Morgunblaðið - 18.03.1973, Blaðsíða 12

12
MQRGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 18. MARZ 1973
Jotseph Kenniedy:
Stórhættulegur
sendiherra lands
síns í London
fyrstu stríðsárin
Spáði í sífellu ósigri Rreta
og bakaði sér geysilegar óvinsældir
Joseph og John F. Kennedy við sendiráð Bandarikjanna i Lond-
on. Myndin var teldn í marz 1939 og: voru þeir þá á leið til
Rómaborgar að vera við krýningu páfans.
Árið 1939 var Joseph Kennedy sendi*
herra Bandaríkjanna í Bretlandi. Opinská
svartsýni hans, varðandi möguleika Breta í
heimsstyrjöldinni og ákefð hans í því, að
Bandaríkjamenn kæmu hvergi nærri stríðs-
rekstrinum, gerði hann að hættulegu afli í
Bretlandi. Nýlega hafa sagnfræðingar feng-
ið aðgang að ýmsum skjölum frá þessum
tíma og hefur Nicholas Bell grúskað í þeim
og dregur hér upp ýmsar myndir af óvar-
færni Kennedys og þeim afleiðingum, sem
hún hafði fyrir hann í starfinu.
Fáemum dögium eítir að
heóímistsltryirjlöWiíri síAairi txnaMzt úit
viar Joseplh Kemmediy, semdnlhenra
í Lankloliu Oanrn iuéHtt þá Scveðjtu"
samsæti fynir -böm sto, sem
viar(u aið 3le(gjgja atf sltalð hejmílieri!ð
ás. Viijku sriðair kommst stamfistmaö-
'Uir í brezíkiai lultiairaríknlHnáðuinieyt-
áiniu á smioiðiir uim ýimdisltegrti, seiii
Josepdi Kemraedy hiatfðii salgit.
Vöíflflu orð hatnis igeysiQleiga Æurðu,
því a/ð ,Jíenlrtedy haifiði) — eftflir
aið íhalfia’ dinuiklknlð tsjktáfli raoMkínuim
siltoMnii, íláitlilð 4 Qtjóisi jþá slkloðluin
sSraai, ia)ð íBinelflair yirlðu Ihoalt iierilktn-
iir i stirfiiðiirau. . . Hamm ihatfðri euuig-
'fl^óisOtogia. verliið S sóöuirada hfimnmi yf
dtr þVÍ, aið því er sömiu Ihieiilmiiilidiir
setgáia alð miú ytr'ðöi sraúálð luipp á
bailia 'bneztoa Jijönslilns, svo aið um
muiraaiðil og mytndlu imiaingiir Bairada
rfflkjeimieran, vehða' trifli iaið fialgpa
iþvri.“
Þeflta- ag miainglt fifiefima seigár í
skjjöllluim, sem amarlkit enu ,J<entn-
edyaim!i!r“ og sýmir þar, svo að
dkkii veröur lum rvillzt; að Kenm-
edy var IbeiWUmiiis' sflórlhiaatiflullleig-
mr Bmetiuinn 4 styrjaílidairreksttiri
þeimna og þefltai vamð elð sóéDlf-
sögöu vBitin á myliu nasista í
Þýzkaflamidi.
Joseiplh Keminedy er œtiflfiaiðir
Keranedyamma, svo sam afflkJumtna
er og sá, sem skóp goð-
sögmrimia iuim þessa ifijöllsky>klu.
Hamln viar somtur kmámeálganlda I
Bostom, en sá hatfði fariö frá ír-
iamidú. í hajNlBemiirtu mtflkfliaj luim
mlðóa sáiðusflu öBd. Áður hafðri
hairara meytntt hsetflni' siiraa seon
sltjömtrraáfiaimaðiur, með sámaflHttá-
lutm ámamgjhi!. Goltt hjónaíhamld og
Hainvaindmenirirtniin bætitiu miolkkuð
úr slkálk og varð Joseph tál
'finamdináitlflar á ymlgmii ámum.
