Morgunblaðið - 14.03.1944, Page 6

c
MORGUNBLAÐIÐ
J’riðjudag'ur 14. mars 1944,
Útg.: H.f. Árvakur, Reykjavík
Framkv.stj.: Sigfús Jónsson
Ritstjórar:
Jön Kjartansson,
Valtýr Stefánsson (ábyrgðarm.)
Frjettaritstjóri: fvar Guðmundsson
Auglýsingar: Árni Óla
Ritstjórn, auglýsingar og afgreiðsla,
Austurstræti 8. — Sími 1600.
Áskriftargjald: kr. 7.00 á mánuði innanlanda,
kr. 10.00 utanlands
í lausasölu 40 aura eintakið, 50 aura með Lesbók.
Rjettlætiskend Tímans
ÞAU ERU orðin æði mörg aukablöðin af Tímanum,
sem gefin hafa verið út í því augnamiði að koma lands-
fólkinu í skilning um þá eindæma ofsókn, sem Jón ívars-
son, fyrv. kaupfjelagsstjóri á Homafirði, hafi orðið fyrir
af hálfu núverandi dómsmálaráðherra! Síðasta aukablað
Tímans, sem helgað er þessu málefni, kom ún á laugar-
daginn var.
Mjög oft kemur það fyrir, að blöðin birta tilkynningu
frá verðlagsstjóra, þar sem skýrt er frá því að þessi eða
hin verslunin hafi gerst brotleg við verðlagsákvæði og
hlotið sekt fyrir. Aldrei hefir verið gert neitt veður út af
þessu. Og aldrei hefir það komið fyrir, að nokkur hinna
brotlegu eða neinn fyrir þeirra hönd hafi gerst svo
ósvífinn, að ráðast opinberlega á stjórnarvöld landsins
fyrir það, að landslögin voru látin ná til þessa eða hins.
Herferð Tímans gegn núv. dómsmálaráðherra í sambandi
við mál Jóns ívarssonar er því algert einsdæmi.
Engum, sem eitthvað þekkir til í Tímaherbúðunum,
gat komið það á óvart, að Tíminn tæki þessa afstöðu til
máls Jóns ívarssonar. Það hefir alla tíð verið svo, að
Tímamenn hafa alls ekki þolað, að lögin næðu til hátt-
settra manna í þeirra eigin herbúðum. Ef einhver dóm-
ari eða dómsmálaráðherra hefir gerst svo djarfur að
höfða mál gegn æruverðugum Tímamanni, hefir það
jafnan verið talin svívirðileg ofsókn. Og ef dómstólarnir
töldu sök hins ákærða sannaða og dæmdu hann fyrir
verknaðinn, fengu þeir samskonar kveðju í dálkum Tím-
ans. Slíka kveðju hefir Hæstirjettur oft fengið; síðast nú,
eftir dóminn í máli Jóns ívarssonar.
Þessi brenglaða rjettlætiskend Tímans eru leifar
stjórnarfarsins, sem ríkti hjer í landi á valdaárum Tíma-
manna. Þá voru „brotlegir" menn ekki til nema í hópi
andstæðinganna. Nú er þetta hinsvegar breytt. Nú eru
lögin látin ná jafnt til allra þegna þjóðfjelagsins. Þetta
er skýringin á því, að háttsettir Tímamenn finnast nú
einnig á ákærubekknum. En þessi þróun rjettarfarsins
er ofar -öllum skilningi Tímans.
-A
Tíminn minnist einnig á nokkur önnur mál, sem eiga
að sýna óhæfni núverandi dómsmálaráðherra.
Kosningakæran alkunna frá Snæfellsnesi er eitt þess-
ara mála. Veit ekki Tíminn, að sá aumkvunarverði mað-
ur, sem gerðist verkfæri í höndum Tímamanna, hlaut
dóm fyrir falska og staðlausa kæru, sem send var Alþingi?
Þá eru dylgjurnar út af skýrslunni, sem dómsmála-
ráðherrann sendi blöðunum í sambandi við rannsókn sjó-
dómsins á Þormóðsslysinu. Allir hljóta þó að sjá, að sá
þáttur skýrslunnar, sem dómsmálaráðherra hjelt eftir
og síðar var birtur, snertir fyrst og fremst atvinnumála-
ráðimeytið. Þar er um að ræða mál, sem atvinnumála-
ráðuneytinu bef að kippa í lag.
