Morgunblaðið - 01.04.1969, Blaðsíða 19

MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 1. APRÍL 1969
19
SVEINN KRISTINSSON SKRIFAR UM:
KVIKMYNDIR
Háskólabíó
79 af Stöðinni
íslenzk kvikmynd, byggð á
sögu Indriða G. Þorsteinssonar
Höfundur kvikmyndahandrits
Guðlaugur Rósinkranz
Leikstjóri: Erik Balling
Aðstoðarleikstjóri:
Benedikt Árnason
f viðtali við Indriða G. Þor-
steinsson, sem birtist, ég held í
„Vikunni", í vetur, vék blaða-
maður eitthvað að hinum
„djörfu“ atriðum í ofannefndri
kvikmynd. Indriði sagði eitthvað
á þá leið, að það hefði ekki ver
ið tilaetlun sín, að svo mikil
áherzla væri lögð á kynlífsat-
riðin í myndinni, og mátti í það
ráða, að hann teldi þau óþarf-
lega fyrirferðarmikil.
Nú er tekið að sýna svo djarf-
ar myndir hérlendis á síðustu
árum, að kvikmyndahúsagestir
þurfa svo sem ekki að kippa
sér upp af þeim sökum, þegar
þeir skoða 79 af Stöðinni.Þetta
er þó altjent ástarsaga, sem
hyggt er á, þótt á„rauðu ljósi“
sé. Hins vegar mætti fremur um
það karpa, hvort þeir kaflar
myndarinnar, sem látnir eru ger
ast í rúminu,séu ekki þving-
aðri en efni standa til. Hvort
leikendur þyrftu ávallt að vera
svona hátíðlegir. 1 sænskum,
dönskum og frönskum myndum,
til dæmis, eru samskonar atriði
gjarnan blandin meiri léttleika og
óþvingaðri gleði.
Sjálfsagt má nú skýra þetta
að einhverju leyti með því,að
Ragnar gangi ávallt með nokk
urri samvizkukvöl til leiksins,
hálfnauðugur í aðra röndina, og
konutötrið sé haldið samskonar
kennd, með köflum — Nema ís-
lendingar láti ekki eins illa í
rúmi og ýmsar aðrar þjóðir?
„Sjötíu og níu a.f stöðinni“
er líklega alþýðlegust af þeim
þremur skáldsögum, sem Indriði
hefur sent frá sér og hefur trú-
lega náð mestum vinsældum, hef
ur til dæmis verið gefin út í
þremur útgáfum. Þetta er fyrsta
skáldsaga höfurtdarins og verð
ur auðvitað að dæmast út frá því
og það fer ekki á milli mála,
að sem byrjandaverk er hún
óvenjufast formuð og vel byggð
saga. Höfundur er að vísu mjög
undir áhrifum ónefnds manns,
erlends, en allt um það, sýnir
hann ótvíræða hæfileika, mikla
sjálfsögun og vönduð vinnu-
brögð. Þetta er að sönnu ekki
stórbrotin skáldsaga — til dæm
is væri hrein goðgá að telja
hana sambærilega við „Sölku
Völku“, sem vonlegt er. Efnis-
þráður er ekki margbrotinn, né
þjóðlífskönnun djúprist. En kost
ur er það, að höfundur hefur
frá byrjun ætlað sér af með
vídd og dýpt sinnar þjóðlífs-
myndar. Hann springur aldrei á
háum tónum, vegna þess, að hann
þekkir eigin raddhæð og veit,
hvað hann má bjóða sér.
Ég hef ekki lesið kvikmynda
handrit Guðlaugs Rósinkranz. í
kvikmyndinni koma fram nokkr
arbreytingar frá sögunni, auk
úrfellinga og samþjöppunar að
sjálfsögðu, en að hve miklu leyti
þær eru gerðar aðeigin frum-
kvæði þjóðleikhússtjóra, eða í
samráði við leikstjóra kvikmynd
arinnar, meðan hún var í deigl-
unni, er mér ekk^ kunnugt um.
