Morgunblaðið - 16.08.1979, Blaðsíða 22

2 2 MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 16. ÁGÚST 1979
Páll Kolbeins fyrrv.
aðalféhirðir - Minning
Fæddur 14. maí 1908
Dáinn 7. ágúst 1979
Við fráfall Páls Kolbeins fyrr-
verandi aðalféhirðis hverfur úr
vinahópnum einn af þeim sam-
ferðamönnum, sem ég mun einna
lengst minnast.
Upphaf kynna okkar var árið
1944 er hann tók við starfi yfir-
bókara hjá Eimskipafélaginu. Var
ég þá nýbyrjaður að starfa í
bókhaldi félagsins. Upp frá því
hafa kynni okkar haldist. Páll lét
af störfum sökum aldurs árið
1976. Var heilsu hans þá tekið að
hnigna. Hafði hann starfað í 32 ár
í vandasömum trúnaðarstörfum
hjá Eimskipafélaginu; til ársins
1963 var hann yfirbókari, en eftir
það aðalféhirðir. Skilaði hann
störfum sínum af stakri sam-
viskusemi og áhuga.
Páli Kolbeins verður tæplega
lýst fullkomlega með orðum og
þaðan af síður fáum kveðjuorðum,
því hann var á margan hátt
sérstæður maður. Hér er ekki
heldur ætlunin sú, því til þess að
þekkja nokkur deili á þessum
ágæta manni, þurfti persónuleg
samskipti við hann. Er mér það
ánægjuefni að hafa notið þeirra.
Víst má þó láta þess getið, að hann
var góðum gáfum gæddur og
miklum mannkostum. Og ýmislegt
var honum áskapað af andlegu
atgervi umfram það, sem almennt
getur talist. Þess vegna eru þeir
ótaldir, sem minnast mikilsverðr-
ar aðstoðar frá honum og styrks,
er hann veitti, oft þegar mest,
þurfti við.Fyrir það á hann miklar
þakkir skildar. Af öllum var hann
vel látinn, bæði meðal starfsfélag-
anna og annarra, sem honum
kynntust.
Þrátt fyrir erfitt starf lét Páll
talsvert að sér kveða í félagsmál-
um, einkum meðal bindindis-
manna og í líknarmálum. Innan
félagssamtaka skrifstofufólksins
hjá Eimskip, skipaði hann þann
sess í hugum allra, að eigi gat
annar komið í hans stað. Glaður
og hress var hann á góðum stund-
um og kunni sér jafnan hóf á
flestum sviðum. Slíkra manna er
ævinlega minnst sem hinna
traustu máttarstólpa í samfélag-
inu. Mér var hann kær húsbóndi
um árabil. Á ég honum ógoldna
þakkarskuld fyrir margvíslegan
stuðning og hollar leiðbeiningar í
lífi og starfi. Þegar litið er til
baka, sé ég betur en áður, hve
einstakiega góðar minningar eru
frá liðnum samverustundum, enda
þótt fátt verði hér talið. Hinar
góðu minningar eru verðmæti sem
geymast vel þó fá orð séu nú um
þær höfð.
Um leið og ég kveð Pál Kolbeins
og þakka samfylgdina, votta ég
eiginkonu hans, börnum og
tengdabörnum innilegustu samúð
mína.
Friður fylgi minningu Páls Kol-
beins.
S. Þorkelsson
Mér brá óneitanlega nokkuð við
er ég frétti, að minn gamli vinur
og skólabróðir Páll Kolbeins væri
látinn. Reyndar kom mér það ekki
alveg á óvart, því ég vissi, að hann
hafði átt við alvarlegan sjúkdóm
að stríða í nokkur ár, sem hann þó
bar með karlmennsku.
Páll var fæddur að Melstað í
Miðfirði 14. maí 1908, sonur séra
Eyjólfs Kolbeins Eyjólfssonar og
Þóreyjar Bjarnadóttur konu hans
og var hann yngstur af 10 systkin-
um. Föður sinn missti hann er
hann var 3 ára. Eftir það dvaldi
hann alllengi hjá séra Halldóri
Kolbeins, sem var prestur á Stað í
Súgandafirði. Vann hann, er hann
óx upp, við verzlunar og útgerðar-
störf um skeið.
