Morgunblaðið - 18.05.1962, Qupperneq 23

f Föstudagur 18. maf 1962
MORGVNBLAÐtÐ
23
— Borgarstjórn
Framh. af bls. 1
um orðið við þeirri ósk
kommúnista að fresta þessu
máli, þar sem einn fulltrúi
þeirra var ekki mættur, svo
að hinn rétti vilji borgar-
stjómar fengi komið fram.
Brá þá svo við að fulltrúi
Framsóknarflokksins, sem
mest hafði talað um lögleys-
ur, greiddi þeirri tillögu ekki
— Gatnagerð
• Framih. af bls. 24.
tillaga felur í sér a. m. k. þre-
földun allra fastéignagjalda í
borginni, sem auð’vitað mundi
koma þyngst niður á efnalitium
íbúðareigendum og gæti jafnvel
orðið tii þess. að hiniir efna-
minnstu gætu ekki haldið íbúð-
um sínurn.
Eins og áður hefur verið greint
frá er áætluð fjárfþörf til gatna-
og holræsagerðar á árunum 1963
—72 samkvjemt áætluninni 909
millj. kr.( sem skiptist þannig,
»ð áætlaður kostnaður við sjálf
gatnagerðarverkin er 641 millj.
kr. og kostnaður við að gera ný
ihverfi byggingarhæf 268 millj.
kr. Er reiknað með, að borgar-
cjóður leggi á framangreindu
tímabili 675 millj. kr. til fram-
fcvæmdanna, en þeirra 234 millj.
!kr., sem á vantar verði aflað
með nýjum tekjustofni. Hefur
það komið fram af hálfu meiri
hluta borgarstjórnar, að eðlileg
ust þykir að fá þann tekjustöfn
með þvi. að búseigendur taki
þátt í gerð gangstéttanna með
greiðslu gatnagerðargjalds og bif
reiðaeigendur í kostnaði við
ekbrautir nieð hlutdeild borgar-
innar í benzínskatti. Er á það
bent til stuðnings þessari fjár-
öflunarleið, að bættar götur
muni á tiltölulega skömmum
tíma spara bifreiðaeigendum
reksturskostnað, sem svarar til
hækkunar benzínverðs, og til
frambúðar miklu meira.
Gelr Hallgrímsson borgarstjóri
var málshefjandi við síðari um-
ræðu um gatnagerðaráætlunina
é fundinum í gær. Ræddi hann
einkum um fjáröflunartillögur
. borgarfulltrúa komimúnista, en
við fyrri umræðu hafði hann
gert mijög ítarlega grein fyrir
áætluninni sjálfri. Færði borgar
stjóri rök að því, að tillaga komm
unista jafngilti í raun og veru
e. m. k. þreföldun allra fasteigna
skatta í borginni og mundi að
verulegu leyti koma niður á al-
mennum íbúðaeigendum. Þær
fasteignir og eignarlóðir, sem
kommúnistar segðu hækkun
fasteignaskattanna mundu lenda
fyrst og fremst á, þ.e. í miðbæn
um, hefðu tiltölulega litla þýð-
ingu í þessu sambandi, því að
eamkvæmt fasteignamiati næmi
verðmæti þeirra efcki nema
mjög litlum hluta allra fasteigna
og eignalóða í borginni. Lagði
borgarstjóri því til, að tillögum
kommúnista yrði vístað til borg-
arráðs.
Eftir ræðu borgarstjóra urðu
talsverðar umræður um málið,
en efnislega kom fátt nýtt fram
í þeim, sem eíkki hafði kornið
fram við fyrri umræðu. Au'k
borgarstjóra tóku til máls þeir
Gísli Halldórsson (S), Þórður
Björnsson (F), Alfreð Gislason
(K) og Guðmundur Vigfússon
(K). Af þessum umræðum lokn
um var gengið til atkvæða um
tillögur þær, sem fram höfðu
komið. Voru fyrst greidd at-
kvæði um þá tillögu kommún-
ista,. að 3 umræður yrðu hafðar
um áætlunina, en sú tillaga var
felld með tilvísan til þess, er að
framan greinir.
