Morgunblaðið - 24.10.1958, Side 13

Föstudagur 24. okt. 1958
MORGUNBLAÐIÐ
13
Þorsteinn Cunnlaugsson
Ölviskrossi — minning
ÞORSTEINN Gunnlaugsson var
fæddur 11. marz 1885 að Ytri
Hrafnabjörgum í Hörðudal, Dala-
sýslu. Voru foreldrar hans hjón-
in Halldóra Gísladóttir, Þórðar-
sonar og Gunnlaugur Baldvins-
son frá Bugðustöðum. Var Gísli
faðir Halldóru albróðir Bjarna
bónda Þórðarsonar á Reykhólum.
Þorsteinn var elztur fimm
systkina, er öll komust til full-
orðinsára, en eitt þeirra Halldór
dó 22 ára, en önnur systkini Þor-
steins voru: Sesselja, ljósmóðir
að Hvassafelli í Norðurárdal,
dáin fyrir nokkrum árum, Gestur
bóndi í Meltungu við Reykjavík,
og Ólafur fyrrverandi bóndi í
Vífilsdal, nú búsettur í Reykja-
vík, allt duglegt fólk og vel látið.
Þar sem Þorsteinn var, eins og
áður er sagt, elztur systkinanna,
kom það í hans hlut að fara
fyrstur úr foreldrahúsum í at-
vinnuleit, og fór hann því ung-
ur að heiman, fyrst sem vika-
piltur til hjásetu í fögrum fjalla-
hlíðum, og síðar sem vinnumað-
ur. Þá fór hann og til sjóróðra
á Suðurnes. — Sem vinnumað-
ur var hann á ýmsum stöðum í
Mýrasýslu, og þar af síðast á
Hamri í Borgarhreppi. En þar
var þá líka ung stúlka, Þórdís,
dóttir Ólafs Sigurðssonar og konu
hans Geirfríðar, en þau voru þá
þar í húsmennsku. Felldu þau
Þórdís hugi saman og giftu sig
1916.
Þorsteinn og Þórdís dvöldu um
tíma í Mýrasýslu, en fluttu það-
an að Vífilsdal í tvíbýli við Ólaf
bróður Þorsteins, en með þeim
bræðrum og systkinum öllum
voru hinir mestu kærleikar.
Árið 1920 fluttu þau hjón að
Ölviskrossi í Hnappadal og hafa
búið þar síðan. Það má áreið-
anlega telja það mestu gæfu Þor-
steins í lífinu, er hann hlaut svo
ágætan lífsförunaut sem Þórdís
var, enda var hún orðlögð fyrir
dugnað og hagleik við öll heimilis
störf.
Það hefur verið erfitt verk fyr-
ir efnalítil hjón að sjá fyrir og
koma á legg níu biv-rrum, oft
hefur vinnudagurinn verið lang-
ur, en með samhug og vökulu
starfi tókst þeim þetta ágætlega.
Gestrisin voru þau hjón í bezta
lagi, og þótti öllum, sem að garði
bar, gott þar að koma.
Þorsteinn var mikið snyrti-
menni í allri umgengni, hvort
heldur hann gekk um híbýli
manna eða dýra, fjármaður ágæt-
ur og hafði gott gagn af fé sínu.
Þá þótti honum gaman að vera
á góðum hesti,
Menn, sem vilja eiga gott fé
Hrífur mig hamra kallið.
Hrærist viðkvæmur strengur.
Ég faðma að mér fjallið
og finnst ég vera drengur.
(Hallgr. J.).
Þorsteinn bjó nærri fjóra ára-
tugi á Krossi (eins og sagt er í
daglegu tali). Þar hafði hann
barizt, ásamt sinni ágætu konu,
á hai'ðbýlisfjallajörð, fyrir til-
veru sinni og fjölskyldu sinnar,
og sigrað.
Þar uxu upp níu myndarleg og
dugleg börn þeirra hjóna, átta
dætur og einn sonur, sem flest
eru nú gift og búandi fólk, en
þrjár yngstu dæturnar eru enn
í heimahúsum, og höfðu nú um
nokkurt skeið létt miklum störf-
um af foreldrum sínum, svo að
þau gátu nú unnað sér nokkurr
ar hvíldar eftir langan starfsdag.
