Tíminn - 09.05.1964, Page 7

Tíminn - 09.05.1964, Page 7
Úfgefandi: FRAMSÓKNARFLOKKURINN Framkvæmdastjóri: Tómas Árnason. — Ritstjórar: Þórarinn Þórarinsson (áb), Andrés Kristjánsson, Jón Helgason og Indriði G. Þorsteinsson. Fulltrúi ritstjórnar: Tómas Karlsson. Frétta- stjóri: Jónas Kristjánsson. Auglýsingastj.: Sigurjón Davíðsson. Ritstjórnarskrifstofur f Eddu-húsinu, símar 18300—18305. Skrif- stofur Bankastr. 7. Afgr.sími 12323. Augl., sími 19523. Aðrar skrifstofur, sími 18300. Áskriftargjald kr. 90,00 á mán. innan- lands. — í lausasölu kr. 5,00 eint. — Prentsmiðjan EDDA h.f. Aage Deleuran: Styrkur fyrir þýzkt lýðræði, að Þýzkaland er sambandsríki En myndi Danmörk una vel sama hlutskipti og Bayern? Þekkist naumast * utan Islands I frumvarpi því, sem liggur fyrir Alþingi um kísil- gúrverksmiSju, er ríkisstjórninni heimilað að leyfa „lækkun aðflutningsgjalda á vörum til byggingar verk- smiðjunnar.1 f greinargerð frv, segir: „Athugun hefur leitt í ljós, að miðað við núgildandi reglur, mundu aðflutningsgjöld af innfluttum vörum til byggingar kísilgúrverksmiðju að líkindum hækka heild- arbyggingarkostnað verksmiðjunnar um 20% og t .d. nema nál. 41% af fobverði véla, en nál. 11% af heildar- verði bygginga og um 26% af heildarverði flutninga- tækja og námavinnslutækja. Þótt tölur þessar séu áætl- unartölur, má telja fullvíst, að þær séu ekki fjarri sanni. Slík tollun vara til stofnsetningar iðjuvera til útflutn- ingsiðnaðar mun naumast nokkurs staðar þekkjast utan íslands og getur því ráðið úrslitum um samkeppnishæfni iðjuvers, sem reist er hér á landi til framleiðslu á vör- um til útflutnings.“ Sanjkvæmt þessum ummælum og öðrum útreikning- um stóriðjunefndar, væri bygging kísilgúrverksmiðjunn- ar útilokuð, ef hún þyrfti að búa við sömu tolla og ís- lenzk útflutningsfyrirtæki búa við í dag. Þessir tollar hafa sérstaklega orðið þungbærir eftir gengisfellingarnar 1960 og 1961, því að í raun og veru tvöfölduðu þær tollana. það var í fullu samrærpi við þetta, sem Framsóknarmenn lögðu til, þegar tollskráin var til meðferðar á seinasta þingi, að þessir tollar yrðu verulega lækkaðir á framleiðsluatvinnuvegunum. Sams- konar tillögur hafa Framsóknarmenn flutt á þessu þingi í sambandi við frumvarp það, sem stjórnin hefur lagt fyrir þingið um leiðréttingar á tollskránni. Þessar tillögur hafa ekki fengið neinar undirtektir hjá ríkisstjórninni, og því verið felldar. Framleiðsluatvinnu- vegirnir verða því áfram að búa við tolla, sem í mörgum tilfellum nema 20% af stofnkostnaði, sbr. kísilgúrverk- smiðjuna. Hér er því lagður meira en lítill baggi á fram- leiðsluna, enda þekkist þetta naumast utan íslands, segir stóriðjunefnd. Lækkun þessara tolla myndi geta bætt afkomu fram- leiðslunnar og gert henni mögulegt að rísa undir hærra kaupgjaldi. Hvorugt þetta virðist hins vegar samrýmast kokkabókum ,,viðreisnarinnar“. Skattafrumvarpið Stjórnarblöðin reyna að halda því fram, að ósamræmi sé í þeirri afstöðu Framsóknarmanna að greiða atkvæði með frv.' ríkisstjórnarinnar um tekjuskattinn, en telja það þó fela í sér hækkun frá grundvellinum 1960, þegar þessum