Tíminn - 10.01.1962, Side 13

FIMMTUGUR:
Grímur Gísiason,
oddviti, Saurbæ í Vatnsdal
Árið 1907 fluttu hiugað í Vatns
dalinn ung hjón og hófu búskap
í Þórormstungu. Þessi hjón voru
Gísli Jónsson frá Stóradal og
Katrín Grímsdóttir frá Syðri-
Reykjum í Biskupstungum. Fljót-
lega kom í 'ljós ,að hjónin voru
óvenjulega vel samhent um alla
búsýslu, og þótti heimilið bera
vott um einstaka snytrimennsku
bæði utan hús og innan.
Búið óx, og börnin fæddust
hvert af öðru. Alls eignuðust þau
hjónin fimm börn, fjórar dætur
og einn son. Eina dóttur átti Gísli
áður en þau giftust.
í dag, 10. janúar, er einkason-
ur þessara heiðurshjóna, Grímur
bóndi í Saurbæ í Vatnsdal, fimm-
tugur.
Á árunum fyrir og eftir 1920 j
var margt af efnilegu, ungu fólki
að alast upp hér í dalnum. Fé-í
lagslíf var hér með talsverðum:
blóma, og var, á árunum, sem
ungmennafélags'hreyfingin fór sig-
urför um sveitir landsins, stofnað
hér málfundafélag, sem síðar var
breytt i ungmennafélag. Fundir
voru haldnir á heimilunum til
skiptis, þar sem bezt voru húsa-
kynni.
Alls konar málefni voru rædd.
haldið úti handskrifuðu blaði,, sem
fjöldi manns lagði til efnig í, bæði
í bundnu og óbundnu máli. Blaðið'
hét Ingimundur gamli og var les-
ið upp á félagsfundum. Oft var
svo dansað eða farið í leiki í fund-
arlokin og var þá oft fjör í tusk-
unum.
Hér í dalnum er oft á vetrum
gott skautasvell, og var það góð-
ur siður,, hér áður fyrr, að unga
fólkig hópaðist saman og lék sér
á skautur. Fleira hafði fólk sér til
skemtunar, s.s. tafl og spil. Jafn-
vel voru gæðingarnir teygðir á
hinum sléttu ísum, og þá ekki sízt
Sinfóníuhljómsveit íslands
Ríkisútvarpið
Tónleikar
í Háskólabíóinu, fimmtudaginn 11. janúar 1962,
kl. 21.00.
Stjórnandi: Jindrich Rohan
Einleikur á hörþu: Marie Luise Draheim
EFNISSKRÁ:
Franz Schubert: Ófullgerða sinfónían nr. 8, h-moll
Claude Debussy: Tveir dansar fyrir hörpu og
strengjasveit:
a) Danse-sacrée
b) Danse profane
Ludwig van Beethoven: Sinfónía nr. 6, op. 68,
Pastorale.
,
Áskriftaskírteini gilda sem aðgöngumiðar.
Aðgöngumiðar seldir í Bókaverzlun Sigfúsar Ey-
mundssonar. Bókaverzlun Lárusar Blöndal á Skóla-
vörðustíg og í Vesturveri.
í Þórormstungu, æskuheimili
Gríms.
Við þennan sveitarbrag ólst
Grí,mur upp, og tók hann sjálfur
mikinn og góðan þátt í ungmenna
félagsskapnum, þegar hann varð
fulltíða. Fyrst sem óbreyttur fé-
laigi og síðar lengi sem aðal for-
ystumaðurinn, Átti hann mikinn
þátt í því, að ungmennafélagið
eignaðist sitt eigið bús á erfið-
leka árunum eftir 1930.
Eins og fyrr getur, bju-ggu for-
eldrar Gríms í Þórormstungu, en
árið 1925 kaupa þau jörðina Sau-
bæ, og flutti' öll fjölskyldan þang-
að.
