Morgunblaðið - 24.07.1994, Side 4

4 SUNNUDAGUR 24. JÚLÍ 1994
FRETTIR
MORGUNBLAÐIÐ
P*>rgw*MaÍ>tS>
VIKAN 17/7 - 24/7
►ÚTGERÐARMENN í
Vestmannaeyjum brugð-
ust hart við þegar þeir
fengu fréttir af því að
nýr ljósleiðarakapall ætti
að liggja um fengsæl
fiskimið. En féllust siðan
á samkomulag um að
kapallinn verði færður
af fiskislóðum síðar.
► ST ARFSHÓPUR Neyt-
endasamtakanna um fjöl-
miðla og auglýsingar tel-
ur alltof algengt að aug-
lýsingar skarist við ann-
að efni fjölmiðla, bæði
löglega og í blóra við lög
og reglur. Bent er á að
algengt sé að útsending
sé rofin vegna auglýs-
inga án þess að heimild
sé til þess í útvarpslög-
um.
►ÍSLENDINGAR munu
tapa nokkrum tollafríð-
indum við væntanlega
inngöngu EFTA-ríkja f
Evrópusambandið um
næstu áramót. Munar
mestu um að 10-15% toll-
ur mun frá áramótum
leggjast á sölu síldar á
mikilvægilvægum síldar-
mörkuðum í Svíþjóð og
Finnlandi.
►SUMARLIÐI Árnason
skoraði fimm mörk í sig-
urleik ÍBV í Vestmanna-
eyjum gegn Þór á Akur-
eyri í tíundu umferð á
íslandsmótinu i knatt-
spyrnu, sem leikin var
síðastliðið fimmtudags-
kvöld. Slíkt hefur ekki
gerst frá árinu 1985.
Karfastofninn 2,2
millj. tonna
VIÐAMESTA rannsókn sem gerð
hefur verið á djúpkarfastofninum á
Reykjaneshrygg bendir til að stofninn
sé a.m.k. um 2,2 milljónir tonna.
Jakob Magnússon, fiskifræðingur og
leiðangurstjóri í rannsókninni, sagði
að mælingin staðfesti fyrri mælingar
á stofninum og því ætti að vera óhætt
að auka veiðar úr karfastofninum upp
í 150 þúsund tonn án þess að ganga
á stofninn. Rannsóknin var gerð í
samvinnu íslenskra og norskra fiski-
fræðinga.
Þorskveiðar
bannaðar
RÁÐGJAFARNEFND um fiskveiði-
stjómun á vegum Alþjóðahafrann-
sóknaráðsins leggur til að engar
þorskveiðar verði leyfðar við Græn-
land, Færeyjar og í austanverðu
Eystrasalti á næsta ári. Sigfús A.
Schopka fiskifræðingur segir að of-
veiði og óhagstæð umhverfisskilyrði
valdi hruni þessara stofna. Auk þess-
ara stofna er þorskstofninn við Ný-
fundnaland hruninn, samdráttur er í
Norðursjó og þorskstofninn við ísland
í sögulegu lágmarki. Stofninn í Bar-
entshafi er því eini þorskstofninn í
Norður-Atlantshafi sem er í vexti.
Greiðslubyrði að
sliga marga
ERFITT þjóðfélagsástand og aukin
greiðslubyrði hefur valdið því að
kaupendur verkamannabústaða í
Reykjavík eiga margir hveijir sífellt
erfiðara með að standa í skilum að
sögn Guðrúnar Kr. Óladóttur, sem á
sæti í húsnæðisnefnd Reykjavíkur.
Kólerufaraldur
meðal Rúandabúa
FLÓTTAMENN frá Rúanda í búðum
í nágrannaríkinu Zaire örmagnast
og deyja þúsundum saman af völdum
kóleru og hjálp-
arsveitir rejma
af megni að
stöðva faraldur-
inn. Aðstæður í
flóttamanna-
búðunum eru
hörmulegar og
lík eru við hvert
fótmál. „Fólk
hrynur niður
eins og flugur,"
sagði fulltrúi Lækna án landamæra.
Talið er að kólerufaraldurinn geti
orðið sá mannskæðasti í sögunni og
„hjálparstofnanir eru engan veginn
undir það búnar að fást við svona
hrikalegan vanda," að sögn tals-
manns Flóttamannahjálpar Samein-
uðu þjóðanna.
