Morgunblaðið - 18.10.1947, Blaðsíða 8

Morgunblaðið - 18.10.1947, Blaðsíða 8
MORGVISBLAÐIÐ Laugardagur 18.' okt. 194/ tutÞla&Ífc ! Utg.: H.f. Arvakur, ReyKjavík. Framkv.stj.: Sigfús Jónsson Ritstjórl: Valtýr Stefánsson (ábyrgðarm.) Frjettaritstjórí: ívar Guðmundsson Auglýsingar: Arni Garðar Kristinsitoii. Ritstjórn, auglýsingar og afgreiðsla, Austurstræti 8. — Sími 1600. Áskriftargjald kr. 10,00 á mánuði innanlancU. kr. 12,00 utanlands. í lausasölu 50 aura eintakið, 75 aura með Leabók. víkuerji óhrifar: ÚR DAGLEGA LÍFINU Otrúlegt en satt I SKÝRSLU þeirri, sem Davíð Ólafsson fiskimálastjóri, íulltrúi íslands á Parísarráðstefnunni í sumar, gaf ríkis- stjórninni um störf ráðstefnunnar, segir svo m. a.: „Til þess að tryggja það ,að svo miklu leyti, sem að þeim snýr, að endurreisn Evrópu verði framkvæmd, samþykkja lúnar þátttakandi þjóðir að gera sitt til 1) að auka fram- leiðsluna, aðallega á kolum og matvælum, eftir föngum, 2) að nota til hins ítrasta framleiðslugetu sína bæði hvað snertir vinnuafl og tæki, 3) að fullkomna framleiðslutæki sin og samgöngutæki svo sem frekast er unnt, og auka þannig afkastagetu vinnuaflsins, vinnuskilyrði verði bætt eg afkomumöguleikar Evrópuþjóðanna bættir, 4) að yinna saman innbyrðis og hafa samvinnu við aðrar þjóðir, sem þess óska. að öllu því, sem leiðá mætti til lækkandi tolla og minnkandi hindrana á milliríkjaviðskiftum, 5) að hafa samvinnu um nýtingu sameiginlegra gæða". Getur það virkilega skaðað íslendinga, að aðrar þjóðir Evrópu auki kolaframleiðslu sína á sama tíma og okkur vantar sjálfa kol eða að aukin samvinna takist milli okkar og annara þjóða um tollamál o. s. frv.? ; Ef svo væri væru undarlegir hlutir sannarlega farnir að gerast. Flestir munu vera þeirrar skoðunar, að framtíðaröryggi allra þjóða velti á því, að einlæg samvinna takist meðal þjóða heimsins um ábyrga samhjálp, útrýmingu, toll- múra, þjóðernisofstækis og landamæradeilna. Þetta skil- ur nú allur hinn menntaði heimur, þótt því miður sjeu í dag of margir þröskuldar á vegi alþjóðasamvinnu. En það er ótrúlegt en satt að hjer á íslandi skuli vera til hópur manna, sem hatast við þessa viðleitni, telur þátt- töku íslands í viðreisn Evrópu landráð og stefna sjálf- stæði landsins í voða. Þessir menn hugsa ekki eins og annað fólk og þeir eru bókstaflega öðru vísi en aðrir íslendingar. Hversvegna er hugsanagangur þeirra svo annarlegur? Þeir eiga annað fósturland, sem þeir meta meira'en ætt- land sitt. Það er sá sorglegi sannleikur. Þeirra andlega fósturjörð er Soyjet-Rússland. Umræðurnar um Parísarráðstefnuna hafa sannað það svo greinilega, að ekki verður lengur villst. Aíturgöngur ALÞINGI hefur nú setið á þriðju viku að störfum. — Þegar.það kom saman, biðu þess vandasamari verkefni en oftast áður. En það er sannarlega ekki of djúpt t'ekið í árinni, að þingtímanum hafi til þessa verið dapurlega illa varið. Mestur hluti hans hefur farið í umræður um blekkinga- tillögur kommúnista. Má að vísu segja, að nokkur nyt- semd sje í þeirri húðflettingu, sem þeir hafa fengið í þess- um umræðum. Þjóðin veit nú betur en áður, hvers eðlis starfsemi þeirra er og hvers er af þeim að vænta. Flest önnur þingmál sem fram eru komín, eru þýðing- arlausar yfirborðstillögur í gerfi þingsályktana. Margar þeirra eru afturgöngur frá^íðasta þingi. Þá sofnuðu þess- ar tillögur í nefndum. Engum kom til hugar að þær hlytu afgreiðslu, varla flutningsmönnunum sjálfum. En það eru ekki þessar afturgengnu og eínskisverðu þingsályktunartillögur, sem þjóðin bíður eftir nú. — Hún væntir raunhæfra tillagna til lausnar á þeim vandamál- um, sem