Morgunblaðið - 30.01.1943, Blaðsíða 5

Morgunblaðið - 30.01.1943, Blaðsíða 5
ILaugardagur 30. janúar 1943 Útgéf.: H.f. Árvakur, Reykjavlk. Framkv.stj.: Sigfua Jðnsson. «Rií«tlorar: Jðn Kjartansson, Valtýr Stefánsson (ÆbyrKuara.). Auglýmngar: Árnl Óla. Rltstjörn, auglýsingar og afgreltJrta: Austurstræti 8. — Slmi 1600. i^tkrlftiirgj.ild: kr. 6.00 & wianuOt innanlands, kr. a.00 utanlanðs I lausasíllu: 48 aura eintakUJ. 50 aurá meS Ijcsbök. Vísvitandi landráðamenii" Sveitirnar og iönaðurinn Eftir Jóhannes Reykdal Samtök kommúnista hjer á landi eru annarlegri en, svo, ;að nókkrar líkur sjeu til, að þau fái tíl langframa fest rætur í ís- "lenskum jarðvegi. Kommúnistaflokkurinn var upphaflega stofnaður sem „deild •úr Alb jóðasambandi kommún-; ista" ogr var- því háður erlend- um yfírráðum. j Jafnframt opinberaði flokkur-| ínn sig hispurslaust sem harð- rsvíraðan byltingaflokk. „Ákvörð- mn flokksins verður hver fjelagi • að fylgja, jafn ótrautt þó að, íhann hafi áður verið henni and- vígur", var boðorð flokksins. Um valdanám flokksins sögðu.1 ;koínmúnistar, — „Það, sem úr-1 .•slitum ræður, verður meiri hluti íhandanna — handaflið". En. árangur Kommúnista- flokksins var lítin — þjóðinni var boðskapurinn ekki að skapi. Þá var fa*ið að dansa eftir hin- 'ura og þessum „línum". Og loks- :ins var breytt yfir nafn og núm- «er, reynt að dylja faðernið með því að umskíra flokkinn. En kommúnistar geta ekki dul- ið sig. Þeir eru nú sem fyrr :sömu ösjálfstæðu veifiskatarn- -ir, í samræmi við uppruna sinn, þegar um afstöðu þjóðarinnar út á við er að ræða. t þeim-efnum eru engin takmörk fyrir hinum blygðunarlausa hringlandahætti Jþeíira. Þjóðviljinn ber sig aumlega undan. frásögn Mbl. af nýaístóðn 'um stúdentafundi, þar sem Sig- ! urður Bjarnason alþm. gerði ! snúningslipurð kommúnista, | vegna erlendra áhrifa, að um- ; 'ialsefrii. En staðreyndirnar tala sínu | máli. Stefnuleysið og ósjálfstæð- ! ið er allstaðar í orðum og at- ! höfnum. Áður en Rússar fóru í stríðið: • ósköpuðust kommúnistar gegn Bretum. M. a. var stofnað til ó- eirða á vinnustöðvum Breta hjer, og blað kommúnista vai* loks bannað af Bretum. Eftir áð Rússar^fóru í stríð- -J5 gjörbreyttist tónninn. Gengið var í kröfugöngu með áletruðum spjöldum: „Eflið landvarnavinn- una!" Þegar Morgunblaðið hafði oru á því 1940, að ekki væri nema gott, að landvarnir væru hjer öflugar, sagði Þjóðviljinn: „Það . eru ekki nema •heimskingjar, sem þannig haga sjer, það eru vís- vitandi landráðamenn". Nú heimta kommunistar virka aðstoð okkar sjálfra í hernaðin- um. Kommúriistiskir vindhanar verða íslensku þjóðinni vonandi : aldrei að tjóni, en engir *ættu síður að tala um „vísvitandi Uandráðamenn". Nokkum hluta af eftirfarandi hugleiðingum hef jeg skrif- að fyrir nokkrum árum síðan, en sendi það ekki frá mjer þá, en nú finst mjer að ekki væri van- þörf á að athuga þær leiðir sem hjer verður bent á, til viðreisnar sveitunam og þar með þjóðar- heildinni. Þetta verður fáorð hug vekja lsem svo mætti vinna úr fyrir þá sem eitthyað vildu gera til úrbóta. Þegar jeg nú fyrir skemstu sá að hreyf ing var að komast á með virkjun Tungufoss, gladdi það mig stórlega. Þetta er einhver auðveldasti foss til virkjunar vegna landslags, liggur nálægt miðju suðurlandsundirlendintt naeð óþrjótandi mögulejkum til starfa og stuðnings þessum þrem ur frjósömustu sýslum landsins sem gætu fætt sig og klætt að mestu sjálfar og þó miðlað miklu til Reykjavíkurbæjar og annara landsmanna, ef framtak og hag- kvæm hyggindi eru með í verki. j Það þarf að koma á stofn iðju verum sem vinna úr 'hráefnum landbúnaðarins, þau eiga ekki að vera í kauptúnum við sjávarsíð- una, heldur eiga þau að vera í frjósömu