En mér virðist, að þessar breyt-
ingar og tilfæringar séu fremur
til bóta en hitt, enda mun sagan
upphaflega varla hafa verið skrif
uð með það fyrir augum, að hún
yrði kvikmynduð.
Þó finnst mér lok kvikmynd-
arinnar síður en svo taka lok-
um sögunnar fram. Ferðalag
þeirra Guðmundar og Gógóar í
lokin er talsverð breyting frá
söguþræðinum — þótt ferðalag
ið sé að sönnu fyrirhugað í sög-
unni — en ég fæ ekki séð, að
sú breyting sé til bóta. — Hafi
verið ætlunin, að lok kvikmynd
arinnar yrðu með þeim hætti
ekki eins „snubbótt“ og sögu-
lokin, þá er því marki ekki nema
að litlu leyti náð. — við sjáum
hvort eð er aldrei augu þeirra
„bakvið lituð glerin“
Mér fannst fyrsti fundur
þeirra Ragnars og Gógóar —
þegar reimin bilaði — svolítið
óeðlilegur, eins og leikendur
væru að „hita sig upp“. En ann-
ars er leikur yfirleitt góður í
þessari mynd. Mest mæðir á þrem
ur leikendum, þeim Gunnari Eyj
ólfssyni, Kristbjörgu Kjeld og
Róbert Arnfinnssyni, í hlutverk
um Ragnars, Gógóar og Guð-
mundar.Ég treysti mér ekki tij
að gera upp á milli leiks þess-
ara þriggja höfuðleikenda í
myndinni, en væri ég neyddur
til úrskurðar, held ég, að ég
mundi setja nafnRóberts efst.
En þá er þess að gæta, a?
Gunnar og Kristbjörg fara með
erfiðari hlutverk, hafa oft
þrengri, en jafnframt kröfuharð
ari leikvettvang, þarsem „rúm-
ið“ er. — A þeim vettvangi fara
margir með vandasömustu æfi-
hlutverk" sín, jafnt í meðlæti sem
mótlæti.
ÓLAFUR SIGURÐSSON SKRIFAR UM
KVIKMYNDIR
TÓNABÍÓ
HELP
Ég fór á þrjú sýningu í Tóna
bíó, til að bæta úr þeirri alvarr.
legu vöntun, að hafa aldrei séð
Bítlamynd. Help er önnur mynd
Bítlanna og hefur almennt hlotið
góða dóma.
Þarna var fullt hús af börn-
um og ég get ekki hugsað mér
hærri heiður fyrir eina kvik-
mynd en þann, að geta haldið
4—5 hundruð börnum rólegum,
í einn og hálfan tíma. Það er
einmitt það, sem þarna skeður.
Ekki eru Bítlarnir miklir leik
arar, en það gerir ekkert til.
Myndin er safn af brögðum og
bröndurum, tekin af mikilli kunn
áttu og lífi. Segir hún meining-
arlausa sögu um hring, sem er
fastur á fingri Ringós. ER hann
trúaratriði hjá austrænum trú-
flokki, og mælt svo fyrir, að
hver sem hefur borið hann í
þrjá mánuði skuli drepinn, eftir
að hafa fyrst verið málaður rauð
ur. Þykir það mikill heiður.
Ringo lítur þó ekki svo á og
vill ekki láta drepa sig.
Elta austrænir bófar Ringo og
er það sérstæðasti eltingaleikur,
sem ég hef.séð. Farartækin eru
allt frá skriðdrekum í hestvagna,
vopnin eru allt frá eitri til ax-
ar.
Af og til spila Bítlarnir og
syngja, þar á meðal í senu, þar
sem sagaður er burt hluti af
gólfinu, sem er undir Ringo og
trommunum, sem hrynja síðan
niður. Tónlistin er svo góð, að
maður undrast. Það er að vísu
flestum ljóst hversu góðir tónlist
armenn Bítlarnir eru, en þegar
við bætist það myndræna líf og
spenna, sem mynd þessi býður
upp á, verða áhrifin miklu meiri.