Loks gefur Tíminn í skyn, að dómsmálaráðherrann hafi
vanrækt að fyrirskipa rannsókn og málshöfðun gegn
olíufjelögunum. Hið sanna í þessu er, að þegar þetta
mál var til meðferðar á Alþingi, upplýsti viðskiftamála-
ráðherra, að ekkert það væri fram komið í þessum mál-
um, sem rjettlætt gæti opinbera málshöfðun. Til voru
þeir Tímamenn á Alþingi, sem engu að síður vildu að
Alþingi fyrirskipaði opinbera málshöfðun gegn forstjór-
um olíufjelaganna. En á þetta gat Alþingi ekki fallist.
★
Ef Tímamenn hefðu ráðið ríkjum hjer á landi, myndi
Jón ívarsson sitja í viðskiftaráði. Hann væri þá
hæst ráðandi í öllum verðlagsmálum. Enginn hefði fengið
að vita, að einmitt þessi maður var meðal þeirra fyrstu,
er gerðist brotlegur gegn þeim lögum, sem hann átti sjer-
staklega að gæta. Kærunni frá formanni verklýðsfjelags-
ins á Hornafirði þefði verið stungið undir stól. Hún hjet
,,svívirðileg ofsókn“ í dálkum Tímans. Það nægði.
Þanriig vár Tíma-,,rjettvísin“ í framkvæmd!
Blskupinn heim-
sækir Kyrrahafs-
sirönd
Minneapolis, Minnesota, 9.
mars. — Biskupinn hefir «ú
lokið við heimsóknir sínar og
störf í Winnipeg, Kanada, Iso-
untsin og Garðar, Norður-Da-
kota og Minneapolis. Hann er
á förum vestur til Kyrrahafs-
strandarinnar og mun þar
halda áfram „vinsemdarferða-
lagi sínu“.
Þriðjudaginn 2. mars var
biskupi íslands afhent skrif-
borðshöld gerð úr Manitoba-
marmara, skreytt skjaldar-
merki fylkisins. Biskupinum
var afhept gjöf þessi sem þakk
lætisvottur fyrir heimsókn hans
á elliheimilið „Betel“ í Gimli;
honum voru afhent áhöldin á
heimili Dr. B. B. Brandson for
seta stjórnarnefndar heimilis-
ins. Dr. Brandson sagði, að
koma hans til elliheimilisins
hefði verið gamla fólkinu mik-
ið gleðiefni, því hann hefði kom
ið þar í sambandi við föður-
land þess.
Sama dag hjelt framkvæmda
nefnd Íslenska-Kanadíska fje-
lagsins biskupnum veislu að
heimili Walter J. Lindal dóm-
ara. Þar var biskupnum skýrt
frá áhugamálum fjelagsins og
Íslenska-Kanadiska tímarits-
ins og leitað ráða hjá honum
á hvern hátt væri best að fræða
yngri kynslóðina meðal Islend-
inga um frændfólk þess vestan
hafs.
3. mars var síðasti dagurinn,
sem biskupinn dvaldi í Winni-
peg, þá var hann gestur Eiriks
Magnússon, ræðismanns Banda
ríkjanna, en um kvöldið sat
hann samkomu, sem efnt var
til í Lúthersku kirkjunni, en
þar var 600 manns saman kom-
ið.
I Minneapolis ræddi biskup-
inn við Dr. J. Aagsgaard forseta
norska lútherska safnaðarins í
Ameríku, en samræðum þeirra
var útvarpað frá WCAL út-
varpsstöðinni. Að því loknu
höfðu blaðamenn í Minneapolis
tal af biskupnum. Anders Fjel-
sted, fyrverandi landbúnaðar-
ráðherra í norsku ríkisstjórfi-
inni, bauð biskupnum til há-
degisverðar.
Lokaþáttur heimsóknar bisk
upsins til Minneapolis fór fram
á fundi Fjelags íslenskra stú-
denta í Minnesota-háskólanum,
en þar var biskupinn heiðurs-
gestur.
