Tíminn - 10.10.1958, Blaðsíða 6

Tíminn - 10.10.1958, Blaðsíða 6
6 TÍMINN, fóstudaginn 16. október 195& m*0»^*m***i**^* Utgefandi : FRAMSOKNARFLOKKURINN Ritstjóri: Þórarinn Þórarinsson. Skrifstofur í Edduhúsinu við Lhidargötu SXmar: 18 300, 18 301, 18 302, 18 303, 18 304. (ritstjórn og blaðamenn) Auglýsingasími 19 523. Afgreiðslan 12323 Prentsmiðjan Edda fcf. Sálmurinn um dýrtíðarblómið ~~—i JÆORGUNBLAÐID syng- ur nú að minnsta kosti ann- an hvern dag sálm sinn um öngþveitið í efnahagsmálum lantjsmanna, og eftir því sem hann er oftar sunginn, er hann tileinkaður Framsókn- arfiokknum æ meira. í fyrra dag birtist nýtt tiibrigði sátasins en þó harla líkt hin um fyrri og thljóðar svo: „Aldrei hefir annað eins öngþveiti ríkt i íslenzkum efnahagsmálum og einmitt nú. Aldrei hefir annað eins kapphlaup verið háð milli kaupgjalds og verðlags, aldrei hefir dýrtíð og verð- bólga magnast eins hröðum skrefum". Þessi sálmur er kyrjaður í trausti þess, að þjóðin sé ekki langminnug. En svo langt muna flestir fullorðnir menn að í efnahags- og dýrtíðar- málum eiga Sjálfstæðismenn siíkt afreksmet, að því verð- ur varla hnekkt fyrst um sinn, nema til kæmi sú ó- gæfa þjóðarinnar að þeir hafí einir völd í landinu. í eyrum þeirra, sem á þennan söng hlusta nú, hljómar hann sem biturt háð um Sjalfstæðismenn sjálfa. Menn eru varla búnir að gleyma því, þegar Sjálf stæðis flokknum tókst að hleypa vísitölunni upp um 80—90 stig á þremur mánuðum. Það met stendur óhaggað sem ó- brofcgjarn minnisvarði um efnahagsmálastjórn Sjálf- stæöismanna, þegar þeir eru einráðir. Og þetta eru einu „bjargráð" sem þeir hafa að eindæmi lagt til íslenzkra efnahagsmála siðustu tvo áratugina. En þeir hafa svo sem verið fúsir til þess, og sýnt fullan lit á því að bæta metið, svo óðfúsir, að það hefir jafnan verið eitt erfið asta viðfangsefni þeirra flokka, sem setið hafa í sam stjórii með þeim síðan, að haida aftur af köppunum. ALDBEI hefir dýrtíðar- blOmið verið svo „sólvermt í hlýjum garði", sem á þessari flokksstjórnartíð Sjálfstæðis flokksins og það náði undra- verðum þroska, svo að hun- ang draup af í kollur gróða- klíkunnar í Sjálfstæðisfiokkn um, en þjóðinni blæddi. Sálm ur Sjálfstæðismanna sem nú er sunginn sýknt og heilagt, og hefst á orðunum: „Aldrei hefir annað eins öngþveiti ríkt í islenzkum efnahags- málum", er þvi sálmurinn um það blóm og ekkert ann- að. Þess vegna hljómar hann sem biturt sjálfsháð Sjálf- stæðismanna. En umhyggjan fyrir dýr- tíðarblóminu er svo mikil, að jafnvel þegar þjóðin hefir gefið þeim hvíld frá blóma- rækt í ríkisgarði, halda þeir áfram í sjálfboðavinnu. Af veikum mætti grípa þeir hvert tækifæri til þess að hlúa að blómi sínu og færa miklar fórnir og dýrar. Þeir gerast meira að segja verka- lýðshetjur, jafnvel reiðubún- Island hefir brýna ástæðu til s láta rödd sína heyrast á þessu þin ð ir til þess að standa verk- fallsvörð, og vilji fólk ekki hlíta herkvaðningu þeirra um að heimta hærra kaup, þá bjóða þeir bara kaup- hækkun. Blóm blómanna má ekki svelta eða visna. En einhvern pata haf a þeir af því, að þessi blómarækt sé ekki dáð af öllum landsmönn um, og því er