Tíminn - 10.10.1958, Blaðsíða 5

Tíminn - 10.10.1958, Blaðsíða 5
TÍMINN, föstudaginn 10. október 1958. Minningarorð: Pálí Guomundsson, Hjálmsstöðum Einn kunnasti bóndi Suður- lands og enda þótt víðar væri leit aS, Páll Guðmundsson óðalsbóndi og skáld á Hjálmsstöðum, andað ist á heimili sínu hinn 11. sept. síðastliðinn. Var hann jarðsett- ur að Miðdal hér í sveit hinn 19. sama mánaðar að viðstöddu meira f'jölmenni. en áður eru dæmi til hér. Páll fæddist að Hjálmsstöðum í Laugardal 14. febrúar 1873, og var því kominn hátt á 86. aldúrs ár, er hann lézt. Hafði hamí þá leg- ið rúmfastur nærri tvö ár, eða frá því hann fékk öðru sinni áðkenn ingu að slagi. í banajegu sinni nant Páll fram úrskarandi umönnunar sinnar á- gætu eigikonu, Rósu Eyjólfsdótt ur og toarna sinna, sem kappkost uðu að gera honum lífið bærilegt í hinni þungu legu 5 lengi eftir að veraldarauðæfi vœrŒ gengin í duftið. Eg á margar ögleymanlegar' ,i- nægjustundir frá ýmsum heim'.W um, sem ég hef verið gestur é$ en hvergi sem á Hjálmsstöðurffi' fyrr og síðar. Margar ferðir fci- um við Páll saman, allt frá æskui dögum til elli, og að sjálfsögðut í misskemmtilegum erindum, ýr.i- isf fyrir okkur sjálfa eða fyrií sveitina okkar, því að í sveiÉBT stjórn vorum við milli 30 og 40 ár. Saman störfuðum við í 'hálíe 'áld og bar aldréi skugga þar a, enda var Páll samvinnuþýður og sanngjarn. En þótt sumar ferðL' okkar væru erfiðar og oft tvísj l srindislokin, höfðum vig alltaf Jag á að gera þær að einhverju leyíi ?kemmtilegar. Við renydum t'3 >úa okkur til gleðina sjálfir, fá okfc ir hlátur úr litlu efni og oftast irifust samferðamennirnir með, e£ .iirihverjir voru. Oftast var PáiL fræðarinn, ég nemendinn, því eifct af því marga, sem Páli fórst vc-'u var að fræða aðra á því, sem faanG börn, eina dóttur og sex sonu, sem neyrði eða las- Hann hefði orðlí lifa t>au pi-n- 'bfii-riis rás«knn„ á góður kennari, Ihefð1 " Páll var kominn af traustu £ía- ,^au eul' Þo}úl*«? °"a. aS h onum ibar völl bændafólki úr Árnessýslu í báðar Farsottarhusinu Sigurður bilstjon að^om.m par joll ættir. Foreldrar hans, Guðmund l *&*&***.^^^ ^U^ ur Pálsson og Gróa Jónsdóttir ljós móðir, bjuggu allan sinn biiskap á Hjálmsstöðum, unz Páll þeirra tók við búi árið 1901 og bjó þar í 45 ár ineð tveim kon móður sinni á Vilhjálmur á æfingu í Moskva 1957. Myndin tekin af miSstðkki þrísfökksins, sem heflr heppnazt m|ög vef. AthuglS eftirfarandi atriði: 1. Gott fafn- vægi og hæfilegur framhalli efri búksins. 2. Höfuö' og hendur í eðlilegum stellingum. 3. Há hnébeygja hægri fótar. í lendingu notast lærvöðvarnir. Fóturinn mætir jörðu svipað og hamar, sem slegið er móti því sem barið er. Simonyi Gabor — Vilhjálmur Einarsson Frjálsar íþróttir fyrir alla 13. grein ALLRI ÞJALFUN er skipt í tvo flokka, eftir eðli hennar. Þessir flokkar nefnast almenn þjálfun og sérþjálfun. Nöfnin segja að miklu leyti til um þann mismun, sem á þeim er. íþróttamenn, sem byrja að einbeita sér við ákveðna grein, aéttu að auka sérþjálfunina með tilliti til hinnar ákveðnu greinar. Almennri þjálfun má helzt líkja við alhliða vöðvarækt til þess að auka hæfni íþróttamannsins að hverju sem er. Sú þjálfun stefnir á hinn bógínn að ákveðnu marki til úrbótar á vissu tækniatriði, ~en sem áfleiðing af sérþjálfuninni getur orðið styrkleiki almennt, eins og eftirfarandi dæmi sýnir. Áður 'hefir verið