Þennan fund sgtu einnig full
trúar annara norrænna fjelags
samtaka þar í borg. Dr. Aas-
gaard bauð biskupinn velkom-
inn fyrir hönd norsku lúthersku
kirkjurinar. Andrew Johnson,
danski ræðismaðurinn vottaði
Jóni Sigurðssyni virðingu sina
í ræðu sinni. Hann _ sagði, að
Jón Sigurðsson hefoi komið
grundvellinum undir islenska
lýðveldið
Fundinum lauk með því, að
biskupinn afhenti Hjálmari
Björnssyni, fyrverandi forstjóra
láns- og leigustarfseminnar á
íslandi, Fálkaorðuna, fyrir hönd
íslensku ríkisstjórnarinnar, og
við sama tækifæri var Gunnari
Björnssyni afhent heiðursmeð-
limaskjal Þjóðrækisfjelagsins á
íslandi. ? ; i ,
Barnaspítali
í Reykjavík.
ÞAÐ voru góðar frjettir, sem
Morgunblaðið færði lesendum
sínum á sunnudagsmorguninn.
Á jeg þar við þá frjett, að búið
væri að fá lóð undir barnaspit-
ala hjer í bænum ög ennfremur,
að Alþingi hefði sýnt þann skiln
ing á þessu máli, að leyfa, að
gjafir til spítalans skyldu verða
undanþegnar skatti.
Þeir, sem hafa orðið fyrir
þeirri ógæfu að eiga veik börn,
sem þurft hafa spitalavistar,
vita, að ekki er gott fyrir ung
börn að þurfa að liggja á sjúkra
stofum með fullorðnum. Þarfir
barnanna eru svö frábrugðnar
þörfum fullorðna fólksins, að
það segir sig sjálft, að ekki er
heppilegt, áð börn liggi á sjúkra
stofum með eldra fólki, stundum
háöldruðu og fárveiku fólki. En
því miður hefir þetta orðið að
vera svo, vegna þess, að ekki
hefir verið tíl sjerstakur barna-
spítali í bænum.
Nú . eru miklar líkur til þess,
að þetta nauðsynjamál komist í
örugga höfn áður en mjög langt
um líður. Þeir, sem hafa fje af-
gangs, munu vissulega leggja
eitthvað. af mörkum til barna-
spítalans. Ætti söfnun til spitala-
byggingarinnar að vera sem al-
mennust, ekki aðeins hjer í bæn
um, heldur og úti á landi. Barna
spítalinn mun ekki einungis
verða Reykjavíkurbörnum til
góðs, heldur og vafalaust einnig
börnum utan af landi. Við hinn
nýja barnaspítala munu veljast
færustu læknar, sem hafa gert
barnasjúkdóma að sjergrein
sinni og hjúkrunarfólk, sem sjer-
staklega hefir kynt sjer barna-
hjúkrun.
©
Ötul forusta í fjár-
söfnun.
ÞAÐ ERU, eins og kunnugt er,
konur í Kvenfjelaginu Hringur-
inn, sem hafa tekið að sjer að
bera fram hugmyndina að barna
spítala í Reykjavík, og hafa fje-
lagskonur sýnt mikinn og lofs-
verðan áhuga í þessu máli. Á
hálfu öðru ári hafa Hringkonur
safnað um 180.000 krónur til
barnaspítalans. Stjórn Hringsins
og sjerstök fjáröflunarnefnd,
sem kosin var innan fjelagsins
til að sjá um fjársöfnunina til
spítalans, hefir ekki látið neitt
tækifæri ónotað til að safna fje.
Forystan í þessu máli er ötul og
það er óhætt að treysta Hring-
konum til að koma málinu í ör-
ugga höfn. Það vantar enn mik-
ið fje til þess að nægjanlegt sje
til að byggja spítalann, en nú
mun sóknin verða hert. Ættu all-
ir góðir menn að leggja fram sitt
lið, þcssu máli til stuðnings.
•
Gerum meira fyrir .
börnin.
FYRIR skömmu birtu bæjar-
blöðin frásagnir af þjófnuðum og
óknyttum unglinga hjer í bæ. Það
voru ekki glæsilegar frásagnir.
