Morgunblaðið - 16.06.1955, Blaðsíða 11

Fimmtudagur 16. júní 1955
MORGUNBLAÐIÐ
27
inn í hus? Það getur oft verið
vandkvæðum bundið, þegar ekki
er vitað hvar hann hefur hreíðr-
að um sig. Viðra þarf fatnað og
húsgögn, berja og bursta annað
veifið. Egg mölfiðrilda þola illa
sólskin og þau hrynja oft úr föt-
um, ef þau eru burstuð og bar-
in. Naftalín er gott að hafa í
hirzlum, til varnar því, að dýrin
taki sér þar bólfestu. Það fæst
í lyfjabúðum, bæði sem duft og
kúlur. Kúlurnar ei'U þægilegri í
meðförum. Má hafa þær í bréf-
poka og hengja í fataskáp eða
leggja í skúffur. Einnig má nota
kamfóru til varnar möl á svipað-
an hátt. Hún er þó heldur áhrifa
minni, en ekki eins lyktar slæm.
Með sprautun skordýrályfja má
halda fjölgun þessara dýra í skefj
um eða jafnvel eyða þeim að
fullu. Ýnjsar tegundir af gagn-
legum lyfjum til eyðinigar möl
fást hér hér í verzlunum, svo
sem vökvarnir Shelltox, Trix,
Flitt og Aerosol. Af dufti má
nefna Trix (10%), til varnar möl
í ullarvörum, sem liggja ónotað-
ar. Þarf sem svarar 10 gr. á fer-
metra. Þar, sem mjög mikið er
af möl, hefur þó stundum orðið
að grípa til gasbrælu. En
hvaða lyf sem nutuð eru, þarf
þó ávallt að vera á verði gegn
nýjum möl. Geir Gigja.
— BBaðameimska
— Hefirðu nokkurntíma hitt
eða talað við einhvern meðlim
konungsfjölskyldunnar brezku?
— Nei, og þó. Eg hefi hitt og
skipt orðum við Philip hertoga,
og einu sinni komst ég í býsna
náið færi við konungsmæðgurn-
ar þrjár. Það var þegar Margrét
prinsessa varð 21 árs. Afmælis-
dagurinn var hátíðlega haldinn í
Skotlandi — í mestu kyrrþey
uppi í sveit. Fréttamenn og ljós-
myndarar höfðu gífurlegan við-
búnað til að ná að minnsta kosti
í góða mynd af prinsessunni 21
árs. En það var engum heiglum
hent. Konungsfólkið sást ekki
allan daginn, var einhversstaðar
í vandlega afviknum kima, í friði
fyrir allri utanaðkomandi for-
vitni. — En samt, af einskærri
tilviljun, tókst eftir allt saman
að ná af þeim einni mynd — og
sú myhd hefir víða farið.
Eg var ein af þeim mörgu, sem
þóttist sjá fram á algerða fýlu-
för þennan dag, en undir kvöld-
ið — viti menn — kom ég, með
minn ljósmyndara . frá Express,
svo að segja í flasið á konungs-
mæðgunum þremur — og Town-
send. — (Þetta var fyrir fjórum
árum!) á leið heim til sín eftir
útiveru dagsins, allar í skotapils-
um og í sólskinsskapi. Fyrst
ætluðum við að reyna að ná
mynd af þeim í gegnum bílrúð-
una, en voguðum okkur svo út
og þar var okkur leyft að taka
mynd í ró og næði af afmælis-
barninu og fylgdarliði hennar,
sem tók okkur með mestu vin-
semd og elskulegheitum. — Við
vorum ekkert lítilræði hrevkin
yfir því, sem við höfðum afrekað
— enda var þetta líka algert
heims-„skúbb“!
— En hvað viltu svo segja mér
um húsmóðurstöðuna?
— Eg hef ekkert nema allt
gott um hana að segja. Eg get
ákaflega vel fellt mig við hús-
störf, matartilbúning og hvað
sem er, og ég er reiðubúin til að
leggja blaðamennskuna á hilluna,
þegar heimili mitt krefst þess.
En ósköp gjarnan vildi ég hafa
einhvern tíma aflögu til að skrifa
— það hefir al.lt af verið mitt líf
og yndi. — Við eigum lítið hús
rétt utan við Glasgow, alveg við
okkar hæfi og höfum það ágætt
þar.