Síðan var gengið til atkvæða
tim tillögu borgarstjóra, sem er
í 6 liðum, og tillögur fuHtrúa
kommúnista. Var tillaga borgar
6tjóra samiþykkt, en viðauka- og
br ey t i n gar ti 1 lög um kommúnistá
vásað til borgarráðs.
atkvæði fremur en kommún-
istarnir.
Mikla athygli vakti að
Þórður Björnsson, fulltrúi
Framsóknarflokksins, brigzl-
aði forseta um, að hann
hyggðist fyigjast með, hvern
ig atkvæðaseðlum væri safn
að saman, svo að haftn og
borgarstjóri gætu vitað, hver
hefði „svikið flokkinn“.
Geir Hallgrímsson, borgar-
stjóri, kvaddi sér hljóðs að loknu
fundarhléi. Sagði hann að borg
arfulltrúar Sj álf stæðisf lokksins
hefðu komið að máli við sig og
lýst undrun sinni yfir úrslitum
fyrri atkvæðagreiðslunnar og
hefðu þeir orðið ásáttir um að
beina eftirfarandi málaleitun tiil
borgarstjómar:
„Við undirrituð, sem sátum
borgarstjórnarfund 17. maí 1962,
þegar atkvæðagreiðsla um fulil
trúa í stjórn Sogsvirkjunarinnar
fór fram og tókum öll þátt í
henni, lýsum því yfir, að við
vildum greiða lista þeim at-
kvæði, þar sem voru nöfn þeirra
Gunnars Thoroddsen, Guðmund
ar H. Guðmundssonar og Tómas
ar Jónssonar. Þar sem listi þessi
fékk aðeins 9 atkvæði, gefa úr-
slitin ekki rétta mynd af vilja
borgarstjórnar, og förum við því
fram á að atkvæðagreiðslan
verði endurtekin“.
Geir Hallgríms9on,
Auður Auðuns,
Guðm. H. Guðmundsson,
Einar Thoroddsen,
Björgvin Frederiksen,
Magnús Jóhannesson,
Úifar Þórðarson,
Gísli Halldórsson,
Kristján J. Gunnarsson,
Gróa Pétursdóttir.
Borgarstjóri kvaðst vona að
borgarfuMtrúar Skildu þá beiðni,
sem hér væri flutt og viður-
kenndu að frumskilyrði væri að
réttur vilji borgarstjórnar kæmi
fram og féllust þar af leiðandi á
endurtekningu atkvæðagreiðsl-
unnar.
Frú Auður Auðuns, forseti
borgarstjórnar, sagði að sem
fundarstjóri teldi hún að sér
bæri skylda til þess að sjá um
það, eftir því, sem í hennar
valdi stæði, að réttur vilji
kæmi fram í borgarstjórn í
hverju rnáli. Hún teldi samt eðli
‘legt að skjóta því til borgarstjórn
arinnar sjálfrar hvort atkvæða-
greiðsla skyldi endurtekin.
Guðmundur Vigfússon (K)
kvað það koma sér á óvart að
taka ætti upp nýja starfsaðferð
í borgarstjórn. Sagðist hann telja,
að ekki orkaði tvímælis að rétt
mynd af vilja borgarfuMtrúanna
ihefði komið fram í atkvæða-
greiðslunni og ekki trúa því að
einn fulltrúi hafi farið listavillt.
Sagði hann að borgarstjóri hefði
kallað meirihlutann fyrir eins
konar „rannsóknarrétt“ og ekki
skipti máli, þótt kosningin hefði
farið á annan veg en borgar-
stjóri hefði óskað.
Þórður Björnsson tók undir
— Kennedy
Framh. af bls. 1
an væri aftur á móti sú, að
önnur lönd kynnu að fara að
dæmi Frakka, og þá gæti sfeap-
azt mjög hættulegt ástand, sem
erfitt yrði að sjá fyrir endann á.
Kennedy, forseti, vék einnig
að Berlínardeilunni, og kvað
Bandarikjamenn ekki myndu
gera neitt það, sem skaðað gæti
aðstöðu annarra vestrænna rikja,
og yrðu þau látin fylgjast með
öllu sem fram færi, í viðræðum,
um lausn deilunnar.
