Tíminn - 21.11.1944, Blaðsíða 1

Tíminn - 21.11.1944, Blaðsíða 1
RITSTJÓRI: ÞÓRARINN ÞÓRARINSSON. ÚTGEPFANDI: FR AMSÓKN ARFLOKKURINN. PRENTSMIÐJAN EDDA h.f. Simar 3948 og 3720. RITST JÓRASKRIFSTOFUR: EDDUHTJSI, Lindargötu 9 A. Símar 2353 oe 4373. AFGREEDSLA, INNHEIMTA OG ATJGLÝSrNGASKRIFSTOFA: EDDUHtrSI. Llndargötu 9A. Slml 2323 28. árg. Reykjavík, þriðjudagiftm 21. nóv. 1944 98. bla» Tíllögur um stórielldar endurbætur á póstsamgöngunum í landinu Viðtal við Daníel Ágústínusson, formann millipínga- nefndarinnar í póstmálum, um tillögur nefndarinnar Eins og kunnugt er, var á Alþingi 1943 kosin milliþinganefnd í póstmálum og áttu sæti í henni Daníel Ágústínusson erihdreki, sem var skipaður formaður nefndarinnar, Gísli Jónsson alþm. og Gunnar Benediktsson rithöfundur. Nefndin hefir fyrir nokkru sent ráðuneytinu og Alþingi álit sitt og tillögur. í tilefni af því hefir tíðindamaður Tímans átt tal um þessi mál við formann nefndarinnar, Daníel Ágústínusson. Fyrsta hveraguíu- raístöð á Islandi Um mánaðamótin septem ber—október var reist Hveragerði fyrsta raforku stöðin á íslandi, sem er knúð hveragufu. Gísli Hall- dórsson verkfræðingur stóð fyrir þessari framkvæmd og kostaði hana. Vélar til virkj- unar voru smíðaðar í vél- smiðjunni Héðinn.Þótt stöð þessi sé lítil, er hún samt á- litleg sönnun þess, að hvera- gufu má nota til rafmagns- framleiðslu. Gísli Halldórsson hefir um langt skeið bent á hveravirkjun til rafmagnsframleiðslu, , sem stórfellt framtíðarmál. Pyrir til- stilli hans var samþykkt á þingi í vetur, að ríkið og Reykjavíkur- bær létu í sameiningu rannsaka möguleika fyrir virkjun gufu- hveranna í Henglinum, en ekki hefir enn orðið neitt úr fram- (Framhald á 8. síðu) Kátir voru karlar Mýndasa^aTímans í dag byrjar Tíminh áð birta myndasögu, sem er » ætluð börnum og ungling- um. Henni er ætlað rúm á sjöundu síðu blaðsins. Myndasagan, sem Tíminn birtir, nefnist: KÁTIR VQRU KARLAR, Skiptist hún í smáþætti og eru 9 myndir í hverjum. Mynda- , saga þessi hefir birzt um/, langt skeið í blÖðum víða um heim og mun m. a. vel kunn þeim, er lásu dönsk blöð fyrir styrjöldina. Söguhetjurnar ganga und- ir ýmsum nöfnum, því að *{ ekki þýkir það sama henta alls staðar. Hér munu aðal- söguhetjurnar Vamban skipstjóri, Leppur og Skreppur, sem eru syn- ir hans, Vilmundur viðut- nefnast an, og Leifi langi. Þess má áreiðanlega vænta, að þessar söguhetj- ur eiga eftir að öðlast vin- sældir hér á landi, eins og hvaryetna annars staðar. Eins og þér er vafalaust kunn- ugt um, segir Daníel, hafa all- háværar raddir verið uppi um það að undanförnu og komið víðsvegar að af landinu, að póst- sendingar þyrftú að berast hrað- ar ,en nú gerist. Var þetta m. a. tilefni þess, að flokksþing Fram- sóknármanna 1941 gerði á- kveðna tillögu um endurskoðun póstsamgangna landsmanna. Skúli Guðmundsson o. fl. fluttu síðan þingsályktunartillögu í fyrra um skipun milliþinga- nefndar t póstmálum, er hlaut einróma samþykki Alþingis. í á- lyktuninni segir, að^ nefndin skuli gera tillögur um breyting- ar, „er miði að því, að póstsend- ingar berist um landið hraðar og tíðar en nú er". Nefndin