Alþýðublaðið - 20.04.1943, Qupperneq 4

Alþýðublaðið - 20.04.1943, Qupperneq 4
ALÞTOUBLAÐIO >riðjudagur 2i. apvfl 184S. fUf>i)ðnl>U(U> Úlsefandl: Alþý#«flokkarinn. RUstjóri: Stefán Pétursson. Ritstjórn og afgrftilMn 1 Al- býSuhúsinu viB Hverfisgötu. Síznar ritstjóroar: 4901 og 4902. Símar afgreiðslu: 4900 og 4906. Verö i lausasölu 40 aura, Alþýöuprentsmiðjan h.f. Deilan nm skaítiap- ÞAÐ hefir aldrei svo verið rætt um alvarlega skatt- lagningu stríðsgróðans hér á landi, að íhaldsblöðin hafi ekki úthverfst yfir „skattaáþján- :inni“ eða „skattafarganinu“, — eins og þau eru vön að komast að orði x slíkum tilfellum. Og „rökin“ eru alltaf þau sömu: Það má ekki leggja nema sem allra minnsta skatta á atvinnu- fyrirtækin. Þau verða að fá að halda stríðsgróðanum til þess að tryggja atvinnu eftir stríð- ið. Með svofelldum „rökum“, ef rök skyldi kalla, barðist í- haldið og blöð þess allt fram á árið 1941 gegn því, að skatt- frelsi stórútgerðarinnar væri afnumið, þó að stórútgerðar- fyrirtækin væru þá um að minnsta kosti þriggja missira skeið búin að raka saman hin- um ævintýralegasta gróða í skjóli stríðsins. Með sömu ,.rökum“ fékk íhaldið því fram- gengt með lxjálp Framsóknar- flokksins, þegar skattfrelsið var loksins afnumið nokkru eftir nýjár 1941, að stórútgerð- arfyrirtækin fengu að skjóta milljónum af stríðsgróðanum undán skatti með liinum ill- ræmda tapsfrádrætti. Með sömu „rökum“ fókk það því fram- gengt, aftur með hjálp Fram- sóknarflokksins, eftir nýjárið 11942, að allar tekjur atvinnu- fyrirtækja og einstaklinga um frám 200 þúsund krónur voru gerðar útsvarsfrjálsar. Og með enn sömu „rökum“ rísa íhalds- blöðin nú upp á afturíæturna til þess að mótmæla hinum fyrirhugaða og sjálfsagða skatti á eignaaukningu umfram 80 þúsund krónur af völdum striðsgróðans. Þannig hefir íhaldið og blöð þess við hvert einasta tækifæri beitt áhrifum sínum til þess að bindra skattlagningu stríðs- gróðans. En þegar upp á þvi var brotið vorið 1941, að leggja sérstakan skatt á alla launþega í landinu, 10% af öllum laun- um, þá var ílialdið eldd að tala um „skattaáþján“ eða „skatta- fargan“. Það var skattur, sem ihaldið vildi vera með! Þeir ættu nú ekki að vera orðnir ýkja margir, að minnsta kosti ekki í verkamannastétt, sem taka þá mótbáru íhalds- blaðamxa gegn skattlagningu stríðsgróðans alvarlega, að at- vinnufyrirtækin þurfi að fá að halda gróðanum til þess að geta tryggt atvinnu, þegar í ári harðnar að striðinu loknu. Menn minnast þess ekki, að stórútgerðarmennimir eða stór- atvinnurekendurmr yfirleitt hafi nokkrn sinni vilað það fyr- ir sér, að stöðva atvinnurekstur sinn og visa verkamönnmium út á hinn kalda ldaka atvirmu- leysisins, ©f von var á tap- rekstri, alveg án tillits til þess, hve mikiuin gróða var búið að safna undanfarin ár. Eða hversu oft hefir það ekki komið fyrir, Niðurlag á greio Jónasar GnðmundssoMar: 5áning og uppskera. ÞAÐ er enn eitt atriði í þessu máli öllu saman, sem ger- ir það alveg ómögulegt að koma á heildarsamstarfi, þótt allir þingmenn og þingflokkar „end- urfæddust nú og lofuðu bót og betrun og bæðu guð og „ná- unganri' fyrirgefningar á öll- um sínurn gömlu syndum. Og þetta atriði er afstaða kommúnista. Kommúnistar voru eini flokkurinn, sem vann verulega á í síðustu líosningum. Og af hverju? Af þvi að hann hét á alla, sem óánægðir höfðu yerið með „þjóðstjórnina“ til fylgis við sig. Aldrei skyldi liann í þjóðstjórn fara! Aldrei skyldi hann „svíkja alþýðuna“ eins og Alþýðuflokkurinn, með þvi að „lögbinda kaupf, „lækka gengi“, „taka saman