Alþýðublaðið - 05.04.1942, Blaðsíða 4

Alþýðublaðið - 05.04.1942, Blaðsíða 4
ALfc>ÝÐUBLAÐIÐ 'Suunudagur 5. apríl 1942. Útgefandi: Alþýðnflokkurinn Ritstjóri: Stefán Pjetarsson Ritstjórn og afgreiðsla í Al- þýöuhúsinu við Hverflsgötu Símar ritstjórnar: 4901 og Símar afgreiðslu: 4900 og 4906 Vetð í lausasölu 25 aura. AlþýSuprentsmiSJan h. f. Hver hefir rol- ið friðiira? FLOKKSÐLAÐ forsætisráð- herrans, Tíminn, lætur nú eins og friðnum innanlands hjá okkur sé í hinni niestu hættu stefnt við það, að Alþýðuflokk- urinn hefir krafizt kosninga til alþingis í vor og jafnframt lagt fram frumvarp til stjórnskip- unarlaga um nokkra leiðrétting á misrétti núverandi kjördæma- skipunar og kosningafyrir- komulags. Það væri út af fyrir sig ærið íhugunarefni, að til skuli vera blað og flokkur í landinu, sem telur það ófriðarefni, að kröfur skuli koma fram um það, að kosið sé til ailþingis lögum sam- kvæmt í stað þess að haldið sé áfram að stjórjna landinu af þingi og stjórn með sjálfteknu valdi. Og það er ekki síður um- hugsunarefni, að innanlands- ófriði skuli vera hótað af því, að tillögur eru gerðar á löglegan hátt um það, að kjördæmaskip- un og »kosningafyrirkomulag landsins sé breytt á þann hátt, að kjósendur hjóti framvegis jafnréttis til áhrifa á skipun þings og stjórnar. En út í það skal ekki lengra f arið að þessu sinni. Hér skal Tíminn aðeins að gefnu tilefni rninntur á það, að flokki hans og forsætisráðherra hefði verið nær að sýna það í verki undanfarna mánuði, að hann bæri friðinn innarilands fyrir brjósti, en að vera nú með vækir og skælur út af afleiðing- um síns eigin ábyrgðarleysis. Eða hvar var umhyggja Framsóknarflokksins og for- sætisráðherra hans fyrir friðin- um innanlands í haust, þegar hann fitjaði upp á tillögunum um það, að nota frestunina á kosningum til alþingis til að svifta launastéttir landsins lög- helguðum réttindum og banha þeim að neyta samningsréttar- ins og verkf allsréttarins til þess að bæta kjör sín — á sama tíma •g atvinnurekendur rökuðu aaman milljónagróða í skjóli atríðsins? Eða heldur Tíminn, að »vo hróþlegt ranglæti sé leiðin in þess að tryggja friðinn inn- anlands? Hvar var umhyggja- Fram- soknarforsætisráðherrans fyrir Mðinum í landinu, þegar hann lýsti því yf ir á alþingi í haust, •8 hann teldi sig ábyrgöarlaus- ae gagnvart þingkiu og með Æjundnar hendur gagnvart því í dýrtíoarmálunum, enda þótt jþað væri rétt búið að lýsa því yjir við atkvæðagreiðslu, að það vildi ekki lögbinda kaup- gjaldið í landinu? Eða heldur Tíminh, að það sé leiðin til þess að tryggja innanlandsfriðinn, að forsætisráðherrann neiti að beygja sig fyrir meirjhluta þingisns og geri stjórnarráð- stafanir af eigin geðþótta sem algerlega ábyrgðarlaus gagn- vart því? Hvar var umhyggja Fram- sóknarforsætisráðherrans fyrir friðnum í landinu, þegar hann fór í útvarpið um áramótin og stappaði stálinu í atvinnurek^ endur til þess að þeir skyldu segja sundur öllum samkomu- lagsumleitunum við verkafólk sitt og framkalla á þann hátt verkföll í nokkrum þýðingar- mestu iðngreinum höfuðstaðar- ins? Eða heldur Tíminn ef til