Við innrituðumst samtímis í
Verzlunarskóla íslands haustið
1927 og lukum þaðan brottfarar-
prófi vorið 1930. Með okkur hófust
góð kynni í skólanum og vorum við
sessunautar tvo síðstu veturna og
mjög samrýmdir á þeim árum.
Hann var ágætur námsmaður og
félagi, lífsglaður að eðlisfari og
stóð framarlega í öllum fél-
agsskap nemenda, enda var hann
mjög vinsæll meðal skólafélaga
sinna. Hann var aðaldriffjöðurin
fyrir þátttöku okkar árgangs síðar
í nemendamótum skólans og
gekkst fyrir þátttöku í þeim af
miklum dugnaði.
Eftir brottfararpróf fór hann
vestur til Súgandafjarðar og
starfaði þar um hríð við verzlun'
Örnólfs Valdimarssonar. Þaðan
hélt hann svo til Englands og
Þýzkalands til frekara náms.
Skömmu eftir að hann kom heim
gerðist hann skrifstofustjóri hjá
Prentsmiðjunni Eddu og starfaði
þar um alllangt skeið eða til
ársins 1944 er hann réðst sem
aðalbókari til Eimskipafélags
íslands h.f. og tók síðar við starfi
þar sem aðalféhirðir félagsins.
Eftir að Páll kom heim frá námi
kvæntist hann heitmey sinni
Laufeyju Valdimarsdóttur, ágætis
konu og eignuðust þau 3 mann-
vænleg börn. Hann var hamingju-
samur maður, mun lífsgleði hans
vafalaust hafa létt honum lífs-
störfin. Margvísleg önnur störf
hvíldu á herðum Páls um dagana.
Séstaklega voru mannúðarmál
hans aðaláhugamál og helgaði
hann þeim krafta sína hverja
frístund. í stjórn Barnaheimil-
isins Skálatúns var hann frá
upphafi. Bindindismaður var hann
alla æfi og mjög virkur meðlimur í
Góðtemplarareglunni og gegndi
þar ýmsum trúnaðarstörfum.
Ennfremur var hann mjög virkur
meðlimur í Oddfellowreglunni.
Um leið og ég sendi Páli mína
hinztu kveðju með þakklæti fyrir
ánægjulegar samverustundir á
skólaárum okkar, bið ég honum
Guðs blessunar á þeirri leið, sem
hann nú hefir lagt út á. Ástvinum
hans sendi ég mínar innilegustu
samúðar kveðjur.
Bjarni R. Jónsson.
Við töluðum saman kvöldið áður
en Páll lagði af stað í ferðalagið
„hringferð um landið" sem hann
hlakkaði svo til að fara og þó
meira vegna þess, að þá fengi hans
ágæta eiginkona einnig að njóta
þess að fara og sjá sig um, en Guð
ræður. ferðin tók enda á óvæntan
hátt. Við vissum öll að hann var
ekki heill heilsu en óbifanlegt
viljaþrek hans gerði það að verk-
um, að stundum var eins og ekkert
væri að.
Páll vildi hvers manns vanda
leysa. Stundum vorum við ósam-
mála um ýmislegt vegna þess að
við vorum þó nokkuð lík í okkur
enn samt skildum við alltaf sátt.
Ég geymi í minningu áranna
ferð okkar Steina og Páls að
Melstað í Miðfirði, heim til æsku-
stöðva hans á fæðingardegi bróður
hans, Þorvalds. Ég saknaði þess að
eiginkona hans var eftir heima en
svo glöð var hún yfir ferðinni að
stór rósavöndur beið okkar er
heim kom. Ekki er hægt að hugsa
um Pál nema Laufey væri líka.
Páll Kolbeins var fæddur að
Melstað í Miðfirði 14. maí 1908,
sonur frú Þóreyjar Bjarnadóttur
og séra Eyjólfs Kolbeins Eyjólfs-
sonar. Hann var yngstur 10 syst-
kina, en nú er aðeins á lífi bróðir
hans Bjarni.
