Morgunblaðið - 15.08.1952, Blaðsíða 6

Morgunblaðið - 15.08.1952, Blaðsíða 6
MORGUNBLAÐIB Föstudagur 15. ágúst 1952 Útg.: H.f. Árvakur, Reykjavík. Framkv.stj.: Sigfús Jónsson. Ritstjóri: Valtýr Stefánsson (ábyrgðarm.) Lésbók: Árni Óla, sími 3045. luglýsingar: Árni Garðar Kristinsson. Ritstjórn, auglýsingar og afgreiðsla: Austurstræti 8. — Sími 1600. Askriftargjald kr. 20.00 á mánuði, innanlands. í lausasölu 1 krónu eintakið. Kosningar til Alþýðu- sambandsþings INNAN skamms hefjast kosning- ar fulltrúa á Aiþýðusambands- þing. Ef að líkum lætur, verður hörð barátta innan flestra stétt- arfélaganna um fulHrúavalið, því að flokkspólitík hefur verið inn- leidd í þessi samtök sem svo mörg önnur, sem ópólitísk eiga að vera. Þess vegna komast með- limir þessara samtaka naumast hjá því að gera upp við sig, hverra störf og stefna sé líklegust txl að leiða til hagiældar fyrir hin einstöku félög, Alþýðusam- bandið og þjóðina alla. Sósíalisku flokkarnir hafa lengst af hvor um sig talið, að verkalýðsfélögin ættu að vera sín einkaeign, sem þeir stjórnuðu og notuðu til framgangs flokkum kjör en sósíalisk skipan mála. Grundvallarskilyrði hárra tekna eða góðra líískjara er auðvitað framleiðsla mikilla auðæfa. Þetta gera þeir laun- þegar, sem Sjálfstæðisflokkn- um fylgja að málum, sér fyllilega ljóst, og þeir eru sannfærðir um, að framleiðsl- an og þjóðartekjurnar verði meiri, ef séreignarskipulagið fær að dafna. Lífskjörin verði þar af leiðandi almcnnt betri. Samtökum þeirra verði þá beitt til þess eins að tryggja, að hlutdeild þeirra í afrakstrin um verði réttlát. Um þá kröfu geti meðlimirnir allir fylkt sér án tillits til annarra skoðana. Hin villan er sú, að hægt sé í iretlarcd eg mesgsn'laszdið s reynum uð sigrast ú tálmunum uð cinkgu Á SEINASTA fundi ráðgjafar- nefndar Evrópuráðsins í Strass- borg sannfærðist ég um, að menn ættu á hættu að verða sakaðir um Bretahatur, ef þeir sýndu brezku tillögunum ekki tilhlýði- legan stuðning og áhuga. TÁLVONIR SPAAKS Ég hefi þó síður en svo andúð á Bretum. Ég hefi dvalizt í Bret- landi fjögur ógleymanleg ár. .— 1940—1944 hlaut ég í þessu landi dásamlegustu sönnun, sem hægt er að hugsa sér um föðurlandsást og bróðurhug. sínum. Þeir hafa nefnt stjorn- þag óendaniega að bæta lífskjör málabaráttu flokka sinna verk- aimenmngs með almennum launa lýðsbaráttu eða stéttabaráttu og hækkunum til handa öllum laun- talið fylgjendum sínum trú um, þegum. Sannleikurinn er hins að barátta fyrir bættum kjörum vegar s3i ag kjörin verða engu ætti að vera pólitísk og sam- betri eftir en áður. Þetta er ofur tvinnuð þjóðnýtingarbrölti. einfalt mál. Meginþorri lands- Lengi tókst Alþýðufiokknum manna eru launþegar í einni að halda Alþýðusambandinu inn- an flokksviðja, og engir voru þar mynd eða annarri. Launin, sem þeir fá fyrir vinnu sína, eru ávís^ kjörgengir nema Alþýðuflokks- anir a gægj þjóðfélagsins. Þegar menn, en þó hlaut svo að fara, ]aun þeirra allra hækka í sama að hagsmunasamtök almennings hlutfalli eru þau ennþá ávísanir yrðu leyst úr þeim tengslum og a þessj sömu gæði í sama mæli störfuðu sem sjálfstæður aðili. — og áður. Þessu er þannig varið, Kommúnistum tókst síðar að ná þegar meginatvinnuvegirnir bera yfirhöndinni og beittu samtökun- sig