vill ,að það sé vissasta leiðin til að varðveita innanlandsfriðinn, að sjálfur forsætisráðherra landsins gangi þannig á undan öllum öðrum í því, að spilla friðsamlegum samningum í vinndeilum og egna til verk- falla? Og hvar var að endingu um- hyggja Framsóknarflokksins og forsætisráðherra hans fyrir innanlandsfriðnum, þegar stjórnarsamvinnan var rofin og allar starfsreglur þjóðstjórnar- innar brotnar til þess, að Fram- sóknar- og Sjálfstæðisflokks- ráðherrarnir gætu trompað í gegn bráðabirgðalögum um lög- þvingaðan gerðardóm í kaup- deilum og raunverulega lðg- bindingu alls kaupgjalds í land- inu — þvert ofan í yfirlýstan vilja þingmeirihlutans á auka- þinginu í haust? Eða telur Tjm- ann máske, að slfet gerræði gagnvart Alþýðuflokknum, gagnvart launastéttum landsins, gagnvart þinginu og þar með gagnvart þjóðinni yfirleitt, sé heppilegasta leiðin til þess að tryggja inannlandsfriðinn? Nei, Tíminn ætti áreiðanlega að tala sem minnst um innan- landsfrið. Flokkur hans hefir ekki sýnt þá umhyggju fyrir honum upp á síðkastið, að hon- um farist að brigzla Alþýðu- flokknum, iþó að hann vilji ekki sætta sig við gerræðið og órétt- inn og heimti bæði kosningar til alþingis og löngu tímabæra leiðréttingu á kjördæmaskipun- inni og kosningafyrirkomulag- inu. Friðurinn er mikils virði, en hann er ekki fyrir öllu. Ef frið- urinn er gerður að skálkaskjóli, eins og Framsóknarflokkurinn og Sjálfstæðisflokkurinn hafa gert hann upp á síðkastið, get- ur ekki hjá því farið, að þeir sem rangindum og órétti eru beittir, reyni að bera hönd fyrir höfuð sér með öllum þeim lög- legum meðölum, sem gert er ráð fyrir í stjórnarskrá landsins. Þeir, sem eiga hendur sínar að verja gegn ofbéldi og ójöfnuði, og gera það á löglegan hátt, verða ekki með neinum rétti sakaðir um það ,að hafa rofið friðinn. Alþýdablaðinii. HiMlXi*l*i*ÍHÍXiX,í*Íx.';* Um brottflutniní barna ir bæjunum* UVDANFARJÐ hefir verið rætt og ritað um nauðsyn þess að hafin yrði nú þegar undirbúningur að því, að hægt verði með sem stytztum fyrir- vara að flytja börn burtu af þeim syæðum, sem hernaðar- aðiljar þeir er hér dveljast, telja að geti komið til átaka um. Flytja skal börn fram til sveita, þar sem gert er ráð fyrir að þau geti dvalizt örugg. Það er með þetta eins og önn- ur viðkvæm vandamál, að bezt fer á því að þau séu sem gleggst hugsuð og allur undirbúningur þannig, að ei verði um deilt á eftir, að allt hafi farið í handa- skolum, ef illa tekst til, vegna slælegs undirbúnings. Bezt hefði því farið á því, að engar aðvaranir hefðu verið gefnar, en þeir sem að þessum undir- búningi vinna, hefðu fengið svo mikið olnbogarúm, að þeir hefðu getað búið þannig í hag- inn, að ekki hefði þurft annað að segja en stutt og ákveðið við aðstandendur barnanna: Öllum undirbúningi er lokið. Þér getið valið um dvöl á sveita- heimili, eða á dvalarheimili, sem eru reiðubúin að taka við börnum yðar. ístað þess fá foreldrar sem um spyrja, engin svör, en konia jafnnær frá þessum upplýsinga- stöðum og þeir fóru. Og hér virðist manni höfuð áherzlan lögð á það, hvað Pétur og Páll vill, en ekki