drepið á að þjálfa skuli langstökk af sama íæti og síðasta stökk (þrístökksins ér stokkið af. Ef langstökk væri nú fojálfað með almeíinri þjálfun, mundi stökkvarinn gera staðæfmg ár til styrktar hinum ýmsu voðv- tun og liðamótum. Lengri hláup skapa einnig almenna þjálfun. ~ Eftir þennan undirbúning eru vöðv árnir undir það búnir að þeim sé jjeitt til þess að stökkva. j Sérþjálfun á hinn bóginn, væri í því fólgm að stdkkva fjöldann allan af lettum stökkum með 6—10 ín atrennu. Ekki væri hugsað um stökklengd, heldur reyn> '&o lata állt ganga sem léttasi og .ettast. Mðe endurtekningurini a u^iuiri íéttu stökkum þjálfast einmui xéki « vöðvar til réttra átaka. Fáar hreyfiugar eru svo sérhæfðar að þessi þjalfun leiði ekki til alhliða styrkuigar líkamans. I Við höfum því séð, að þrátt fyr- ir það að sérþjálfunin virðist þrengri, er hún hmtmiðuð að vissri þraut um leið og af henni leiðir almenna þjálfun. Aldrei getum við þó sagt skilið við hina almennu þjálfun, og allir hyggnir íþrótta- menn eyða 5—15 min. í byrjun hverrar æfingar við almennar styrkingar- eða mýkingaræfingar. Þegar rætt er um þessa tvo flokka þjálfunar verður að hafa í þuga á hvaða árstíð þjálfað er. Strax skal gefin almenn regla: — Jpví nær sem dregur keppni eSa keppnistímabili, þeim íuun meiri sérþjálfun í þeirri grein, ¦ sem keppa skal í. Þannig á að gera mun meira 'af léttum stökkum með stuttri atrennu í maí en í janúar ár hvcrt. Almenn þjálfun. Margir íþróttafrömuðir á Norð- urlöndum áiíta að íþróttamenn eigi að velja sér vetraríþrótt til þess að halda sér í þjálfun. Þannig eru beztu hástökkvarar og langstökkv- arar Svíþjóðar jafnframt í ísknatt leik á vetrum. í þessum leik öðl- ast þeir aukinn kraft og almennan undirbúning fyrir sumarið. Slíkt. sem þetta er þó fjarri því að vera undirbúningur undir keppni í frjálsum íþróttum, en getur verið mjög gott yfir háveturinn til þess að dreifa huganum, veita skemmt un og þjálfun um leið. Hin almenna þjálfun hefir mikla kosti fram yfir sérþjálfunina mið- að við þær kröfur, sem gerðar eru til ytri aðstæðna. í venjulegu íbiið- a.rherbergi má framkvæma mest af hinu. nauðsynlegasta starfi til. vöðvauppbyggingar. Við verðum að gera okkur ljóst, a'ð.þótt byljir geisi og illfært sé út úr húsi, er ekki útilokað að nota tímann til eflingar og aukningar á íþrótta-. getu. Ef aðeins er hirt um að þjálfa það, sem keppa skal í, haml ar veður mikinn hluta ársins. At- hafnaleysi á þessum tímum verður1 þess valdandi að varla næst mikill árangur á hinu stutta keppnistíma- bili. Mikilvægt er að íþróttaiðkand inn skilji hinn einfalda sannleika, að til þess að geta notað góða veðr ið í maí til sérþjálfunar í einhverri grein, verður að byggja á almennri þrekþjálfun a. m. k. frá áramótum. Þjálfunin verður að fara vaxandi eftir einhverju kerfi, en mestum tíma er eðlilegt 'að eytt verði til þjálfunar í malmánuði, allt að -5 sinnum í viku. Æfingatafla. Ekki verður gefin nein einskorð- uð skrá um æfingar frá degi til dags. Slíkum skrám er ómögulegt að fylgja að öllu, og missa þær þvi aitt mesta gildi. Aðalatriðið er að skilningur skapist á réttum að- f erðum, enda verður iþróttaiðkand góður kennari, Ihefði veröldin ha.ji ! honum þar völl. Páll lét oft fjúka hendingar 6g , : , ,1,„iIUt mun fyrir það vera hvað kunnast. Hilmar verzlunarstjóri í Rvík' ™ a- m- k- "t á við. En þótt talíi ,,„_ kvæntur Svövu Björnsdóttur úr vert sé eftir hann prentað i auna nt Mióafirði austur og á við faenni ingaþátum hans og víðar, hefur Jici 3 börn; Guðmundur bóndi á Húsa- me^ - ^5 kveðskap hyerL:, felli, kona hans er Ástríður Þor- birzt °S Þar a meðal sumt af tg* steinsdóttir bónda þar, eiga eitt bezta- ^innist ég ekki hvað sfeft barn; Ásgeir kennari í Rvík, ó- saavgra. góðra hestavisna (har.