Þá vék hann einnig að Laos
málinu, og sagði það stefnu
Bandaríkjamanna, að leita eftir
friðsamlegri lausn, sem byggð-
ist á samningum um þjóðstjórn.
Var hann þeirrar skoðunar, að
árangur myndi nást, er prins-
arnir þrír í Laos hittast, en það
kvað hann mundu 'rerða nú á
næstunni.
orð Guðmundar Vigfússonar.
Sagði hann, að tilmælin væru of
seint fram komin. Enginn meiri
hlutamaður hefði strax á eftir
lýst því yfir, að sér hefði orðið
á mistök. Hitt væri annað mál,
þó að borgarstjóri væri óánægð-
uryfir því að hafa ekki getað
„haldið saman sínu liði við þessa
atkvæðagreiðslu".
Geir Hallgrímsson, borgar-
stjóri, benti á, hve augljóst það
væri, að enginn einstakur borgar
fulltrúi meirihlutans hefði getað
fuMyrt, að um mistök hefði verið
að ræða fyrr en menn hefðu átt
þess kost að ræða saman um
málið. Enginn einn hefði getað
gert sér grein fyrir því að hon-
um hefði orðið á mistök. Of
mikið formsatriði væri því að
neita um endurtekningu atkvæða
greiðslunnar. Afstaða til þeirrar
málaleitunar hlyti að byggjast á
því, hvort menn vildu að rétt
mynd kæmi fram.
Þórður Björnsson sagði þá, að
sannleikurinn væri sá, að einn
maður hefði ekki viljað kjósa
lista Sjálfstæðisflokksins. „Borg
arstjóri veit ekki hver þessi mað
ur er,“ sagði fulltrúi Framsókn-
arflokksins, „en það er hægt að
tína atkvæðaseðla saman í réttri
röð og þannig ætlar borgarstjóri
og forseti sér að komast að því,
hver hinn seki sé “
Forseti mótmælti þá þessum
fáránlegu dylgjum Þórðar
Björnssonar.
Magnús Jóhannesson (S) benti
á, að beiðni væri komin fram
frá 2/3 hlutum borgarfulltrúa
um endurtekna atkvæðagreiðslu.
Mál þetta væri svo einfalt að
ekki ætti að þuirfa að vera um
það langar umræður. Kvaðst
hann því óska þess að forseti
legði málið undir atkvæði borg-
arstjórnar.
Geir Haligrímsson, borganstj.,
vakti athygli á því, að þessum
lið hefði verið hnikað til á dag-
skránni að ógk kommúnista, þar
sem einn fulltrúi þeirra hefði
ekki verið mættur, enda óskaði
meirihlutinn ekki annars en réttr
ar reglna væri gætt og réttur
vilji borgarstjórnar fengi að
koma fram. Það væri því mikil
óbilgirni af kommúnistum að
neita beiðni meirhlutans. Hann
kvaðst leyfa sér að vitna til Al-
freðs Gíslasonar, sem næstuir
væri á mælendaskrá, til stað-
festingar því, að hann sem ann-
ar þeirra manna, sem söfnuðu
saman atkvæðaseðlum, vissi hve
fáránleg sú fullyrðing Þórðar
Björnssonar væri að atkvæða-
eeðlar væru afhentir forseta,
þannig að hann gæti séð hvernig
menn hefðu greitt atkvæði.
Alfreð Gíslason tók næstur til
máls. Staðfesti hann með þögn-
inni ummæli börgarstjóra um
hina ómaklegu árás Þórðar
Björnssonar. Hann tók undir
skoðanir félaga sinna í Kómmún-
istaflokknuin og Framsóknar-
flokknum og sagði að um enga
íormgalla væri að ræða, en hitt
væri annað mál, þó að borgar-
stjóri og fleiri hér inni væru
óánægðir með úrslitin. ,,Hvað
sem meirihlutinn gerir, þá verð-
ur sú gerð honum ekki til sóma“,
sagði ræðumaður að lokum.
