Morgunblaðið - 24.10.1958, Qupperneq 3

Fostudagur 24. okt. 1958
M O R G V N B l 4 Ð I »
3
r
Skýrsla SÞ um Ungverjalandsmálið
verði birt á íslenzku
Tillaga þess efnis flutt á Alþingi
í GÆR var útbýtt á Alþingi til-
lögu til þingályktunar um birt-
ingu skýrslu hinnar sérstöku
nefndar Sameinuðu þjóðanna um
Ungver j alandsmáálið.
Flm.: Bjarni Benediktsson
Tillagan er á þessa leið:
Alþingi ályktar að skora á rík-
isstjórnina að láta þýða og
prenta á íslenzku skýrslu hinnar
sérstöku nefndar Sameinuðu
þjóðanna um Ungverjalandsmál-
ið og selja hana síðan með sam-
bærilegu verði við Alþingsistíð-
indin.
1 greinargerð fyrir tillögunni
segir svo:
Hinn 23. október eru liðin tvö
ár frá upphafi byltingarinnar í
Ungverjalandi. Þeir atburðir,
sem þá gerðust, mega ekki falla
úr minni manna.
Sameinuðu þjóðirnar megnuðu
ekki að forða Ungverjum undan
kúgun. Ungverjaland liggur þar
á heimskringlunni, að viðbúið
er, að heimsstyrjöld hljótist af,
ef reynt yrði að láta Ungverja
njóta laga og réttar. Sameinuðu
þjóðirnar treystu sér þess vegna
ekki til að veita Urigverjum
samningsbundna vernd. í stað
þess efndu þær til skýrslugerðar
um málið. Sú ráðstöfun var ung-
versku þjóðinni að vísu lítil
raunabót, en til þess löguð að
verða öðrum til lærdóms. Sjálf
skýrslugerðin tókst með afbrigð
um vel og vakti mikla athygli
um allan hin» frjálsa heim, þeg-
ar skýrslan var gefin út í fyrra.
Á síðasta þingi var flutt tillaga
um þýðingu skýrslunnar og
prentun hennar á íslenzku. Til-
lagan fékkst ekki afgreidd. Von-
andi hefur það verið af van-
gæzlu, en ekki vegna þess, að al-
þingismenn vilji ekki eiga hlut
að því, að íslendingum gefist
færi á að kynna sér hina gagn-
merku skýrslu. Þykir því rétt að
flytja tillöguna að nýju og vísa
um frekari rökstuðning fyrir
henni til greinargerðar hennar
í fyrra. Hún hljóðaði svo:
„Skýrsla hinnar sérstöku nefnd
ar Sameinuðu þjóðanna um Ung-
verjalandsmálið er viðurkennd
óyggjandi sönnunargagn um þá
hörmulegu atburði, er hún fjall-
ar um. En þeir eru þess eðlis, að
öllum ber skylda til að kynna sér
þá eftir föngum, bæði vegna hinn
ar hugprúðu ungversku þjóðar,
sem þola varð ógnirnar sem í
skýrslunni segir frá, og lærdóma
þeirra, sem af atburðum þessum
verða dregnir og alla varða.
í skýrslunni kemur t.d. glögg-
lega fram, hvernig fer, þegar rík-
isstjórnin reynir að dylja mikils-
verðar staðreyndir og leggur
lygafjötur á þjóðina, svo og þeg-
ar verkalýðsfélögunum er breytt
úr því að vera tæki almennings
til að fá betri lífskjör í hand-
bendi ríkisstjórnarinnar til að
eyða kröfum verkalýðsins og
beita hann kúgun. Þá er þar og
að finna dæmi þess, hvernig sum
ir valdhafar vilja láta umrita
söguna sjálfum sér til hags, og
þess uppáhaldsbragðs kommún-
ista og sumra samstarfsmanna
þeirra að ásaka aðra einmitt um
það, sem þeir sjálfir iðka.
Vonandi er meiri hluti alþing-
ismanna sammála um, að íslend-
ingum sé hollt -að kynnast þess-
ari stórmerku skýrslu, og sam-
þykkir því þessa tillögu“.