barið hafa að dyrum hennar. Það verður Al- þingi að vita. Ríkisstjórnin hefur áreiðanlega gert sjer þetta ljóst og þess má vænta að á næstunni komi í ljós tillögur frá henni. En þjóðin verður líka að vita það, að núverandi ríkis- stjórn er mikill vandi á höndum og það kostar mikið starf að'undirbúa frumvörp og tillögur sem ráða eiga bót á c rfiðleikunum. Þörf uppfynding fyrir íslendinga. JEPPA-BÍLLINN er eitt þarf asta farartæki sem komið hef- ir til íslands, enda munu óvíða í heiminum vera jafnmargir jeppa-bílar miðað við fólks- fjölda og hjer. í sveitunum hef- ir jeppinn komið í stað hests- ins á mörgum sviðum og jepp- inn hefir auðveldað íslenskum sveitamönnum stritið við bú- skapinn á ýmsa lund. Og nú hafa þeir fundið upp tæki vestur í Ameríku, sem gæti að sínu leyti orðið eins' þarft tæki fyrir íslendinga og jeppinn. Það er hvorki meira nje minna en heil útvarpsstöð, sem bæði getur sent og tekið á móti, en er ekki stærri svo, að fela má í greip sinni og kostar ekki meira, en venjulegt miðlungs- útvarpstæki. • Geisihaglegí tæki. EFTIR LÝSINGU amerískra blaða á þessu nýja útvarps- undri er þetta geisihaglegt tæki. í stað víra eru leiðslurn- ar í tækinu prentaðar og lamp- arnir eru örsmáir, en það er stríðsuppfynding. Búist er við að tæki þessi komi á markað- inn í Bandaríkjunum þegar á næsta ári. Tæki þessi nota bylgjulengdir, sem trufla ekki á þeim bylgjusviðum, sem nú eru alment notuð, t. d. talstöðv ar í fiskiskipum, lögreglutal- stöðvar og þessháttar. En það þótti galli á talstöðvum amer- ískra hersins, að þær trufluðu sendingar og móttöku á algeng um bylgjusviðum. • Símalagnir óþarfar. EINS OG KUNNUGT er hef- ir hundruðum þúsunda króna verið eytt til símalagninga um strálbygðar sveitir á íslandi. En með hinni nýju talstöð ætti að vera óþarfi að leggja einn meter af síma í afskektar sveit- ir landsins, en samt ætti hvert kot á landinu að geta verið í talsambandi við umheiminn. Þetta tæki ætti í framtíðinni að vera ómissandi fyrir bænd- ur, lækna, blaðámenn og ferða menn í óbygðum og fleira. Verum nú fljótir til. ÍSLENDINGAR eru yfirleitt fljótir að tileinka sjer nýjung- ar, en þó er það nokkuð mis- jafat, eftir því í hvaða starfs- grein það er. Það verður ekki sagt um okk ur, að við höfum notað okkur til fulls útvarpstæknina og eitt nærtækasta dæmið er hve langan tíma það tók, að koma ráðamönnum landsins í skiln- ing um ágæti stálþráðarins. En nú ættum við ekki a3 sofa, beldur ættu sjerfræðingar okkar að kynna sjer þá nýung, sem hjer hefir verið gerð að umtalsefni og sjá til að hún verði flutt til landsins, eins fljótt og auðið er til sparnaðar fyrir landssjóðinn og hagræðis fyrir dreifbýlið. • Skelt við skolla- eyrum. ENN ER skollaeyrum skelt við þeirri uppástungu, sem mun eiga alment fylgi, að kom- ið verði á útvarpi til útlanda á stuttbylgjum. Fyrir utan Islendinga, sem búsettir eru erlendis er það vit- ið, að íslenskir sjómenn hafa mikinn áhuga fyrir þessu máli. Þeir vilja gjarna fá frjettir að heiman, þegar þeir eru í sigl- ingu langt frá ættjörðinni, kanski vikum, eða mánuðum saman. Margar þjóðir hafa sjer- stakt sjómannaútvarp á stutt- bylgjum fyrir sjómenn- sína. Gætu ekki sjómannasamtökin, sem nú halda þing hjer í bæn- um tekð mál þetta til með- ferðar? • Leikfimisbúningar skólabarna. ÍÞRÓTTAFULLTRÚI ríkis- ins, Þorsteinn Einarsson, hefir skrifað „Daglega lífinu" brjef i tilefni af brjefi barnakarls á dögunum, þar sem kvartað var undan þeirri ráðstöfun. að skólabörnum væri gert að skyldu að koma í sjerstökum búningum til leikfimiiðkana. Segir íþróttafulltrúinn að þetta sje