Morgunblaðið - 05.09.1990, Síða 19
MORGUNBLAÐIÐ FRETTASKYRING MIÐVIKUDAGUR 5. SEPTEMBER 1990
B 19
fékkst vegna þessa. Loks fékk
Keflavíkurbær á síðasta ári opin-
bert lán til kaupa á hlutafé í Hrað-
frystihúsi Keflavíkur.
Líklegast er það því of greiður
aðgangur að lánsfé, sem hefur orð-
ið Hraðfrystihúsi Keflavíkur og út-
gerð þess að falli. Þegar fyrir 10
árum var lánabyrðin orðin of mikil
og verður Kaupfélag Suðumesja
fjárþörf HK upp úr því að bráð.
En hverjar eru skýringarnar? Þær
eru vafalaust margar. Samkeppnin
um vinnuaflið mun þar hafa ráðið
miklu. Fyrir tilkomu fiskmarkaða
voru fiskverkendur með eigin skip
neyddir til að kaupa af þeim allan
afla, hvort sem hann var vinnanleg-
ur eða ekki á arðbæran hátt. Þegar
svo stopult vinnuafl bættist við
þessar þrengingar, harðnaði á daln-
um og þá var oft gripið til þess
ráðs að bæta upp taprekstur með
lánum, sem lengi vel voru óverð-
tryggð. Mörg stór fyrirtæki í fisk-
vinnslu tóku á sig mynd eins konar
félagsmálastofnunar og héldu fólki
í vinnu langt umfram það, sem
þörf var á og oft því fólki, sem sízt
var hæft til slíkrar vinnu. í skjóli
þess voru lán til að vega upp á
móti rekstrartapi gjaman réttlætt,
en þegar kom að því að lánin vora
til Keflavíkur koma þeir sem hrein
viðbót við þá útgerð, sem fyrir var.
Því jókst samkeppnin um vinnuaflið
enn og eitthvað hlaut undan að láta.
Stefnumörkun í atvinnumálum
virðist skoita í Keflavík og Njarð-
vík. Hvort á að leggja áherslu á
sjóinn eða þjónustuna? Um það
hafa hvorki heimamenn né stjórn-
völd getað komið sér saman. Sem
dæmi um það má nefna að á árun-
um 1971 til 197-3 lánaði Byggða-
sjóður alls ekki til fiskvinnslu á
Suðurnesjum, en síðan hefur það
viðhorf breytzt.
Atgervisf lótti úr útveginum
Halldór Ibsen, framkvæmdastjóri
Útvegsmannafélags Suðurnesja,
telur atgervisflótta úr sjávarútveg-
inum eiga mikla sök á því hvernig
komið sé. Hæft fólk hafi hreinlega
ekki fengizt til starfa. Hins vegar
sé það staðreynd að fyrirgreiðsla
hins opinbera hafi verið takmörkuð.
Viðkvæðið hafi einatt verið: „Þið
hafíð flugvöllinn. Það þarf ekkert
að gera fyrir ykkur.“ Raunin hafi
verið sú, að völlurinn hafi haft bet-
ur í samkeppninni um vinnuaflið.
Oft hafi verið beðið um að fram-
kvæmdir þar yrðu ekki hafnar fyrr
en vetrarvertíð væri byijuð. Við
Þorskafli I Keflavík 1979-89,
hlutfall (%) af heildarþorskafla
4,99%
5%
4%
3%
2%
1%
W
ATVINNA
Vélstjóra
eða vélavörð
vantar á 73 tonna bát sem gerður er út
frá Árskógssandi, Eyjafirði.
Upplýsingar í s. 96-61098 og 96-61946.
KVÓTI
Kvóti
Erum kaupendur að kvóta. Staðgreiðsla.
Fiskiðjusamlag Húsavíkur,
sími 96-41388.
Fiskkvóti
Erum kaupendur að varanlegum fiskkvóta.
Upplýsingar í s. 97-61120, Þorsteinn eða
Magnús, hs. 97-61358 eða 97-61131.
Hraðfrystihús Eskifjarðar hf.
Kvóti - kvóti
Okkur vantar' kvóta fyrir togarana okkar
Arnar og Örvar.
Upplýsingar í s. 95-22690 og 95-22620.
Skagstrendingur hf.,
Skagaströnd.
BATAR-SKIP
Fiskiskiptil sölu
70 rúmlesta stálskip, smíðaár 1988, að-
alvél Caterpillar 625 hö. Möguleikar á
skiptum á minni bát.
Óskum eftir fiskiskipum á söluskrá.
Fiskiskip - skipasala,
Hafnarhvoli v/Tryggvagötu,
3. hæð, sími 22475.
Gunnar I. Hafsteinsson hdi,
Skarphéðinn Bjarnason, sölum.
Útvegum erlendis frá
nýleg fiskiskip
með öllu þvr nýjasta í tækjum og búnaði.
í mörgum tilfellum er um að ræða ótrúlega
lágt verð.
Möguleiki á fjármögnun erlendis.
Sýnishorn af skipum á skrá
Línu- og netaskip/systurskip.
L=40,6 m. B=9 m. Smíðaár 1987-’88.