Er ég kynntist Páli árið 1953
var hann yfirbókari hjá Eimskipa-
félagi íslands. Hann tók við starfi
aðalféhirðis þess félags árið 1963
en lét af störfum vegna heilsu-
brests um áramót 1975—76. Hann
var í stjórn Skálatúnsheimilis
fyrir bindindishreyfinguna og
hefur gegnt ýmsum trúnaðar-
störfum öðrum á félagssviðinu
auk þjóðnýtra starfa annarra fyrr
á æviferli sínum.
Páll var hamingjumaður í
einkalífi. Hann var kvæntur
Laufeyju Þorvarðardóttur. Þau
eiga 3 uppkomin börn, Kristjón,
kvæntan Ingibjörgu Sigurðar-
dóttur og eiga þau 3 börn,
Margréti, gifta Gunnari Jökli og
eiga þau 1 dreng, Eyjólf náms-
mann er dvelur í heimahúsum og
hefur alltaf verið stoð foreldra
sinna, ekki minnst eftir að Páll
varð fyrir heilsuáfalli. Við höfum
margt að þakka, börn og tengda-
börn Hildar Kolbeins, að leiðar-
lokum. Við biðjum góðan Guð að
varðveita sál Páls Kolbeins og
vera konu hans og fjölskyldu ljós á
framtíðarvegi.
Rósa.
Með fáeinum kveðjuorðum lang-
ar mig til að minnast vinar míns
og nafna Páls Eyjólfssonar Kol-
beins, sem nú hefur verið kallaður
burtu af okkar lífssviði.
Kynni okkar hófust nær strax,
er hann vorið 1926 fluttist að Stað
í Súgandafirði með bróður sínum
séra Halldóri Kolbeins, er tók við
prestskap í Staðarsókn, og konu
hans, frú Láru Ólafsdóttur Kol-
beins.
Páll byrjaði nær strax eftir
komu sína í byggðina að vinna við
verzlun Örnólfs Valdemarssonar,
sem lengi rak þar verzlun og
útgerð. Ég hafði verið starfsmað-
ur hjá Örnólfi um nokkurra ára
skeið, eða frá því hann stofnsetti
fyrirtæki sitt á Suðureyri.
Við Páll unnum saman, utan-
sem innanbúðar, við verzlun Örn-
ólfs, og margt unnum við líka í
sameiningu að félagsmálum og því
er til heilla mátti horfa í byggð-
inni.
Hann nafni minn var einstak-
lega skemmtilegur í samstarfi,
duglegur og vandaður. Hann var
sífellt glaður í lund og með svo
bjart bros á vör, að af öðrum bar.
Okkur varð ekki sundurorða í
hinum margþættu verkum er okk-
ur voru falin að annast og sjá um.
Ég flutti til Reykjavíkur 1930 og
byrjaði þar verzlun m.m. Svo láu
leiðir okkar nafna aftur saman.
Hann fluttist til Reykjavíkur og
gerðist skrifstofustjóri hjá prent-
smiðjunni Eddu við Lindargötu,
síðar varð hann aðalbókari hjá
Eimskipafél. íslands.
Á þessum tíma rak ég umfangs-
mikil fyrirtæki, ásamt fleirum:
Harðfisksöluna s.f., Reykhús og
kjötsölu í stórum stíl. Þar sem ég
annaðist bókhald og framtöl fyrir
þessi fyrirtæki og eigin verzlanir
líka, þurfti ég að fá mér aðstoð. Þá
var það, að nafni minn semsagt
kom upp í hendur mínar. Hann
var vel lærður í bókhaldi og
tölulegum fræðum. Svo urðu það í
kringum tuttugu ár að þessi ágæti
og glaðværi drengur sat á móti
mér við skrifborð mitt að Leifs-
götu 32. ÖH var þessi vinna unnin
á kvöldum, eftir fullan vinnudag
beggja í öðrum störfum, svo að oft
varð vinnudagurinn tíu til tólf
klukkustundir á dag.
Konu minni og börnum þótti
vænt um þennan kæra vin, sem
bar með sér í bæinn inn tónagleði
og skemmtilegheit. Því þótt Páll
væri í önn í starfi sínu, varð hann
oft hvað kátastur þegar litlu
strákarnir mínir höfðu klifrað upp
á bak hans og héldu sér þar
föstum, þá veltist Palli um í
gamanlátum og hlátri. Það er gott
að eiga samleið með slíkum mönn-
um.