við Kveld- úlfsvaldið“, „ganga til þjóð- sljórnarmyndunar“ með auð- valdi landsins!! Nei, aldrei. Hann skyldi heita sér fyrir „vinstjja samstarfi“, svo .,al- þýðan til sjávar og sveita“ mætti uppskera ríkulega á- vexti erfiðis síns. Konxmúnistar þora þvi ekki undir nokkrunx kringumstæð- unx að fara í fjögra flokka stjórn. Ef þeir gerðxx það hvar væru þá ákærurnar á Alþýðu- flokkinn komnar? Hversvegna hefði þá Alþýðuflokkurinn verið ámælisverður fyi-ir þjóð- stjórnar þátttöku á þeim tím- um er erfiðleikarnir voru allra mestir og fyrstu óveðrin i ó- friðnum voru að dynja - yfir, ef kommúnistar færu nú í slikt samstarf þegar allsnægtir eru hér, við verndaðir af -tveim stórveldum og aðeixis framtíð- arverkefnum að vinna? Hvar stæðu frambjóðendur kommún ista í næstu kosningum, ef þetta yrði gert? Nei — þetta er ekki hjaégit fylrir ,þá|. Hvers vegna ættu jjeir líka að vera að fara í slíka stjóm? Jú — til þess eins að dýrtíðin ekki vaxi. Hvað þýðir jxetta? Það þýðir að kommúnistar yrðu að vera með í að gera ráðstafanir, sem orka tvímælis, valda deil- úm, eins og Þjóðviljinn skrif- aði á dögunum. Nei — það þora það ekki! Nei — það er ekki hægt. Kommúnistar geta ekki verið með í fjögra flokka stjórn án þess að íyrirgera með öllu því fylgi sem þeir skröpuðu saman 1942 á því að telja sig berjast gegn þjóð- stjórn. En vinstri stjórn þá? Ekki vantar þingmannatöluna og næg eru verkefnin. Hversvegjia kemui' þá ekki vinstri stjórn? ■íj/esfeu ler erf|fj:'V“n iað svara af því þar liggja gögnin, sem nota þarf, ekki eins á lausu. En sannleikurinn xnun vera sá, að þeir sem stjórna komm- únistaflokknum vilja ekki held ur þetta samstarf af tveim meginástæðum. Önnur er sú, að með þvi að takast á hendur ábyrgð á stjórn hlýtur flokkurinn að tapa fylgi, og er það samkvæmt þvi órjúf- anlega lögmáli, að kjósendur landsins verðlauna gasprið og ábyrgðai'leysið, en hegna þeim, sem sýna drengskap og ábyrgð- artilfinningu. Þetta lögmál hafa kommúnistar hjálpað til að skapa hér á landi og þeir sjá lxve vel þvi er fylgt og þvi líta þeir á það sem einskonar sjálfsmorð, ef þeir fara í jiokkra stjórn. Hin ástæðan er sú, að yfir- stjórn flokksins, sem raun- verulega er í Moskva. mun ekki hafa gefið út neina „línu“ við- vikjandi því hvaða afstöðu flokkurinn skyldi taka. Eins og allir vita er nú svo ástatt, að kommúnistar í Rússlandi eru í hernaðarbandalagi við fyrir- litlegustu auðvaldsríki heims- ins, eins og kommúnistar köll- nðu Bandarikin og Bretland 1939—1941. — Það samræmist því eklci sem bezt að komm- únistar hér fari að taka fjand- samlega afstöðu gegn eina verulega „auðvalcfeflokknum“ hér — Sjálfstæðinu. Þeim mun líka þvkja hyggilegt að hafa enga ábyrgð tekið á neinu og ekki biindið sig við neitt þeg- ar Rússar loks gefa út liina nýju „línu“ sína. Enginn veit enn hvernig hún verður. Kommúnistar vilja því ekki heldur taka þátt í vinstri stjórn þrátt fyrir öll stóru orðin um nauðsyn hennar. Þeir vilja m. ö. o. ekki taka þátt í neinni stjórn, enda eru blekk- ingar þeirra frá kosningum í sumar orðnar lýðum Ijósar. Eins og hér að framan seg- ir og sterk rök eru færð að, er ástæðan fyrir ófremdar- ástandinu í íslenzkum stjórn- inálum eingöngu drengskapar- leysi ísl. stjórnmálamanna und- anfarin ár og sú undarlega tilhneiging kjósenda landsins að verðlauna sífellt ábyrgðar- leysi og ódrengskap í stjórn- málum en liegna þeim, sem sýna drenglund og skilning á högum þjóðarinnar. jNú er spiurningin: Verður úr þessu bætt í nánustu frarn- tíð? Þessari spurningu svara ég fyrir mitt