Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.11.1980, Síða 170

Tímarit Máls og menningar - 01.11.1980, Síða 170
Tímarit Má/s og menningar Var sumum verkalýðsfélögum sem kommúnistar réðu vikið úr ASI. Kaflinn er ekki tæmandi yfirlit um átökin en veitir nokkra yfirsýn. Aðal- heimild Þórs um margt í þessum kafla var bók Jóns Rafnssonar I ’or i verum. Jón Rafnsson var nokkurs konar verkfallsstjóri KFI og fór víða um landið til að aðstoða við verkfallsbaráttu og er því frásögn hans sem sjónarvottar og þátttakanda afar verðmæt. Bókin var lesin i útvarpinu fvrir fáum árum. Alþvðuflokksmenn. hinu- megin í átökunum. hafa borið brigður á frásögn Jóns, t. d. Þorsteinn Þ. Víglunds- son um baráttuna í Vestmannaeyjum, eins og fram kemur i neðanmálsgrein hjá Þór. Sjötti kafli fjallar um hatramar deilur í KFI. Heimildarmenn Þórs eru úr hópi „hægri" manna en ekki „réttlínumanna" og setur það svip sinn á frásögn Þórs. Af henni má jafnvel ráða að „réttlínumenn- irnir" hafi verið harðsvíraðir og vondir menn en ég er sannfærður um að þeir voru ákaflega einlægir kommúnistar sem hvergi vildu hvika. Einmitt þess vegna gættu þeir ekki að sér og beittu of harka- legum og óbilgjörnum aðferðum gagn- vart skoðunum innan flokksins sem þeir töldu rangar. Sjöundi kaflinn fjallar um kosninga- fýlgi kommúnista i örstuttu máli. I öllum höfuðdráttum er rannsókn Þórs samviskusamlega unnin og hefi ég ekki rekist á efnisvillur sem skipta veru- legu máli. Auðvitað væri ritgerðin um margt öðruvísi ef marxisti hefði ritað hana. Lögð væri áhersla á önnur atriði og sumar niðurstöður máske öðruvisi. Þetta er slæmt i þeim tilvikum sem einstakar málsgreinar eru illa rökstuddar eða for- dómafullar, t. d.: „Þegar öxi Stalins var reidd til höggs, var enginn maður óhultur í riki kommúnismans“ (bls. 55). I sjötta kafla fjallar Þór um dvöl Stefáns Pjeturs- sonar i Moskvu veturinn 1933 — 4 þar sem hann neitaði að taka skriftir eins og Þór orðar það: „Er það með ólikindum, að honum skvldi auðnast að snúa aftur úr austurvegi“ (bls. 90). Þá fullyrðir hann: „Skáldaflugið dapraðist kommúnistum ekki. en þjóðfélagsgreining þeirra var vfirleitt slitin úr tengslum við islenzkan raunveruleika og fræðilega hugsun" (bls. 59). Kaflinn á undan þessari siðustu full- vrðingu er engan veginn fullnægjandi röksemd fvrir fullvrðingunni þvi þótt Þór lýsi stuttlega þjóðfélagsgreiningu komm- únista vantar hina „réttu" lýsingu til samanburðar. Á hitt ber svo að lita að visindalegar þjóðfélagsrannsóknir, t. d. hagfræðilegar, eru ekkert áhlaupaverk og allra síst við þær aðstæður sem hin unga kommúniska hreyfing bjó við á kreppu- árunum. Þvi skvldi engan undra þótt það kæmi i ljós að þjóðfélagsgreining stjórn- málamannanna kommúnisku hefði ekki alltaf staðist, enda eflaust freistandi að reyna að lieimfæra erlendar og þegar gerðar athuganir upp á Island án nægra rannsókna á aðstæðum hér á landi. Hvort sliku hefur verið til að dreifa er litið rannsakað að þvi er ég best veit. Þór skilur við flokkinn um 1934 og hefur verið álasað fyrir að „fylgja flokknum ekki alveg til grafar“, eins og ritdómari eins dagblaðsins orðaði það. Raunar er viðskilnaðurinn við sögu flokksins 1934 stærsta efnistakmörkun Frambald á bls. 404 424
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.