— Hvernig lízt þér á ísland?
— Alveg prýðilega. Að vísu
hefi ég ekki séð mikið af land-
inu utan Reykjavíkur, og það sem
ég hefi séð er býsna bert og
hrjóstugt, en við Skotar erum
yanir hrjúfu landslagi og nátt-
Frú Sigríður Ejörg
Sveiiisdóttir níræð
P'RÚ Sigríður Björg Sveinsdóttir,
frá Skarði í Skagafirði varð 90
ára þ. 15. þ.m. Þetta er orðinn hár
aldur og langur starfsdagur. Árla
hefur verið risið úr rekkju til
að sinna önnum dagsins og seint
gengið til hvílu og svefninn ekki
alltaf vær hjá barnakonu.
í vöggugjöf var henni gefin
góð heilsa og óvenjulegt sálar-
þrek, kjarkur og létt og glöð
lund; lét aldrei bugast þó á móti
blési; trúði því ætíð, að skin
kæmi á eftir skúr og gekk gunn-
reif út í baráttuna fyrir lífi og
velferð ástvina sinna í fórnandi
kærleika. Aðeins 20 ára gömul
réðist hún til Lárusar bónda
Stefánssonar í Vatnshlíð og stund
aði helsjuka konu hans og 3 börn
þeirra, yngsta á 1. ári. Eftir and-
lát konunnar, gerðist hún stúp-
móðir munaðarlausu barnanna
og rækti það vandasama starf
svo vel, að þau elskuðu hana og
virtu. Hún ól manni sínum 12
börn og lifa 10 enn og eru hin
mannvænlegustu, reglusöm og
ötul og bindindissöm í bezta lagi.
' Tóbak og vín er bannvara á
heimilum þeirra. Sjálfsbjargar-
hvöt er þeim í blóð borin.
Lárus og Sigríður bjuggu all-
an sinn búskap í Skarði og þar
fæddust þeim öll börnin. Eftir
57 ára dvöl á Skarði kvaddi hin
aldraða kona Norðurland og hélt
til Suðurlands og hefir síðan
dvalið hjá börnum sínum og
tengdabörnum. Öll eru þau sam-
taka um að bera hana á örmum
sér og gjalda henni fósturlaunin.
Nýtur hún hjá þeim ánægjulegr-
ar hvíldar eftir erfitt ævistarf.
Hún ber aldurinn vel, myndi
margur ætla hana 75 ára. Bein-
vaxin og kvik á fæti; hlustar á
útvarp og fylgist með innlendum
og erlendum fréttum, les blöð og
bækur, því sjónin er allgóð, heyr-
ir sæmilega;. heldur gjarnan á
prjónum, því iðjulaeysi er kenni
andstyggð.
Guðm. Hagalín hefir nýlega
skrifað bók um „Konuna í daln-
um og dæturnar 7“. Það er hetju-
saga. Um Sigríði frá Skarði mætti
líka skrifa hetjusögu. Stutt af-
mælisgrein nægir ekki. Guðm.
á Sandi orti frægt kvæði um
„Ekkjuna við ána“. Það kvæði
gæti átt við um Sigríði, nema
síðasta erindið, „sem vefstótt útí
horni, hún var hin hinnstu ár,
sem viðinni er sviptur, af ryki
og elli grár.
Og brýr og kinnar vóru sem bók-
fell
margra alda, þau birtu langa sögu
um marga daga og kalda.“
Þessi ömurlega mynd af út-
slitnu gamalmenni á ekki við um
Sigríði Sveinsdóttur. Ennþá er
hún fríð sýnum, slétt á vöngum,
hárið þykkt og sítt, hæruskotið.
Elli hefur ekki enn komið henni
á kné.
* Margir munu hugsa hlýtt til
hennar nú, og þakka henni ævi-
starfið. Ég þakka þér, kæra Sig-
ríður, 40 ára vináttu og kveð
þig með þessum ljóðlínum Þorst.
Erlingssonar.
„Og nú fer sól að nálgast æginn,
og nú er gott að hvíla sig.
Og vakna upp, ungur, einhvern
daginn
með eilífð glaða kringum sig.“
Björn Magnússon.