landsvæði, þar sem hver fjölskylda og einstaklingur iðjuversins getur fengið nægjan- legt land til ræktunar, til heimil- isþarfa og prýðis. Ekki langt frá Tunguf ossi er nóg auðræktanlegt land fyrir mörg iðjuhverfi, jafn- vel fleiri en Tungufoss getur lagt! afl til. Það á hver fjölskylda að. fá nægilegt land endui'gjalds-1 laust til ræktunar og byggingar, því hver f jölskylda og einstakling ur sem vill reisa sjer þar bú,J verður að hafa þar sitt eigið hús, út af fyrir sig. Þessu má koma mjög laglega og haganlega fyrir,) sje vel skipulagt frá byrjun gagn' vart vegum, vatni og rafleiðsl- um. Á þessum landspildum kring- um býlin er verkefni á sumrin í frístundum, þegar ekki er unnið lengur en 8 stunda vinna, enda gerði minna til þó framleiðslan minkaði fjóra sumarmánuðina. Jeg hefi sjeð eitt iðjuhverfi í Svíþjóð, kringum verksmiðju þar sem búin er að starfa í rúm hundrað ár og eru allir aðilar mjög ánægðir með allan rekstur og vinnubrögð. Það, sem aðallegai vanhagaði um þegar jeg var þar síðast, árið 1929, var landrými vegna fóiksfjölgunarinnar, því í fyrstu fjekk hver svo mikið land sem hann sjálfur vildi taka. Þann ig löguð fyrirtæki eru víðsvegar um heim og hafa gefist mjög vel og munu nú á tímum eiga ennþá hagkvæmari skilyrði fyrir hendi, gagnvart þeim lif naðarháttum og framförum í iðnaði sem nú er að ryðja sjer til rúms. • Þarna austur frá ættu fyrst og fremst að standa ullarvinnuverk- smiðja, af sem fullkomnastri gerð, sem ynni hverskonar dúka til fata og annara heimilisþarfa, kemdi og spinni band til heima- notkunar í sveitum og til sölui lengra f rá. Þá ættu þama að vera fatasaumastofur fyrir sveitirnar og til hversdagsfatagerðar, sem sent yrði kaupstöðunum til sölu eða eftir pöntun eftir ákveðnu máli frá viðtakanda. Þannig lag- aður fatnaður hefir komið í stór- um stíl frá útlöndum og mætti gjarnan falla í burtu, þar sem nóg er af ullinni í allan klæðnað ef fullkomnar vjelar væru fengn- ar, sem aðskildu ullina, enda mætti bæta ullargæðin á ýmsanjkonar iðjuverum í hverjum lar»>is. hátt. Að sjálfsögðu mætti koma þarna á ýmsum smáiðnaði til hjálpar við fatagerðina, en mig skortir þekkingu á slíku, þar kemur til greina þekking, lær- dómur og hugvit nútímans. — Kembing og spuni ullariimar mundi mjog mikið hjálpa þess- um sveitum á Suðurlandsundir- lendinu og auka heimilisíðnað- iðnaði sem yrði í sambandi við inn til eigin þarfa. Ná. er næsta erfitt að fá kembt í lopa, hvað þá meira. Á þessum stað þarf einnig að koma upp skógei-ð til heimíhs- þarfa og meira ef hægt er, sam- hliða sútun skinna þar til. Það er enginn efi á að íslenskar kýr- húðir, brosshúðir og sauðskinn má á margann hátt nota til skó- gerðar, með góðum vjelum og ýmsu öðru efni til samsetningar, sem er að koma á markaðinn á* síðustu árum og sje jeg ekki á- stæðu til að fjölyrða um það meira. fjórðungi, þar sem vel hagar !',MI með samgöngur, raforku og ræktanlegt land. Þetta yrði fisék- ar til að halda fólkinu í sveito?*- um og efla sjálfstæða afkymii sveitabúskaparins, en gagi.j'r<eða skólar sem sumir vilja k >:aa á svo víða, enda ættu þeir frekar að koma síðar, samhliða ýmsu» þessi iðjuhverfi. Það yrði óííkt hollara og skemtilegra að vinna.