hóf störf sin 12. okt. 1943 og lauk þeim í ágústmánaðarlok í sum- ar, og hafði þá haldið um 50 fundi. — Á hverju byggði nefndin tillögur sínar? — Aðalreglan í póstferðum síðari áriri er ein f erð á hálfum mánuði, nema yfir 4—5 mánuði að sumrinu. Þá eiri ferð viku- lega. Nokkur nærliggjandi hér- uð fá þó póst vikulega allt árið og sumir staðir oft'ar. Og með skipum eru sendir aukapóstar eftir því, sem ferðir falla. Til þess að fá yfirlit um óskir manna og tillögur umfram þetta, þá hóf nefndin störf sín með því að skrifa öllum sveitarstjórnum, sýslumönnum og póstafgreiðsl- um og bera fram spurningar varðandi þessi mál. Af 220 sveit- arstjórníim, svöruðu 167 mjög rækilega og kom þar ótvírætt í lj ós mikill áhugi fyrir endurbót- um á póstsamgöngunum. Þá gerði nefndin sér far um þann tíma, sem húrisat að störfum, að ná tali af iorustumönnunj, almennra mála utan af landi, er til bæjarins komu. Þá bar néíndin tillögur sínar undir þingmenn viðkomandi héraða um leið og hún Jagði á þær síðustu hönd. Þannig leitað- ist • nefndin við að hafa sam- vinnu við álla þá aðila, sem láta sig þessi mál einhverju skipta. Við póstmálastjórnina var svo að sjálfsögðu haft mjög náið samstarf og eru tillögur nefndarinnar að meira og minna leyti gerðar í samráði við hana. V \ — Hverjar eru tillþgurnar í höfuðdráttum? — Þær eru, að póstur verði sendur daglega árið um kriríg með áætlunarbifreíðum, ýmist sérleyfisbifreiðum eða vöru- flutningabifreiðum og þá eink- um mjólkurflutningabifreiðum, þar sem slíkar bifreiðir ganga svo oft. Annars annanhvorn dag eða sjaldnar í vikuhverri eftir því, sem ferðum er háttað. Við- komustöðum fjölgi að miklum mun. í þeim héruðum, sem slík- um ferðum er ekki til að dreifa, verði póstur sendur vikulega ár- ið umikring og á flest heimili, að undanskildum nokkrum strjál- býlum stöðum og erfiðum yfir- ferðar, sem fá ekki póst, nema hálfsmánaðarlega yfir vetrar- mánuðina. í 'þorpum með 250 íbúa og meira, verði póstur bor- inn út eftir komu aðalpóstanna þangað. Þá eru breytingar á nokkrum póststöðum, þ. e. til- færsla, og lagt til að allmörgum bréfhirðingum verði breytt í póstafgreiðslur. Annars ná tillögurnar í ein- stökum atriðum til hvers hrepps í landinu og leitaðist nefndin við að gera þær sem ýtarlegastar, eftir þvi sem kunnugleiki henn- ar leyfði og gögn lágu fyrir frá hreppsnefndum eða öðrum að- ilum á hverjum stað. — Hvernig eru póstflutning- arnir með mjólkurbifreiðunum hugsaðir? — Það er augljóst ^mál, að póststjórnin fær ekki risið undir þeim kostnaði, sem því fylgir, ef hún ætti að annast hraðar og tíðar ferðir víðs vegar um land- ið með póstsendingar. Þess vegna verður að velja aðrar leiðir. Með sérleyfislögunum 1936 voru fólksflutningabifreið- arnar teknar í þjónustu póstsins. Á síðari árum hafa mjólkur-' flútningar í mörgum héruðum komizt í fastar skorður. Mjólk- urbifreiðarnar hljóta því að koma fyrst og fremst til greina, þegar gera skal tillögur um „hraöar" póstferðir í þeim byggðarlögum,- Vill svo vel til, að mjólkurflutningarnir eru yf- irleitt í höndum félagssamtaka bændarína, sem fá pójstinn á miklu greiðari hátt með