lögum var seinast breytt. í þessu er ekkert ósamræmi. Dýrtíðarvöxturinn veldur því, að tekjuskatturinn leggst nú miklu þyngra á lágar tekjur og meðaltekjur en hann gerði 1960, að óbreyttum frádrætti og skattstigum. Frumvarp stjórnar- innar bætir þetta að nokkru, og því greiða Framsóknar- menn frumvarpinu atkvæði. Hins vegar vantar mikið á. að frumvarpið tryggi, að tekjuskatturinn verði svipaður og hann var 1960 á lágar tekjur og meðaltekjur. Á þess- um tekjum verður hann mun hærri en 1960. Miðað við það, er frv. spor aftur á bak, þótt það sé til bóta, miðað við það, sem yrði að óbreyttum lögum. Ríkjaskipun í Höfundur þessarar greinar er Þjóðverji, en greinina skrifaði hann fyrir danska blaðið „Berlingske Tidende“. Greinin lýsir ríkjaskipuninni i Vestuir-Þýzkalandi, er án efa hefur reynzt styrkur fyri.r iýð ræðið þar í landi. Hins vegar getur það ekki talizt eftirsóknairvert fyr- ir ríki eins og Danmörku eða ísland, að gerast aðili að Bandalagi Evróipu upp á þær spýtur að halda ekki eftir meiri sjálfákvörðunarrétti en hin einstöku ríki hafa í þýzka sambandsríkinu. Það er svo annað mál, hvoirt ekki megi læra það af Þjóðverjum, að veita einstökum landshlutum nokkurs konar heimastjórn VIÐ minnumst þess ekki hversdagslega, að Þýzkaland er sambandslýðveldi, samband margra ríkja. Snögg ferð til þriggja þessara ríkja nægir þó til að sannfæra okkur um að að þetta er Ijós og mikilvæg staðreynd í hversdagslífi Þjóð- verja. Æðsta stjórn Danmerkur hefir á undanförnum árum orð- ið að reyna að gera sér grein fyrir, hvernig litla þjóðfélaginu Danmörku muni vegna í hinni stóru Evrópu. Það borgar sig því fyrir Dani að veita þ' athygli, hvernig hvert einstakt þýzkt ríki varðveitir sín sér- stöku, þjóðlegu einkenni, sam- stöðu innbyrðis og eigin póli- tískan heim, samtímis og það leggur fram sinn skerf sem hluti af heild sambandslýð- veldisins. VEL FER á að hefja athug- unina í Munchen, þar sem Bay- ern (Bæheimur) er einmitt það ríkið, sem sker sig hvað mest úr heildinni. Það er stærst ríkjanna og stærð þess, lega, saga og arfleifð varð- veita þjóðerniskennd íbúanna og vilja til að halda sérstöðu sinni innan hins þýzka ríkis. Það er ekki tilviljun, að nafn þýzka stjórnarflokksins er ann- að í Bayern en í öðrum hlut- um sambandslýðveldisins. í Bayern heitir hann Kristilega sósíalistasambandið, en Kristi- lega demókratasambandið ann- ars staðar. Það er heldur engin tilviljun, að þingið í Bayern er í tveimur deildum, gagnstætt því, sem annars staðar gerist. Vert er og að minnast þess, að íbúar Bayern samþykktu ekki stjórnarskrána, sem gildir í sambandslýðveldinu. Auðvitað viðurkenna íbúar Bayern stjórnarskrána, og þeir verða, eins og aðrir Þjóðverj- ar, að hegða sér eftir því, sem ákveðið er í Bonn. Víða hefir orðið að breyta stjórnarskrá heimaríkisins til þess að sam- ræma hana stjórnarskrá sam- bandslýðveldisins, eins og til dæmis í Hessen. Stjórn hvers einstaks ríkis býr við' þær tak- markanir, að hún getur ekki framfylgt lögum, sem eru and stæð löggjöf sambandslýðveld- isins samkvæmt stjórnarskrá þess. Lög sambandslýðveld- isins, sem samþykkt eru i