Morgunblaðið - 16.08.1979, Blaðsíða 20

20
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 16. ÁGÚST 1979
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 16. ÁGÚST 1979
21
Útgefandi hf. Árvakur, Reykjavík.
Framkvæmdastjóri Haraldur Sveinsaon.
Ritstjórar Matthías Johannessen,
Styrmir Gunnarsson.
Ritstjórnarfulltrúi Þorbjörn Guömundsson.
Fróttastjóri Björn Jóhannsson.
Auglýsingastjóri Baldvín Jónsson
Ritstjórn og skrifstofur Aöalstræti 6, sími 10100.
Auglýsingar Aöalstræti 6, sími 22480.
Afgreiösla Sími 83033
Áakriftargjald 3500.00 kr. ó mónuöi innanlands.
í lausasölu 180 kr. eintakiö.
Samstaða um
Jan Mayen
Jan Mayen-málið er nú komið í réttan farveg.
Stjórnarflokkarnir hafa komið sér saman um
umræðugrundvöll við Norðmenn. Sá umræðugrundvöllur
er í fullu samræmi við tillögur Matthíasar Bjarnasonar,
fulltrúa Sjálfstæðisflokksins í landhelgisnefndinni,
þannig að sjónarmið Sjálfstæðisflokksins hafa orðið að
stefnu ríkisstjórnarinnar í málinu. Þar með er full
samstaða komin á milli allra stjórnmálaflokka, sem allir
munu eiga fulltrúa í viðræðunefndinni sem væntanlega
fer til viðræðna við Norðmenn. Þessi samstaða mun
styrkja mjög stöðu okkar í þessum viðræðum.
Norðmenn hafa af sinni hálfu brugðizt vel við.
Frydenlund, utanríkisráðherra, hefur tilkynnt, að Norð-
menn muni hætta veiðum við Jan Mayen n.k. laugardag
og að Norðmenn séu tilbúnir til viðræðna við íslendinga á
grundvelli tillagna íslenzku ríkisstjórnarinnar. Þetta eru
jákvæð viðbrögð af hálfu Norðmanna og gefa vonir um, að
viðræður þjóðanna tveggja veröi árangursríkar.
Eftir samþykkt ríkisstjórnarinnar í fyrradag og
samráð ríkisstjórnar og stjórnarandstöðu er afstaða
okkar skýr. Við erum tilbúnir til að viðurkenna útfærslu
Norðmanna við Jan Mayen gegn því að þeir viðurkenni og
semji um rétt okkar til nýtingar auðlinda hafs og
hafsbotns. Á þessi sjónarmið eiga Norðmenn að geta
fallizt og þess vegna ekki ástæða til annars en bjartsýni
um niðurstöðu viðræðna.
Athyglisvert er að á sama tíma og íslenzku stjórnmála-
flokkarnir ná samstöðu um umræðugrundvöll við Norð-
menn og jákvæð viðbrögð berast frá Norðmönnum,
blanda Sovétríkin sér í þetta mál og hafa uppi hótanir um
að til aukinnar spennu muni koma á þessu hafsvæði verði
lögsaga sett á við Jan Mayen. Þessi yfirlýsing Sovét-
manna er hótun bæði við Norðmenn og íslendinga og
óþolandi afskiptasemi Sovétmanna af málefnum, sem
öðrum kemur ekki við en þessum tveimur þjóðum. Á
hvaða forsendum blanda Sovétmenn sér í þetta mál? Ekki
eiga þeir tilkall til Jan Mayen. Jan Mayen er ekki á
sovézku landgrunni heldur íslenzku. Ákvæði í uppkasti að
hafréttarsáttmála gefa Sovétmönnum engan rétt í
þessum efnum. Það er því augljóst að Sovétmenn eru að
blanda sér í mál, sem þeim kemur ekki við og eru
augljóslega að reyna að koma illu til leiðar milli
Islendinga og Norðmanna. Með yfirlýsingu sinni um Jan
Mayen eru þeir að gefa í skyn, að það sem fram fer á
norðanverðu Norður-Atlantshafi, sé þeirra mál og
hótunin sem felst í yfirlýsingu þeirra um aukna spennu á
þessu hafsvæði komi til útfærslu við Jan Mayen er ekki
einu sinni dulbúin. íslendingar og Norðmenn hljóta að
vísa þessari yfirlýsingu Sovétmanna á bug og leggja enn
meiri áherzlu en ella á að ná samkomulagi um Jan
Mayen-svæðið.