Gmuinldvöfflilnm alð 'Vefllgemgmi
siintni Oig ajulðsiöfrauin 'laigiðii hamn
með verðbréfiaivriiðislkijpifluim og
safinaðfist fljótlega gftfiurlegur auð
ur á hams hemdur. Árið 1937 var
harnin últmiefindiuæ stemidiihenna í
Laradan, en ,það er eilnts koniar
hefð, að iþað srtiarf er fiaMð í
heraður 'þelilm mainlniii, Seim' fletgigtur
'hivað irífiieigaisltatra Skertf 4 'kmra-
flnigaisjðð Bandanlílkjatfiorsetái.
Eim ástæðam ífiymir þv4, að
homiuim viar og rnijög mfiikiillvæigrt:
að tfá þessa Stöðu, var sú, alð
þrártt fyrir verigenginii hams og
irakildæarri var hamjn elkki ifiuífllkom
tefga „váðumkenmfluæ atf ®inu Bostt
'om fijöfllslkyflidunium,“. IÞær igmumi
uðu onargam hverjar ftnslka fiiran-
ffllytjenldur lum igræsíku og íyinilr-
llii/tu mýmílkMiulbbalhártlt þeflmnai. 1
LaradOar fiór veigiur hiamisi hfilras veg
aæ sfcjöbt vaixaooidil. Homutm var
tekið opmium örmnuim. Brezfldr
loaupsýslltuimeran dáðu (fjáir|máfllaj
vd/t hams, brezikar hiústfneyjUr
hirfitfiujsit alf flledififlnamidi (gtnedmld hamlsi
og ifijöMcylida' Ihatnls öílfli, (gftelsiiilieig
eiginikoma og mamnværaLeg og
möng böm, vökflu miikfla og já-
kvæða atihygJii. Hamm hélt ibunðar
miikill lcvöldverðarboð í búsrtað sin
um við 'Primces Gatie 14 í Kensing
flom. Tvedir eilldni symár ihaintsi Jos
eph og Johra, voru Jcammiir um tví
tidgt o|g dteetiunnair Kaitihffleen o|g
Eumice að verða gjatfivaxtia og öJJI
Æjögwr vonu þlaiu hfim Ænaffnlbæmi-
legusflu ft samikvsamiilslllMi heilidlna
'fðllksilnlsi. Kaltlhilieem tirúllloifiaðiilsit
Symii Ihentioigainis atf Davomishfilne.
Edward og Robent voru fláitmir
gamlga 4 Gibhsskóflairan. Ediward
segftr: ,,Ég var sex ánai, þegar fjöl
skylda mto íluititriist itriOJ ILomidOm.
Ég iraam hVað éig viarð heáflfflalðlur
atf iþestsiuin mýja hehnlk ag efltiki
Wvað Sizlt 'Vatrð ég a|g|rtdto(fiai atf
uafldnun, þeigiar éig heyrðli fiöður
miinn ávainpaðaini „Yaur ExcéflJi-
en«e“ ag oraér varð tiðhugsað um
þeflfla miýja mafira 'hiairas."
•Keraraeidy var eklki aitivtanu
diiipfliómait ag hamm kaiuis beto siam
s|ki|pitii vrið tarezka sttjónnaniáfia
memmi firamiuæ em sflonitflfiiinntelku'-
bðkn dLplðmatiíuranar og utam-
hilkisiláðluneyltiairaraa Hamm vanð
miátani vfilntur bnezika ffiomsBErtásmáð
hennatnts og sa(gðli eilflt sitani flmerim
skriitaiSIIegai: j£g er afllveg filntra á
gaffli hjá Qharrabeníato. Ég sflril
eflrid, hlveins veigiraa/ Fnatrffclni er
eflrioi jatfra opitaslkár. ivfið mii|g,.“
Hainoflld Gaicoúa, setm var sJtamfis-
oraaiður í etakatelknilflsítaflu Hafllitfax
fflávarðam, utiamrfflkisnáðlhenna
salgðri’: ,jÞó að Joseph Kemiraeldjy
'sé mýgriæðtagur 4 urtamjrtíkiiislþjtób
iusfiumff4 hefur flianta sýntt 'það á
þeilm söOatmnraa tfilmia; sieffn fliatnm
flieíasr igéjgmit emlbætitfimu, að fliatnm
Ibýr yfir öQfllum þeilm ihæifiillleilkum
seim Igemai 'hatnin eriinfloam vefll ifiiil
þess faJfltan."