Þorsteinn óskaði þess að þurfa
ekki að flytja lifandi frá Krossi,
og mega deyja á hestbaki, þetta
sagði hann oft, mér og öðrum.
Þær óskir hafa nú rætzt.
í dag er hann jarðsettur frá
sóknarkirkju sinni að Kolbeins
stöðum, og á ferðalagi dó hann,
þó að aðstandendur og vinir hans
hefðu óskað, að það hefði borið
að með öðrum hætti, en „enginn
má sköpum renna“, og dulin öfl
virðast hafa leitt hann að síð-
asta gilinu í fjallaferðum hans
ef til vill hefur har.n heyrt:
Það kveða við klukkur í fjarska
það kalla mig dului völd.
Nú heyri ég hljómana líða
ég hringist til guðs í kvöld.
(St. frá Hvítad.).
Innilegar samúðarkveðjur eru
í dag sendar eftirlifandi ekkju
Þorsteins og fjölskyldu.
Ég sakna Þorsteins á Krossi,
og það gera fleiri.
Sigurður Árnason.
★
ÞORSTEINN Gunnlaugsson flutti
að Ölviskrossi í Kolbeinsstaða
hreppi árið 1920, fjallajörð langt
frá þjóðbraut. Þarna var lítið
tún, engjar engar aðrar en berj-
ur hér og þar um beitilandið,
og góða hesta, eru því miður | húsakostur naumur. Ekki þætti
ekki allir með sama hugarfari I ungu fólki nú fýsilegt að setjast
og Þorsteinn. Hann var fyrst og j að á slíkum stað. En ekki er
fremst fjármaður og hestamað- j allt sem sýnist. Þessi jörð býr
til starfs og hagsýni í bezta lagi.
Þorsteinn safnaði aldrei skuld-
um. Hann sagði: „Ef ég get ekki
greitt heimilisþarfirnar jafnóð-
um, þá get ég það ekki síðar“.
Hann sneið því stakkinn eftir
vextinum, og honum var ekki
rótt fyrr en hann hafði greitt
hverjum sitt. Hann var fastheld-
inn og áreiðanlegur og þótti ekki
minnkun að því að vera kallaður
íhaldssamur. Tók það aldrei sem
skámmaryrði.
Þess er áður gtið að Þorsteinn
hafi verið ágætur fjármaður.
Hann var líka hestamaður og
dáði mjög góða hesta, og mat
mikils þá menn er öðrum frem-
ur kunnu með þá að fara. Það
var hans mesta eftirlæti að létta
sér upp frá dagsins önn og bregða
sér á hestbak. Oft lét hann í ljós
þá ósk að sér mætti auðnast að
vera á hestbaki er síðasta kallið
kæmi.
Þorsteinn var af góðum og
greindum bændaættum úr Dala-
sýslu, gestrisinn mjög og hjálp-
fús, hlýr í viðmóti og glaður í
viðræðum. Hann kunni góð skil
á því er orðið hafði á vegi hans
í lífsbaráttunni. Hann hafði næm-
ar tilfinningar og urðu þær
greind hans góður leiðarsteinn
til skilnings á málefnum og
mönnum. Fann hann vel hverju
að honum andaði frá öðrum
mönnum, og bar órofa tryggð til
þeirra er sýndu honum hlýhug
og velvilja.
Þorsteinn var sannur gæfu
maður. En mest var sú gæfa hans
er hann eignaðist unga, glað
lynda konu, afburða duglega og
hagsýna. Þetta taldi hann sjálf-
ur sína mestu hamingju og var
forsjóninni þakklátur.
Hann átti marga vini sem
sakna hans og kveðja hann með
virðingu og þakklæti, og senda
fjölskyldu hans hlýjar óskir.
Benjamín Kristjánsson.
ur af því að honum þótti vænt
um fé, hesta og önnur húsdýr,
og samkvæmt því umgekkst hann
skepnur sínar.
Gleðimaður var Þorsteinn og
hafði gaman af ferðalögum, og
ýmsum mannfagnaði, en við-
kvæmur og hlýr í lund. Trygg-
ur vinur vina sinna og mjög
þakklátur fyrir allt, er honum
var gott gert.