En það mikilvægasta við þessa
mynd er það, að hún er lifandi
skemmtun. Ég tel líklegt, að
Tónabíó gæti endursýnt bæði A
Hard Day’s Night og Help, við
góða aðsókn. Vissulega myndi ég
vilja sjá þá fyrrnefndu og helzt
sjá hina aftur. Þangað til verð
ég að fylgjast vel með, hvað
sýnt er á þrjú-sýningum, til að
vita hvort Hard Day‘s Night
kemur ekki líka.
ós
Gaman er að sjá Haraldi
Björnssyni bregða þarna fyrir í
litlu, en mjög vel leiknu hlut-
verki. Það er ánægjulegt, að þessi
nýlega látni snilldarleikari- og
leiklistarfrömurður skuli koma
fram í fyrstu „alíslenzku" kvik
myndinni.
„79 af Stöðinni" er minnisstæð
kvikmynd, þótt ekki sé hún,
byggð á jafnstórbrotnu skáld-
verki og kvikmyndin „Salka
Valka“. Hún sýnir að íslenzkir
leikarar og leikhúsmenn eru vel
færir að takast á við þann
vanda, sem svo kröfuhörð list-
grein sem kvikmyndalist leggur
þeim á herðar. — Af saman-
burði við Sölkumyndina sýnir
hún okkur glöggt þann regin-
mun, sem er á því að hafa ís-
lenzká leikendur í öllum helztu
hlutverkum kvikmyndar, byggðri
á íslenzku skáldverki, eða láta
erlenda leikendur nær eingöngu
ganga þar um garða.Sá munur
vegur jafnvel þyngra en - það
djúp, sem er staðfest á milli
byrjendaverks efnilegs rithöf-
undar og mikilfenglegs lista-
verks fullmótaðs höfundar. —
Sem betur fer, hefur nú Edda-
film í undirbúningi ný, áhuga-
verð verkefni á sviði íslenzkrar
kvikmyndagerðar.
„79 af Stöðinni" er kvikmynd
sem allir íslendingar, er tæki-
færi hafa til, ættu að sjá.
S.K.
Verzlunor- og
skriístofufólk
Verzlunamannafélag Reykjavíkur heldur félagsfund í kvöld
þriðiudaginn 1. apríl kl. 20,30 í Tjamarbæ.
Fundarefni:
AÐGERÐIR i KJARAMÁLUM.
Hafnarbúðir
Höfum opið sem hér segir:
Skírdag frá kl. 9 til 8 um kvöldið.
Föstudaginn langa kl. 9 til 8 um kvöldið.
Laugardaginn frá kl. 6 — 11.30 um kvöldið.
Páskadag frá kl. 9 — 8 um kvöldið.
Annan í páskum frá kl. 9 — 8 um kvöldið.
Framreiddur verður sérstakur hátíðamatur.
Tökum alls konar konar veiztumat.
Pantanir í síma 14182.
Hafnarbúðir
ÚTBOЗÚTBOÐ
Tilboð óskast í að steypa upp fyrri hluta verzlunarhúss við Álf-
heima 74 Reykjavík.
Útboðsgögn verða afhent á teiknistofu Braga Þorsteinssonar og
Eyvindar Valdimarssonar, Suðurlandsbraut 2, gegn 8.000.— kr. skila
tryggingu.
Til fermingargjafa
PHILIPS liárþurrkur
og hárliðunartæki. —
Einnig hjálmþurrkur á
standi.*
Mikið úrval af gjafavör
um frá Philips, bæði
fyrir pilta og stúlkur.
Verð frá kr. 1.492.—
8 gerðir rafmagnsrak-
véla og rafhlöðurak-
véla.
Verð frá kr. 1.174.—
Fyrir
fermingarbarnið
nðeins þnð bezta
PHILIPS
tryggir það
heimilistæki sf.
Hafnarstræti 3 — Sími 20455.
15 gerðir af stereo- og mono-
plötuspilurum.
Verð frá kr. 2.350.—
20 gerðir ferðaútvarps-
tækja og 10—20 gerðir
útvarpstækja fyrir
straum.
Verð frá kr. 2.190.—