'En jalflntsjkjðtit ag sltyrjiödiditii
'braiuzit út, fðr að floodnia airaraað
hfltjóð 4 stfinakfltílran' flxjá luihammíflrils-
máiðumieyitiimu. „Þalð gairfgiai eimr
kenmilegar sögur um ihainm og ým
iis afskiprtá; hams . .. vemðbréfiatvið-
sfcilptiii KeminiedyH, flrvem sem þaiu
eru, má tiúllka sem háfisfigifldtogs
'amidbnezikar aðigerðlilr. . . malutnr
vemulieigai sfietfnflr Kemmiedy að-
eltas á eiltit, Hvffltia húLsiiið. Hamm
er eflOki attivimmiudfilpflómait Hamm
váffi (k'omaistt á sálraaæ heálmiatelllóðilr
atftiur. Qg hammi fliefiur miððgað
Æl'estia stiarfsmeraratoa 4 sendlimáðdi
stolu með sémstæðni fnattnfloomu
©iininii.“
Það sem átt vair araeðaíl ainm-
ams vrið, var að J.OSeph Kemmeidy
hatflði faflii/ð somiuffn Himium isttiörif 4
semdiráðSmu. Edward Keranedy
sejgim: „Ég geriii máð tfiyrffln, áð í
ýmisuim tiifflviikum tiialfli liiatran' itmú-
að þefittra Æynilr váðlkvæiinluffni eða
vanidkneðförmiutm aniáffluöra, slem
hamin viiflldi éfltiki 'tmeystia (þeábn
sfiairiflsimlaninium ifiyniir, aem hatran
iþékkti elkfcr étas vel!i.“
Uifiammílkiisnáðuiraeyitáð sá etaná|g
ástæðu itáfli að „hjairtrraa lað sea"dá-
htomnamira fileigigur vtið eymumi ag efli
ur iþýðtagainrraiikiar isifcoðamnr ammi
ams eflidmii soraa slitnmB), sem ikom
rtýJöga frá Þýzkaiáindiij oigr 3^' i
flljós imáíklla ihmilfinliln|gu á því, öemn,
Æyrim auguin Taar þar“.
Þá vam semidáfliemrainmi eflflká súð-
ur tíaiuflum í ibna|g|ði‘ oig svamt-
sýran 4 isfloýrsíHutni isfflnluttn Itáfil Wals-
htagrtoni. Þainmi 30, seprtemlber
Hkrátfar tiamm, að amtírúmsfloftið í
Laradan eWkeraniilsít alf ömiurjlieiiíka
og uppgj'atfantrii'ftanimgu. Hanm
'hatfiði þá lbeins|ýnáfl)e|gB vemflð é itiaflá,
sknmimu éður váð Johmi Sáhnom ,
sem var þekffctur , ,frfijðarkaupmað
ur“, ag 'þávenamdi fjánraáflamáð-
henna. „Hvens veigma að jhiaálda
átfraora?“ sipurði1 hatnmi Sittnom.
'Eradumnerilstn PðUamfls var srýnri-
Jiega ógeirileg, avo að fiyrfflr
hverjiui vomu flBmertar Hvo serra að
benjaisit? Svaæ SSmoirts vam, að
eif iflilamm og sltainfisjbnæðtur Ihatrts
imyiradu' vena .graáfiisvamar ei(n-
hvems konar tfriðamstietfn|u(, þá
oraymdu þerir vemða hröpaðör máö-
ur atf þtefflnrai eálgita' þjtóð, 'sem væmi
staðráðám í að liafltía áfnam“.