úrufari og við sjáum líka fegurð
og töfra í því. — Mér finnst
Reykjavík yndisleg lítil borg og
hinir skæru og fjölbreytilegu litir
á húsunum er hressandi og
skemmtilegir. — Úti í hinum
stóru iðnaðarborgum þýddi lítið
að mála húsin svona, þar sem
allt er á kafi í kolaryki og sóti.
— Reykjavík og Reykvíkingar
eru heppnir að vera laus við það.
— Eg er ákaflega glöð yfir, að
mér skyldi gefast tækifæri til
að koma hingað, segir Mamie
Baird að lokum — og ég vona, að
þetta verði í fyrsta en ekki síð-
asta skiptið. sib.
Rahbab v/ð
Einar G. Jónasson
Frh. af bls. 25
fyrir skólann og var formaður
hennar matarstjóri. Þessi matar-
stjór nþurfti að annast alla að-
drætti fyrir skólann, kaupa slát-
urfé og haustmat og hafa umsjón
með öllu er að matarfélagi skól-
ans lét. Ég býst við að segja
megi, að þetta matarstjórastarf
mitt hafi verið mitt fyrsta starf
í þágu fjölmennra samtaka þá 21
árs, en þá var allur f jöldi nem-
enda um tvítugsaldur.
—- Hvenær fórstu fyrst að
heiman til þess að vinna fyrir
þér?
— Ég mun hafa verið um tíu
ára aldur. Gerðist ég þá smali.
Það var um margt gott að vera
smali. Það má segja að það hafi
verið góður barnaskóli. Þetta var
mikið ábyrgðarstarf og það þótti
gott að vera góður smali. Það
var mikils virði að smalastarfið
væri vel af hendi leyst. Á smal-
anum hvíldi sú ábyrgð að gæta
kindanna, halda þeim vísum og
sjá um að þær væru heima til
mjalta á tilsettum tíma. Og eftir
því sýndu ærnar gagn hve vel
þeim var haldið til beitar og hve
vel þeirra var gætt og á hvaða
landi þær voru hafðar, enda voru
menn smalar fram eftir aldri. Ég
var t. d. smali fram á 18. ár.
Ég held að smalastarfið hafi
veitt mér einna mesta þroskun
af öllum þeim störfum, sem ég
vann sem unglingur, en kennara-
starfið var mér hugþekkast allra
starfa minna á fullorðinsárum og
átti bezt-við mig, segir þessi lífs-
reyndi maður að lokum.
Vignir.
Frá Þórvei<r Hulda
o
Sigurðardóttir -
mmmng
— Rlinning
Frh. af bls. 24
engan að undra það. Það má því
merkilegt heita að Þóra skildi
getað oífrað nokkrum tíma til að
vinna nokkuð í Kvenfélagi Frí-
kirkjunnar, en það var hennar
kirkja alla tíð, og það málefni
var henni kært að vinna fyrir,
því að henni var ljóst að kristin
trú er hinn besti vegvísir um
þennan vandfarna lífsins stíg.
Þessi voru börn þeirra Þóru og
Sighvatar Brynjólfssonar: Svein-
björn, kvæntur Jarþrúði Jóns-
dóttur frá Sandi. Lilja, gift
Magnúsi Björnssyni vélstjóra, nú
verzlunarmanni frá Sandgerði.
Brynjólfur kvæntur Þóru Bene-
diktsdóttur Sigríður, dáin. Stein-
unn, gift Stanley Roff. Unnur,
dáin. Haukur Sigurður, dáinn.
Margrét, gift Haraldi Sigurðs-
syni.
Þess hefur áður verið minnst
hver vinnu- og afkastamanneskja
Þóra var. Því var það henni
mikil raun að vera mörg síðustu
árin algerlega óvinnufær og í
rauninni örkumla vegna mikilla
meiðsla er hún datt og brotnaði
mjög illa. Allt þetta, sem annað
mótlæti bar Þóra vel, þótt það
lægi þungt á henni að geta ekki
unnið.
Nú eru aðeins tvö af systkin-
um Þóru á lífi. Þorvarður í
Ameríku og Þorbjörg á ísafirði.
