Morgunblaðið - 07.03.1984, Page 14

Morgunblaðið - 07.03.1984, Page 14
54 MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 7. MARS 1984 Hörð rimma á Alþingi: Óeðlilegur dráttur á meðferð kjör- dæmabreytingar — sagði Svavar Gestsson Tólf varaþingmenn sitja nú á Alþingi. Hér má sjá einn þeirra, Braga Mikaelsson, Kópavogi, sem nú situr á Alþingi í fjarveru Matthíasar Á. Mathiesen, viðskiptaráðherra. Með honum á myndinni eru Halldór Blöndal og Eyjólfur Konráð Jónsson, þingmenn Sjálfstæðisflokksins. Verulegt tjón bænda af völdum Markarfljóts Svavar Gestsson, formaður Al- þýðubandalags, vakti máls á því í neðri deild Alþingis í sl. viku, hver dráttur hafi orðið á meðferð og af- greiðslu þingsins á frumvörpum um stjórnarskrár- og kosningalög, sem tengdust leiðréttingu á vægi at- kvæða eftir búsetu, og samstaða hefði náðst flokka í milli í lok lið- ins þings. Frumvarp hafi verið lagt fram í þingdeildinni fyrir jól, þá mælt fyrir því en umræðu ekki lok- Ólafur Þórðarson ið og verið frestað. Síðan séu liðnar margar vikur án þess að umræðu hafi verið fram haldið. Hér er óeðlilega að málum staðið og óhjákvæmilegt, krefjast þess af þingdeildarforseta að málið fái framhaldsmeðferð þegar á næsta þingdeildarfundi. SVAVAR GESTSSON (Abl.) taldi óhjákvæmilegt að staðið yrði við þau fyrirheit, sem gefin hefðu verið í þessu máli, og hann kvaðst vona, að ríkisstjórnin væri ekki að hlaupa frá málinu. Ýta yrði duglega á eftir því. ÓLAFUR Þ. ÞÓRÐARSON (F) kvað rangt af ’Svavari að reka þyrfti á eftir ríkisstjórn í þessu máli. Þetta er ekki ríkisstjórn- armál. Það vóru formenn stjórn- málaflokkanna, sem flutt hafi þetta mál og stóðu að greinar- gerð sem lofað hafi leiðréttingu á öðru misrétti eftir búsetu. Það sé þeirra, þ.á m. Svavars, að hafa frumkvæði um að staðið verði við eigin fyrirheit. INGVAR GÍSLASON, forseti neðri deildar, taldi rétt vera að málið hafi dregizt um of, en þar um væri ekki við forseta að sak- ast, heldur hafi ítrekað verið óskað eftir frestun málsins við forseta. Forseti kvaðst myndu ræða þetta mál og framvindu þess við flutningsmenn og stuðla að því að það fengi þinglega með- ferð eins og efni stæðu til. SVAVAR GESTSSON (Abl.) sagði Ólaf Þ. ekki sýna þingmáli Alþýðubandalags um jöfnun hús- hitunarkostnaðar mikinn stuðn- ing. ÓLAFUR Þ. ÞÓRÐARSON (F) minnti á að hann hefði flutt þingmál um útreikning fram- færsluvísitölu í hverjum lands- hluta í félagsmálaráðherratíð Svavars, sem leiða hefði átt í ljós staðreyndir um mismunandi framfærslukostnað í landinu. Formaður Alþýðubandalagsins hafi lagt sig fram um að drepa málið. SVAVAR GESTSSON (Abl.) kvaðst andvígur mismunandi verðbótum á laun eftir lands- hlutum. Framsóknarflokkurinn hefði hinsvegar staðið að afnámi vísitölubóta, jafnt í öllum lands- pörtum. Holti, 26. febrúar. SKEMMDIR sem Markarfljót olli, þegar það braust yfir varnargarða sína 12. febrúar sl. eru nú aö koma í Ijós. Er Ijóst að hér er um verulegt tjón að ræða, sem bændur á þessu svæði hafa orðið fyrir. Haft var sam- band við oddvita Austur-Landeyja- hrepps, Magnús Finnbogason, Lága- felli og oddvita Ve.stur-Eyjafjalla- hrepps, Guðjón Ólafsson, Syðstu- Mörk. Magnús Finnbogason sagði að hér væri um svo mikið tjón að ræða að gera yrði úttekt á tjóninu og leita til Bjargráðasjóðs og Við- lagatryggingar um bætur. Því miður virtist Viðlagatrygging ekki ná yfir bætur á girðingum, sem hlýtur þó að hafa verið ætlun