Morgunblaðið - 18.10.1947, Blaðsíða 11

Morgunblaðið - 18.10.1947, Blaðsíða 11
Laugardagur 18. okt. 1947 MORGVNBLAÐIÐ 11 Bæðíi Bjarna Benediktssonar (Framhald af bls. 2). Frakkland og fleiri lönd. Þetta á ekki síður við t.d. um skipti okkar við Frakkland heldur en Tjekkóslóvakíu. Nú- verandi ríkisstjórn hefur aldrei hindrað, að til Frakklands væru seldar fisksfurðir, sem innflutn- ingsleyfi þar hefur þegar venð f engio fyrir, svo sem þessi háttv. þm. sí og æ fullyrða. Þvert á móti hefur ríkisstjórn in, eins iog skylda hennar að sjálfsögðu var, beitt sjer fyrir að fá framlengda gengistrygg- ingu á frankanum, til þess að geta greitt fyrir áframhaldandi sölum til Frakklands. Hitt liggur í augum uppi, að sama varan verður ekki seld til margra landa í senn. Það, sem búið var að binda í samn- ingum við einn, verður ekki á meðan þeir samningar eru í gildi selt öðrum, allra síst þegar ekkert liggur fyrir um, að sá vilji kaupa. — Þetta er augljóst mál, sem allir skilja, jafnvel háttv. þm. Sameiningarflokks alþýðu, Sccialistaflokksins, ef þeir vildu beita því viti, sem þeir, þrátt fyrir allt, eru gæddir. Náverandi ríkisstjórn hefur eftir föngum, eins og þegar er sagt, greitt fyrir sölum til Frakklands og til ítalíu. — Nú standa yfk samningar við Hol- land, sem eftir atvikum virðast vera mjög hagkvæmir. Gallinh á jafnvirðiskaupum. En gallinn á skiptum við öll þessi lönd er sá, að ekkert þeirra vill borga hinn hraðfrysta fisk okkar í frjálsum gjaldeyri. Öll heimta þau jafnvirðiskaup svo- nefnd, eða clearing-viðskipti, og öll viJja þau láta okkur fá þær af þeirra vörum í staðinn, sem síst eru seljanlegar fyrir frjáls- an gjaldeyri. Það eru þessar leyfar, sem við verðum að hirða, af því að hið háa verðlag knýr okkur til jafnvirðiskaupa. Geta okkar litla þjóðfjelags, einkum þegar svo er statt, sem nú, er hin&vegar mjög takmörk- uð til að taka á móti þessum vörum. Eitt af verkefnum París arráðstefnunnar var það að reyna að eyða þessum annmörk rnn jafnvirðisviðskiptanna og er haldið áfram viðleitni í þá átt. Ef árangur yrði af því, mundi það mjög ljetta fyrir okkur þessi viðskipti. En vöruverðið er einnig mjög 'hátt í öllum þessum lönd- um, einkum á þeim vörurn, sem jafnvirðiskaupin ná til. Þá hefi jeg og öruggt dæmi þess að samskonar vara keypt ' með bundnum gjaldeyri í einu þess- ara landa er 3—4 sinnum dýr- ari en ef hún er keypt írá Bandaríkjunum. Þessar þ.jóðir skortir friálsan gjaldeyrir og eru dæmi þ'ess, að sömu vörurp- ar eru helmingi ódýrari í frjáls- um gjaldeyri en í jafnvirðis- kaupum, sem miðast við inn- lenrla mynt þeirra. Þar sem svo er, getur því borgað sig betur að selja afurðir okkar fyrir býsna mikið lægra verð, ef greiðsla fæst í dollurum og að vissu marki í pundum, og geta þá valið um, hvort við kaupum nauðsynjar í þessum löndum éða annarsstaðar, þar sem verð- ið kann að vera ennþá lægra. Þetta þekkja allir, sem ein- hvern kunnugleika hafa af þess- um málum. Háttv. þingmenn Sameiningarflokks alþýðu, Soc- ialistaflokksins, sumir ekki síð- ur en aðrir. En af hverju halda þeir þá áíram þessum áróðri sínum? Þrent fyrir höndum. Ástæðurnar fyrir því