sér hann sem stærðfræðilegt fyrirbæri. Líkönin gera vissa þætti veruleikans áberandi, þá þætti sem má stærðfræðigera. Hinir hverfa í skuggann. Þessi myndbreyting heíur reynst býsna frjó og hún hefur fært okkur mikinn fróðleik um veröldina. Því er ekkert í sjálfu sér því til fyrirstöðu að myndbreytingar í krafti geðshræringa og myndhverfinga geti veitt okkur þekk- ingu. I ljósi þess sem sagt hefur verið má ætla að þær geti verið viskubrunnar. Við höfum séð hvernig hægt er að samþætta ólíkar kenningar og finna frjóanga í þeim sem eru kennismiðunum sjálfum huldir. Mikilvægara er þó að við höfiim uppgötvað eitt og annað um tengsl myndhverfinga og geðshræringa: I fyrsta lagi eru bæði konstrúöl. I öðru lagi myndbreyta þær viðfanginu. I þriðja lagi samþætta bæði aðskiljanleg og óskyld fyrirbæri. I fjórða lagi eru bæði tæki til að greina hismi frá kjarna, hið mikilvæga frá hinu léttvæga. En ekki má gleyma því að myndhverfingar þurfa ekki að vera áhygðarbundnar, geta kannski ekki verið það. Ekki má heldur gleyma því að geðshræringar eru sálræn fyrirbæri, myndhverf- ingar búa í veröld tákna.17 16 Franski hugsuðurinn leit sem sagt á geðshræringar sem skoðanir en taldi þær óskynsamlegar í eðli sínu. Þar skildi með honum og hans bandaríska lærisveini, Robert C. Solomon. 17 Þessi kafii er að miklu leyti endursögn á Stefáni Snævarr 2006.
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164
Qupperneq 165
Qupperneq 166
Qupperneq 167
Qupperneq 168
Qupperneq 169
Qupperneq 170
Qupperneq 171
Qupperneq 172
Qupperneq 173
Qupperneq 174
Qupperneq 175
Qupperneq 176
Qupperneq 177
Qupperneq 178
Qupperneq 179
Qupperneq 180
Qupperneq 181
Qupperneq 182
Qupperneq 183
Qupperneq 184
Qupperneq 185
Qupperneq 186
Qupperneq 187
Qupperneq 188
Qupperneq 189
Qupperneq 190
Qupperneq 191
Qupperneq 192
Qupperneq 193
Qupperneq 194
Qupperneq 195
Qupperneq 196
Qupperneq 197
Qupperneq 198
Qupperneq 199
Qupperneq 200
Qupperneq 201
Qupperneq 202
Qupperneq 203
Qupperneq 204
Qupperneq 205
Qupperneq 206
Qupperneq 207
Qupperneq 208
Qupperneq 209
Qupperneq 210
Qupperneq 211
Qupperneq 212
Qupperneq 213
Qupperneq 214
Qupperneq 215
Qupperneq 216
Qupperneq 217
Qupperneq 218
Qupperneq 219
Qupperneq 220
Qupperneq 221
Qupperneq 222
Qupperneq 223
Qupperneq 224
Qupperneq 225
Qupperneq 226
Qupperneq 227
Qupperneq 228

x

Hugur

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.