Þetta er lífsins óstöðvandi rás,
að einn fer og annar kemur. Við
því er ekkert að segja. Að erfð
standa þeir sem koma í fortíð-
inni, og það er þeirra mikla hlut-
verk og skylda að ávaxta sitt
pund vel, með hliðsjón af beztu
eiginleikum og starfi síns for-
eldris. Þóra sýndi um margt gott
fordæmi sínum börnum og sam-
fylgdarmönnum. Nafn hennar
skal því í heiðri haft og blessuð
hennar minning.
Hún andaðist 13. apríl s. 1.
Ól. B. Björnsson.
— Sauðfjárræktarmálin
Frh. af bls. 18
hélt því fram, að til þess að full-
nægja dilkakjötsþörf landsmamíá1
næstu árin, þyrfti sauðfjárstofn-
inn að vera 450—500 þús. Nú
bentu allar líkur til þess, að
^tofninn yrði 900 þús. til ein
milljón innan skamms og þegar
svo væri komið þá spáði hann
því að hið opinbera þyrfti að
greiða sem svaraði 14 af heildar
dilkakjötsframleiðslunni til þess
að bændur fengu sitt, eins og
þessi maður orðaði það. Þegar
þetta var mælt, lét það í eyrum
sem öfgar, en í dag bendir ýmis-
| legt til þess að þessi ummæli
í hafi haft við i'ök að styðjast.
! OFFRAMLEIÐSLA Á KJÖTI
, í NOREGI
í vetur hlustaði ég á samtals-
i þátt í norska útvarpinu um kjöt-
framleiðsluna þar í landi og ýms
vandamál i sambandi við hana.
FRÚ ÞÓRVEIG HULDA Sigur- Ástandið var þannig og mun það
baldursdóttir, andaðist á sjúkra- hafa verið tilefni þáttarins, að
húsi í Reykjavík 28. f. m. Hún öll frystihús sláturhúsanna voru
var fædd á ísafirði 21. maí 1921. þar yfirfull af kjöti vegna of-
Foreldrar hennar voru Petrína framleiðslu og nú var um það
Þórðardóttir og Sigurbaldur deilt hvaða kjöt ætti mestan rétt
Gíslason skipstjóri. Þann 1. jan-'á sér á markaðnum, dllkakjöt,
úar 1944 giftist Hulda eftirlifandi svínakjöt eða nautakjöt og hvaða
manni sínum Bóasi Guðmunds- j framleiðendur ættu að draga sig
syni bílstjóra. Áttu þau fyrst í hlé. Þarna voru m. a. mættir
heima á ísafirði, en 1947 fluttu Jón Sæland sauðfjárræktarráðu-
þau til Akraness. Frá Akranesi nautur og framkvæmdastjóri og
fluttu þau hjón til Kópavogs árið formaður Norges Kjött og Fleske
1952. | central, scm eru samtök kjöt-
Þau Hulda og Bóas áttu fimm framleiðenda í Noregi. Af sam-
börn, eina stúlku og fjóra pilta.! tali því, sem þarna fór fram og
Hulda ólst upp á ísafirði í glöð- ( var hið iærdómsríkasta, mátti
um systkinahóp og vakti snemma' ráða að enginn útflutningur ætti
athygli fyrir dugnað og glæsi-'sér stað á kjöti frá Noregi og
leik. Reyndist hún líka dugmikil allir voru fundarmenn sammála
kona, ástrík manni sínum og um það að útfiutningur kæmi
börnum og hin bezta húsmóðir.; alls ekki til greina vegna óhag-
Helgaði hún heimilinu krafta stæðs verðlags á erlendum
sína, enda var maður hennar oft mörkuðum.
fjarvistum. Kom þá í hennarj
hlut að vera bæði bóndinn og' MARKAÐSHORFUR
húsfreyjan. Hulda var jafnan ERLENDIS
hin hraustasta. Nokkru fyrir and- j f nýafstaðinni bændaviku í
lát sitt veiktist hún, og bar dauða Ríkisútvarpinu ræddu tveir fyr-
hennar að skjótara en nokk- irlesarar þeir Arnór Sigurjóns-
urn varði. Huldu er sáriega sakn- ' son og Helgi Pétursson fram-
að af öllum kunnugum. Sárast- kvstj. um markaðshörfur á ísl.