Mislingarnir
breiðast hægt út
í bænum
SVO sem kunnugterhafa misling
ar gert vart við sig hér í bænum.
Skrifstofa borgarlæknis skýrði
Mbl. svo frá í gær að útbreiðsla
veikinnar hefði verið hæg og að-
eins fá tilfelli í viku hverri, en
einkum eru það börn sem veik-
ina taka svo sem vant er.
Umferðarpestir svo sem háls-
bólga og rauðir hundar eru svip-
aðar og vant er að hausti til.
1 FYRRADAG er reynt af veik-
um mætti að þyrla enn upp
moldviðri í Þjóðviljanum út af
uppsögn rúmlega 20 verka-
manna hjá hitaveitunni, sem eigi
voru verkefni fyrir að sinni.
Aðalatriði njá Þjóðviljanum
eru þau, að „logið“ hafi verið
upp á einn af flokksstjórunum,
sem hlaut að fjalla um uppsagn-
irnar stöðu sinni samkvæmt, en
sá er einmitt varaformaður
Dagsbrúnar. Hann er í Þjóðvilj-
anum látinn birta loðna yfirlýs
ingu um málið.
Staðreyndir málsins
Af þessu tilefni þykir rétt að
birta yfirlýsingu frá yfirverk-
stjóra hitaveitunnar svohljóð-
andi:
„Haust"
síðasfa sýning
LEIKRITIÐ Haust eftir Kristjan
Albertsson verður sýnt í síðasta
sinn í kvöld.
Eins og kunnugt er fjallar leik-
ritið um óstjórn og einræði. Höf-
undur hefur um margra ára
skeið verið í íslenzku utanríkis-
þjónustunni og gerþekkir því það
efni, sem hann fjallar um.
Mörgum mun leika hugur á að
kynnast af eigin raun, hvernig
höfundur lítur á vandamál líð-
andi stundar.
Að sjálfsögðu má þó búast við
að skiptar skoðanir verði um
leikinn og boðskap hans, en
mönnum skal eindregið ráðlagt
að kynna sér hann af eigin raun.
Meðfylgjandi mynd er úr einu
atriði leiksins.
Valur Gíslason í hlutverki
Arno einræðisherra og Regína
Þórðard. sem leikur frú Kaspar
systur hans.
Viljinn stagast á því að rannsókn-
ar sé þörf á máli þessu. Málið
liggur svo ljóst fyrir sem hugs-
azt getur.
1. Verkefni voru ekki að svo
stöddu fyrir hendi handa um-
ræddum 23 mönnum.
2. Um uppsagnirnar var ein-
ungis fjallað af þeim starfs-
mönnum bæjarins, er bezt
geta dæmt um, hvernig fækk-
að skyldi í umræddu tilviki.
3. Næg atvinna er fyrir alla,
sem vilja' vinna.
4. Nokkrir umræddra verka-
manna hafa ekki notað sér
uppsagnarfrestinn, heldur út-
vegað sér aðra vinnu þegar
í stað.
Hvað á að rannsaka?
STAKSTEIIVAR
,,Póststimpilvél
númer 27“
í Vöku, blaði lýðræðissinnaðr*
stúdenta segir svo:
„Það vakti furðu stúdenta á
s. I. vetri, að Framsóknarmenn
í háskólanum urðu snarlega út-
ausandi á fé og höguðu sér á all-
an hátt sem nýríkir menn, er
komizt hafa yfir undanrennuís-
gerðarvél eða í heppileg Sambönd
við samvinnusinnaða landsfeður.
Var ýmsum getum að því leitt,
hvaðan fjármagnið væri runnið,
og sýndist sitt hverjum. Þeir, sem
að staðaldri lásu 3. síðu Tímans,
vissu þó, að erlendis gátu menn
orðið ævintýralega auðugir, ef
t. d. olía fór að streyma úr iðr-
um jarðar á landareign þeirra
og olíufélag eða steinolíuhluta-
félag taldi sér henta að eiga við
þá kaup. Aðrir veittu því at-
hygli, að í kosningablaði þeirra
Framsóknarmanna og Aski fs-
borgar bar mest á auglýsingum
frá ísframleiðendum og S. í. S.