ekki nein nýbreytni, en til- högunin stafi aðallega af þessu tvennu: 9 Af hreinlæti og hellustu. .,Af hremlæti og hollustu. Vitað var að margir nemendur nota sama sundbolinn eða sömu skýluna í fimleikum og í sundi. Sviti, ryk og önnur óhreinindi setjast í sundfötin meðan á fim leikum stendur, svo er íarið í sundlaug í sömu sundíötum og í flestum tilfellum gleymist að þvo sundfötin áður og því ber- ast í laugarvatnið óhreinindi frá sundfötunum. Víða erlendis t. d. í Banda- ríkjunum, eru sundiðkendur . látnir vera sundfatalausir, sje ; hægt að koma því við að piltar og stúlkur sjeu sjer við sund- I iðkanir. Þessi regla var tekin upp vegna þess, að gætí sundstað- urinn ekki lánað öllum sund- iðkendum hrein sundföt, bárust , úr sundfötum, sem sundiðkend i ur áttu sjálfir, óhreinindi í laug arvatnið. I Slík'um. aðskilnaði er ekki. hægt að koma hjer við, nema við sundlaug' Austurbæjarskól- ans og láta sundkennarar dreng ina vera bera". Snyrtimenska. „BETRI HEILDARSVIPUR fæst hjá fimleíkaflokknum, ef allir í flokknum eru í eins fim- leikafötum og er með þessu hægt að þroska meðal nemenda meiri snyrtimensku. Rjett er það, að þetta mun skapa nokkur óþægindi á þess- um skömtunartímum, en unnið er að því að skömtunaryfirvöld in taki tillit til þessa". I Þetta segir þá íþróttafulltrú- inn. 1 MEÐAL ANNARA ORÐA | EftirG.J.A. IKvarp Reykjavík: Hvað er að! NÆST þegar þú opnar fyrir útvarpstækið þitt og ferð að bölsótast yfir því, að útvarps- fyrirlesarinn sje þur og leiðin- legur, eða grammófónplatan gatslitin, eða hljeín lengri en góðu hófi gegni, eða dagskráin styttri en sómasamlegt megi telja, eða efnisvalið ljelegra en verjanlegt sje — næst, segi jeg, þegar þú opnar fyrir útvarps- tækið þitt og lokar því aftur, skaltu minnast þess, að stofn- unin greiðir í ár meir en helm- ingi hærri fjárhæð í skrifstofu- kostnað og laun en hún borgar fyrir útvarpsefnL Þú skalt einnig kynna þjer eftirfarandi: • • Tekjur: kr. 3.200.000. í fjárhagsáætluninni fyrir ár ið 1947 eru tekjur ríkisútvarps- ins áætlaðar kr. 3.200.000 (af- notagjöld 2.800.000, aðrar tekj- ur 400.000). í sömu fjárhags- áætlun er gert ráð fyrir því, að launagreiðslur, að viðlagðri verðlagsuppbót, nemi kr. 983.622, að skrifstofukostnaður verði 283.000, að kostnaður við húsaleigu, Ijós og hita nái kr. 90.000, að varið verði kr. 290.000 til útvarpsstöðva — og að greiddar verði kr. 550.000 á árinu fyrir efni til flutnings í útvarpinu. • • Brjef til útvarpsins. Að þessu loknu skaltu taka þjer penna í hönd og skrifa ríkisútvarpinu brjef. Ef jeg fengi að ráða, yrði það eitt- hvað á þessa leið: Kæra ríkisútvarp. Jeg hefi lesið rekstursáætlun útvarpsins fyrir árið 1947 og er óánægður. Jeg hefi sjeð það svart á hvítu, að aðeins einum sjötta hluta tekna útvarpsins er varið í dagskrá þess. Jeg hefi komist að raun um það, að fyr- irlesararnir og listamennirnir, sem daglega leggja leíð sína upp að hljóðnemanum, eru að- eins um helmingi meira virði en»brjefaklemmurnar og eyðu- blöíin og blýantarnir, sem jeg, samkvæmt rekstursáætluninni, hlýt að ætla að megninu af hinum 283.000 króna skrifstofu kostnaði sje varið til. Og jeg hefi komist að fleiru. Mjer er sagt, að útvarpskórinn nýi, sem nú er daglega auglýst- ur, eigi að kosta 70—75.000 krónur á ári. Ef greiðslan fyrir útvarpsefni í ár er lögð til grundvallar, er þetta um einn sjöundi hluti alls dagsskrár- kostnaðarins. • • Nú má ekki skilja þetta svo, að mjer sje yfirleitt illa við kóra eða hljómsveitir. Síður en svo. En þegar þess er géett', að (Framhald á bls. 12)

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.