En |>eir menn, sem höfðu rann-
sókn þessara mála með höndum,
ljetu svo ummælt, „að ungling-
arnir hjer í bæ væru ekki fædd-
ir þjófar“. Vafalaust er þetta
rjett. Það er uppeldið og aðstæð-
urnar, sem verða til þess að ungl
ingarnir leiðast út á glapstigu.
Hjer í þessum dálkum hefir
nokkrum sinnum verið á það
bent, að meira þurfi að gera fyr-
ir unglingana í bænum fen gert
hefir verið. Það þurfi að haíá
ho]Iaf-og'góðar skemtanir fyrir
bornm á sem flestum sviðum.
Nýlega átti jeg tal við merk-
an borgara um þessi mál. Hann
sagði í íullri alvöru: „Það þarf
að koma upp hæli fyrir þessa
aumingja".
Mikill og alvarlegur misskiln-
ingur felst í þessum orðum hins
reynda og merka manns. Það
þarf engin hæli eða tugthús fyrir
islenska æsku. Hitt er sanni nær,
að slík hæli gætu skapað og alið
upp glæpamenn. Óhamingjusamá
unglinga, sem finna að þeir eiga
ekki heima í þjóðfjelaginu, sem'
frjálst fólk. Unglinga, sem finna,1
að litið er á þá öðrum augum,
en jafnaldra þeirra og sem sjá
ekki annað fyrir hendi en að
halda áfram á glæpabrautinni.
Það ,má aldrei fremja þann glæp
gagnvart íslenskri æsku, að setja
á stofn glæpamannaheimili- og
stimpla þannig óharnaða og ó-
reynda æskumenn, sem eittthvað
óhreint, sem ekki á samleið með
öðrum þegnum þjóðfjelagsins. -
•
Rjettar leiðir.
UPPELDI æskunnar er það
mikið mál; að ekki er hægt að
búast við að hægt sje að gera
því skil með því rúmi, sem þess-
ir dálkar ráða yfir. En það hefir
verið bent á nokkrar leiðir, sem
víssulega gætu borið árangur.
Hollar og góðar skemtanir eru
ein leiðin. Leikrit eins og Óli
smaladrengur hafa mikla þýð-
ingu. Góðir barnatímar í útvarp-
inu og holl fræðsla í skólunum.
Alt þetta á sinn þátt í hollu upp-
eldi.
Nýlega hefir verið borið fram
tillaga í bæjarstjórn um skíða-
ferðir barna. Er það eitt af þeim
málum, sem fyrst var vakið málsi
á hjer í dálkunum. Er gleðilegt
að sjá hverjar undirtektir það
mál hefir fengið. Rannsókn bæj-
arverkfræðings hefir leitt í Ijós,
að börnin hafa mikinn áhuga fyr-
ir skíðaferðum en aðeins %—Vi
barnaskólabarna hjer í bænum
eiga sjálf skíði. Frá þessu er
skýrt á öðrum stað hjer í blaðinu
og skal ekki farið lengra út í þá
sálma að sinni.
9
Bæ jarf ógetagar ð ur -
inn.
REYKVÍKINGAFJELAGIÐ
styður tillögu mína um að bæj-
arfógetgarðurinn við Aðalstræti
og Kirkjustræti verði opnaður
og gerður að almenningsgarði.
Ennfremur að garðurinn verði
prýddur eftir föngum með blóm-
um og trjám. Skorar fjelagið á
bæjarstjórn að láta ekki byggja
á lóðinni.
Það kemur varla til annars, en
að bæjarstjórn verði einhuga
með þessum fillögum Reykvík-
ingafjelagsins. Væri best að byrj
að yrði á því nú þegar á þessu
vori, að rífa niður hina hörmu-
legu girðingu, sem er utan um
garðinn. Hjer á dögunum gerði
einhver bílstjóri Reykvikingum
þann greiða, að aka á girðinguna
og brjóta hana niður á allstóru
svæði, Kirkjustrætisínegin. Voru
margir að vona, að þá yrði hafíst
handa að rífa alla girðinguna, en
því miður var tekið það ráða ,gð
klambra henni upp aftur.
Spönsk flugvjel ferst.
LONDON:
Nýlega kviknaði í spánskri
farþegaflugvjel, er hún ætlaðí
að fara að lenda á flugvellin-
um við Barcelona. — Áhöfnin,
tyeir menn og sex farþegar fór-
ust í eldinum.