Einnig kom í ljós, að boðskort
á kaffidrykkju „frjálslyndra" í
Tjarnarcafé voru send út í pósti
og stimpluð með póststimpilvél
númer 27. Fyrirtækið, sem hef-
ur stimpilvél númer 27 heitir
Olíufélagið h. f. og er til húsa
í Sambandshúsinu við Sölvhóls-
götu, enda dótturfélag S. f. S.
Að fengnum þessum upplýsing-
um var ljóst orðið hvers eðlis
auðsuppspretta „frjálslyndra"
var, og munu stúdentar Icngi
minnast hennar með vorkunn-
semi.“
Sjaldan fellur eplið fjarri eik-
inni, má segja um hina ungu
Framsóknarmenn. Enda auglýstu
þeir sjálfir skrifstofu sína við
stúdentaráðskosningarnar svo:
„Kosningaskrifstofa Félags frjáls
lyndra stúdenta er í Framsókn-
arhúsinai við Tjörnina. Símar:
15564 og 19285“.
Hvern hitti hann fyrir
sunnan?
Þegar minnzt er á „undanrennu
ísgerðarvél“ rifjast upp frásögn
verkalýðsforingja á Hofsósi í Al-
þýðublaðinu 3. sept. s. 1. Hann
sagði:
„-------fór Framsóknarmaður
héðan úr þorpinu á vegum
hreppsnefndarinnar suður til
Reykjavíkur í vor til að athuga
hvað ætlunin væri að gera fyrir
þorpið. Hann kom heim og hófst
þegar handa um að byggja ís-
bar. Nú höflum við fengið íssölu,
ísborg í miðju þorpinu“.
I stað þess að kúra yfir bókum, eru þessar yngismeyjar að
bjarga fiskinum okkar frá skemmdum, og eftir svipnum á
þeim að dæma, eru þær harla ánægðar með þau skipti. En
nemendur í Gagnfræðaskóla verknámsins hafa fengið frí til
að vinna um stundarsakir í frystihúsunum.
Nemendur sœkja vinn-
una í frystihúsunum vel
Moldviðri Þjóðviljans út af hitaveitunni:
Hvað á að rannsaka?
3. bekkingar hœttir, 4. bekkingar
teknir við
EINS og skýrt hefur verið frá
áður kom um síðastliðin mánað-
armót beiðni frá hraðfrystihús-
unum í Reykjavík um að skólum
væri lokað, vegna þess að svo
mikill afli bærist á land, að skort
ur yrði á vinnukrafti um leið og
skólarnir byrjuðu. Skólastjórarn
ir athuguðu svo hver í sínum
skóla, hve margir nemendur
mundu vilja vinna í frystihúsi,
og var vinnuviljinn áberandi
mestur í Gagnfræðaskóla verk-
námsins.
í gær átti Mbl. tal við Magnús
Jónsson, skólastjóra Gagnfræða-
skóla verknámsins, og spurðist
fyrir um framkvæmdir þessa
máls. Sagði hann að þriðju bekk
ingar úr sínum skóla hefðu haft
frí í hálfan mánuð, og hefðu þeir
sótt vinnuna í frystihúsunum vel.
Af 127 stúlkum hefðu 111 unnið
mestan hluta þess tíma. Um síð-
ustu helgi voru þriðjubekkingar
svo kallaðir inn, því ekki þótti
iært að láta þá missa lengri tíma
úr skóla. Þá fengu fjórðu bekk-
mgarnir frí, en þeir höfðu þá
verið hálfan mánuð í skóla. Þeir
hafa einnig sótt vinnuna vel, all-
ur stúlknahópurinn fékk sér
vinnukort og aðeins ein hafði
ekki sótt vinnu ennþá í gær.
í frystihúsunum er mest þörf
fyrir stúlkur í pökkunina, en
frystihúsin tóku að sér í upphafi
að útvega einnig öllum skólapilt-
um, sem það vildu, vinnu. Af
83 piltum í 3. bekk unnu 56 í
frystihúsi, en aðrir fengu sér
vinnu annars staðar, meðan fríið
var.