ur er söknuður ástvinanna, er dilkakjöti erlendis. Töldu þeir
næst henni stóðu, eig'inmanns, báðir að miklir örðugleikar væru
barna, foreldra og systkina. Hún framundan í þessum efnum. Að
ávann sér traust og vináttu hvar j vísu væru það ýms lönd, sem
sem hún fór i þyrftu að ílytja inn kjöt, en verð-
Þótt æfi frú Huldu yrði ið væri mjög óhagstætt fyrir ís-
skemmri en skyldi, hafði hún af-.t lendinga. Töldu þeir báðir Noreg
kastað miklu verki sem móðir og meðal þessara landa og Arnór
húsmóðir. Mun minning hennar sagði kjötsult þar í landi, eins
lengi lifa í hug óg hjarta ástvina, og hann nefndi það. Hér gætir
vina og kunningja. Alls staðar. einhvers misskilnings, í hverju
efldi hún góðvild og glaðværð. sem hann er fólginr. •— Upp-
Manni sínum, börnum, foreldr- lýsingar Helga Pcturssonar voru
um og systkinum reyndist hún ekki uppörfandi fyrir sauðfjár-
jafnan á bezíu lund. Jarðarför t bændur. Hann sagði berum orð-
frú Hludu fór fram frá Isafjarð- um, að eins og ástandið væri nú
arkirkju 6. þ. m. að viðstöddu kæmi útflutningur dilkakjöts
miklu fjölmenni. Vildu allir votta ekki til greina nema með ein-
hluttekningu ástvinum hennar hverjum neyðarráðstöfunum og
og vinum. A. þeim ekki óverulegum. Máli sínu
| til sönnunar nefndi Helgi að
j heildarsöluverð á dilkakjöti
. væri hér nú kr. 17,41 pr. kg. en
Frh af bls 93 i Það hæsta verð sem hægt væri
stund mun hann' og allir aðrir að fá fyrir það erlendis væri sem
vera í algjörri óvissu um, hvort s™raSi :8-9 ish kronum komið
næsti forseti Finnlands heitir um borð. Op þo taldx Helgi Peturs
— Finnland
. Kekkonen, Fagerholm eða Ryd-
son enn meiri erfiðleikum bund-
man. En eitt er samt gott að vita ið seiia uii °S 2ærur á erl,
með vissu: Hver svo sem ber, markaði.
Það þarf
sem
sigur úr býtum, á Finnland vís-
an góðan forseta.
Hákon Stangerup.
hlaupar! heiðraður
M,
ORGUNBLAÐIÐ •
• •
• MEÐ •
• Morgunblaðinu 4
• ♦
•♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦•
áreiðanlega engan
kúldurshugsunarhátt til þess að
sjá og skilja að útlitið er ekki
eins glæsilegt hvað sauðfjárrækt
inni viðkemur og æskilegt og
nauðsynlegt hefði verið. Og það.
má þegar slá því föstu, að ís-
lendingar verða nú, í sambandi
við afui'ðasölumál landbúnaðar-
LONDON — Síðastl. laugardag ins að taka til rækilegrar end-
voru gefin saman í hjónaband í urskoðunar hvor leiðin muni
Basel í Sviss dr. Roger Bannist- verða landbúnaðinum. og þjóð-
er, maðurinn, sem fyrstur hljóp \ arbúskapcum í heild fyrir beztu,
enska mílu á minna en fjórum ! su að húa meira að sínu, miða
mínútum og sænsk stúlka, að lándbúnaðarframleiðsiuna í rík-
nafni Moyra Jacobsson. ' | ara mæli við þarfir fólksins i
Fyrir nokkrum dögum var. landinu og spara með því tugi
Bannister sæmdur heiðursnafn- milljóna í innflutningi og erlend-
bótinni „Commander of the Ord- ’um gjaldeyri, eða hin leiðin, að
er of the British Empire (CBE“, | framleiða t. d. sauðfjárafurðir
æðsta heiðursmerki Breta, sem fyrir erlendan markað, langt
ekki fylgir sérstakur titill. undir kostnaðarverði.
Sama titil hlaut leikarinn Alecl Stóra-Fljóti, 12. apríl.
Guinnes. Stefán Þorsteinsson.