get jeg því miður tímans vegna ekki rakið að þessu sinni. Hitt er augljóst, oð, ef stefnu þeirra er fylgt, er ekki nema þrennt fyrir höndurn. Eitt er það, að atvinnuvegirn- ir, og einkum bátaútvegurinn, leggist algerlega niður um sinn, þangað til hinn bitri lærdómur reynslunnar hefur kennt mönn- um, að ekki verður hjá því kom- ist að láta undirstöðu atvinnu- vegi þjóðarinnar bera sig. En sá lærdómur mundi ekki fást fyrr en eftir langt tímabil atvinnu- leysis, fátæktar og eymdar. Annar möguleikinn er sá, sem háttv. Sameiningarflokkur al- þýðu, Socialistaflokkurinn, læt- ur skína í, að sje það, sem fyrir þm. hans vakir, að andvirði vöru okkar sje bætt upp á erlendum mörkuðum með annarlegum verðmætum, þ. e. a. s., að við högum stjórnmálum okkar á þann veg, að aðrar þjóðir vilji gefa meira verð fyrir fiskinn, tíl að kaupa þá breytingu á inn- anlandsmálum okkar. Þriðji möguleikinn er sá, að reynt verði ¦ að halda við nú- verandi fyrirkomulagi með lán tökum enn um sinn. Nauðsyn- leg lán til þess mundu áreiðan- lega verða vandfengin. Eftirtektarvert er, að'frænd- ur okkar Danir hafa fyrir skömmu tekið 40 milj. dollara lán. Þetta þótti svo mikil lán- taka, jafnvel þótt til 'endur reisnarstarfs væri, að fregn um hana var 'símuð víðsvegar um heim. Ef við tækjum tilsvarandi lán, mundi það ekki verða nema rúm millj. dollara, eða 7—8 millj; króna. Mega allir sjá, hversu lengi. okkur dygði slík lántaka og hversu heillaríkt jværi að verja þó ekki meira fje en því í óseðjandifhít verð- ! bólgunnar. En jafnvel þó að miklu stærra lán væri fáanlegt, er greinilegt,- að afleiðing þess yrði einungis sú, meðan fjárhagsástandið er ekki breytt frá því, sem nú er, að við á skömmum tíma mund- um festast í skuldafeni, sem við ættum erfitt með að losa okk- ur úr. Auðvitað getur orðið óhjá- kvæmilegt að taka lán og stund um getur það beinlínis verið skynsamlegt. En hitt er s'tór- hættulegt að taka lán, sem fyr- irsjáanlega er ekki hægt að borga. Núverandi ríkisstjórn vill fyr ir alla muni forðast að þannig- fari fyrir okkur, á sama veg og hún vill eindregið berjast á móti hinum -tveim afleiðingunum af tefnu háttv. Sameiningarflokks alþýðu, Socialistaflokksins. Takmörkum eyðsluna. Það er að vísu rjett, að þessir möguleikar verða ekki hindr- aðir nema því aðeins, að íslend- ingar, þjóðarheildin, takmarki eyðslu sína frá því, sem verið hefur. En það má ekki gerast með því, og á ekki að gerast með því, að byrðarnar verði ein göngu lagðar á einstakar stjett- ir, heldur- verða þar allir að taka þátt í, hvei efíir sinni getu. Slík þrenging lífskjaranna er auðvitað ekki æskileg, þvert á móti, en þó er mönnum ekki boðið upp á nein hörmungar- kjör. Nú þegar síldveiðarnar hafa brugðist verða gjaldeyris- tekjurnar þó h. u. b. 300 miljón ir króna. A árunum fyrir stríð voru þær 50—60 milljónir. Út- lenda varan hefur að vísu hækk að en hvergi nærri sem þessum mismun nemur. A þeim tímum, er aðrar þjóð- ir keppa að því, að koma mál- um sínum í ekki lakara horf en þau voru fyrir stríðið, verð- ur að segja, að þau kjör Is- lendinga, að geía haft það svona miklu betra en fyrir stríðið, eru vissulega