naumast, því að launahækk- um þá hlífðarlaust í flokksþágu, unin vergur þa ekki tekin úr vös- en hagsmuni meðlimanna létu um atvinnUrekenda. þeir síg engu skipta. I Mergurinn málsins er sá, að öll Við stiérn ko^.r-únista kjarabarátta er í rauninni bar- varð að sjálfsögðu ekki unað, atta milli gtéttanna um skiptingu heldur farið hina eiru eðlilegu afrakstursins. Ein stétt eða ein- leið, að lýðræðísöflin öll tækju staklingur geta bætt kjör sín forystuna með samvtanu við meg hækkuðum launum, ef laun kosningar ti! þingsins o? sam- annarra hækka ekki að sama stjórn Alþýðusanibandsins að skapi. Ef við hugsum okkur, að þeim afstöðnum. ^ _ einstaklingur hafi 2 þúsund krón- Skiptir þar ekki öllu máli, þó ur j laun fyrir ag vinna ákveöið að hlutfallið milli kjörinna Al- verk; en síðan séu launin hækkuð þýðuflokksmanna og Framsókn- j 4 þusund, en hann vinni áfram armanna annars vegar og Sjálf- sama verkið. þá er augljóst, að stæðismanna hins vegar sé í engu vinna hans skilar sömu verðmæt- samræmi við íylgi það, sem um j þjóðarbúið og áður, en flokkarnir annars rióta meðal verkalvðsins. Hitt varðar mestu, hann fær tvöfaldaðar ávísanir á gæði þess. Þau gæði hlýtur hann að áhrif Sjá'fstæðismanna eru ag takg fra einhverjum öðrum. nægilega rík til þess, að^ sam- Ef SVQ heil stett fengi kjarabæt- tökunum verði ekki beitt í þágu ur ^ sama hátt, án þess að ann- ákveðinna stjórnmálaflokka, arra ]aun hækkuðu, þá batna kjör heldur aðeins til baráttu fyrir hennar að sjálfsögðu, en á ann- bættum kjörum meðlimanna. stjórnarárum sósia flokkanna í Alþýðussmbandinu menmngs arra kostnað, og þá venjulega að litlu eða engu leyti á kostnað at- lisku vinnurekenda heldur alls al- hafa tvær megin rökvillur ráðið Þegar við því segjum t.d., að ríkjum. Annars vegar er su,' sem sjómenn eigi að fá hækkuð laun, áður var getið, að kjarabaráttan Þá segjum við um leið að þeir ætti að vera pólitísk og samtök eigi að fá meiri hlutdeild í þjóð- verkalýðsins ætti að nota til fram artekjunum á kostnað allra ann- dráttar pólitískum flokkum, arra, þ.á.m. lægst launuðustu enda þótt óhugsandi væri, að verkamanna. Þennan beiska sann meðlimirnir gætu þá staðið sam- leika verða leiðtogar launþega einaðir um hagsmunamál sín. ætíð að hafa í huga og haga að- Var nánast á'litið, að á annan hatt gergum sínum í samræmi við gæti ekki verið um neina hags- hann. munabaráttu að ræða. Skoðun þessi á nú æ færri formælendur og verður ekki á ný ríkjandi í samtökunum, enda er það mála sann'ast, að launþega- ssmtök eru ekki síður voldug meðal þeirra þjóða, þar sem slík- ur hugsunarháttur hefur aldrei ríkt. Hitt er svo ofur augljóst, • að þeir verkamcnn, sem t. d. fylgja Sjálfstæðisflokknum að málum, en auðvitað æskja sér og ,1 félögum sínum sem beztra kjara, mundu ekki liðtækir í bar- áttunni fyrir afnámi þess þjóð Þeir verða að finna hið rétt- asta hlutfall milii tekna hinna einstöku síétta, og þá ber þeim fyrst 0% fremst að taka tillit til þeirra, sem við verst kjör búa, en stilla krófum hinna betur settu í hóf. Þess vegna er tilgangslaust að kjósa til trúnaðarstarfa fyrir launþega menn, sem staurblind- aðir eru af pólitísku ofstæki og neita að virða nokkur rök eða staoreyndir, heldur keppa að því einu að grafa undan