Vinna hefur verið mikil í
frystihúsunum, nema hvað ein-
•hverjar tafir hafa orðið vegna bil
unar í einu þeirra. Hefur það
komið sér ákaflega vel að hafa
þennan vinnukraft. Von er á
miklum afla í land, en um mán-
aðarmótin fer að minnka vinnan
í sláturhúsunum og má þá búast
við einhverjum vinnukrafti það-
an á markaðinn.
„Vegna blaðadcilna út af
uppsögnum verkamanna hjá
Hitaveitu Reykjavíkur, vil ég
taka fram eftirfarandi:
Ég átti viðræður við flokks-
stjóra mína alla (þar - á meðal
Tryggva Emilsson) vegna ofan-
greindra uppsagna til að glöggva
mig á hæfni verkamanna í
vinnuflokkunum að því er snerti
verkefni þau, sem framundan
eru á næstunni. Á þeirri athugun
voru uppsagnirnar síðan byggð-
ar. —
Þess skal sérstaklega getið, að
utanbæjarmenn vikju fyrir inn-
anbæjarmönnum að öðru jöfnu“
Jóhann Benediktsson,
yfirverkstjóri.
Af þessari yfirlýsingu ætti öll-
um að vera ljóst, að um upp-
sagnirnar hefur verið eingöngu
fjallað af þeim, sem bezt þekkja
til. Allar dylgjur um „bæjar-
stjórnaríhaldið" eru því út í
hött.
Eru þá öll vopn dottin úr
höndum kommúnista og sitja
þeir eftir með skömmina eina af
frumhlaupi sínu.
Það er því kynlegt, að Þjóð-
Það mætti að vísu hugsa sér
eina rannsókn í sambandi við
moldviðri það, sem gert hefur
verið út af uppsögnunum. Ekki
er það þó rannsókn, sem fram-
kvæma ætti af bæjarráði, heldur
rannsókn, sem falin yrði bæjar-
fulltrúa kommúnista, Alfreð
Gíslasyni, og ætti að fjalla um
andlega heilsu þeirra manna,
sem láta hafa sig til þess, að
þyrla upp annarri eins vitleysu
um þetta mál og kommúnistar
gerðu í bæjarstjórn og halda nú
áfram í Þjóðviljanum af veikum
mætti þó.
Brezki herinn
frá Jórdaníu
LONDON, 22. okt. — Á laugar-
daginn verður byrjað að flytja
brezka herinn frá Jórdaníu. —
Verður hann fluttur flugleiðis
— yfir Sýrland. Það var samkv.
beiðni Ilusseins konungs að Bret
ar voru beðnir um aðstoð í sum-
ar, er upp komst um samsæri
gegn konungi og stjórn lands-
ins.
„Hreppapólitísk sjónar-
mið alls»ráðandi“
Framsóknarmenn byggja þó
sitthvað fleira en ísbara. Að
þeim framkvæmdum víkur Þjóð-
viljinn í gær:
„Ráðizt er í allt of mikið af
framkvæmdum af hreinu handa-
hófi, eða fráleit hreppapólitík er
látin ráða úrslitum, hefur það
ekki sízt einkennt afskipti Fram-
sóknarflokksins af fjárfestingar-
málum, en hjá honum eru hreppa
pólitísk sjónarmið einatt allsráð-
andi vegna þess hags, sem flokk-
urinn hefur af fráleitri kjör-
dæmaskipan“.
Og sama er hvert menn líta.
Alls staðar blasir spilling Fram-
sóknar við, jafnt í smáu sem
stóru. Það er rétt hjá Þjóðvilj-
anum, að „fráleit kjördæmaskip-
an“ á mikla sök á þessu. Fram-
sóknarmenn telja sjálfsagt, að
þeir njóti forréttinda og þurfi
ekki að lúta sömu lögum og aðr-
ir. Engin ein ráðstöfun mundi
hreinsa jafnmikið til í þjóðfélag-
inu og réttiátari kjördæmaskip-
un.