Morgunblaðið - 01.05.1969, Blaðsíða 13

MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 1. MAÍ 196'9
13
Magnús L. Sveinsson.
igóma, en kj arabætur í formi
vísitölu?
— í þessuim umræSum, sem
síðan hafa farið fram, hefiusr ver-
i« rætt urn lífeyrissjóð fyrir
lau'nþega inn-am verkalýðshreyf-
ingaTÍnnar. Enda þó-tt verziliuoar-
íólk hafi nú þegar lífeyrissjóð,
þá teljuim við að uim sé að ræða
Iiagsmunamáll fyrir verkalýðs-
Jrreyfimguna í heild og verzlun-
arfólk myndi sízt standa í vegi
fyrir því að önmur félög femgju
sam,n in-ga uim lífeyrissjóði.
Það hefur einmig 'komið fram
hjá okkuT að við væruim til um-
ræðu uim vísitölulaust tímatoil,
enda næðist sa,mlkomuilaig um
kjara'bætur, sem við myndum
meta til jafns við það, sem vísi-
talan myndi tryggja á því tíma-
bili.
— verði aflétt
ÞAÐ VERÐA varla mar.gir laun
þegar í hátíðaskapi í dag, 1. maí,
á degi verkalýðsins vegna yfir-
standandi vinnudeilu sem hófst
með verkföllum til að knýja
fram hin skýlausa rétt launþega
til víisitölubóta á laim.
Þessi vinnudeila virðist ætla
að harðna, þar sem verkföllum
er svarað í sömu mynt og æ
fleiri stéttárfélög munu bætast
í 'hóp hinna stríðandi.
Eftir harðan vetur í atvinnu-
málum, þegar stór hluti laun-
þega gekk atvinnulaus þiggjandi
atvinnuleyiiisbætur, þegar þezt
lét, var farið að vora í þessum
efnum og atvinnuleysi í rénun.
í dag er það því krafa vor að
þessu böli verði aflétt, því fleiri
eru erfiðleikarnir.
í trausti þess að sá tími sé
skammt undan býð ég öllum
HVER er krafa okkar í dag?
Full vísitala á allt kaup!
Lífeyrissjóð fyrir alla laun-
þega!
Þetta er krafa okkar til að
geta lifiað mannsæmandi lífi.
í ýetur hefur vofia atvinnuleys
is legið yfir atvinnulífi ofekar.
Atvinnuleysi er böl, sem við
— Milkið hefiur varið rætt um
erfiðleilka atvinniuvegamna og að
þeir þyldu því ekki að taka á
sig kauphiækkainir. Hvað vilitu
segja um það?
— Ekki vil ég draga úr því að ;
aitvinnuivegirnir hafi ábt í eriið-
leikum að undamföirniu, sem staf-
ar aðalega af miinnfkandi þjóðar-
telkjum. Launiþegar hafa eklki
látið sitt eftir ligigja að tafka á
sig 'hiiu-ta af þeim áföllium, sem
þjóðairbúið hefiua- orðið fyrir síð-
astliðim tvö ár. Stórfelldar geng-
isfellinigar hafa verið fram-
ikvæmriar vegma atvinnuveg-
anna. Kaupmáttur launafol'ks
Ihefiur mininikað mjö,g mikið, sem
stafar bæði af auikimni dýrtíð
og minnikaindi vinnu, svo að ekki
sé minnzt á atvinnuleysið, sem
er þó hið alvarlegasta fyrir þjóð-
ina í heild. Þagar tekið er tillit
trl þessa og þegair litið er á kaiup-
taxta stéttarfélaiganna, sem
flrveða á um 9 tiil 13 þúsuirtd kr.
mánaðarlauin í mörgium tilfell-
iirm, þá tel ég að e'k'ki sé urant að
segja með sainngirni, að farið aé
fram á óhóflegcur kröfiur, enda
þótt samningarnir firá 18. marz
í fyrra hefðu giit áfram.
— ViRiu segja eiftthvað að lok-
um?
— Höfuðviðfangsefnið í dag er
að ráða bót á atvimnuleysinu,
sem nú er, því að atvinnuleysi
er mesti voði hvers þjóðfélags.
Enda þótit sú samningaigerð, sém
nú 'hefur staðið á þriðja mánuð,
hafi ekki borið meiri áranigur,
en raun ber vitni, vona ég að
allir ieggist á eitt uim að leysa
deiluna að loknum þessum há-
tíðisdegi verkalýðsin.s og yrði
það verðuig hátíðagjöf launþeg-
uim og allri þjóð-inni.
launþegum þessa lands gleðilega
hátíð.