Ég þakka þessum horfna vini
ágæt kynni og samstörf á liðnum
tíma.
Sólveig, kona mín og börn okkar
hjóna þakka honum fyrir vinsemd
hans og trygglyndi og biðja hon-
um biessunar Guðs í hinum
ókunna heimi.
Páll var gæfumaður. Hann naut
trausts og virðingar samferða-
manna sinna. Eignaðist indæla
konu, Laufeyju Þorvarðardóttur,
prests að Stað í Súgandafirði. Þau
hjón eignuðust þrjú mannvænleg
börn.
Frú Laufey bjó manni sínum
fallegt heimili í húsi þeirra á
Túngötu 31 hér í borg.
Ég votta henni og börnunum
innilega samúð okkar hjóna.
Páll Hallbjörnsson.
Kveðja frá tengdadóttur
Hann hefur kvatt þessa tilvist
tengdafaðir minn, Páll Kolbeins.
Hann var allur eftir sólarhrings-
legu — snöggt og óvænt — og þó
hafði hann átt við vanheilsu að
stríða, sem hann lét hvorki beygja
sig né buga.
Þetta var líkt lífsstíl hans. Allt,
sem Páll tók sér fyrir hendur, var
gert strax og þoldi litla bið.
Hann var einn af þessum litríku
mannverum eldri kynslóðarinnar
sem létu ekki fallast inn í hvers-
dagsleika meðalmennskunnar og
hrifust ekki með fjöldanum. —
Hann kom fram eins og honum
einum var lagið — og honum fékk
ekkert breytt. Hann var hrein-
skiptinn, heiðarlegur og hispurs-
laus. Hann var mannvinur, hafði
yndi af að hafa fólk í kringum sig,
og átti ótölulegan fjölda vina og
kunningja. — Af gleði fylltu þau
hjón hús sitt af vinum og ætt-
mönnum, og engan mann vissi ég
frændræknari.
Hann vann óeigingjarnt starf í
þágu vangefinna og lagði mörgum
góðum málefnum lið, — um það
var aldrei rætt.
Hann var skapríkur og stjórn-
samur, en samt svo blíður og hlýr.
Ég mat hann alitaf meira og
meira þennan mann, sem átti ekki
til fals né yfirborðsmennsku, átti
svo auðvelt með að fyrirgefa og
hafði trú á hinu góða í mannver-
unni, en leitaði ekki að ókostum
hennar. Það var reisn yfir Páli
Kolbeins alla tíð og nafni hans.
Við munum sakna hans í dag-
legu lífi okkar, vegna þess, hversu
annt hann lét sér um okkur, og
heiðra minningu hans eins og
hann verðskuldaði.
Ingibjörg
Kveðja írá
Skálatúnsheimilinu
Góður drengur er genginn. Holl-
um málum lagði hann lið og
sparaði þá ekki krafta sína. Eitt af
aðaláhugamálum hans var velferð
Skálatúnsheimilisins og vist-
manna þar.
Þegar Skálatúnsheimilið tók til
starfa í ársbyrjun 1954 voru and-
lega þroskaheftir og aðstandendur
þeirra að heita má einir með sín
vandamál, Styrktarfélag vangef-
inna og Styrktarsjóðurinn ekki til,
og löggjafarvaldið ekki enn farið
að tryggja vangefnum sama rétt
og öðrum þjóðfélagsþegnum til
með ferðar, kennslu og þjálfunar,
né til vistunar á nauðsynlegum
stofnunum.
Á þeim tíma þurfti því mikla
bjartsýni, djörfung og eldlegan
áhuga til að ráðast í það fjár-
hættu-fyrirtæki að setja á stofn
vistheimili fyrir andlega þroska-
hefta og reka það sem sjálfseign-
arstofnun. Þetta gerðu samt
nokkrir félagar í Umdæmisstúku
Góðtemplara nr. 1, sem ekki gátu
horft aðgerðarlausir á það vand-
ræðaástand, sem skapast hafði
hér á landi í málefnum vangef-
inna.