Að þtoteEftiirra sattntnæðum llloikraum
floamtslt iKeraraedy að þetsisami tíaip-
urilegu' mtíðumsltöðu : „Ég á emm,
etftiflr að tafla vrið ýrrasa hermaðam
séirtfnæðfflnigia' atf öðlnuim þjtóðenn-
um. Ég þýkilst vflfiav að þefflr tieffljii
að erins og úrtriáitið er oiú með Eng-
liarad ag FraJdriaratí öðrum megin
Og Þýzttoaflamtí, Riústeflamid o|g aðtna
haintíaffraemmi þeálrma Ihitas vejgiam,
þá flialfii Em(gfllein|dfim(gam ejkkái hitaa
mimmtstu' mögtuflieálkai., . . En(gillaln|d
og Enalkkllamid getia dkkáJ látáð
gtialðar rauffniið, flivomt siem þau
vlifljja eður eál, og ðg er samtntfiætrð-
ur ftffm það, eriiramriltt vegtraa þess
að ég Ibý hér og fylgisit með
frarnvintíu máfla, að Emgflamid
mun Wða ósáigur."
IÞað sttoafll tiettoið Ælnaim, að vtoa'-
íiriirtgur KerWedys var, imóög
þnöngur. Ghurchiilll hefði til
dæonálg Blaglt horaum gertófflka fliááð.
Aflstiaða semidálhémnairas vamð
hnártit heymuim ikuffta 1 Lomflom,.
Hainollid 'NricihoOisioin, slknilfiaðá. S The
Speotialtibr. „Ef ég váitóaðái oílt
IþeimnBi flilópa, 'þar sem Kemmetíy
siælkiíst efitátr að flOooraa og er
svrana velkomtan, myindi ég iðu-
flega fá þuragttyndásíköst.“ En áð-
ur en JBmigar atiuradár flfiðlu itiðfcu
medtna «ie(gja tfrilðatrrikaiuipmtofftaiinn-
ir að meymai að áloisma viið þentnam
mlállglláða istemid'ilhenna. Bainldelrisfc-
ur fofllaÖBlrraaður skrlitfaðii: „Jóe
var þmumiu flioteftitan, vegtnia amd-
nútrasflOÆtisitasi, sem afflkjomfli var.
Hatran vamði meiri tfflma með
semtíilriáðSfólllki ag (bairfdaiifflsikiulm
vimiuffm, þar 'seffra hammi var eflrití
leragum elftiinsóittur gesrtur á möng-
um Ibmezttfluttn herilrraifllum. Qg boð-
'UmUm. tfæikkaðái stöðu'grt."
iM'Jkfliar valnigaiveflltiur uipphólf-
'usit ámmami HttjiónraairsitiotfnBtraa I
WhitehaJl, hvennálg slkyldi
Igmilpáö á þelsteiu anáflá) og ihlvoint
æititii að Ibema finaffn opWbenar
'kvairttiamár. Þamox 3. oiktiðber var
'sanrtið brélf trifl) 'Lorthitamts flávamðar
setradriiheinna Bmeta ft WaislhilrxgrtOin):
„Okkur hatfa borizt fnegnir firá
ýmsftiim ðapWberUm íieáttrtiáldiuim,
um að hr. Joseþh Keranedy sé 6-
spam á að Jlátia arö fiaflflla, sem ekJd
enu Ibeimíllilraits rtátt' að sitia(ppa sitiál-
imu & bnezfloara 'baináttituaindia. HeÆ-
ur þeititai ikioimiið tfnattn imaar á esaim
ræðum flnatras við ýmsa' eimlkaiað-
áflla. IVJð hötfuttn, tafláð méttt að þér
vissuð um iþetita, ef vena ikyrani,
að sáðar meymtíilstt mBiuðsymfllelgrt;
fyrir yður að gefa bemditagu
þessu fllú/tiamtíi' á métibum sttiöð-
uttra.“
Samrtkvæmit máðB(egigffln|guim
Nontih W'hiitieiheatís, pnðfiesisioins,
Sjeori' var að 'lálkiitntíum eálnmia bezt
að siér uora battffldiaiifflslk máfllelfiná,
rimtniain bmezfloa uitiamirftkjitsffiáðumieyt
is'mis, var tkonraið 4 ve(g Iflyriln, að
þessu bnétfi yrði fyJigt efitrir. „Ég