stundum reynt að láta líta svo út, að þeir vilji uppræta blómið — eigin lega sé öll þeirra viðleitni í þá átt. En þegar spurt er um ráð Sjálfstæðismanna til þess, verður fátt um svör. Þeir eiga engin úrræði í efna hagsmálunum og geta aðeins hrópað: Aldrei heflr . . . . " JÓN Pálmason talaði samt drjúglega á fundi norð- anlands um það, að Sjálf- stæðismenn mundu beita „sinum aðferðum", og þær mundu segja sex, þegar þeir kæmust til valda. Þá mundi ekki skorta ráðin, en hver þau eru er auðvitað fullkom ið hernaðarleyndarmál. En þjóðin þekkir ekki af reynd nein önnur efnahagsráð Sjálfstæðismanna en að hækka vísitöluna um 80—90 stig, og hún veit að þau yrðu endurtekin. Og mennirnir, sem engin önnur efnahagsráð kunna ráðast heiftúölega á ráðstaf anir núverandi ríkisstjórnar í efnahagsmálum og til efl- ingar atvinnulífinu. En einn mikilhæfasti hagfræðingur landsins, dr. Jóhannes Nor- adl, sagði svo um efnahags- málafrumvarpið í grein i Fjármálatíðindum í vor: „Óhætt er að fullyrða, aö sú stefnubreyting, sem hér hefir átt sér stað, horfir mjög tii bóta. Vænta má að jafnari útflutningsuppbætur muni stuðla að betri nýtingu og dreifingu framleiðsluafl- ans milli mismunandi greina útflutningsframleiðslunnar. Hitt er ekki síður mikilvægt, að dregið er úr hinu geysi- lega misræmi, sem orðið var í verðlagi innflutnings vegna mismunandi innflutnings- álaga. Var ljóst orðið, að þetta misræmi hafði í för með sér óhóflegan innflutn- ing og notkun þeirra vöru- tegunda, einkum rekstrar- vara og atvinnutækja, sem haldið var óeðlilega ódýrum, í samanburði við vöruverð al mennt og innlendan tilkostn að. Þegar til lengdar lætur hlýtur hagkvæm nýting framleiðsluafla þjóðarbúsins að hafa mest að segja varð- andi aukningu þjóðartekn- anna og almenna velmegun". ÞETTA er dómur hlut- lauss fræðimanns, og tiann segir annað en upphrópanir Sjálfstæðismanna. Sannleik- urinn er sá, að hamgangur íhaldsins stafar fyrst ag fremst að því, að verðbólgu- braskarar þess hafa ekki fengið að endurtaka afrek sín um ofurvöxt dýrtiðar- blómsins. Því miður hafa Herra forseti! ísland hefur ekki tekið þátt í allsher.jar umræðum hér nokkur undanfarin ár. Við höfum hlýtt með athygli á alla þá sem hafa borið fram lillögur til tausnar á hinum margvíslegu, alþjóðiegu vandamálum, eða hafa flutf veg- villtu og kvíðnu mannkyni heil- ræði eða vísao iþví veginn. Sendi- nefnd íslands hefur venjuleg.i kos ið að gera grein fyrir afstöðu sinni við meðferð ihinna ýmsu mala i nefndunum, vel vitandi þes.-i, að smáþjóðir eins og íslendingar geta lítið lagt af mörkum til aó leysa í orði eða á borði hin ai þjóðlegu vandamál, eða til a3 i'jai- lægja þá miklu og geigvænlegu hættu, sem vofir yfir öllu mann- kyni eins og sverð Damoklesar. Það er verkefni stórveldanna að leysa slík stórmál. Þau eru oft völd að þessum vandamálum. og þau ein geta og verða að leysa þau. Allt mannkynið, aiiar þjóðir heims, mannfólkið allt, beinir sjón um sínum til stórveldanna og krefst þess, að þau jafni ágre:., ingsmál sín, svo að mannkynib megi anda og lifa í friði og njóta frelsis án ótta við tortímingií. Að þessu sinni hefur ísland bfýna ástæðu