Það er hins vegar athyglisvert, að ritstjóri Þjóðviljans
túlkar þessa hótun Sovétmanna sem stuðning við
íslendinga! Sú túlkun ritstjóra Þjóðviljans er óskiljanleg
með öllu og sýnir einungis, að þegar Sovétmenn eru
annars vegar hlýða þeir Þjóðviljamenn kallinu þrátt fyrir
allar yfirlýsingar um hið gagnstæða. Þessi viðbrögð
málgagns eins stjórnarflokkanna við hótun Sovétmanna
eru beinlínis hættuleg og þeim mun furðulegri, sem
Alþýðubandalagið hefur tekið upp skynsamlega stefnu í
Jan Mayen-málinu og átt samstöðu með Sjálfstæðis-
flokknum í því máli, sem athygli hefur vakið.
I viðræðunum við Norðmenn hljótum við íslendingar að
standa fast á þeim grundvallaratriðum, að við munum
ekki viðurkenna 200 mílna Iögsögu við Jan Mayen nema
Norðmenn viðurkenni rétt okkar til helmingaskipta á
aflamagni og til nýtingar á auðlindum hafsbotns og semji
við okkur um þessi atriði. Ennfremur er það auðvitað
forsenda samninga af okkar hálfu, að 200 mílna lögsaga
okkar gildi að fullu í átt til Jan Mayen þannig að þar komi
engin miðlína til greina eða „grátt svæði“.
Síldarstemmning í Sandgerði
„Rauðátan bendir tilþess
að síldin muni staldra við”
SÍLDIN ER komin! Hringur og
Steinunn frá Ólafsvík komu
samtals með 300 tunnur af síld
til Sandgerðis í gær, en Matt-
hildur frá ólafsvík er á leiðinni
á miðin. Þessir þrír bátar hafa
stundað reknetaveiðar undan
Jökli síðan í byrjun þessa mán-
aðar. Sérstakt leyfi var gefið til
þessara þriggja báta til að
veiða fyrir Norðurstjörnuna í
Hafnarfirði.
Síldina fengu þeir 8—9 mílur
suðsuðvestur af Malarrifi en
þangað er 6 tfma sigling frá
Sandgerði. Að fengnum niður-
stöðum mælinga á fituinnihaldi
og ástandi síldarinnar, sem
bátarnir lönduðu, verður tekin
ákvörðun um það hvort rek-
netaveiðar verða leyfðar næst-
komandi mánudag. Sjávarút-
vegsráðuneytið hefur stefnt að
því að veiðarnar hefjist 20.
september.
Samkvæmt upplýsingum
sjávarútvegsráðuneytisins er
reynslan sú, að sfld, sem veiðist
fyrir vestan, hefur verið heldur
feitari en Suðurlandssfldin.
70 bátar hafa sótt um leyfi til
að stunda reknetaveiðar. 93
skip hafa sótt um leyfi til
hringnótaveiða í haust, en að
því er stefnt að þær veiðar byrji
20. september. Ljóst er að ekki
muni allir, sem sóttu um hring-
nótaieyfi, fá það og er miðað við
að yfirbyggð loðnuskip fái ekki
leyfi til veiðanna f ár og ekki
önnur skip en þau sem stund-
uðu þessar veiðar í fyrra.
Síldarilmur og mannlíf
Það var líf og fjör á bryggj-
unni í Sandgerði í gær þegar
verið var að landa síldinni.
Vörubílar að koma með ís fyrir
næsta túr og að fara með síld til
baka. Skærgulir vinnugallar sem
mátti sjá menn inni í ef grannt
var leitað. Það var ilmur í
loftinu sem hefur meira aðdrátt-
arafl en Channel 5 á nöktum
kroppi Sophiu Loren. Jú, það var
síldarilmur!