mátíarstólp- skipulags, sem þeir réttilega eru um þjóðfélagsins, m.a. með auk- sannfærðir um að færi þeim betri inni verðbólgu. Paul Henri Spaak. í stríðslokin sneri ég til ætt- lands mins, fullur þakklætis og aðdáunar á brezku þjóðinni og þrautseigju leiðtoga hennar. Mér þótti sem ég hefði lært listina að lifa eins og að mínu viti var eft- irsóknarvert fyrir allar lýðræðis- þjóðir og frjálsa menn. Það kom á daginn, að ég fór heim með tál- vonir. Eg trúði því og vonaði, að Bret- land, sem sigrað hafði í styrjöld- inni, mundi taka upp hina æva- gömlu jafnvægisstefnu sína og verða sjálft í fylkingarbrjósti evrópskra þjóða. Ég vonaði, að Bretland mundi vegna álits síns og kænsku ná því marki, sem Hitler reyndi að vinna með valdi, að sameina Norðurálfuna. VÍLDU EKKI STYGGJA RÚSSA En fyrstu árin eftir stríðið fórnuðu Vesturveldin hugmynd- inni um eining Evrópu fyrir bandalag við Rússland. Stefna þeirra hneig í þá átt að styggja ekki Rússana á nokkurn hátt né gefa þeim tilefni til efasemda. Ekkert skref var stigið, sem Rúss- um gat þótt hættulegt eða vakti vanþóknun þeirra. Og tækifærið gekk mönnum úr greipum. Á meðan þessu fór fram, skipu- lögðu Rússar málefni sín í Austur Evrópu og á Balkanskaga, en Vesturveldin reyndu fyrir sitt leyti að leysa vandamál sín með káki. Áreiðanlega heíðu þau far- ið í hundana fjárhagslega, ef Marshall-hjálpin hefði ekki kom- ið til. IIAFA KÚVENT Byltingin í Prag opnaði fyrst augu manna. Ef menn hugleiða það, sem síðan hefur gerzt, kann þeim að koma spánskt fyrir sjón- ir, að það skyldu vera Bretar, sem fyrstir töluðu um eining álf- unnar. Formælendur þeirra voru Churchill, sem reifaði málið í Zurich, og Ernest Bevin, sem bar hugmyndina upp í neðri málstof- unni. Hinn fyrrnefndi mælti með sáttum Þýzkalands og Frakk- lands og Bevin hélt á loft hug- myndinni um sameining Evrópu fir Payf-Henrl Spaak herjanna. Það er fyrst að þakka þessum stjómmálamönnum, að Evrópuráðið kom caman. En upp úr því hcfust mistök- in. Margir Evrópumenn fylgdu þeirri hugmynd um sameining álfunnar, að Bretar ættu ekki að- eins að leggja fram tillögurnar, heldur bæri þeim einnig að hafa forgöngu um framkvæmd þeirra. Þeir töldu að Bretar ættu að hafa á hendi forustuna eða að minnsta kosti taka sínn hluta ábyrgðarinnar og gerast virkur og veigamikill aðili hinnar nýju Evrópu. Það voru mönnum því mikil vonbrigði, þegar á daginn kom, að Bretar beitíu áhrifum sínum í Evrópuráðinu gegn hugmynd- inni um endurskipan á stjórn álfunnar. ADEINS SAMSTARF Fyrir þremur árum reyndu ýmsir að finna málamiðlun, svo að tckizt gæti samvinna við Bret- land og Norðurlönd. Þeir gáfu upp á bátinn hugmyndina um stjornarfarslegt samstarf Evrój'>u- ríkjanna, sem þeir þó töldu rök- rænasta og beinasta veg að ein- ingu Evrópu. Þeír leituðust víð að leysa við- fangsefnin hvert fyrir sig, til að mynda stál- og kolamálin, stofn- un Evrópuhers o. s. frv. Þeir voru staðráðnir í að ska^pa nýja Ev- rópu skref fyrir skref í þsirri /on, að Bretar gætu fallizt á þessa aðferð að taka eitt vanda- mál til úrlausnar í senn. En þetta fór á annan veg. Bretarnir skirr- uðust við að gerast aðilar að Schu man-áætluninni, þeir skirruðust líka við að taka þátt í Evrópu- hernum, en urðu sífellt hug- fangnari af þeirri ófullkomnu