Saurbær var fremur lítil jörð,
en snotur, og fylgdi sá ókostur,
að land jarðarinnar lá undir land-
broti frá Vatnsdalsá, með þeim
afleiðingum, að áin braut mikinn
hluta af bezta ræktunarlandi jarð-
arinnar.
Gerðu þeir feðgar sitthvað til
að varna þessu landbroti, en ekk
ert virtist standa fyrir ánni, þegar
hún var í sínum versta ham.
Árið 1931 fór svo Grímur að
Laugarvatnsskóla og síðar að
Hvanneyri, Aflaði hann sér mjög
staðgóðrar menntunar, enda held
ég að segja megi, að hann sé
með allra starfhæfustu mennum
á því sviði, hér í sýslu.
Eins og að líkum lætur, hefur
Gr.ímur ekki losnað við það, að
taka þátt í opinberum störfum
fyrir sveit sína og sýslu. Hefur
hann átt sæti á ótal fundum í hér-
aðinu auk þess sem hann hefur
verið formaður búnaðarfélagis
sveitarinnar um langt skeið og í
nærfellt 8 ár' hefur hann verið
oddviti hreppsins.
Söngmál sveitarinnar hefur
Grímur látið til sín taka. Var fyr-
ir nokkru stofnaður kirkjukór
fyrir hans tilstilli, og er elzta dótt-
ir hans fors'öhgvari kirkjunnar.
Ég held að það sé ekki ofmælt,
að Grímur hafi vaxið af störfun-
um og eigi þökk og virðingu sam-
borgaranna fyrix þau öll.
Árið 1940 kom ung og myndar-
leg stúlka sem kaupakona hér í
dalinn' Heitir hún Sesselja Svav-
arsdöttir. og var frá hinum ört
vaxandi útgerðarbæ, Akranesi.
Leizt Orími strax vel á stúlkuna
og leiddi það til þess, að þau giftu
sig árið eftir. Hófu þau búskap í
Saurbæ árið 1942 og hafa búið
þar síðan.
Jörðina hefur Grímur bætt mjög
mikið, byggt upp öll peningshús,
endurnýjað íbúðarhúsið og rækt-
að allt. sem hægt er að rækta
neðan brúnar. Núna á síðastliðnu
sumri byrjaði hann að undirbúa
stórfellda ræktun uppi á Hálsi
Ég hef oft hugsað um það. að
Grímur hefði verið mikill rækt-
unarmaður,' ef hann hefði búið á
jörð, sem hefði góð skilyrði til
slíkra umsvifa.
Bú þeira hjónanna, Gríms og
Sesselju ,hefur veri mjög gagn-
samt, ekki ýikja stórt, en allt
staðið föstum fótum, enda er fjöl-
skyldan mjög samhent.
Börn þeirra hjóna eru fjögur,
þrjár dætur og einn sonur, öll
efnileg og bráðdugleg.
Að endingu vil ég óska Grími
og fjölskyldu hans alls góðs og
vona ag honum endist lengi líf og
heilsa til að vinna að hugðarefn-
um sínum, auk þess að miðla öðr-
um nokkru af sínum góðu starfs-
kröftum. Undir þá ósk veit ég að
margir taka, með því að senda
honum hlýjar kveðjur og áreiðan-
lega munu margir koma til að
! taka í höndina á honum á þessum
merkisdegi í lífi hans. G.J.
Dansað í pilsum
(Framhald at 4 síðu)
Mig langar að koma hingað aftur.
— Kannski kemurðu í vor —
— Ef það verður, skal ég segja
þér allt, sem þú vilt, en ég má
ekki vera að því núna. Við eigum
eftir að hafa fataskipti og ganga
frá, og flugvélin okkar á að fara
frá Keflavik eftir stutta stund.
— Hlakkarðu ekki til að fara
vestur?
— Jú, auðvitað. Það er alltaf
gaman að ferðast.
Macpherson þurrkaði af sér svit
ann á bak við tjöldin. Hann var
ánægður með viðtökurnar og kvað
alls ekki útilokað, að Caledonia
ætti aftur eftir að skemmta hér.