lög- gjafarvaldsins þegar breyting var gerð á lögunum fyrir tveimur ár- um, í sambandi við tjónabætur af náttúruvöldum á ræktuðu landi. Kostnaður við ræktað land væri að stórum hluta girðingin og við- hald hennar. í Austur-Landeyjum hafi girðingar skemmst á 7 bæj- um, Brú, Leifsstöðum, Voðmúla- stöðum, Búlandi, Grenstanga, Svanavatni og Búðarhóli, svo nemi tugum kílómetra og mikið af þess- um girðingum hafi verið nýupp- settar. Þá hafi einnig skemmst ræktað land á Brú og heimahagar víðsvegar. Átak yrði að gera við varnargarða Markarfljóts og vinna að stokkun þess til sjávar. Vatnsveita Vestmanneyinga og dælustöð ásamt raflínu væru í stórri hættu á sandinum og þessar skemmdir sem nú hefðu orðið hlytu að kalla á varanlegar úrbæt- ur. Að síðustu gat Magnús þess að enn væri ekki komið á vegasam- band hjá Svanavatni. Brúin þar væri í miðjum farvegi og miðok brúarinnar á lofti. Guðjón ólafsson sagði að nú fyrst fyrir tveimur dögum hefði tekist að gera við varnargarðinn sem fór í sundur fyrir sunnan Seljaland með þeim afleiðingum að Markarfljót rann inn á sand- rækt Vestur-Eyfellinga. Þar væru nú um 40 hektara svartur aur sem áður hefði verið ræktað land og um tveggja kílómetra girðing horfin. Tíu bændur í sveitinni stæðu að sandræktinni sem væri 127 ha og þessir bændur byggðu að verulegum hluta heyskap sinn á þessari ræktun, þannig að hér væri um verulegan skaða að ræða. Guðjón sagðist vilja minna á ábyrgð ríkisvaldsins í sambandi við varnargarða Markarfljóts og viðhald þeirra. Fyrir meira en 50 árum hefði verið ákveðið að veita vatnsföllum annarra hreppa, Þverá, Affalli og Álum í Mark- arfljót, sem síðan rann með aukn- um þunga um Vestur-Eyjafjalla- hrepp. Jarðirnar Brúnir og Tjarn- ir í hreppnum væru iagðar undir eyðingu Markarfljóts, en gert væri ráð fyrir að annað land í hreppn- um væri varið fyrir ágangi fljóts- ins, sem hreppsbúar yrðu að geta treyst. Hreppsnefnd Vestur-Eyjafjalla- hrepps hefði í mörg ár óskað eftir auknu fjármagni til viðhalds görð- unum og varað við þeim hættum sem af gætu hlotist ef varnargarð- ar brystu. Að mati hreppsnefndar hefði stórlega skort á þessar fjár- veitingar. Minnti Guðjón á að varnargarðar Markarfljóts hefðu rofnað áður og fyrir nokkrum ár- um hefði fljótið farið upp fyrir sunnan varnargarðinn með þeim afleiðingum að skemmdir hefðu orðið á ræktun og girðingum sandræktarinnar. Garðurinn hefði þá verið lengdur og stöðugt þyrfti að fylgjast með varnargörðunum, styrkja þá og hækka, því aurfram- burður Markarfljóts væri mikill og meðan áin væri ekki betur stokkuð, hækkaði farvegur árinn- ar með þeim afleiðingum að áin væri sífellt að ryðja sér nýja far- vegi og mæddi með mismunandi þunga á varnargörðunum. Að síðustu gat Guðjón þess að ef varnargarður Markarfljóts hjá Seljalandi hefði rofnað aðeins ofar, sem vel hefði getað orðið, þá hefði fljótið runnið austur í ár- farveg Fitjaráls, tekið sundur þjóðveginn og Seljaland og aftur hjá Hvammi og síðan runnið eftir endilangri sveit Vestur-Eyjafjalla með ófyrirsjáanlegum skaða á landi og mannvirkjum. Markar- fljót væri straumþungt, skæri landið í sundur og fyllti þegar í stað farveg sinn með aur. Hér væri því um mjög alvarlegt mál að ræða fyrir sveitarfélagið, sem yrði að fá varanlegar úrbætur á, en það væri veruleg styrking á varnar- görðum og ef til vill nýir varnar- garðar. Fréttaritari.

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.