í fallegri sveítabygð, en í þjettbýfi bæjanna, við lítið landrými og ýmsan skarkala. • Að sjálfsögðu þyrfti mikið fjár magn til að koma á stofn þets»- um iðjuhverfum en yeg tel holl- ara að ríkissjóður legði fram einn þriðía af stofnf je, heldur sm. að úthluta styrkjum og uppbót- um til bænda, eins og nú er af- koma þeiroi yfiiieitt. Það þarf aldrei að hugpa sjer að sveita- fólk verði ekki að leggja harð- ara að sjer og lifa við minni Iðnrekstur þannan ætti aðjþægindi og yinna fyrir lægra reka sem sjálfstætt fyrirtæki fyrjkaupi, en á ýmsum tímum er ir þessi hjeruð, þar sem hver bú andi maður og jafnvel einstakí- ingur legðu fram lítilsháttar stofnfje eftir getu eða aðallega búrekstri og kysu sýslunefndir stjórn og framkvæmdarstjóra. Vei-kafólkið á að hafa ágóða- hluta af rekstri, hvort sem unn- ið er í ákvæois- eða tímavinnu. Að sjálfsögðu er óþarfi að fara frekar út í þá sálma, meðan ekki er sjeð hverm'g í þetta mál verð- greitt við sjávarsíðuna. Þá mætti bjóða 'út skuldabrjef með lágirrn vörtum og ættu þau skuldabrjef að vera skattfrjáls í nokkur ár. Á þann hátt yrði stríðsgróðannm vel varið, að leggja hann í at- vinnufyrirtæki í sveitunum og við sjávarsíðuna, en taka hann ékki með sköttum.sem svo yrði úthlutað sem ölmusustyrkir eða á annann hátt sem eyðslufje. Með þessu móti skapaðist meira ÍÆfintvri Lancastersprengjuflugvjelar ur tekið á hærri stöðum eða af öryggi fyrir því að þjóðin geti sveitamönnum sjálfum. sem mest hjálpað sjer sjálf, haft Það þyrftí að koma á sams- tryggari atvinnu og lifað á eigin framleiðslu. Hjer eru óþrjótandfi liiiiiiiiiiiiiiiiiiiHiifinuniiiiMMiiiitiiiiiitiiiitiiiiifitM iiiiiiifiiitiiittiiiiiiiiiiifiiiiiiiittittittiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiitiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiniiiiiiiiiiiitiiittittiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiittiiiiiiiiiiiiitiinttr verkefni op* viyis hr^pfrii <%pm ma. | hagnýta til stuðnings þjóðar- 1 rekstrinum, jafnvel meiri en. | margur gerir sjer í hugarlund, | með öllum þeim tækjum og upp- I fyndingum, sem síðustu tímar 1 koma með. I Að svo komnu vil jeg ekki frek | ar fara út í þetta mál, en vænti I þess að forráðamenn þjóðarinn- | ar vflji athuga þær leiðir sem að | framan hefir verið drepið á. Þórsbergi, 17. jan. 1943. j „Haukar'MHafnarfirði | "VJ ýlega var haldinn aðalfuná- § 4ti» ur í knattspyrnufjelaginu I „Haukar" í Hafnarfirði. I stjórn | voru kosin: form. Guðsveinn | Þorbjörnsson, ritari Sigurbjörn, | Þórðarson, gjaldkeri Jón Egils- I son, varaform. Karl Auðunsson, | fjármálaritari Friðþjófur Sig- | urðsson, meðstjómendur Sigur- | rós Oddgeirsdóttir og Kristín 1 Þorvarðardóttir. Á fundinum voru rædd ýms | mikilsvarðandi mál og var m.- a. I samþykt tillaga um stofnun hús- 1 byggingarsjóðs fyrir fjelagið. | Þá var kosin sjö manna f járöfl- | unarnefnd.. Mikið líf og f jör einkennir fíéí | starfsemi fjelagsins og ern æf- | ingar vel sóttar. M yndin sýnir eina af hinum miklu fjögra hreyfla sprengjuflugvjelum Breta, af þeirri tegund, erLancaster nefnist. Breska flugmálaráðuneytið skýrði nýlega frá æfintýri, er ein slík flugvjel lenti í, er hún var að koma úr árásarferð frá Þýskalandi, og sýnir frásögnin meðal annars vel, hve mikið þessar flugvjelar ola. Þegar flugvjelin var enri yfir Þýskalandi, rjeðust á hana rjár Junkers 88 næturflug- vjelar. Varð breska vjelin fyrir mörgum skotum, afturskyttan særðist, miðskyttan fjell, og allir skotturnar urðu ónýtir. Flugmanninum tókst að steypa vjelinni niður og losa sig við ofsækjendurna, en þá kviknaði í eirium hreyflinum. Með miklum erfiðísmunOm tókst samt að slökkva eldinn. Skömmu síðar, er vjelin var yfir ströndum Þýskalands, varð hún fyrir leitarljósi og loftvarnasprengjur sprungu alt umhverfis hana. Aftur , steypti flugmaðurinn vjelinni niður, en þá komu eni tvyr næturorustuflugvjelar þýskar til skjalanna og hófu skot- hríð. Var nú ekki um annað að gera fyrir flugmanninn, en aðláta sem vjelin hrapaði, og steypti hann henni niður að sjávarfieii. Flaug hann svo rjett yfir sjó yfir Norðursjóinn allan, og lenti heilu og höldnu í Bretlandi.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.