— Við þurfum sannarlega ekki
yfir neinu að kvarta, sagði hann
að lokum.
StySjið yðar eigið tryggingarfélag. Tryggið bíl yðar
hjá ÁBYRGÐ. — Athugið, að hafa samband við um-
boðsmenn okkar eða skrifstofu fyrir 1. febrúar n.k.
ÞAÐ BORGAR SIG
AÐ LIFA í
BINDINDI
Abyrgdp
ÞAÐ BORGAR SIG
AÐ TRYGGJA
HJÁ ÁBYRGÐ
TRYGGINGAFELAG BINDINÐISMANNA
Laugavegi 133 . Sími 17455 og 17947.
Amsterdam
Framhald aí 8 síðu
, fögur, en svo veikbyggð, að alla
tíð hefur orðið að hressa upp á
hana öðru hvoru.
Frægustu menn Hollands hvila
þar, svo sem de Ruyter, flotafor-
ingi, sem ævilanigt barðist við
Englendinga og Joost van de Von
del, mestu skáld Hollendinga. All
ir hollenzku einvaidskonungarnir
voru krýndir í þessari kirkju.
Aðeins 9t000 komu affur
Það er löng, en skemmtileg
gönguferð frá Konungshöllinni óg
út á hið fræga torg, sem kennt
er við Rembrandt. En það er ó-
mögulegt að verða þreyttur á þess
ari leið, því að hún liggur um
Kalverstraat, aðalverzlunargötu
Amsterdam og þar með Hollands,
þar sem hundruð og aftur hundr
uð glæsilegra og fullkominna verzl
ana og veitingahúsa er ag finna.
Þar er jafnbjart á nóttu sem degi,
því að ekki skortir neonljósin.
Allt Rembrandttorgið er umkringt
kaffihúsum og veitingastöðum, þar
sem hægt er að fá sér kaffisopa
eða glas af bjór undir berum
himni sumar sem vetur, því að
stéttir og borðpallar eru þá hit-
aðir upp. Frá torginu liggur aðal-
gata út í Gyð'ingahverfið. sem fyrir
stríð var fjörugasta borgarhverfi
Amsterdam.
Þeir. sem vildu njóta hins sanna
Amsterdamlífs. fóru þangað
snemma á sunnudagsmorgnum til
að sjá oig heyra Gyðingakaup-
mennina selja varning sinn. bæk-
ur. grænmeti, ávexti o fl. á mark-
aðstorgunum. Þar gerðist ævin-
lega eitthvað broslegt, alltaf mátti
heyra þar músík, og að jafnaði
léku trúðar þar listir sínar fólki
til skemmtunar. Nú er þetta hverfi
næstum autt. Nazistar fluttu þá
75,000 Gyðinga, sem þar bjuggu,
nauðuga í gasklefana. Aðeins níu
þúsund lifðu það af og komu aft-
ur. Enn er hverfið athyglisverður
borgarhluti, en stjórnin hefur nú
ákveðið að jafna þar allar bygg-
ingar við jörðu, því að enginn vill
lengur búa í hverfi, sem hefur
glatað svo miklu af töfrum sínum
og býr yfir svo mörgum dapurleg
um minningum. ,
Að horða meS prjónum
En ef þig skyldi langa að koma
1 hverfi, þar sem sífellt er iðandi
líf, skaltu leggja leið þína inn í
TÍMINN, miðvikudaginn 10. ianúar 1962.
| „dökku Amsterdam“ og Kínahverf
ið. Það er elzti hluti Amsterdam
og sumar göturnar þar svo þröng
1 ar, að tveir eiga erfitt með að
mætast. Að næturlagi þykir jafn-
vel heppilegra fyrir Amsterdam-
búa ag fara ekki einir síns liðs inn
í hverfið, því að þar gatur allt
skeð. Hollendingar kalla það „Aqu
i arium“, og það er undirheima-
; hverfi, þar sem gleðikonur bíða
! sjómanna. En í þessu hverfi fæst
einnig beztur og ódýrastur matur.