hitt, sem telja verð- ur þó þungamiðjuna, að koma börnunum burt úr hættunni, sem ef til vill er talin vofa yfir. Mér virðist því allt í sama farinu. Allir skólar fram til sveita starfa enn þá. Geri mað- ur ráð fyrir, að skólahús verði notuð fyrir dvalsrheimili, sýnd- ist ekki nema sanngjarnt, að þau yrðu gerð hrein áðúr en slík starfsemi hæfist. Þá væri ekki úr vegi að varpa fram þeirri spurningu, hvort miklu sé búið að viða að, svo seni af kolum og öðru slíku. Þá er og á annað að minnast. Er ráðið starfsfólk við slík heimili? Og en má spyrja, hafa bændur- verið spurðir, hvað þeir gætu tekið af kaupstaðabörnum, og með hvaða kjörum. Vera má að allt sé nú þetta fyrir hendi,og væri þá allt feng- ið, sem máli skipti. Um það yæri æskilegt að fá ákveðin svör, því ávalt skal hafa það er sannara reynist. En ég dreg það í efa, svör þeirra, sem spurðir voru, þegar skrásett var, gáfu að minnsta kosti ekM neitt, sem á varað byggja í þessum efnum. Þetta er mál, sem vel ber að vanda til, og þeir menn, sem að því vinna, inna af höndum merkilegt starf og óef að er þeim ekki þakkað sem skOdi o£ veld- ur þar eins og oftar skilnings- leysi, þegar um er að ræða mál, sem varða heildina, það er bezt að segja alveg hræsnislaust. Fólki,. sem við„ sjávarsíðuna býr, skilst ekM nógn vel, að bðrmun þess er það höfuðnauð- { syn til andlegs og Ifkamlegs | þroska, að komast burt af göt- 1 unni og fra ölla því, sem henni fylgir, og það á við öllum tím- um, þótt nú sé þess alveg sér- stök nauðsyn. En það er eðlilegt mál og of ur einfalt, að hver einasti aðstand- andi vill vita, hvert hann send- ir barn sitt. Hver og einn býr lengi að fyrstu ferðinni, sem að heiman er farin, og það er allt undir því komið, hvað vel tekst til um val dvalarstaða, að allir' geti verið ánægðir. Óefað ráðstafa margir börn- um sínum sjálfir. Þeir verða harðast.úti, sem úr litlu hafa að spila, og þeim ber að hjálpa af fremsta megni. Dugir enginn smásálarskapur fo'rráða- manna bæja og ríkis, ef þeir herrar telja að hætta sé á hern- aðaraðgerðum í þéttbýlinu. Allir geta vafalaust verið á eitt sáttir um það, að gott sveitaheimili sé ákjósanlegasti dvalarstaðurin'n fyrir eldri börnin, frá 10—14 ára. Þar gefst barninu hollt og gott tæki- færi til að kynnast störfum sveitarfólksins, og fá að taka beinan þátt í þeim. En gæta verður þess, að viðurgerningur sé góður og þeim ekki ofþjakað, en það virðast margir óttast, og ekki sízt nú, þar eð starfslið sveitanna mun ekki of þétt skip- sð. Virðist manni, að þetta á- stand eigi að nota til þess aB skapa sumum bændum vinnu- kraft. Hefir að minnsta kosti ein rödd látið til sín heyxa. nokkurt hjal um slíkt, en su. hin sama ródd taldi þó að greiðai ætti bændum meðgjöf til vi8~ bótar. Ég tel það f jarri öllum sanni,. að hér sé mælt að vilja bænd- anna ,hér er verið að nota á— standið ákveðnum stjórnmálá- flokki til framdráttar. Ég hygg að flestir vel hugsandi bændur telji það bjarnargreiða við sig,. þegar slíkt kemur fram. Hitt: er sjálfsagt, að sveitafólkið verð- ur að hafa fyrir sitt, engu síð- ur en aðrir. En um þetta vill fólkið fá