ekki kröpp. Allra síst þegar á það er litið, hvað okkar bíður, ef þessi kostur verður ekki valinn. Þá er ekkert annað framundan en sá ófarnaður, sem stefna Socialistaflokksins hlýtur að leiða til og áður var lýst. Verndum okkar dýra arf. Menn verða þessvegna að átta sig á, að hjer er ekki að- eins um að ræða fjárhagsleg atriði. Það, sem við nú eigum að taka ákvörðun um, er, hvort við eigum með hærri kröfum en efni standa til, að tefla mál- um okkar í það horf, að eitt af þrennu bíði okkar; fjárhagslegt öngþveiti, sala1 stjórnmálalegs frjálsræðis eða ósjálfstæði, sem leiðir af botnlausum skuldum. íslenska þjóðin mun vissu- lega ekki velja neinn af þess- um kostum. Núlifandi kynslóð mun ekki fara þanni'g með hinn dýra arf, sem henni hefur hlotn ast. Hú:i mun ekki ofui-selja frjáísræoi siít á fyrstO árum hins endurreista lýðveldis, held ur niun hún haga málum sín- um svo, að við g'etum skilað landinu í hendur cftirkomenda okkar alfrjálsu og mcð blóm- legri eínahag cn nokkru sinni áður. Flugvallarstjóri Áka gleymdi að innheimta lendingargjöldin Strfðshættán sfafar frá eínræíssherruriM EINAR OLGEIRSSON reyndi ekki með einu orði í gær, að afneita eða afsaka stuld og skjalafals kommúnista, sem ut- anríkisráðherra upplýsti í í'yrradag.. Einar mintist ekki á það brjef, er Erling Ellingsen skrifaði utanríkismálaráðuneyt inu, þar sem hann segir að sjer sje ókunnugt hvar eða hvern- ig „plagg" það, er birtist í Þjóð- viljanum 5. okt. s.l.. hefur kom- ist í hendur greinarhöfundi. Hinsvegar kom Einar með þá fáránlegu skýringu, að flug- vallarnefndin hefði víst verið neydd að skrifa undir skýrslu þá, er birt var á Alþingi í fyrra- dag! Þetta framferði sýnir að kom múnistar haf a ekki' hreina sam visku í málinu. Vanræksla trúnaðarmanns Áka. Umræðurnar um Keflavíkur völlinn heldu áfram í gær, og stóðu óslitð frá 1-4V2 Eysteinn Jónsson, flugmálaráðherra tók fyrstur til máls. Áki hafði spurt með miklum þjósti, hvort lendingargjöld væru greidd á Keflavíkurflug- vellinum. Eysteinn upplýsti að svo væri, en það hefði dregist mjög á langinn, því að komið hefði í ljós, ótrúleg vanræksla í að koma þessu á. En sá, sem átti að sjá um þettavsr fyrverandi flugvallar stjóri, er Áki skipaði. Svo langt gekk' þetta, sagði Eysteinn, að útlertdíngur kom upp í stjórnarráð cg spuroi hvort ekki væru innheimt lend- ingargjöld hjer! Er flugvallarstjóri Áka fór frá var þetta enn í ólagi,. en var kippt í lag, er hann fór. Áki hafð'i fullyrt að ekki þyrfti nema 50 menn á Kefla- víkurflugvöllinn. Eysteinn kvað furðulegt að heyra þetta, er maður ber sam- an allan þann fjölda, er Aki rjeði á sínum tíma, en það mun verða upplýst síðar. Umrœður. Áki sá sinn kost vænstan að sýna sig ekki í þinginu eftir þá útreið, sem hann fekk í fyrra- áður en ræðutími hans var lið- inn. En.nú þegar færri hlýddu á hann, væri hann svo mállið'- ugur að hann gæti malað tóma vitleysu í hálfan þriðja klukku tíma. Ráðherrann sagði enn fremur að Einar Olgeirsson væri sí- felt að tala um yfirvofandi styxj öld. í því sambandi kvaðst hann vilja varpa fram þeirri spurn- ingu hvaðan Einar teldi að þessi hæta stafaði? Reynslan