Morgunblaðið - 14.06.1992, Page 10

10 c
MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 14. JÚNÍ 1992
Y F I
SERENA SUTCLIFFE
RMAÐUR VÍNDEILDAR SOTHEBY’
I kuldum eiga menn:
þaðtil
að hella
ísie
eftir Steingrím Sigurgeirsson

SERENA Sutcliffe, yfirmaður víndeildar hins virta uppboðsfyrirtækis
Sotheby’s í London, var nýlega stödd hér á landi til að halda vín-
smökkunarnámskeið. Mikill áhugi var á námskeiðinu og langir biðlist-
ar til að komast að. Þau viðhorf sem almennt ríkja á Islandi til víns
segir hún hins vegar mjög neikvæð og megi líklega rekja annars veg-
ar til loftslagsins og hins vegar til siðaskiptanna en þau eru að hennar
mati ekki mesta framlagið til aukinnar lífsánægju í mannkynssögunni.
Sutcliffe sagðist halda vín
námskeið í London reglu-
lega sem og í París og
Brussel. Sigríður Ingvars-
dóttir, fulltrúi Sotheby’s á
íslandi, hefði komið með þá tillögu
að námskeið af slíku tagi yrði einnig
haldið á íslandi, þar sem þar væri
að fínna marga vínunnendur sem
hefðu áhuga á smökkun undir leið-
sögn. „Hinn mikli áhugi hér kom
mér verulega á óvart. Fyrst þegar
hugmyndin kom upp spurði ég Sig-
ríði „ertu viss“ þar sem mér fannst
ólíklegt að margir myndu sýna þessu
áhuga á íslandi. Hún sagðist vera
handviss og reyndist hafa á réttu að
standa," sagði Sutcliffe.
Hún sagði aukna áherslu nú vera
lagða á námskeið af þessu tagi þar
sem þau væru besta leiðin til að vekja
áhuga fólks á víni, fá það til að kaupa
vín og kynnast kostum þess að kaupa
vín á "uppboði, en þeir væru veruleg-
ir miðað við venjulega smásölu.
„London hefur sögulega séð ávallt
verið miðstöð vínuppboða þó að við
höldum af og til uppboð annars stað-
ar, s.s. í Tókýó. Fóik kemur þangað
hvaðanæva að til að kaupa.“ Sutc-
liffe sagði það alls ekki vera svo að
menn þyrftu að hafa verulegt fjár-
magn milli handanna og kaupa mik-
ið magn ef menn ætluðu að nýta sér
vínuppboð. „A hvetju einasta upp-
boði er að finna vín allt frá síðustu
öld fram til loka síðasta áratugar.
Þau spanna því heiia öld og verðbiiið
er álíka breitt, allt frá kannski þús-
und pundum fyrir flösku niður í *
hundrað pund fyrir kassa með tólf
flöskum. Þama er því eitthvað fyrir
alla sem endurspeglast lika meðal
þátttakenda í uppboðssalnum í Bond
Street.
En hvað um viðhorf til víns sem
óneitanlega eru misjöfn eftir heims-
hlutum? Hvernig koma Sutcliffe þær
hugmyndir um vínneyslu sem er að
finna á norðurslóðum fyrir sjónir?
„Það hrikalega er að jafnvel á Bret-
landi og fyrst og fremst í Bandaríkj-
unum hefur þróunin verið í þá átt
að setja allt áfengi undir sama hatt
hvort sem um er að ræða vín eða
brennda drykki. Ég held að þetta sé
mjög hættuleg þróun því vín er svo
algjörlega frábrugðið flestu öðru
Serena Sutcliffe
Morgunblaðið/Þorkell
áfengi. Vín er næringarríkur drykkur
sem maður neytir aðallega með mat,
það eykur lífsgleði og eflir vináttu
og það hefur margsinnis verið sann-
að læknisfræðilega að vín í hóflegu
magni hefur mjög jákvæð heilsufars-
Ieg áhrif. Það vegur til að mynda
upp óæskileg áhrif mikillar neyslu
mjólkurfítu til dæmis ef menn borða
mikið af osti og það eykur matarlyst
hjá eldra fólki. Þá má nefna mjög
merkilega nýlega rannsókn, unna af
prófessor við Berkeley-háskóla, sem
hann mun kynna bráðlega hjá Rot-
hschild-stofnuninni í París og Max
Planck-stofnuninni í Berlín, en niður-
staða hennar var að í rauðvíni sé að
fínna efni sem draga úr vexti krabba-
meinsfrumna. Loks má nefna að vín
hraðar efnaskiptum í líkamanum.
Það var framkvæmd mjög ítarleg
rannsókn í Bandaríkjunum þar sem
tveir hópar fólks er þjáðust af offítu
voru bornir saman. Á mjög löngu
tímaskeiði fékk annar hópurinn glas
af víni með hverri máltíð en hinn
hópurinn ekki. Niðurstaða rannsókn-
arinnar var sú að fólkið í hópnum
sem fékk vín með matnum léttist
mun meira en fólkið í hinum hópn-
um,“ sagði Sutcliffe. Hún sagðist líka
telja að menn, ekki síst í Bandaríkj-
unum, ættu að hafa meiri áhyggjur
af þeirri fæðu sem þeir neyttu dags
daglega en víni hvað heilsuna varð-
ar. Skyndimatur og gosdrykkir væru
mun óhollari en vín.