leyti hiklaust neitandi. Sem stendur hvoi’ki vilja flokkarnir né geta unnið sam- an; ekki einu sinni þótt hein hernaðarleg árás yrði gerð á landið. Við miuidum láta Bandaríkin um' það mál, en halda áfram að rífast um sál- ir háttvirtra kjósenda með alli’i okkar „taktik“ og klók- indum. Ekki einu sinni bein- ar Iiernaðaraðgerðir munu geta vakið þessa þjóð til skiln- mgs á þeim viðfangsefnum, sein hennar bíða. Hér er þvi ekkert að gera — bókstaflega að Kveldiilfstogurunmn var lagt við hafnarbakkana? Og hótuðu ekki hi’aðfrystihúsin að stöðva atvinnurekstur sinn í vetur, þrátt fyrir striðsgróða uiidan farinna ára? Það er áx-eiðanlega sæmst fyrir íhaldsblöðin að tala sem minnst um tryggingu framlíð- aratvinnu i sambandi við skrif sín á móti skattlagningu striðs- gróðans, í nýjasta tilfellinu á xnóti skattlagningu hinnar gif- ui’legu eignaukningar af völd- um stríðsgróðans. Ef í ári liarðnar og úr gróðanmn dreg- ur, fer varla hjá því, að hið op- inbera verði að hlaupa undir bagga, af að venju lætur, til þess að afstýra atvinnuleysi og neyð af J>ess völdum. Það er því fullkomlega vel að þvi komið, að taka hæfilegan hluta stríðsgróðans með skattaálög- mn í snxar hendur. Og meira er það ekki, senx farið er fram á með hinu nýja frumvarpi urn eignaaukaskatt. En honrnn er, sem kunnugt er, alls ekki ætlað að verða neinn. eyðslueyrir. heldur sjóður, sem hægt sé að grípa til, til tryggiugar og fram- kværnda — aukinna alþýðu- trygginga, nýrra verkamanna- bústaða, nýrra rafveitulagn- inga, nýs landnáms og nýbýla og annarra framkvæmda í því skyni að skapa atvinnu og betri lífsskilyrði fyrir alla þjóðina i framtíðinni. ekkert eins og sakir standa. Allt sem reynt verður, verður aðeins til þess að koma af stað nýrri svikastarfsemi í einliverri mynd. Við viljum engu fórna því hver sá, sem fórnar ein- hverju verður svikinn og rægð- ur og kjósendumir veita róg- herum verðlaunin. Við getum þvi fyrst mn sinn ekki annað en beðið og séð hvað setur. Þau eru ennþá rétt hin gömlu ritningarorð — eins og þú sáir svo muntu uppskera. — Með svikum og ódi’engskap var sáð í liinu fyrra samstarfi og nú er uppskerutíminn kominn. Borgarstjórinn gengur nú út á akurinn og leitar að uppsker- unni, —• og sjá — hann finnur ávöxt ]>ess, sem sáð hafði verið. Upp af ódrengskapnum, brigð- mælginni, loforðunum sem svikin voru, klókindunum og „taktikinni“, sem beitt var, hef- ir sprottið tortryggni, sundur- þykki, vantraust og undirferli, — í fáum orðum sagt, slíkt pólitískt ófremdarástand, að slíks eru engin dæmi fyr með nokkurri þjóð, isepi talin er standa á sæmilegu menningar- stígi. Það er sorglegt að svona SamkvæmistöskHr Veski Rennilásabuddar Seðlaveski Net-hanzkar Kjólabelti og -bióm Kápu- og kjólanælnr. H. TOFT Skólaírörðnstíg 5 Sími 1635 skuli þetta vera, en það getur bara ekki verið öðru vísi fyir en þeir flokkar, sem með svií- um og óheilindum hafa skap- að þetta ástand, leggja niður „liin illu vopn“ sín. Þegar þdr hætta að Ijúga og fara að segjá sannleikann, þegar þeir sýna drengskap í viðskiptum sínum hver við annan og leggja nið- ur fláræðí, þegar þeir liætt® hinni þjóðfélagsmyrðandi „tak- tik“ sinni en segja þjóðinni hreinan og umbúðarlausan sannleikann bá mun þetta breytast af sjálfu sér. Þá muo þjóðin líka hætta að verðlauna ódrengskapinn, gasprið, róginn og lygamar. Eii til ]>ess svo megi verða þarf að slá — eða brenna þann akur, sem nú er í fullum blóma — og plægja og sá á ný. Því fyr sem það verður gert því fyr kemur liin góða uppskera. J. G. EFTIR hálfsmánaðarþögn kom