sýnir, sagði ráð- herrann, að það eru ekki lýð'- ræðisþjóðirnar, sem hefja árás- ir á aðra, heldur væru það á- valt einræðisherrarnir. ¦— Hann kvaðst ekki trúa þvi, að hokk- urum dytti í hug, eins og nú væri ástatt í heiminum, að hefja nýja styrjöld. En ef slík óham- ingja ætti að henda þjóðirnar, að styrjöld brytist út, myndu þá kommúnistar treysta sjer til að halda því fram að það væri hagkvæmt fyrir íslendinga" að eini millilandaflugvöllurina hjer á landi væri í miðri höf- uðborginni? Þegar forseti lauk fundinum, voru liðnar 20 minútur íram yfir venjulegan fundartíma og var þá einn þingmaður á mæl- endaskrá. Gylfi Þ. Gíslason, auk utanríkisráðherra, sem ekki hafði lokið máli sinu. Mú barnafæðlngðr - SKÝRT er frá því í siðustu Hagtíðindum, að árið 1945 hafi tala lifandi fæddra barna ver- ið 3434, eða 26,6 á hvert þús- und landsmanna. Er það mun hærra hlutfall en næsta ár á undan, og hefir ekki verið svo dag. En Einar Olgeirsson rej'ndi hátt síðan 1930. Fór þetta hlut- að koma flokksbróður sínum til fali sílækkandi í'ram til ársins ; hjálpar. • 1940, en hækkaði svo mjög ört. Af börnum fæddum 1945 Hjelt hann 55% tíma ræðu í gær og þuldi áfram rang óskilgetin.; færslur Þjóðviljans og vitaiaði í Er það örlítið lægra en næstu hina.stolnu og fölsuðu skýrslu, ár á undan, sem voru með sem Áki birti í tillögu sinni. hæsta móti. Annars heíir hlut- 1 fallstala óskilgeíinna barna Síríðsliæíían stafar af einræð- hækkað mikið á síðari árum. isherrunum. Arið 1945 dóu hjer á landi; í fundarlok kvaddi Bjarni 1179 manns, eö'a 9,1 af hverju Benediktsson utanríkisráðherra þúsundi landsmanna. Er það sjer hljóðs. Benti hann á þá lægra manndauðahlutfall héld miklu breytingu, sem orðið ur en nokkurt ár undanfarið, hefði á E. Olgeirssyni frá því en árið 1944 var hið minnsta á þriðjudagskvöldið, er hann manndauðaár, sem komið hafði misti málið í miðjum klíðum og áður. Þá dóu 9,6 af hverju þús- hljóp frá hljóðnemanum löngu ofka Framh. af bls. 9 bland að ræða af ,,nýju vatni" og regnvatni. En. telju má mjög líklegt, ef ekki alveg víst, að t.d. við eld- gos 'kemur mikið af vatni upp úr gígunum, sem er nýtí á yíir- borði jarðar. .* Þegar Þorbjörn, hinn lærði e3Usfræðingur, ætlaði að gefa mjer lektiu um jarðhitann, þá spurði jc-g hann, hvort jeg mættí 'ekki eiga hana í bakhöndinni, því jeg vissi ekki, hvernig mjer tækist að gera lesendunum skilj- anleg, þau vísindi, sem jeg þegar . hafði hlýlt á. Það er þitt lesari góður, en ekki mitt, að skera úr um þí\Ö, hvernig þetta hefur tekist. Hafi jeg kíórað mig sæmilega fram úr því þá mun jeg með ánægju gera aöra tilraun, til þess að leita til Þoibjarnar til að fra~3- ast af honum, um hinar stór- feldu nýjungar á sviði eðlisfræð innar. Því nú vona jeg að hann sje alkominn heim, og að hann eigi eftir að vinna lengi fyrir land sitt og þjóð. Fyrir slíka menn eru verkefni á hverju strái. V. St. Alhugn vilja íbúanna London. —. Fulitrúav utanríKiS- ráðherranna hafa komist að saui- komulagi um að fara til I j.nia fyrri nýlcndna Itala og kynna sicr vilja sjálfj fólksins um ftnmtíð þeirra.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.