þessu Hinn nýi flugbátur h.f. Loftleiða. DÁNÍEL ÁGÚSTÍNUSSON \ móti, og ætti því að vera auð- velt að ná hagkvæmum samn- ingum um póstflutningana. Þess skal getið, að mjólkurbif- reiðar i Eyjafirði hafa dreift póstinum um nokkurra ára skeið, eins og að framan greinir, og hefir það gefizt ágætlega. Hafa þær gert það endurgjalds- laust. í framkvæmdinni yrði þetta þannig: Allur póstur til viðkom- andi héraða er sendur til mið- stöðva mjólkursvæðanna. Þar er hann lesinn í sundur og knipp- aður eftir því, sem bæirnir eiga sameiginlega viðkomustaði við vegina með mjólk.sína. Við þá staði sé komið upp vatnsheldum og traustum kössum tvíhólfuð- um, þar sem mjólkurbílstjórinn lætur póstinn í, og er hann þar tekinn af viðkomandi, t. d. um leið og mjólkurbrúsarnir og jafnframt látinn í kassann sá póstur, er harin vill koma frá sér, og tekuT bílstjórinn hann um leið og flytur hann á aðal- póststöðina. Þannig verður kass- inn hvort tveggja í senn, póst- (Framhald á 8. siðu) H.f. Loítleiðir heíur rekstur nýs ílugbáts Hann verður aðallega í förum til Vestfjarða Loftleiðir h/f., bauð blaðamönnum í flugferð síðastl. laugar- dag, með hinum nýja flugbát sínum. Gekk ferð sú að óskum, t-nda er allur frágangur þessarar flugvélar hinn vandaðasti, og allur aðbúnaður farþega hagkvæmur. íslenzkum samgöngum er mikil bót að komu þessarar flugvélar. i ) Flugvélin ,er smíðuð hjá Grumman Airchraft Enginee- ring Corp. Long Island, New York. Vélin er alveg ný frá verk- smiðjunni, af vönduðustu gerð og hefir öll nýtízku tæki af allra fullkomnustu gerð, svo sem mið- unarstöð, 2 móttökutæki og 1 senditæki, einnig hefir hún full- komnustu sjálfstýritæki (auto- m'atisk pilot), sem flugmaður- inn getur stillt í þá flugstöðu, sem óskað er að vélin fari, bæði hvað hæð og stefnu snertir, og getur vélin þannig stjórnað sér sjálf eftir því sem flugmaðurinn óskar. Einnig er vélin búin tækj- um, sem varna því að ísing hlað- ist á hana. Vélin er átta sæta farþega- vél, öll innrétting og þægindi er af. allra fullkomnustu (de-lux) gerð farþegaflugvéla. Aftan við farþegaklefarin er klefi með hreinlætistækjum, einnig er gott geymslurúm fyrir póst o. fl. Þessi flugvélategund er mjög sterkbyggð. Hún er aðallega not- uð í Bandaríkjunum og víðar, til strandgæzlu og björgunar- flugs, auk þess sem nokkrir helztu auðmenn þar nota hana sem einkaflugvél. Hún hefir tvo 450 hestafla hreyfla, og getur hún örugglega flogið á öðrum hreyflinum fullhlaðin. Mesti rílughraði vélarinna,r er 325 km. á klst., en hagkvæmasti meðal- hraði er 260 krk. á klst. Geymar vélarinnar taka benzín til 1300 km. flugs án lendingar. vEinn mesti kostur þessarar flttgvélar er, að hún getur lent bæði á sjó og landi og þarf mjög stutta.braut til að hefja sig til flugs af. Hún er því, af sérfróð- um mönnum talin mjög hentug og örugg til farþegaflutnings með ströndum landsins, með tilliti til veðurfars og leriding- arskilyrða, enda er henni ætlað að annast fe'rðir til Vestfjarða og annara þeirra staða, sem verst eru settir með samgöngur á landi, og mun sú starfsemi hefjast nú þegar. Vélinni var floglð hingað alla leið frá New York