Þjóðólfur nú aftur út í gær — án Árna frá Múla. Kveður þar nú við töluvert ann- an tón um ýmislegt en áður og bera flestar greinarnar þess merki, að þeim muni ætlað að vera eins konar stefnuyfirlýs- ingar hinnar nýju ritstjómar. Þannig byrjar blaðið á grein, serrj heitir „Fjármagnið", og segir þar meðal annars: „Blaðið mun kappkosta eftir- leiðis að gera miklu ýtarlegri grein fyrir stefnumálum sínum en gert hefir verið til þessa. • Eitt af aðalhlutverkum þess verður að halda uppi nauðsynlegri vörn fyrir hið stai’fandi fjármagn þjóðarinnar. Um mörg undanfarin ár hefir verið ráðandi á íslandi hrópleg skammsýni varðandi efnahagsmál þjóðarinnar. Fjölmennir stjórn- málaflokkar hafa hafizt á legg með því að boða fagnaðarerindi alhliða ofsóknar á hendur atvinnuvegun- um. Þeir virðast ekki hafa átt sér annað hlutverk en að mergsjúga atvinnulífið. Þjóðmálaspekingum þessara ránsflokka hefir alveg sézt yfir það, að á íslandi hvílir sú kvöð enn á einstaklingunum að halda uppi athafnalífi landsins. En *það er augljós staðreynd hverjum manni, að atvinnurekstri verður ekki haldið uppi án fjármagns. Sé það sogið úr æðum athafnalífsins jafnótt og það myndast, skapast hið sjúklega ástand, sem opinber- ast í athafnadeyfð, atvinnuleysi, verkföllum, neyð og skorti. Boðendur þeirrar trúar, að sjúga beri fjái-magnið út úr atvinnu- rekstrinum, án þess að skipt .sé um hagkerfi, • eru hættulegustu fjandmenn almennrar velmegunar og velsældar Og ekki eru þeir sízt háskalegir óvildarmenn vinnustétt- anna í landinu. Það er hægt að halda fram kostum armrs hagkerf- is en einkarekstursins og berjast fyrir því að það verði tekið upp. Það er mál út af fyrir sig. En það er ekki hægt að mergsjúga at- vinnureksturinn með því skatta- ráni, sem hér hefir verið rekið, á» þess afleiðingarnar bitni á öllum almenning í mynd skorts og neyð- ar. Þarf ekki að seilast um öxl tií. raka í því efni.“ Menn þekkja þennan söng og: eru sannast að segja fyrir löngu búnir að fá nóg af honum í Morgunblaðinu alla daga vik- unnar aðra en mánudaga, þó að þeir verði nú ekki framvegis að heyra hann einnig á hverj- um mánudegi — í Þjóðólfi, sem virðist helzt hafa hug á því, að verða einhvers konar mánu- dagsútgáfa af Morgunblaðinu. ■* Á öðrum stað í Þjóðólfi í gær gerir blaðstjórnin nokkra greiu fyrir viðskiptum sínum og ílokks síns við Árna frá Múla. Þar segir meðal annars: „í byrjun þessa árs kom til at- kvæða í bæjarstjórn mál, sem lengi hefir verið höfuðágreinings- mál milli stjórnmálaflokkanna. Það var hið svonefnda bíó-mál. Afstaða Árna í þessu máli var sér- staklega þýðingarmikil, þar eð hann hafði oddaatkvæði í bæjar- stjórninni og réði því úrslitum f þessu gamla þrætumáli. Var þess því að vænta, að hann hefði ráðg- azt um afstöðu sína við samflokks- menn sína og blaðstjórnina, áður en til atkvæða var gengið. En Árna virðist ekki hafa komið þetta til hugar. Hann bar málið hvorki undir flokksstjómina né blaðstjórnina. Hins vegar leikur nú orðið grunur á því, að hanis hafi í þessu efni þegið Lokaráð frá helzta meðhaldsmanni sínum innan Þjóðveldisflokksins. Afstaða Árna í bæjarstjórn og stjórn hans á blaðinu hefir mark- az tf lítt skiljanlegu hverflyndi og stefnuleysi. Annan daginn hefir hann ' vítt Sjálfstæðisflokkinn í bæjarstjórn harðlega fyrir að hall- ast um of að þjóðnýtmgu. Iíirm daginn hefir hann svarizt í fóst- bræðralag með andstæðingum þeirra til að knýja stjórn bæjarins enn lengra í þjóðnýtingarátt. í Frh. á tí. siðu.

x

Alþýðublaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.