^ kvæntur og Evjólfur verzlm. í Rvík sumra landfleygra, sem hvergt era kvæntur Aðalfríði Pálsdóttur frá Þó prentaðar. Sauðárkrók, þau eiga eitf barn. Flestir munu hafa áhtið Pal l.i; Öll eru börnin, hin eldri sem inn trúmann og svo var raunar i yngri hig mesta myndarfólk og á- flJ°tu tora§ðl að skilja, að ham, gæt í allri viðkynningu. teldi sjálfur- Þó talaðl haim 3aíi1 an af virðingu um trú annarra c£ Um báðar konur Páls tek ég forgaðist, að ihætti sannra gáfii- undir hans eigin orð, að þær manna, alla fordóma í þeim efnmx „voru hinir beztu kvenkostir". enda bar s-umt> er hann orti cg Hlutverk Rósu síðari konu hans, sagoij vott um allt annag en tíí. að taka við átta börnum og ganga þeún í móðurstað með slíkum á- gætum, var ekki nema úrvals Hildur fyrr Ijósmóðir, gift Birni j konu hent og þá ekki sízt þar sem Jónssyni verzlunarmanni úr Borg.við bættust 7 börn þeirra hjóna. arfirði, eiga þau 5 börn; Grímur | Enda gerðist þarna það kraftaverk, starfsmaður hjá Garðari Gísla-:sem fyrst og fremst vei'ður Rósu ökkar á'meðal. syni, kvæntur Helgu Valtýsdóttur eignað, að aldrei hefir verið hægt Þvj SOknum við hans vinirn lir Landeyjum, eiga þau tvö hörn að greina annað en þarna væri um skyldir og vandalausir. og Pálmi bóndi á Hjálmsstöðum, alsystkin að ræða, og öll væru kona ihans er Ragnheiður Svein- nennar toörn. Þetta kunni Páll björnsdóttir frá Snorrastöðum, vel að meta svo sem bezt má sjá þau eiga 6 börn. Þórdís dó í ágúst af ummælum hans sjálfs í bók- 1914 frá átta ibörnum þeirra hjóna inni „Tak hnakk þinn og hest" og öllum innan fermingar. þarf þar engu við að bæta. Með seinni konu sinni Rósu p^ befur nokkug sagt fra ævi sinni í áðurnefndri bók og þótt ég og aðiir góðkunningjar hans séum þakklátir útkomu hennar, vegna um sínum, Þórdísi Grímsdóttur frá Laugardalshólum og Rósu Eyjólfsdóttur frá Snorrastöðum, Þau Páll og Þórdís, fyrri kona hans, eignuðust 8 börn, f jóra áonu og fjórar dætur. Af þeim dóu tvö í bernsku og iþrjú uppkomin, þau Guðmundur, elzti sonur þeirra hjóna dó tvítugur að aldri; Gróa, gift Þorvaldi Jóhannessyni frá Skálholtsvík í Hrútafirði, dó um þrítugt og Erlendur, sem fórst með togaranum Jóni Ólafssyni, I einnig um þrítugt. Öll voru börn þessi hin mannvænlegustu. Hin, I sem lifa af fyrra hjónabandi, eru: Eyjólfsdóttur eignaðist Páll 7 inn á hverri æfingu sjálfur, eða hye J " 2*?S S5SHÆ«f Z *ennntilegu er þar borgið fra leysi, svo sem þessar Ijóðlínu.?:; „Við lifum þó að lúis hold að lokum gisti jarðarmold". Páll á Hjálmsstöðum er nú íll ur, og er nú einum athafnasömura: gleði- og drengskaparmanni færrú.; Laugarvatni, í sept., 1958. Böðvar Magnússon. ...... ¦ ¦ ¦ " ¦¦ ....... • Vinningar í happ drætti S.I.B.S. skugga um ástand sitt og haga sér glötun, fáum við ekki varizt, 100 þús. kr. nr. 13614 50 þús. kr. nr. 50853 20006 10 þús. kr. 30266 31230 32178 5 þús. kr. 779 4012 4790 5083 18859 21853 22500 38169 Setjum svo að þjálfunarskráin ^ hufsmV> að betur hffðiPal1 geri ráð