Síldin glitraði í sólinni. Silfur
hafsins var horfið frá sínum
heimkynnum til þess hlutskipt-
ist sem maðurinn hefur búið því
— að verða saltað, niðursoðið og
hvaðeina annað.
Það var slakað og híft til
skiptis, allt var á fullu því
enginn vildi vera lengur í landi
en þörf var. Það var um að gera
að drífa sig út á miðin aftur til
að fylla bátinn.
Sfldin er alltaf
óútreiknanleg
„Við vorum búnir að leita að
síldinni síðan 1. ágúst en fund-
um hana ekki fyrr en nú. Sam-
kvæmt fyrri reynslu er maður að
vonast til þess að hún haldist
fram í septembermánuð. Annars
þýðir víst lítið að búast við einu
eða neinu af henni. Hún er alveg
óútreiknanleg og fer algjörlega
sínar eigin leiðir," sagði Leifur
Halldórsson skipstjóri á Stein-
unni, sem kom með 150 tunnur
af síld í gær til Sandgerðis.
„í fyrra fannst engin síld
nema 2 túra í september og síðan
var hún horfin. í hitteðfyrra var
aftur á móti mokveiði alveg
þangað til hún hvarf alveg með
öllu einn daginn.
Mér sýnist eins og þetta sé
alveg ágætis síld, líklega er mest
af þessu sumargotssíld þó að það
sé vorgotssíld með. Það er rauð-
áta í henni og það bendir til þess,
að hún hafi nóg æti og muni
staldra við,“ sagði Leifur og var
horfinn jafn skyndilega og síldin
getur látið sig hverfa. Líklega
orðinn óþolinmóður að komast
aftur til veiða.
Allt að glæðast
„Ég held að þetta sé allt að
glæðast. Við fundum hana 8—10
mílur út af Malarrifi," sagði
Haraldur Guðmundsson skip-
stjóri á Hring frá Ólafsvík, sem
skilaði á land 150—180 tunnum.
„En það veltur allt á fituinni-
haldinu hvenær hægt verður að
fara að salta síldina. Eins og nú
er málum háttað verður hún víst
soðin niður, flökuð og fryst.
En við erum núna að veiða
„verðlausan" fisk því síldarverð-
ið hefur ennþá ekki verið ákveð-
ið. En það verður að ákveða það
fyrir 20. ágúst," sagði Haraldur
og svo var hann farinn að ræða
við Leif. Líklega voru þeir að
samræma aðgerðir í næstu at-
lögu að síldinni. Og síldarilmur-
inn hefur líklega hleypt í þá
eldmóði fyrir darraðadansinn á
miðunum. Sg.
„Svona er á sfld.“ Strákarnir létu aldeilis hcndur standa fram úr
ermum við löndunina, til að komast sem fyrst út aftur.
Stund milii striða. Lagt á ráðin um baráttuaðferðir gegn sfldinni í næsta túr.
Talið f.v. Pétur Pétursson, framkvæmdastjóri Norðurstjörnunnar í Hafnarfirði,
Leifur Halldórsson, skipstjóri, og Haraldur Guðmundsson, skipstjóri.
,Hífa strákar, látið kranann lyfta með mér'
Lyftari
í sjóinn
SÍÐDEGIS í gær varð það
óhapp við Sundahöfn í
Reykjavík, að 10 tonna lyft-
ari fór í sjóinn. Ökumann-
inum tókst að henda sér
útaf lyftaranum áður en
hann hvarf fram af hafnar-
bakkanum og varð honum
ekki meint af. Myndin var
tekin í gær þegar unnið var
að því að ná lyftaranum
upp úr höfninni.
Ljósm. Mbl.
Guðmundur Guðjónsson.