Sverrir Garðarsson.
verðum að vinna á. Ef það er
ekki gert strax, er voðinn vís.
Nú fer sumar í hönd og mörg
vinnuþurfandi hönd kemur á
vinnumarkaðinn úr skólum borg
arinnar. Við verðum að úitvega
skólafólkinu atvinnu. í dag er á
hý ítrekuð krafa okkar um upp-
Runólfur Pétursson.
í DAG, 1. maí, á hátíðis- og bar-
áttudegi verkalýðsins, ber ís-
lenzk alþýða gæfu til að standa
einhuga saman um baráttumál
sín.
Hún mótmælir harðlega þeirri
eirthliða ákvörðun vinnuveit-
enda um að greiða ekki, sam-
kvæmt iaminingum, vísitölubæt-
ur á laun frá 1. marz og hundsa
þannig al'lar viðui'kenndar venj-
ur um að síðustu samningar
gildi þar til nýir taki við. Þetta
fordæmi sem vinnuveitendur
skapa gæti komið þeim í koll
síðar.
Undanfarna tvo vetur hefur
mesti ógnvaldur alþýðunnar, at-
vinnuleysið hrjáð verkalýð þessa
iandis og hefur mörgu verið þar
um kennt, en isitt sýnist hverj-
um. En hverju sem u.m er að
kenna þá hlýtur það að vera höf
uðkrafa ’ verkalýðshreyfingarinn-
ar að bætt verði úr því böli með
öllum tiltækum ráðum.
Byggingariðnaðurinn hefur orð
ið einna verzt úti og er útlit fyr-
ir að þar eigi ástandið eftir að
stórversna. Ein af aðalástæðum
fyrir því hve byggingariðnað-
urin.n stendur höllum fæti í dag
er hversu hrapalega til hefur tek
izt með ráðstöfun þess fjár sem
ríkisvaldið hefur lagt til í þágu
byggingariðnaðarins, nægir þar
að nefna framkvaémdir Fram-
kværddanefndar byggingaráætl-
unar í Breiðholti. í þær hefiur
bróðurparturinn af þessu fé far-
ið.
Ævintýramennska þessarar
nefndar hefur verið slík að áætl
anir hennar gerðu ráð fyrir að út
rýma svo að segja heilum stétt-
um í byggingariðnaðinum og sæt
ir furðu að ekki skyldi vera grip
ið í taumána til að stemma stigu
við þessari óheiliaþróun, sem
ekki er til annars en skapa a*.-
vinnuleysi í hinum ýirnsu stétt-
um.
Hver væri
launþega
BAÁTTAN um kaup og kjör,
öðru nafni stéttabaráittan er
löngu viðurkennd sem sjálfsögð
og eðlileg í öllum lýðfrjálsum
löndum. Það má því teljast eðli-
legt hér hjá okkur, þó nokkurs
tímabundins óróa gæti á vinnu-
markaðinum. Ekki sízt þegar evo
háttar sem nú, að allþungar efna
hagssveiflur hafa áfct sér stað á
síðustu tveimur árum, sveifkir
sem eru þeisa valdandi að minna
byggingu íslenzks iðnaðar. Þessi
krafa okkar varðar atvinnuör-
yggi og efnahagslegt sjálfstæði
þjóðarinnar. í dag fögnum við
því hvað íslenzkri verkalýðs-
hrayfingu hefur auðnazt að
standa isaman í þeirri hörðu bar-
áttu, sem nú hefur staðið yfir
og von mín er sú, að svo verði
áfram um ókomin ár.
Reykvísk alþýða!
Fylkjum liði í dag um kröfu
okkar um fulla vísitölu á allt
kaup og lífeyrissjóð fyrir alla
launþega.
Kristján E. Haraldsson.
Þáð er dýrt fyrir ekki stærri
þjóð en við erum að kasta mörg
hundruð milljónum til þess
að læra, hvernig ekki á að
byggja íbúðartoúsnæði, því að
þesiar íbúðir standa langt að
baki þeim íbúðum sem á mark-
aðnum eru, hvað vöndun og gæði
inertir.
Það hlýtur því að vera krafa
okkar sem í byggingariðnaðin-
um erum að þarna verði sporn-
að við fæti og gerðar á stór-
vægilegar breytingar og það hið
bráðasta, ekki aðeins vegna þess
atvinnuástands sem nú ríkir 'held
ur einnig til að stöðva þann land
flótta sem dunið hefur yfir þjóð
ina nú að undanförnu.
Að lokum óska ég verkalýðs-
hreyfingunni allra heilla á þéss-
um hártíðisdegi, og vonast til, að
húrt standi einhuga saman um
öll hagsmunamál tsín á ókomnum
árum.
hlutur
■ ■ ■ ■ ■
er til skiptanna en áður var.