af einum flug- (Framhald á 8. síðu) Skólabyggingar hafa verið með meira móii á þessu ári Frásögn Helga Elíassonar fræðslumálastjóra Skólabyggingar hafa verið allmiklar í sumar. í tilefni af því hefir blaðið snúið sér til Helga Elíassonar fræðslumála- stjóra og fengið hjá honum eftirfarandi upplýsingar: Lokið er nú að mestu yið bygg- ingu gagnfræðaskólans""á Akur- eyri, sem er stærsta og fuli- komnasta gagnfræðaskólahús á landinu. Sjómannaskólinn í Reykjavík er nú loks kominn undin þak og er ætlást til, að^hægt verði að kenna í honum að ve'tri. Hann er mesta skólabygging, sem reist hefir verið á íslandi. í Reykholti er að mestu lokið við byggingu baða, búningsher- bergja og snyrtihelbergja fyrir sundlaug héraðsskólans par. Við héraðsskólann á Núpi er verið að byggja,vestan við aðal- húsið, heimavistarhús fyrir 22 stúlkur og kennaraíbúðir. Einn- ig er verið að byggja böð og bún- ingsherbergi við sundlaugina. Hafin er smíði á húsi austan við aðalhúsið og verða þar, eld- hús og borðsalur fyrir nemend- ur og íbúð skólastjóra^ Á Reykjanesi við ísafjarðar- djúp er að mestu lokið byggirígu á íþróttahúsi og skólastjóraíbúð, auk þess hafa verið gerðar end- urbætur á sundlauginni þar. Á Reykjum í Hrútafirði er verið að breyta 2 setuliðshúsum, sem eru úr steini, í íbúðarhús fyrir kennara og nemendur/ Að Laugarvatni er verið að vinna, að miklum framkvæmd- um. Nýtt og vandað íþróttahús er komið undir þak, sundlaugin hefir verið stækkuð og yfirbyggð. Lokið er að mestu við smíði á íbúðarhúsi fyrir 1 kennara og 20 nemendur. Jörðin Skógat,undir Eyjafjöll- um hefir verið gefin til héraðs- skólaseturs fyrir Rartgárvalla- og V.-Skaftafellssýslu. Mikil á- hugi er meðal s^slubúa, að hafizt verði handa um byggingu skóla þar, strax á næsta ári. Barnaskólar. Af barnaskólahúsum hef ir verið byggt óvenju mikið í sum- HELGI ELÍASSON ar. . Nýi Laugarnesskólinn* í Rejíkjavík er riú langt kominn. Bygging Melaskólans í Reykja^- vík er hafin, en hann verður stærsti og fullkomnasti barna- skóli á landinu. Á Drangsnesi við Steingríms- fjörð, var í haust lokið við bygg- (Framhald á 8. síðu) Stórgjafir til skógrœktar Skógræktar-félagi íslands hafa nýlega borizt tvær 10 þús. kr. gjafir í Landgræðslusjóð. Er önnur frá Olíuverzlun íslands.en hin frá Shell. Þá hefir Björn Jóhannsson, bæjarfulltrúi í Hafnarfirði af- hent Skógræktarfélagi íslands 3 þús. kr. sjóð, sem á að stuðla að því, að h^,fnar verði skóg- ræktartilraunir í Torfastaða- hreppum í Vestur-Húnavatns- sýslu. Sjóðurinn er gefinn til minningar um foreldra Björns, þau hjónin Elínborgu E. Jó- hannesdóttur og Jóhannes Sveinsson, sem bjuggu um skeið i Litla-Hvammi í Miðfirði og bundu tryggð við þá sveit. x TVEIR NYIR VÉLBATAR N ' / Skipasmíðastöð M. Bernharðs- sonar á ísafirði hefir nýlokið við smíði tveggja vélbáta. Annar báturinn er 35 smál. að stærð með 140 ha. Vickmanvél. Hann var skírður „Bjarni Ól- afsson", og er eigandi hans Al- bert Bjarnason, Keflavík. Hinn báturinn er 19.5 smál. að stærð með 60 ha. vél. Heitir hann „Gullfaxi", og er eign h.f. Kaldbaks á Þingeyri.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.