Ný skattalög tóku gildi um síðastliðin áramót:
Sérsköttun hjóna, breytingar á sölu-
hagnaði og fymingum, vaxtafrádráttur
10% af launatekjum helstu breytingar
— Ekkert hefur enn verið ákveðið um staðgreiðslukerfi skatta
NÝ SKATTALÖG tóku gildi um
síðastliðin áramót, þann 1. jan-
úar 1979, samkvæmt lögum núm-
er 40 1978, og eru landsmenn því
byrjaðir að vinna sér inn tekjur
„FRAMKVÆMDIR við Þjóðar-
bókhlöðuna standa ekki fastar
vegna fjárskorts, heldur vegna
þess að samráðsnefnd um opin-
berar framkvæmdir þarf að leyfa
útboð áður en það getur farið
fram,“ sagði Ragnar Arnalds
Matreiðslumenn:
Fá 4.1% launa-
hækkun og
25 þúsund
fyrir jólin
DÓMUR hefur verið kveðinn upp í
gerðadómi í kjaradeilu Félags
matreiðslumanna og Sambands
veitinga- og gistihúsaeigenda.
Niðurstaða dómsins varð sú, að
matreiðslumenn fá að meðaltali
4.1% launahækkun og í desember
fá þeir 25 þúsund króna launaupp-
bót.
Enn ekki flogið
til Jan Mayen
FLUGI því, sem dagblaðið Vísir
ætlaði að gangast fyrir til Jan
Mayen með fulltrúa stjórnmála-
flokkanna, var aftur frestað í gær
vegna óhagstæðra veðurskilyrða.
Fluginu var sem kunnugt er einn-
ig frestað í fyrradag af sömu
ástæðum, en ætlunin er að reyna
þegar veður leyfir.
sem verða skattlagðar samkvæmt
hinum nýju lögum.
Gestur Steinþórsson skattstjóri
í Reykjavík sagði í samtali við
blaðamenn Morgunblaðsins í gær,
menntamálaráðherra í samtali
við Morgunblaðið er hann var
inntur álits á því hversu fram-
kvæmdir við Þjóðarbókhlöðuna
hafa dregist.
Ragnar sagði það vera rétt sem
fram hefði komið, að ekki væru í
svipinn afgreiddar aukafjárveit-
ingar af hálfu fjármálaráðherra
eða heimiluð útboð, á meðan ekki
hefði verið gengið frá fjármálum
ríkissjóðs á þessu ári, eða teknar
nýjar ákvarðanir um tekjuöflun.
„Fjármálaráðherra hefur tekið þá
afstöðu að fresta öllum slíkum
ákvörðunum þar til annað hefur
verið ákveðið, og Þjóðarbókhlaðan
er bersýnilega ein af þeim fram-
kvæmdum sem lendir í því stóra
stoppi," sagði menntamálaráð-
herra ennfremur.
„En ég tel það afar mikilvægt að
framkvæmdir haldi áfrarn," sagði
Ragnar, „og ég get rifjað það hér
upp, að þegar verið var að afgreiða
fjárlögin var ekki gert ráð fyrir
nema 75 milljón króna framlagi til
Þjóðarbókhlöðunnar á þessu ári,
en síðar tókst samkomulag um
það á síðustu stundu að hækka þá
upphæð í 200 milljónir króna.
Fluttum við fjármálaráðherra til-
lögu um það á Alþingi við þriðju
umræðu fjárlaga og var sú tillaga
samþykkt. Það er því enginn vafi á
því að fjárlagaheimild er fyrir
hendi, en fjármálaráðherra telur
að taka verði þessar stóru ákvarð-
anir í fjármálum ríkisins áður en
hann hleypir þessari framkvæmd
af stað.“
að helstu breytingarnar frá því
sem var væru þær að breytt væri
skattlagning hjóna. Tekin væri
upp sérsköttun að vissu marki, en
þó samsköttun einnig að hluta.
Breytt ákvæði um söluhagnað og
fyrningar hefðu tekið gildi, en það
sem í því efni einkum snýr að
almennum skattgreiðanda er að
kostnaðarverð af söluhagnaði er
framreiknað, og mistnunurinn á
framreiknuðu kostnaðarverði og
söluverði yrði söluhagnaður.
Með þessum nýju lögum sagði
skattstjóri að ákvæði um að helm-
ingur af tekjum eiginkonu komi
ekki til skattaálagningar sé nú
afnumið. í staðinn kemur að hjón
fá nú persónuafslátt fyrir tvo í
staðinn fyrir einn og hálfan áður.