Fyrir mörgum árum hitti fyrr-
verandi sóknarprestur Þorsteins
Ólaf bróður hans í húsi hér í
Reykjavík, og segir: „Ert þú
bróðir Þorsteins á Krossi? Hann
er minnugur á það góða“. Það
var einmitt þetta, sem einkenndi
Þorstein svo mjög, hlýjan vegna
hins góða, er hann naut víða —
öðru gleymdi hann.
Margar ágætar 'minningar á
ég frá samleiðinni með Þorsteini,
ég man t. d. haust eitt, er við
riðum saman í Dalaréttir fyrir
sveit okkar, hve barnslega glað-
ur hann var, er hann kom á
æskustöðvarnar, og sýndi mér
gamla smala- og hjásetustaði.
Hann varð bókstaflega ungur, og
finnst mér eftirfarandi erindi
lý^. honum þá bezt:
yfir kostum, er ekki liggja í aug-
um uppi. Þarna er hið bezta
fjárland, sem jafnan hefir alið
vænt sauðfé. Það má því óhætt
telja að Þorsteinn hafi verið láns-
maður er hann valdi sér þetta
ábýli, enda var hann glöggskyggn
á slíka hluti, ágætur fjármaður
og kunni vel að færa sér í nyt
kosti jarðarinnar.
í fyrstu var búið lítið, en það
óx brátt. Þorsteinn fór vel með
allan fénað og rataði manna bezt
leiðina milli of og van, svo búið
varð arðsamt í bezta lagi. Og
fjölskyldan stækkaði með búinu,
Börnin urðu 9. Má nærri geta að
ekki hafa hjónin mátt slá slöku
við um heimilisstörfin að koma
þessari ungu kynslóð svo vel til
manns sem raun ber vitni um
Og heimilið á Krossi vakti at
hygli allra er það sáu fyrir þrifn
að og reglusemi úti sem inni.
Ekki gafst Þorsteinn upp fyrir
fjárpestinni miklu og gat hann
þó ekki, á afskekktri, vegalausri
jörð, gripið til þess ráðs, sem
mörgum varð til bjargar, að
breyta fjárbúi sínu í kúabú. En
allt þetta fór vel úr hendi, þar
með það, að ala öll börnin upp
Viðskiptafræðingur
Sendisvein
vantar hálfan daginn í
Verzlun
THEÓDÓR SIEMSEN
VINNA
Ábyggilegur og reglusamur
maður, 51 árs, óskar eftir
VINNU um næstu áramót. —
Margt kemur til greina. — Er
vanur ýmsum viðgerðum. Tilb.
merkt: „Ábyggilegur —
7072“, leggist inn á afgr.
Mbl., fyrir 28. þ. m.
Málflutningsskrifstofa
Sveinbjörn Dagfinnsson
Einar Viðar.
Búnaðarbankahúsi IV. hæð.
Sími 19568.
► BEZT AÐ AUGLÝSA j
í MORGVISBEAÐINU *
óskar eftir atvinnu frá 1. nóvember. Tilboð sendist
Mbl. fyrir 26. þ.m. merkt: „Viðskiptafræðingur —
7064“.
Lóð við Laugaveg
Til sölu er húsið nr. 53 við Laugaveg, ásamt tilheyr-
andi eignarlóð. —• Tilboð óskast í eignina og þurfa
þau að vera komin fyrir n.k. mánudagskvöld, þann
29. þ.m.
Málflutningsskrifstofa
VAGNS E. JÓNSSONAR
Austurstræti 9, sími 14400.
Utgerðamenn
Til sölu 38 tonna mótorbátur, 4ra ára gamall, með
öllum nútíma útbúnaði.
Ennfremur nokkrir aðrir bátar af ýmsum stæðum.
Bátakaupendur
Bátaseljendur
hafið samband við oss.
Austurstræti 14, sími 14120
Regnkápur
glæsilegt og vandað úrval
MARKAÐURINN
Hafnarstræti 5
pnum í dag
afgreiðslu á miðslöðva rköflum, „GILBARCO"
olíubrennurum og varahlulum lil þeirra að
Hafnarstræli 23.
OLÍ UFÉLAGIÐ
Símar 11968 og 24380