til að láfa rödd sína heyrast Ihér í þinginu við þessar almennu umræður, og ég skal skýra vegna hvers síðar. Verndun mannréttinda Látum okkur fyrst líta á nokk- ur af hinum 72 dagskráratriöum þessa allsherjarþings. Sum þeirra eru gamlir kunningjar, sem rædd hafa verið á mörgum fyrri þing- um, og þau eru jafn óleyst og ó leysanleg nú i dag og þau voru fyrir mörgum árum. Þetta á sér- staklega við um slík atriði eins og meðferð Indverja í Suður-Afríku, sem rætf hefur verið um hér sið- an 1952. íslenzka sendinefidin hef ur alltaf verið á þeirri skoðun, að allsherjarþingið eigi rétt á að láta þessi mál til sín taka, og að við verðum að finna lansn sara- kvæmt 55. grein, C-lið, síofnskrár okkar, þar sem allar þjóðir innan S. Þ. heita því að efla „almenna virðingu fyrir og gæzlu mannrétt- inda og frelsis fyrir alla án tillits til kynþátlar, kyns, tungu eða trú- art>ragða". íslenzka þjóðin, sem er öll af einum og sama stofni á erfitt með að skilja nokkra stjóra- arstefnu eða framkvæmd, sem mis munar mönnum vegna kynþáttar. Við viljum aðhyllast mannúð og viljum fylgja henni, og við leyf- um okkur enn að vona, að ríkis stjórn Suður-Afríku sjái 'páð, að viturlegt er að endurskoða síefnu sína með það' fyrir augum að út- rýma óréttlæti til að forðast ai- varlegar afleiðingar og hætíuleg- ar deilur. Afvopnunarmálið Eins og undaníarín ár. mun af- Vopnunarmálið nú í ár verða aðal- efnið í umræðum okkar. Frá því að S.Þ. foófu verulega starfsemi sína árið 1946, hafa þær ætið látið sig miklu skipta afvopnúnorrnál- in — eða réttara sagt það að draga úr vígbúnaðinum. Þett.i mál hefur verið rætf þar mánuðum saman. í meira en heilt ár sam- tals hefur málið verið rætt í alls- herjarþinginu einu þessi undanfar- in 12 ár, en þar vi£ bætast ívo Fyrri hluti ræðu Guðmundar I GuðmiiE sonar, utanríkisráðh. á allshei jarþing i S.Þ. Utanríkisráðherra flytur raeðu sína á allsherjarþinginu. allir þeir mánuðir, sem hinar ýmsu afvopnunarnefnd'r hafa át; í meðferð málsins. Mikill fjöidi ályktana, þar sem fram bafa ko:ii ig frómar og fallegar óskir um minnkun vígbúnaðar, um að draga úr viðsjám í alþjóðamálum, og um .friðsamlega sambúð og vin- gjarnlega samvinnu þjóðanna, haf ur hlaðizt upp ár eftir ár. Heil biblía góðs ásetnings. En því niið- ur, árangur hefur enginn sézt enn- þá. Vígbúnaðar kapphlaupið hef- ur haldið áfram, það hefur aukizi og magnazt. Nýjar og stöö'ugr. stór virkari drápsvélar hafa verið fundnar upp. Það er vitað, að á árunum 194&—1956 höfðu þjóðir heimsins eytt meira en 420 foill.i- ónum dollara í vígbúnað, og árið 1957 voru hernaðarútg.iöldin 'tals- vert yfir 100 billjón dollara. Allur heimurinn undrast nú og spyr, hverf er verið að ,:cyma okkur, hvert er leiðinni haldið, hvað kem ur næst? Eg vil þó með ánægju viðurkenna það, að undanfarna mánuði hafa spor verið stigin fram á við á leiðinni til aukins skilnings og samvinnu meðal stói þjóðanna. Eg á hér við þrjú airiði. H;ð fyrsla er ráðstefnan í öenf þar sem mættir voru sérfræðingai frá 8 þjóðum, þar á meðal frá Bandaríkjunum og Sovétríkjunum, til að kyn;.ia sér tæknilega mögu- leika um brot á eftirliti gsgn vænt