og röngu hugmynd, að í einingu álf- Framh. á bls. 11 Velvakandi skrifar: ÚR Di&GLEGA LÍFIMU Hnífar, sem Ieka. AÐ er sagt, að gestirnir í Gildaskálanum séu þvalir í lófunum. Ekki eru þeir þó heit- fengari né svitagjarnari, en geng- ur og gerist um fólk. Sannleikur- inn er sá, að hnífarnir leka. Þegar hnífar eru lekir, þá er það af því að sprungur hafa tek- ið sér bólfestu í holum sköftun- um. Og svo smokrar skólpið sér laumulega inn í sköftin, þegar þvegið er upp. En þetta skólp hef- ir gaman að óknyttum og gaman af að gera mönnum smáglennur. Hvað haldið þið svo að það .geri nema seytla inn í lófa inanna undir borðum? Og helzt vildi það senda dropa og dropa niður í kjötdiskinn, svona er illkviínin :nikil. Húsið snurfusað. I^AÐ fylgir sumri og só1, að menn vilja ganga léttklæddir í ljcsum skrúða. Og menn arka á milli búðanna og kaupa sumarleg föt. En þetta er ekkert óvanalegt á þessum tíma árs. Öllu athyglisverðara er, hve menn virðast vera farnir að leggja mikla rækt við húsin sín seinustu sumur, og þó aldrei eins og nú. Hvert húsið af öðru er málað og surfusað utan, svo að þau gerbreyta um svip eins o^ þegar þungbúinn maður verður allt í einu léttbrýnn og brosandi. Málarinn á staurnum. MEIRA að segja hafa mörg stór- hýsi verið dubbuð upp í sum- ar. Múr Eimskipafélagshússins, sem aldrei hefir fyrr komizt í snertingu við málningu, fær nú sinn skammt og endurvarpar Ijósum geislum út í bláinn. Það hefir mörgum forvitnum orðið göngult niður að Eimskipa- félagshúsi seinustu dagana. Firnalangur gaur hefir verið reistur upp með hlið hússins, en á honum er dálítil kísta eða stúka, sem færa má upp og niður staur- inn. Þarna hefst málarinn við með pensla sína og liti. Og þegar hverri færu lýkur, verður hann að stíga niður til jarðarinnar og hnika staurnum um set. mörgum ungum mönnum með al- skegg brugðið fyrir í höfuðborg- inni. Þetta eru hásetar af síld- Komnir að norðan. .IÐ hafið tekið eftir því, að * seinustu daga hefir óvenju- Skeggrætt yfir kaffi. arskipunum, sem voru fyrir norð- an í sumar. Þau eru að koma heim. • Þeir eru hreyknir af skegginu eins og eðlilegt er, en varla er þeim þó neitt trúaratriði að bera skegg. Hér á landi hefir líka lög- gjafinn látið sér í léttu rúmi liggja, hvort menn skáru skegg sitt eður eigi. En þess eru mörg dæmi úti í veröldinni okkar, að skegg hafi verið bönnuð með lög- um, og hafa menn jafnvel látið lífið fyrir skegg sitt. Úrskurður ^æstaréttar um r,keggið. HÚN er hér um bil ný sagan um skegg egypzka lögregluþións- ins. Farúk, sem þá var kóngur, fékk pata af, að maðurinn þætti Hkur Fuad heitnum, hann hafði alveg eins skegg og hinn Iátni kóngur. Kólfunum kastaði þó fyrst, þegar brezkt tímarit birti myndir af þeim Fuad og lagaama verði hlið við hlið. I bræði sinni kaliaði Farúk fvrir sig blaðafulltrúa sinn og lífvarðarforingjann og lagði fyrir þá, að yfirskegg lögreglumanns- ins skyldi klippt. Að vörmu spori var lífvarðarsveit komin á vett- vang og sópaði burt eftirlæti lög- reglumannsins. Hann fékk þó sárabætur seinna, því að hann fór í mál. Hæstiréttur úrskurðaði, að ."eng- ið hefði verið á persónufrelsi mannsins og honum heimiluð skeggrækt á ný. Þetta var fyrir rúmum 2 árum.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.