Beitningavél Mustad. Vinnslulínur fyrir
flök og heilfrystingu.
Frystitogari, línu- og netaskip.
L=27,6 m. B=8,0 m. Smíðaár 1986.
Beitningavél Mustad. Frystiútbúnaður.
YÍF
Frysti- og saltfisktogari,- nótaskip.
L=37,5 m. B=10,6 m.. Smíðaár 1988.
Beitningavél Mustad. Vinnslulínur fyrir
saltfiskverkun og flakavinnslu.
Frystitogari.
L=33,5 m. B=9,2 m. Smíðaár 1987. Mjög
vel búnar vinnslulínur fyrir rækju- og
flakavinnslu.
HúsafeU ^
FASmGNASALA LtnghoAsvmgi 115
(B*f**etðahúuau) $m* 68 1Q66
Þorlákur Einaraaon,
Bargur Guðnaaon hdl.,
Þóray AAalatainadóttlr
lögfraaóingur.
verðtryggð og þau þurfti að borga,
var í mörgum tilfellum of seint að
bregðast við.
Suðurnesin hafa fengið sitt
Hvort þetta er í raun saga Hrað-
frystihúss Keflavíkur og annarra
þeirra, sem hlut eiga að máli, skal
ekki fullyrt, en keimlík þessu er hún
að margra mati. Kannski varð fyrir-
greiðslan því að falli? Guðmundur
Malmquist, forstjóri Byggðasjóðs,
aftekur að Suðurnesin hafi ekki
notið lána úr Byggðasjóði á við aðra
og því síður hafí þau fyrirtæki, sem
hafi keypt skip Keflvíkinga notið
fyrirgreiðslu umfram þá. Hrað-
frystihús Keflavíkur hafi fengið
mikla fyrirgreiðslu hjá Byggða-
stofnun og Byggðasjóði og hafí HK
oft verið fyrst í röðinni við skuld-
breytingar. Hins vegar hafi skuld-
setning fyrirtækisins verið því erfið.
Hið opinbera hafi gert mikið til að
halda skipum í viðkomandi byggð-
arlögum og kannski hafi menn ein-
faldlega teygt sig of langt. Kannski
snúist spurningin aðallega um, að
það vanti stefnumörkun í fisk-
vinnslu og veiðum á Suðurnesjum.
í nágrannabæjum Sandgerði og
Grindavík byggist afkoman nær
eingöngu á sjávarútvegi gagnstætt
Keflavík, Njarðvík og Garði, þar
sem afkoman hefur meira verið háð
varnarliðinu og ýmissi þjónustu. Á
fyrrnefndu stöðunum hafa menn
verið heilir í útveginum án sam-
keppni um óstöðugt vinnuafl og því
vegnað betur. Þess skal getið, að
þegar togararnir eru fyrst keyptir
þeim óskum hefði ekki verið orðið.
Því hefði sambúðin við flugvöllinn
verið útveginum ákaflega erfið svo
og skortur á stefnumörkun í þessum
málum. Hitt væri svo annað mál,
að miklar lánveitingar gætu reynzt
mörgum bjarnargreiði og hætt yrði
við að greiðsla lána Atvinnutrygg-
ingasjóðs og Hlutafjársjóðs yrði
mörgum þung í skauti.
Þarf að marka
framtíðarstefnu
„Það, sem við þurfum að gera
hér, er að nýta tækifærin,
sem fyrir hendi eru. Heimamenn
þurfa að stofna eigið hlutafélag um
útgerð, sem yrði opið fyrir almenn-
ingi. Við verðum að byggja okkur
upp innan frá í stað þess að kalla
á ríkið. Það er engum til góðs að
sýta orðinn hlut, heldur verðum við
að horfa fram á veginn. Tækifærin
eru mörg, aðalatriðið er_ að þau
verði nýtt af skynsemi. Á Suður-
nesjum eru mörg sterk fyrirtæki,
til dæmis í Grindavík. Það ætti eins
að vera hægt að standa vel að
málum hérna megin skagans. Ung-
ir menn eru að koma inn í atvinnu-
greinina og lofar frammistaða
þeirra góðu. Fiskmarkaðarnir veita
mönnum tækifæri til sérhæfingar í
fiskvinnslu og möguleikar á reglu-
bundnum útflutningi á ferskum
físki með flugi um Keflavíkurflug-
völl hljóta með tíð og tíma að verða
að veruleika. Okkar er að hefjast
handa og marka framtíðarstefnu í
þessum málum,“ segir Halldór Ib-
sen.
„Blue lAne“
yfirburða trollblakkir írá Markussen
Eigum ávallt á lager trollblakkir í öll skip, stór og smá.
• Allar stærðir.
• Hertar skífur með smyrjanlegum keflalegum.
• Keflanlegur að ofan til að blökkin liggi
alltaf rétt við átaki.
• Hertar skífur sem auka endingu á vír og blökk.
MarLusen trollblakkirnar verða a sértilboði fram
yfir Sjavarutvegssýninguna.____________________
Við verðum á Sjávarútvegssýningunni í bás nr. B-II.
Grandagarði 2, Rvík., sími 28855