anlegu samkomulagi um írestttn kjarnorkusprenginga. Sérfræðin.j- arnir urðu á einu máli um það hvers krafizt vært til þess tækni- lega, og léíu í Ijós þá skoðun, að eftirlit með k.iarnorku?preng Framhald á 8. síðu. garöyrkjustörfin í sjálfboða vinnunni þó borið nokkurn árangur, og þjóðin sýpur nú seyðið af því í meiri verð- hækkunum en æskilegt væri. Dýrtíðarblómið hefir því vax ¦ iö nokkuð mikið, þótt sá-lmurinn, sem hefst á orð- unum „Aldrei hefir" o.s.frv. geti, sem betur fer, ekki átt við vöxt þess nú, heldur hljóti enn að syngjast upp það dýrtíðarmet sem frægast er orðið í sögu landsins á þessari öld. Leikhúsgestur hefir sent blaðinu eftirfarandi: „Nú þegar leiksýningar eru hafnar á ný í Þjóðleikhúsinu, væri ekki úr vegi að minnast. lítill'ega á eitt atriði í sambandi við umí'erSina við Þjóðleikhúsið á sýningarkvöld um. Svo er um marga aö þeir þurfa að fara í leigubíl á leiksýn- ingar og leigubíla þarf að borga eins og allir vita. Venjulega er sá háttur hafður á að menn bíða með nieð að greiða fargjaldið þar til bíllinn er kominn upp aS hús- dyrum Þjóðleikhússins, draga þar fram úr pússi sínu 500 kr. seðil til þess að greiða fargjald sem e. t. v. nemur kr. 23,50, og biSa þar til' bdlstjórinn hefir gefiS til baka, sem oft og tiðum tekur nokkra stund. 'im Þetta veldur þráfaldlega töfum og ringulreið fyrir framan leikhúsið, flautur eru þeyttar og allt geng- ur miklu hægar en ella. Þetta á- stand er með öllu óþolandi fyrir alla aðila og ætti ekki að vera miklum.vandkvæSum bundið að ráSa þar bót á. Til dæmis má benda á að Konunglega leikhúsið í Kaupmanjiahöfn hefir átt við sömu erfiðleika að stríða, en fund ið ágæta lausn á vandanum. Bíi'- ar, jafnt leigubílar sem aðrir stað næmast ekki fyrir utan leikhúsið nema andartak, svo að farþegar komist út, og er harðlega bann- að að hafa þar lengri viðdvöl. — Leigubílstjórar þar hafa því tekið upp þann hátt að nema stað'ar nokkuð frá leikDiúsinu og láta farþega greiða gjald sitt þar, aka þeim síðan aiveg heim ftð hus- dyrum og þar er ekki numið stað- ar nema rétt til þess að hleypa farþegunum út. Reynslan hcfir sýnt að ef far'þegar eiga að greiða fargj-aldið fyrir utan leik- húsið, þarf hver b'íll að hafa þar helmingi iengri viðdvöl en eila og slikt skapar óþarfa þrengsli og seinagang. Væri ekki ráS að Þióðleikhúsið færi aS dæmi Konungíega leikhússins og bannaðí hilum að nema stað- ar á Hverfisgöhmni nema andar- tak. Leigubílstjórar gætu þS háft á sama háttinn og starfsbræður þeirra í Kaupmannahöfn, numið staðar í nokkurri fjarlægð frá leikbúsinu og látið farþegar greiða fargjald sitt þar, yfirreikn aS þaS um tvær til þrjár krónur eftir atvikum, og ekið síðan sém leið Hggur að inngangi Þjóðleik- hússins. Þetta mundi vafalattst verða til þess að draga úr troðn- ingnum og seina'gangi sem Jaín- an er á Hverfisgötunni fyrir leik- sýningar og væri æskilegt að hlut aðeingandi aðil'ar víldu taka þelta til greina. Það ætti ekki að vera svo erfitt að greiða úr þe.ssitm vanda .. Leikhúsgestut." Svo fara Leikhttsgesti orð, og Iýk ur þar með bað'stöfuspjalli í dag. f>.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.