„Það viðhorf sem hér á íslandi er
að fínna gagnvart víni er að mestu
leyti mjög norðlægt viðhorf og ég
tel það vera rangt viðhorf. Að hluta
til er skýringuna að finna í veðurfars-
legum aðstæðum. I miklum kuldum
eiga menn það til að hella ofan í sig
meira magni en æskileg' má teljast
en það er samt aldrei vín sem menn
hella ofan í sig heldur brenndir
drykkir. Þetta púritaníska viðhorf
má líka að einhveiju leyti rekja til
siðaskiptanna, en ég verð að segja
að þó ég sé ekki trúuð þá tel ég þau
ekki hafa verið jákvætt framlag til
aukinnar lífsánægju í heiminum. I
kaþólsku löndunum er oftast að finna
mun heilbrigðara viðhorf gagnvart
því að njóta lífsins, borða góðan
mat, drekka vín, sitja saman með
íjölskyldu sinni og vinum. Ef ég
ætti að benda á eitthvað land sem
ég teldi hafa skynsamlegasta við-
horfíð gagnvart jákvæðum lífshátt-
um held ég að það yrði Ítalía. Á ítal-
íu er samt ekkert áfengisvandamál
að fínna og ítalir geta hreinlega
ekki skilið hvemig vín getur verið
vandamál. Ég hef aldrei séð neinn
drukkinn á Italíu enda er það nánast
útilokað í þeirra þjóðfélagi. Ef maður
sést drukkinn þá missir hann andlit-
ið, figura, og það hefði mjög alvar-
legar afleiðingar á stöðu hans í þjóð-
félaginu. Þeim dettur einfaldlega
ekki í hug að verða drukknir samt
neyta þeir ótrúlega mikils magns af
Þegar Sutcliffe var spurð hvort
þessi nýju neikvæðu viðhorf gagn-
vart víni, ekki síst í Bandaríkjunum,
myndu á einhvern hátt ógna framtíð
þess sagði hún vissulega vera hættu
á því. „Á síðasta áratug þegar
franskir framleiðendur voru mjög
æstir í að flytja út meíra til Banda-
ríkjanna varaði ég þá ávallt við og
benti á að Bandaríkin væru ekki vín-
neysluland og yrðu það aldrei. Hin
aukna neysla á síðasta áratug var
einungis tískufyrirbrigði sem nú er
fyrir bí. Skýringin á þessu er að vín-
neýsla er ekki hluti af eðli Bandaríkj-
amanna, ef frá eru taldar fimm til
sex fágaðar borgir, s.s. New York,
Boston, Miami og Chicago, þar sem
stór hluti fólks neytir víns. Ég geri
undantekningu með Kaliforníu sem
er óneitanlega vínneyslusamfélag og
vínframleiðslusamfélag. Þar er Iíka
öðruvísi þjóðarsamsetning en annars
staðar í Bandaríkjunum og sögulega
séð mikið um spænsk áhrif. Það er
því að Kaliforníu undanskilinni ein-
ungis í einstaka borgum hægt að
finna eitthvað hlutfall af menntuðu
fólki sem anri víni. I öðrum hlutum
Bandaríkjanna, á öllum þessum þús-
undum og aftur þúsundum mílna @.f
landsvæði, er að fínna oft alveg ótrú-
leg viðhorf. Annað hvort sitja menn
úti á horni og drekka brennda drykki
úr flösku í pappírspoka eða þeir eru
með hin sérkennilegu viðhorf Biblíu-
beltisins. Ég hef oft orðið vör við hið
síðarnefnda. Jafnvel í Oregon, norð-
an við Kaliforníu, þar sem ræktuð
eru mjög góð Pinot Noir-vín. Ég var
þar á ferð fyrir skömmu og ætlaði
að heimsækja vínframleiðanda en
átti í erfíðleikum með að rata. Ég
stöðvaði því bónda sem þar var á
ferð á dráttarvélinni og spurði hvort
að hann gæti sagt mér til vegar.
Hann svaraði því til að hann hefði
aldrei heyrt á þessa fjölskyldu
minnst. Síðar komst ég að því að
þetta var nágranni fjölskyldunnar
sem ég ætlaði að heimsækja.
í Bandaríkjunum er gífurlega mik-
ið um alls kyns skringilega bókstafs-
trúarhópa sem ekki er að fínna hjá
okkur. Stór hluti bandarískra lan-
deigenda hefur aldrei heyrt á vín
minnst og munu aldrei heyra á vín
minnst. Þeir hafa einfaldlega ekki
áhuga. Ef menn fara bara til New
York eða Boston, heimsækja vini og
borða á nokkrum góðum veitinga-
stöðum, kynnast menn allt öðrum
viðhorfum en það er einfaldlega ekki
Bandaríkin."