Einar Thoroddsen (S) kvaddi
sér hljóðs af tilefni ummæla
Þórðar Björnssonar, en hann er
annar þeirra, sem safna atkvæða
seðlum. Benti hann á, að seðlar
blönduðust á alla vegu í Eendi
þeirra, sem safna þeim saman
og ennþá fjarstæðara væri að
forseti gæti vitað í hvað röð
seðlarnir væru. Hann áréttaði
einnig, hve öbilgirni kommún-
ista og Framsóknarfulltrúans
íþróttir
Framh. af bls. 22.
Sveinbjörnsson, form. íþrótta-
bandalags Akraness^
Umsóknir skulu hafa borizt
fyrir 1. júní og sendast til for-
stöðumannsins, Sigurðar Helga-
sonar. Umsóknunum skal fylgja
meðmæli skólastjóra eða kenn-
ara, — w .
væri mikil, með hliðsjón af því
að meirihlutinn hefði fallizt á að
fresta þessa máli áður, vegna
óska kommúnista.
Guðmundur Vigfússon kvaddi
sér enn hljóðs, og sagði að nú
ætti sýnilega að „beita flokks-
valdi Sjálfstæðisflokksins“. Á
slíkt gæti hann ekki fallizt, því
að borgarfulltrúar ættu að hafa
fullt frelsi til þess að greiða at-
kvæði, eins og þeim bezt likaði.
Og óánægja borgarstjómarmeiri
hlutans réttlæti á engan hátt
endurkosningu, enda væri ekki
víst að kosning með „flokks-
pressu" gæfi réttari mynd af
vilja borgarfulltrúa. Hann
kvaðst áskilja Alþýðubandalag-
inu allan rétt til að kæra kosn-
inguna til æðri stjórnarvalda.
Alfreð Gíslason beindi þeirri
spurningu til forseta, hvort hann
áliti fyrri kosninguna ólögmæta.
Forseti kvaðst áður hafa lýst
því yfir, að hann mundi leggja
mál þetta undir úrskurð borg-
arstjórnar sjálfrar.
Guðmundur H. Guðmundsson
kvaðst í upphafi fundar ekki
hafa órað fyTÍr því, að á þessum
síðasta fundi borgarstjórnar yrði
beitt slikri óbilgirni sem komrn
únistar og Framsóknarmenn nú
gerðu. Hann fordæmdi þau umn
mæli Þórðar Björnssonar að
leyfa sér að halda því fram, að
forseti hagræddi atkvæðaseðl-
um til að sjá hvernig hver ein-
stakur borgarfulltrúi hafði greitt
atkvæði. Slíkar aðdróttanir
væru fyrir neðan virðingu borg
arfulltrúa. Hann kvaðst vilja
benda Alfreð Gíslasyni á, að það
væri í samræmi við lýðræðis-
reglur, að meirihlutinn réði á
hverjum tíma, en sér þætti leitt
að þurfa að segja það, að þá
staðreynd skildi þessi æskuvinur
sinn aldrei.
Að loknum þessum umræðum,
sem voru býsna harðar á köfl-
um, var greitt-utkvæði um tl-
lögu meirihlutans um’ að endur-
taka kosninguna. Tíu fulltrúar
Sjálfstæðisflokksins greiddu
henni atkvæði. Framisóknarfull-
trúinn og fuilltrúar kommúnista
voru á móti, en fulltrúi Alþýðu-
flakksinis sat hjá. Síðan var
gengið til atkvæða um stjómar
kjörið. Eins og áður getur skip
uðu lista Sjálfstæðisfllokksins:
Gunnar Thoroddsen, Guðmunid-
ur H. Guðmundsson og Tómas
Jónsson. Á lista kommúnista var
Einar Olgeirsson, en Þórður
Björnsson hafði lagt fram lista
með Bimi Guðmundssyni. Þeg-
ar atkvæðagreiðsla var að hefj
ast, ræddu fulltrúar kommúnista
og Framsóknarmanna ákiatft sam
an og tilkynntu síðan að þeir
tækju ekki þátt í atkvæðagreiðsl
unni og „legðu ekki fram lista".
Þegar þeir höfðu dregið lista
sína til ba‘ka varð listi Sjáltfstæð
isflobksins sjálflkjörinn. Fulltrú
ar kommúnista og Framsóknar-
fulltrúinn létu síðan bóka, að
þeir teldu þessa kosningu ólög-
lega.