skýr og ákveðin svör, og því á* hver og einn heimtingu á. Um dvalarheimili gildir þaS sama. Á þeim verður að ríkjac regla og stjórnsemi, góð um- hirða og hlýlegt viðmót. Það þarf að vanda vel til starfsliðs- íins, og það þarf að búa þannig: um hnútana, að allt geti farið* sómasamlega fram. Þegar sKkum undirbúningi er lokið, getur skrásetning farið- fram, og sýni þjóðin þá tóm- Frh. á 6. síðu. TÍMINN ber sig illa yfir kröfum Aþýðuflokksins bæði um kosningar til alþingis1 í vor og um breytingar á kjör- dæmaskipuninni og kosninga- fyrirkomulaginu. Sakar blaðið Alþýðuf lokkinn um að vera með þessum kröfum, svo og með því, að hann skyldi fara úr stjórn, að spilla friðinum í and- inu. Tíminn segir í þessu sam- bandi meðal annars: „En Alþýðuflokkurinn hefir ekki látið sitja við það eitt, að fara úr ríkisstjóminni. Hann gerir nú ítrasta til að skapa los og^ ringul- reið í stjórnmálunum. Hann ber fram frumvarp um breytta kjör- dæmaskipun til að auka deilurn- ar. Hann heimtar nú kosningar, þótt hann teldi kosningafrestun nauðsynlega í fyrra, vegna innan- landsfriðárins. Hann hefir nú ekki nema eitt takmark: Innanlands- ófrið. Því er ekki að neita, að Al- þýðuflokknum hefir orðið furðuvel ágengt í þessari iðn sinni. Honum hefir m. a. tekizt að koma þeim kjósendahrolli í Sjálfstæðisflokk- inn, að hann hefir enn reynzt lítt fær til að taka á dýrtíðarmálun- um, þótt margt liðsmanna hans hafi heilbrigðan skilning á þeim málum. Vel má vera, að til séu nokkrir menn, sem lofa slQct framferði á þessum tímum. Það eru alltaf til menn, sem hafa gaman af æsm?um og skrípalátum.,' Tíminn virðist vera búinn að gleyma því, hvaða atburðir urðu því valdandi, að Alþýðu- flokkurinn fór úr stjórn. Það éru lfka álveg nýjar upplýsing- ar, að kosningum til alþingis hafi verið frestað „vegna ihn- anlandsfriðarins". En að vístt gæti sú skýring verið ágæt fyr- ir flokka, sem helzt engar kosn- ingar vildu hafa framar. En urm það gæti maður óneitanlega farið að gruna Framsóknar- flokkinn, þegar aðalblað hans er farið að kalla kosningar til alþingis „æsingar og skrípa- læti", eins og Tíminn gerir í hinum tilfærðu orðum. Það er efnilegur lýðræðisflokkur, eftir því að dæma, — Framsóknar- flokkurinn! Morgunblaðið tekur upp þykkjuna fyrir samfélag Fram- sóknarmanna og Sjálfstæðis- manna á Býnaðarþinginu út af þeim ummælum, sem Alþýðu- blaðið lét nýlega falla um frum- varp það, sem Búnaðarþingið samþykkti um opinbera vinnu- miðlun í setuliðsvinnunni og 15% skatt á öll laun, í þeirrii vinnu. Morgunblaðið segir um gagnrýni Alþýðublaðsins á- þessu furðulega frumvarpi, sem?. Búnaðarþingið ætlast til að al- þingi geri að lögum: „Það ræðst harkalega á Búnað- anþingið fyrir tillögur þær, sém það gérði í þessum málum, og tíT i>ess að æsa verkamenn ber blaS- ið fram þau vísvitandi ósanníndl, að Búnaðarþingið hafi lagt til, aS tekið yrði 15% af launúm verka- rnanna, sem vinaia hjá setuliðino. Bkki er fótur. fyrir þessu. Hið eina, sem Búnaðarlþingið fór frnnt á,, var, að vinnuveitandinn (þ. %.. (Frfc. á 6. s!6u.)

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.