Sutcliffe sagði jákvæðustu þróun-
ina um þessar mundir eiga sér stað
í Ástralíu og ekki síst á Nýja-Sjá-
landi. í síðarnefnda landinu hefðu
menn allt í einu uppgötvað að þeir
hefðu burði til að framleiða mjög góð
vín, ekki frábær, en samt vel fram-
bærileg. Þá þefði mikil þróun átt sér
stað á viðhorfum í Ástralíu. Fyrir
tuttugu árum hefði enginn karlmað-
ur þar viljað láta sjá sig með vínglas
þar sem það var ekki talið nógu
karlmannlegt, þeir hefðu fyrst og
fremst verið bjórdrykkjumenn. Nú
hefði hins vegar vínið rutt sér veru-
lega til rúms þar og framleitt væri
mikið af þokkalegum hversdagsvín-
um, sem seld væru í kössum, en einn-
ig töluvert af verulega góðum flösku-
vínum. „Það hefur ekki síst hjálpað
Ástralíu í þessum efnum að þar er
mjög heppileg blanda þjóðarbrota.
Þar er mikið um fólk af ítölsku eða
grísku bergi brotnu. Ég er mjög hrif-
in af blöndun þjóðarbrota af þessu
tagi. Það leiðir ekki síst til þess að
veitingastaðirnir verða svo miklu
betri fyrir vikið eins og sjá má til
dæmis í London, Melboume og ekki
síst New York.“
Aðspurð um hvort hún teldi nýja-
heimsvínin eiga eftir að veita hinum
hefðbundnu framleiðslulöndum enn
harðari samkeppni í framtíðinni
sagði Sutcliffe vín frá Nýja-Sjálandi
hafa verið í mikilli sókn síðustu þijú
til fjögur árin og einnig væri mikill
vöxtur í neyslu vína frá Chile. Þar
hefði verið mikið um fjárfestingar í
víniðnaði að undanförnu og sérstak-
lega rauðvínin þaðan væru orðin
verulega góð. Það háði hins vegar
hvítvínum frá Chile enn sem komið
er að ekki væru notaðar þær þrúgu-
tegundir sem hentuðu best. Sauvign-
on-vínin þaðan væru til dæmis oftast b
ekki úr hreinræktuðum Sauvignon.
Rauðu Cabemet vínin hefðu hins
vegar náð töluverðum gæðum. Þetta j
væri ekki síst hinum miklu fjárfest- '
ingum að þakka. Áður hefðu verið
notaðar stórar gamlar eikartunnur j
,,iA framleiðsluna sem hefðu gefið "
við rramieiosluna sem
vínunum „skítugt" bragð. Með auknu
íjármagni væri nú hins vegar byijað
að nota minni, nýjar eikartunnur,
barriques, sem fluttar væru inn frá
Frakklandi. Þá hefðu vínframleið-
endur í Evrópu einnig flutt þangað
þekkingu sína. Til dæmis hefðu eig-
endur Lafíte í Bordeaux lagt út í
verulegar fjárfestingar í Chile og
víngerðarmaður Lafíte færi þangað
á hverju ári til að stjórna framleiðsl-
unni. Þetta væri mögulegt vegna
þess að uppskerutíminn á suðurhveli
jarðar væri á algjörlega andstæðum
tíma við uppskeruna í Frakklandi.
„Ég sé hins vegar áfram Frakk-
land fyrir mér í framtíðinni sem það i
land þar sem bestu vín veraldar eru
og verða framleidd. Á því leikur eng-
inn vafi. Ekki síst í uppboðsheiminum >
eru frönsk vín með algjöra sérstöðu
og þá fyrst og fremst Bordeaux-vín.
Um 80% allra vína sem seld eru á
uppboðum koma þaðan og afgangur-
inn er fyrst og fremst Búrgúndavín,
kampavín og árgangsportvín. Nýja-
heimsvínin hafa ekki náð neinni fót-
festu á alþjóðlegum vínuppboðum.
Þú getur vissulega selt Kaliforníuvín
á uppboðum í Napa-dalnum eða Los
Angeles en þau eiga enn sem komið
er ekkert erindi inn á alþjóðlega
markaðinn. Vissulega kemur fyrir
að boðinn er upp einn og einn kassi
en það fæst oftast ekki hátt verð.
Það er auðvitað töluverð sala á nýja-
heimsvínum í venjulegum búðum en
uppboðin byggjast á sígildum vín-
um.“
Sutcliffe sagði vissulega hafa orð-
ið breytingu á hversdagneyslu víns, i
fólk væri meira fyrir að reyna eitt-
hvað nýtt og framandi. Þeir sem
hefðu hins vegar verulegan áhuga á
víni og vínsamanburði væru sígildu '
vínunum trúir. Og þó að miklar verð-
hækkanir hefðu orðið á síðasta ára- .
tug á frægu Bordeaux-vínunum '
væru í Bordeaux eftir sem áður að
>