fyrir mjög léttri æfingu sJalfum dottlð 4 ^S' meðan han^ einmitt þann dag, sem íþróttamað- enn helt smu andleSu atgervi, að urinnfinnuraðhanneróvcnjuvel hnpa me8 eigm hendi niður minn fyrirkallaður. Hvað skal gera? Sé in2ar. smar> svo vel var hann nt 4 ekki um keppni að ræða í náinni fær» aður en ellin náði undirtökun framtið, en undir sli'kum kring- um- umstæðum gildir að viðhafa engin En að ég tek penna í hönd telj'andi átök, á að hlýða sínum eig er vegna þess, hve margar glaðar 47921 53960 57684 in tilfinningum, sem venjulegast og hugljúfar minningar ég á um gefa til kynna að vöðvarnir eru þennan æskuvin minn og sam- 1 þús. kr. í góðu lagi til átaka. starfsmann um öll okkar mann- 2067 5882 8196 8810 Það þykir þó rétt að mæla með dómsár. Hann var. einn þeirra 13969 14699 15483 16268 almennum reglum fyrrr stokkþjálf- manna> ,sem jafnan var gott að 22293 24022 25342 25759 un að eftirfarandi skipulagi a æf- vel-a ^ navist vis Þar hlaut foverj 29689 30416 32149 38158 ingum, miðað við að æfmg hefjist um manni vel ^ð líða Á heimiU 44268 46523 47320 48386 um áramót og keppni hefjist í jum hans yar ævinlega gaman að koma 48806 ^g^ 50628 54347 lok eða 17. júní: Jajiúar-febrúar. Þrjár æfingar á viku, — tvær almennar undirstöðugreinar, ein hlaupaæfing utanhúss. Um það bil 1 klst í viku. Bezt að æfa annan og bar þar margt til. Gestrisni 58383 59958 60388 63745 einlæg, veitingar rausnarlegar og hvergi mannamunur gerr á háum Eftirtalin númcr hlutu 500 kr. 35ÍTo 613CÍ 1311S 4676® 9649 2092S 288K 393C0 4864^, 5674C 640TG og lágum. Þar í áttu konur hans auðvitað sinn síóra þátt. Sjálfur var hann hrókur fagnaðar, gáfað- a ¦'(• í-,^í„ k„„„ , „,f ur, glaðlyndur og skáld gott, sem hvern dag, utiæfingin þegar bezt ,(. ¦* ?.,, ^„Jr • „~. off lét fjúka í 'hendingum, sagði svo afbragðs vel jafnvel smásögur að gesturinn umveltist af hlátri. Að vísu mun sannleiksgildi stund Fj"orar æfingar í viku, 3 almenn um. hafa orðið að vlkJa ur sæti þjálfun, 1 klst., ein útihlaup ca. ^' Mmnmnl-,«» þess þa ]afn eina og hálfa klst an Sætt að meiða en§an> en M þess fallnar að vekja hlátur og gleði. Þannig gerðu gáfur Páls, Eins og í maí að viðbættri enn kjarkur hans, kímni og glaðlyndi einni útiæfingu, þar sem 'reynd Hjálmsstaðaheimilið svo skemmti- væri nokkur sérþjálfun eins og !?gt og a'ðlaðandi sem raun var á. veður og aðstæður leyfa. 1 Ahrifin frá æskuheimilinu hafa fylgt börnum hans, hvert sem leið 11162 11185 11261 11263 112&3 Maí. ' þeirra hefur legið og mun fylgja 11397 11399 11417 neis 1165:7 3 dagar æfing, 1 dagur hvíld, 3 þeim, öllum öðrum auði dýrari 12132 12372 12430 12767 127&Ó dagar æfing, 1 dagur hvíld 0. s. og varanlegri, því að sMkm- arfur frv. Úti alltaf ef t.ök eru á, I getur varað kynsló'ðum saman og (Framhald á 9. síðu) er veður. Heitt bað eftir hverja æfingu ef nokkur kostur er. Marz. Apríl. 83 445 649 946 1877 2841 3210 4378 4886 5»15 6188 6592 7278 7756 8486 8995 10182 10842 ,173 493 696 1089 2155 2867 3351 4421 5392 5920 6182 6641 7288 7883 8767 9347 10235 10901 209 563 704 1246 2389 2887 3417 4532 5442 5936 6437 6647 7453 8088 8796 9445 10285 11057 305 597 763 1377 2727 2970 3499 4775 5910 6096 6490 6857 7645 8251 8896 9590 10595 11123 619 864 174-3, 2740 31&i 36CS 48CÍ 5812, 5152 65€t 7iet 77.45 828Q< 8944. 9703 10694 11136

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.