Þegar svo er komið, togar hver í
sinn skanka, stundum að virðist
af takmarkaðri forsjá og fyrir-
hyggju. Enda er það ekki óþekkt
fyrirbæri, sem jaðrar oft við
venju, að skella skuldinni allri á
viðkomandi ríkisstjórn, sem og
aðra opinbera aðila. Víst getur
þessum mönnum verið mislagðar
hendur, sem öðTum mainnabörn-
um. En eru þeir menn raunveru-
Jóhann Sigurðsson.
lega til, sem álirta að stjórnvöld
landsins geri sér leik að því að
skapa erfiðleika og viðhalda
þeim. Þeim mönnum væri vissu
lega hoilt að ígrunda sitt sálar-*
tetur ögn betur.
Það 'hefir verið margjátað af
öl'lum aðilum, að þjóðfélagið hef
ir á liðnum árum, orðið fyrir ó-
venj ulegum efnahagserfiðleik-
um. Það er einnig viðurkennt að
orsökin sé aflabrestur, markaðs-
og verðlagstregða á útflutnings-
afurðum okkar. Það er því út í
hött að kenna stjórnarstefnunni
um hvernig þessi mál standa í
dag. Það mætti frekar spyrja.
Hver væri hlutur launþegans í
dag ef annarri stjórnaretefnu
hefði ver.ið fylgt? Um það hefur
hingað til lítið heyrzt. Það er
hér sem endranær. Það þarf ekki
stórmennin til að úthrópa það
sem er án þess að benda _á eitt-
hveð jákvætt í slaðinn. Ádeilur
og h'ávaðasöm brigzlyrði hafa
a'irei leyst neinn vanda. Is-
ienzika þjóðin verður að horfast
í augu við þá staðreynd að at-
vinnuvegir okkar eru alltof ein-
hæfir og of háðir duttlungum höf^
uðskeprt.anna. Það er því brýn-
asta verkefnið í nritu framtíð
að renna fleiri og styrkari stoð-
um undir atvinnulífið og tryggja
með því að efnahagslægðir geti
síður myndazt. Þes:a nauðsyn sjá
og viðurkenna ailir framsýnir
meran þjóðarinnar í dag. Mesti
bölvaldur sem eina þjóð getur
hifct, er verkefnaskortur og at-
vinnuleysi. Á síðasta vetri só'ti
atvinnuleysið okkur heim, í rík
ara mæli en áður um margra ára
skeið. Það er ekki umdeilt, að
slíkt ástand leiðir af eér marg-
þættan vanda, sem ekki sízt kem
ur hart niður á einstaklingnum.
Þó þjóðfélagið sé nú betur und-
ir það búið en áður var, að mæta
slíkum vanda, breytir það ekki
því að öll ábyrg öfl verða a'*
beita öllum tiitækum ráðum svo
atvinnuleysisvofunni verði end-
anlega bægt frá dyrum þjóðar-
innar. Hér ber launþegasamtök
unum að leggja sitt lóð á vogar-
.káiina og beita sér fyrir raun-
hæfum og jákvæðum tillögum til
úrbóta.
Þó verkalýðshreyfingin hafi
vissulega mörgu þörfu til leiðar
komið þá er ekki þar með sagt,
að þar hatfi eikki mistök átt sér
stað, enda sfcuinduim uim of haldið
í gamlar venj'ur og úrelit vinnu-
brögð. Það mun vera svo til ó-
þekkt fyrirbæri í nágran'nalönd
um okkar, sá háttur mála, að
laiurtþegrnn þurfi að roeira eða
minna leyti að byggja afkomiu
sína á fyrirbæri sem við köll-
um eftir-, nætur- og helgidaga-
vinnu. H m vegar er það siður en
svo óvenjulegt fyrit-bæri hér, að
afkoma alltof maigra byggist á
þessum möguleika, að einum
þriðja eða meir hvað tekjuöflun
snertir. Þessi venja hefir sbapast
að nokkru af illri nauðsyn, sem
sé vinnuafl' skorti. Þar sem tveim
höndum hefir verið ætlað að af-
kasta því sem eðlilegt má teljast
Framhald 1 bls. 30
Sverrir Garðarssoii:
Böli verkfullu
og verkbannu
Runólfur Pétursson iðnverkamaður:
Efling iðnaðarins
og atvinnuöryggi
Kristján E. Haraldsson, múrari:
Byggingariðnaðurinn
hefur orðið illa úti
Jóhann Sigurðsson, verkamaður.
J