Bonn, eru þánnig þyngri á met- unum en lög heimaríkisins, sem samþykkt eru t.d. í Miin- chen, Stuttgart eða Wies- baden. STJÓRNIN í Bonn hefir eðli- lega undirtökin. Ekkert ríkj- anna getur aðhyllzt sérstaka utanríkisstefnu, og er það táknrænt. Þingið í Bonn tekur ákvarðanir um landvarnamál, þjóðernismál, peningamál, rétt- arfar, járnbrautir, póst og síma. Á þessum sviðum er því aðeins um löggjafarvald að ræða hjá hinum einstöku ríkj- um, að lög sambandslýðveldis- ins heimili beinlínis slíka lög- gjöf. Á öðrum sviðum hafa þing einstakra ríkja og þing sambandslýðveldisins jafnan rétt til löggjafar, en þó er sá hængur á, að réttur sambands- lýðveldisins gengur fyrir rétti hins einstaka ríkis. Erfitt er auðvitað að finna þjóðfélags- svið, þar sem unnt er að and- mæla að bezt skil geri sú lausn, sem nær til alls ríkisins, eða þar sem unnt er að halda fram, að svæðisbundin lausn sé í and- stöðu við það, sem hentar heild inni. Á sumum sviðum lætur þing sambandslýðveldisins sér nægja að gefa út grunnlög, sem hin einstöku ríki fara síð- an eftir við setningu nánari á- kvæða. Þetta á við um lög þau, sem fjalla til dæmis um prent- un og þess háttar, svo og friðun. ÞAÐ ERU fyrst og fremst menningarmál, sem eru eftir látin þingi og stjórn hinna ein stöku ríkja Stefnur í menn ingarmálum eru því fyrirferð- armestar í stjórnmálaumræð- um innan hinna einstöku ríkja Þar ber fyrst að telja kennslu málin, unglingaskólana, seðri mennlun og menntun fulltíða V.-Þýzkalandi. fólks, sem hefir mjög mikið að segja í sambandi við auk- inn lýðræðislegan skilning. Einnig er rætt mikið um list- þróunina innan ríkisins, bóka- söfnin og stuðninginn við íþróttirnar. Þetta tiltölulega þrönga svið er fyrst og fremst starfssvið þings hins einstaka ríkis. Því er háttað alveg eins og títt er í hverju öðru lýðræðisþjóðfé- lagi. Almennar kosningar á- kveða skiptingu valdsins, og meirihlutinn myndar stjórnina í ríkinu. Það er mikils verð staða að vera forsætisráðherra, og þess finnast dæmi, að stjórn málamenn, sem notið hafa góðs gengis í miðstöð stjórnmálanna í Bonn, hafa tekið forsætið í stjórn hinna einstöku ríkja framyfir. STJÓRNMÁLALEIÐTOGI hins einstaka ríkis glatar held- ur ekki sambandinu við aðal- stjórn sambandslýðveldisins. í höfuðdráttum lúta stjórnmál- in heima fyrir þeim reglum, er sambandsríkið setur. Vegna þess er brýn nauðsyn á stöðugu og nánu sambandi milli stjórna hinna einstöku ríkja og sam- bandsstjórnarinnar. Stjórnir hinna einstöku ríkja taka beinan þátt í sambands- stjórninni með setu sinni í sam- bandsráðinu, en þangað sendir hvert ríki að minnsta kosti þrjá ráðherra og hin stærri ríki 4—6. Sambandsráðið get- ur átt frumkvæði að lagasetn- ingu og getur oft haft veruleg áhrif á, hvernig lögin eru úr garði gerð. Sambandsráðið heldur uppi sambandinu við hin einstöku ríki, ásamt þeim ráðamönnum, sem þar eru kjörnir. Ráðherr- arnir. sem sæti eiga í ráðinu. verða því ýmist að dvelja í Bonn eða í höfuðborg síns heimaríkis. Til eflingar hinu Framhald é 13 d8u TfMINN, laugardaginn 9. maí 1964 7

x

Tíminn

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.