Ef hann er ekki góður, á veitinga
maðurinn á hættu, að íbúarnir í
nágrenninu ráð'ist á staðinn og
skilji ekki eftir steim yfir steini.
Ef þig langar í þjóðlegan, kín-
verskan mat, þarftu ekki að ganga
lengi um Kínahverfið, því að þar
eru að minnsta kosti 60 kínversk
ir og indónesískir veitingastaðir á
víð og dreif. í einu öngstrætinu
taldi ég meira að segja 15 slíka.
Kínverjar verða mjöig upp með
sér, ef þú biður um prjóna til að
borða hrísgrjónin með, eins og
siður er í heimalandi þeirra, en
vonlaust er að þér takist vel upp
með prjónana í fyrstu atrennu.
Biddu um hrátt kjöt
Þeir, sem elskari eru að ljósinu,
taka sér göngu um fjölförnustu
götu Amsterdam, Leidschestraat,
sem liggur að Leidschepleintorgi.
Þetta torg er upplýst á nóttunni,
en allt í kring eru veitingahús og
barir. Barirnir eru einkum þeir
staðir, sem listamenn og þeir, sem
klæðast og hegða sér svipað, safn
ast saman og sötra feaffi eða bjór
dag og nótt og skrafa um listir,
pólitík og stelpur. Þegar þeir eru
orðnir þreyttir af talinu og veikir
af bjór og kaffi, standa þeir upp
og rölta eitthvert, þangað sem
þeir geta fengig keypt ilmandi
morgúnbraug með alls kyns kjöti,
osti og salati.
Slíkir staðir eru í hverri götu,
og salan eykst þar einkum eftir
að barirnir hafa lokað. Flestir eru
þeir opnir, meðan einhver er
svangur. Þar er sérréttur Amster-
dam seldur: brauð með hráu, söx-
uðu kjöti, lauk og pipar.
Vincent van Gogh-safnið
Auðvitað eru mörg merkileg
söfn í Amsterdam. Borgin hefur
í aldanna rás átt svo marga heims
fræga listamenn, að listaverk
þeirra nægðu til að fylla geysistór
ar byggingar. Er þar jafnt um
ag ræða teikningar, málverk, leir-
ker bækur, eftirprentanir o. s.
frv. Dýrmætust eru verk hollenzku
meistaranna frá 16. og 17. öld,
en þau eru geymd í Ríkissafninu,
sem á engan sinn líka í Hollandi
né Evrópu.
Þá ber að n,efna Borgarsafnið.
Athyglisverðasta deildin þar er
sú, sem hefur ag geyma 250 mál-
verk eftir Vincent van Gogh, er
bæði sýna Hollandstímabilið í list
hans, en þá málaði hann í dimm-
um, mjúkum litum og einnig Ar-
lestímabilið. þegar hann málaði
með björtum. skærum litum i Suð
ur-Frakk)andi. Jöfnum höndum
eru þarna kynntir impressionist-
ar og nútímamálarar frá Monet
tii Picasso og Toulouse-Lautrec
til Braqup.
Lírukassarnir
Meðan gengið er um Amster-
dam má alls staðar heyra í líru-
kössuim, svo að ekki er um að vill
ast. Hásir hópar manna réika með
kassana frá einu götuhorninu til
annars og töfra i fram voldugan
samhljóm, sem trumbur, hljóðpíp-
ur og skálabumbur deyfa Stund-
um má jafnvel greina rödd þess.
sem snýr hjólinu, ekki sízt ef ver
ið er að leika sannkallað Amster
damlag. Einn úr hópnum gengur
um með söfnunarbauk. sem lagt
er ríkt á vig vegfarendur að
fleygja skildingi i.
Lírukassinn er skýrasta tákn
bessarar stoltu borgar, sem marg-
breytnin gerði sterka, en atkvæða
miki'l framtakssemi stóra.
n