Ætti þessi breyting því ekki að
leiða til aukinnar skattheimtu á
hjón að sögn skattstjóra, en
reynslan ein gæti þó skorið þar úr
um. Minnti hann á að á sínum
tíma hefði fjármálaráðuneytið
sett upp mikil og lærð línurit sem
sýndu breytingar þessar.
ALLS haía 328 aðilar lýst kröf-
um á hendur þrotabús fyrirtækis-
ins Breiðholts hf. hjá Skiptarétti
Reykjavíkur og nema kröfurnar
alls rúmlega 661 milljón króna
en þar til viðbótar koma vaxta-
kröfur og kostnaður. Að sögn
Unnsteins Beck borgarfógeta
kann eitthvað af kröfunum eða
hluti þeirra að vera tvftalinn í
höfuðstólnum, því ekki hefur enn
verið unnt að bera einstakar
kröfur saman. Séu lýstar kröfur
alls um 661 milljón króna má
gera ráð fyrir að höfuðstóllinn að
viðbættum vöxtum og kostnaði
nemi um 1 milljarði króna.
Skiptafundur verður haldinn í
búi Breiðholts á mánudag og
verða þá lýstar kröfur lagðar
fram.
Stærstu kröfuhafar í þrotabú
Breiðholts eru Gjaldheimtan í
Reykjavík, sem hefur lýst 149
milljón króna kröfu vegna opin-
berra gjalda, en þar til viðbótar
Vaxtafrádráttur verður áfram,
og einnig fá nýgift hjón áfram
skattaafslátt vegna heimilisstofn-
unar. Breytingar verða hins vegar
á námsfrádrætti, þannig að nú
verður hann ákveðin prósenta af
launatekjum í stað ákveðinnar
upphæðar áður. Þó verður það
aðeins upp að vissu hámarki. Enn
má nefna að í staðinn fyrir
vaxtafrádrátt og þann frádrátt
sem gefinn hefur verið vegna
lífeyrissjóðsframlags og stéttafé-
lagsgjalds, verður fólki gefinn
kostur á að draga í staðinn frá
10% af launatekjum. Slík heimild
getur komið sér vel fyrir þá sem
hafa lítil vaxtagjöld.
Ekkert hefur hins vegar verið
ákveðið með staðgreiðslukerfi
skatta að sögn Gests Steinþórs-
sonar. Frumvarp þess efnis sem
lagt var fram um leið og hin nýju
skattalög er að framan greinir
dagaði uppi á Alþingi síðastliðinn
vetur og kom raunar ekki til
umræðu þar.
kemur krafa frá Gjaldheimtunni
upp á nær 10 milljónir króna
vegna opinberra gjalda, sem dreg-
in höfðu verið af starfsmönnum en
fyrirtækið skilaði ekki. Sements-
verksmiðja ríkisins hefur lýst
kröfu að upphæð nær 53 milljón-
um króna og Raftækjaverksmiðj-
an h.f. hefur lýst kröfu að upphæð
40 milljónir króna en talið er að
einhver hluti þessara tveggja
krafna sé tvítalinn. Tollstjórinn í
Reykjavík hefur lýst kröfu upp á
rúmar 38 milljnir króna, mest
vegna söluskatts og Húsfélagið
Krummahólum 8 hefur lýst kröfu
upp á tæpar 36 milljónir kr. og er
það skaðabótakrafa vegna frá-
gangs á byggingu. Guðrún Ein-
arsdóttir og synir lýsa kröfu upp á
33 milljónir króna og er hún vegna
kaupa á húseign af Breiðholti, sem
síðar reyndist vera veðsett. Póst-
gíróstofan hefur lýst kröfu að
upphæð rúmar 18 milljónir króna
vegna vangreidds orlofs.
Þjóðarbókhlaðan
lendir greinilega í
hinu stóra stoppi
fj ármálaráðherra
segir Ragnar Arnalds menntamálaráðherra
328 hafa lýst kröfum
í bú Breiðholts, alls
rúml. 661 millj. kr.