Einn þessara félaga var Páll
Kolbeins. Þegar í upphafi féll það
í hans hlut að sjá um fjárhag
Skálatúnsheimilisins og var hann
gjaldkeri heimilisstjórnar alla tíð,
fram í andlátið.
Það kostaði Pál feiknmikla
vinnu og oft miklar áhyggjur,
einkum fyrstu árin, að fleyta
heimilinu yfir fjárhagsörðugleika
þess. Eiginleikar Páls, samvizku-
semi, ráðvendni og útsjónarsemi,
komu heimilinu í góðar þarfir.
Einbeitni hans við að sjá því
farborða, létt skap hans og gáski,
áttu sinn þátt í að afla heimilinu
velvildar og margra góðra gjafa,
en þær hafa alla tíð verið stofnun-
inni drjúg búbót. Til þessa mikla
og óeigingjarna starfs og til góðr-
ar samvinnu er hugsað með inni-
legu þakklæti.
I stjórnarsamstarfi var Páll
jákvæður, glöggur á tölur og
fjárhag heimilisins, góður félagi,
kátur og glettinn. Fyrir fjórum
árum varð hann fyrir alvarlegu
sjúkdómsáfalli og bar ekki sitt
barr eftir það. Ekki dró það þó úr
vilja hans til að leggja Skálatúns-
heimilinu lið.
Fráfarandi stjórn Skálatúns-
heimilisins og einnig hin nýkjörna
senda eiginkonu Páls Kolbeins og
fjölskyldu hlýjar samúðarkveðjur
og þakka jafnframt stuðning við
og þátttöku í starfi hans fyrir
Skálatúnsheimilið.
Jón Sigurðsson.
Jóhanna Þorvalds-
dóttir—Minning
Þegar ég lít til baka yfir liðinn
áratug, hef ég mörgum kynnzt, og
langtum fleirum en fyrr á ævinni
á jafn löngum tíma. Eru sumir að
vonum horfnir yfir móðuna miklu.
Að kveldi þriðjudagsins 7. ágúst
s.l. andaðist frú Jóhanna Þor-
valdsdóttir, Hjarðarhaga 28 hér í
borg, í Borgarspítalanum í Foss-
vogi. Hún hafði gengið undir
uppskurð við innanmeinsemd
fyrir nokkrum árum. Virtist þá
sem komizt hefði verið fyrir mein-
ið, en á s.l. ári tók það sig upp, og
var Jóhanna þá á sjúkrahúsi um
skeið. Um tíma þar á eftir dvaldi
hún á heimili sínu. En lokaáfang-
inn var á Borgarsjúkrahúsinu, og
dvaldi hún þar á annan mánuð.
Annars eru aðalatriðin í ævi
Jóhönnu sál. á þessa leið: Hún
fæddist hinn 9. jan. 1926 að Holti
á Barðaströnd, dóttir hjónanna
Þorvalds Bjarnasonar og konu
hans Ólafar Dagbjartsdóttur. Hún
giftist Gunnari Sigurðssyni kenn-
ara við Austurbæjarskólann 9.
nóv. 1946. Eignuðust þau tvö börn:
Sigurð Atla, bæjartæknifræðing á
Seyðisfirði, og Ragnheiði Maríu
fóstru, sem er gift og á tvö börn.
Kynni mín og Jóhönnu hófust,
er ég fluttist í fjölbýlishús í
Reykjavík, en þar bjuggu þau
Jóhanna og fjölskylda lengi. Hún
var myndarkona bæði í sjón og
reynd. Há vexti, ljóshærð, og
varðveitti fram undir það síðasta
æskuyfirbragðið, sem margir
glata snemma, því miður.
í verkum sínum var Jóhanna
myndarleg. Á heimili hennar var
hver hlutur á sínum stað. Get ég
um það borið af eigin reynd, því að
oft kom ég á heimili þeirra hjóna.
Mér er ljúft að minnast
Jóhönnu Þorvaldsdóttur. Og nú
sendi ég og fjölskylda mín samúð-
arkveðjur til nánustu aðstandenda
hennar. Hún skilur eftir sig góðar
minningar. Hvíli hún í friði.
Friður Guðs hana blessi.
Auðunn Bragi Sveinsson.