Geir Hallgrímsson, borgar-
stjóri, kvadidi sér hljóðs og
kvaðst viilja, að gefnu tiletfni,
bera fram tillögu um það, að
rnálinu yrði sbotið til félags-
málaráðuneytisins. Tilíaga hans
var svotoljóðandi:
„Með því að ágreiningur er
um lögmæti bosningar á full-
trúum Reykj avíkurborgar í
Sogsstjórn, ályktar borgarstjóm
að æskja eftir úrskurði félags-
málaráðuneytisins um ágreining*
efnið“.
Þá gerðust þau furðulegu tíð-
indi að hvortki bommúnistar né
Framsóbnartfulltrúinn studdu
þessa tillögu. Hún hlaut 11 atbv.
Sj álf stæðismanna og Alþýðu-
flobbsmannsins. Laub þar með
þessum sögulega dagskrárlið, en
fundurinn sjálfur stóð enn, þeg
ar blaðið fór í prentun.
Líður eftir voniim
ATLI Ingvarsson, sá, sem komst
lífs af úr flugvélinni, er hrap-
aði á Korpúflsstöðum á mið-
vikudag, er enn á Landakots-
spítala. Mbl. safði samband við
einn lækna sjúkrahússins í gær-
kvöidi. Sagði hann, að líðan
piltsins væri eftir öllum von-
um.
— Þab vorar
Framh. af bls. 8
lóðunum víðs vegar um baeinn.
Þetta eru oft tré á bezta aldri,
sem geta átt einnar eða jafnvel
tveggja alda líf með höndum,
ef þeim væri þyrmt þegar'
byggja á ný hús. Sum þessara
trjáa geta orðið til augnayndis
fyrir margar kynslóðir bæjar-
búa, ef þau fá að halda lífi.
Skipuleggjurum bæjarins ber
að kynna sér hvar fallegustu
trén eru í bænum og athuga
síðan, hvort ekki megi hnika
staðsetningu bygginga þannig
til, að trén geti staðið áfram.
Ennfremur ættu þeir að skoða
vel ýmsa gamla garða og at-
huga, hvort ekki mætti halda
þeim innan um hinar nýju og
stóru byggingar, sem leysa þær
eldri af hólmi. Þá væri unnt að
fá smá gróðurvinjar inn á milli
hárra húsa án mikils kostnað-
ar. Slíkir garðar þurfa ekki að
vera stórir ,en þeir mættu vera
allvíða. Síðari tíma Reykvík-
ingar mundu kunna að meta
slíkt.
— ★ —
Fjöldi manns hefur spurt mig
að því, hvort ekki væri unrit að
hafa trjáraðir meðfram götum
bæjarins, líkt því, sem víða sést
erlendis. Áður en ég svara því,
vil ég aðeins benda á, að fyrir
um 20—25 árum töldu margir,
að ekki væri mögulegt að rækta
limgerði hér í bæ. Nú sjástvíða
limgerði gerð af ýmsum teg-
undum trjáa og runna, og notk-
un þeirra breiðist óðfluga út
að verðleikum. Sama máli gild-
ir tré meðfram götum. Hérværi
unnt að rækta nokkrar tegundir
trjáa meðfram götum og stétt-
um til mikillar staðarprýði. En
til slíks þarf langan og ná-
kvæman undirbúning eins og
alls staðar annars staðar, og
gera þarf ráð fyrir þessu um
leið og göturnar eru teiknaðar.
— ★ —
Að endingu aðeins þetta: Það
er ósk mín og von, að þeir garð-
eigendur, sem dregizt hafa aft-
ur úr með garða sína, hefjist
nú handa í vor til þess að
vinna það upp, sem niður hef-
ur fallið. Sjálfir munu þeir hafa
ánægju af því, en aðrir munu
virða vel það, sem gert verður.
Við skulum minnast þess, að
því aðeins verður borgin okkar
falleg, að við gerum öll skyldu
okkar. *
OPÍÐ í KVÖLD
Haukur Morthens ifrr^
og hljömsveit
NEO-tríóidi Wmí
Margit CalvallL__-
KLIJBBIIRINN