Tímamótafundur
ísraela og Jórdana
SHIMON Peres, utanríkisráðherra
ísraels, kom á miðvikudag til
Jórdaníu og ferðin markaði þátta-
skil í samskiptum ríkjanna þar sem
þetta er í fyrsta sinn sem ísraelskur
ráðherra fer til Jórdaníu án þess að
reynt sé að leyna för hans. „Stríðið
er að baki,“ sagði Abdul-Salam al-
Majali, forsætisráðherra Jórdaníu,
við þetta tækifæri, en formlega hef-
ur ríkt stríðsástand milli ríkjanna frá
árinu 1948. Áður höfðu samninga-
menn ríkjanna verið á tveggja daga
fundi í stóru tjaldi við landamæri
ríkjanna sem í áratugi hafa verið
mörkuð með gaddavír og jarð-
sprengjum.
►SILVIO Berlusconi,
forsætisráðherra Ítalíu,
gaf eftir í deilu við sam-
starfsflokka sína á
þriðjudag og ákvað að
draga til baka umdeilda
tilskipun sem takmarkar
rétt saksóknara til að
hneppa menn sem grun-
aðir eru um spillingu í
gæsluvarðhald. Þetta
mál er mikill álitshnekk-
ir fyrir sljórn Berluscon-
is og sumir spá því að
hún lifi ekki nema til
næsta vors.
► JOHN Major, forsæt-
isráðherra Bretlands,
gerði á miðvikudag
mestu breytingar á
sljórn sinni frá því hann
tók við völdum árið 1990.
Mest kom á óvart að Jer-
emy Hanley, 48 ára
fremur óþekktur að-
stoðarvarnarmálaráð-
herra, skyldi taka við
formennsku í Ihalds-
flokknum af Fowler.
►TVEGGJA daga sorg-
arathöfnum í Norður-
Kóreu vegna andláts
Kims U-sungs, „Leiðtog-
ans mikla“, lauk á mið-
vikudag. Milljónir
manna eru sagðar hafa
tekið þátt í athöfnum
þessum.
►STJÓRN Bosníu dró á
fimmtudag til baka skil-
yrðislaust samþykki sitt
við nýjustu áætlunina um
frið í landinu eftir að
leiðtogar Serba höfðu
sett skilyrði fyrir sam-
þykki sínu.
Ég- vil veg Skálholts meiri
meðal þjóðarinnar allrar
Séra Sigurður Sigurðarson sóknarprestur á
Selfossi verður vígður til vígslubiskups í
Skálholti í Skálholtskirkju í dag. Hann hef-
ur gegnt farsælu starfí á Selfossi í 22 ár
og flyst að Skálholti þar sem hann mun
takast á við viðamikið embætti. Séra Sig-
urður segir í samtali við Sigurð Jónsson
hug sinn til kirkjustarfsins og Skálholts-
staðar sérstaklega
- Hveijir eru að-
aláhersluþættimir í
starfi prestsins?
„Ég hef alltaf lagt
áherslu á helgihaldið
í kirkjunni, að það
væri vandað til þess
og hef átt mjög góða
samstarfsmenn í því
efni og nefni þar Glúm
Gylfason sem hefur
verið mér mjög sam-
stíga í því að reyna
að hafa helgihaldið
hér sem prestlegast.
Sálusorgun fer
stöðugt vaxandi í
starfinu og það er
ekki lengur tíðindi að fólk skilji
við maka sinn og þau mál taka
dijúgan tíma. Á seinni árum er
meira leitað til prestsins vegna
neyðar fólks sem finnst það ekki
fá svör í öðrum kerfum samfélags-
ins. Það kemur ekki til að leita
eftir peningum heldur
eftir persónulegum styrk
og huggun í þeim vanda
sem það stendur frammi
fyrir. Þetta verður lík-
lega ríkari þáttur í starfi
presta og kirkjunnar yfirleitt. Til
þess að leysa hann þarf að efla
safnaðarþjónustuna og ég gæti
hugsað mér að eftirmaður minn
fengi fljótlega djákna sér við hlið
til aðstoðar."
- Hvemig fínnst
þér kirkjunni ganga að
ná til fólks?
„Henni gengur ekki
illa samanborið við þá
sem era að koma ein-
hveijum boðskap til
skila. Þá getum við
tekið ýmis félög í land-
inu, líknarfélög, mann-
ræktarfélög og stjóm-
málafélög. Kirkjunni
gengur betur að ná
saman fólki til reglu-
legra mannfunda og til
uppbyggingar og
áhrifa, heldur en þess-
um félögum öllum."
- Hver er staða Skálholts innan
kirkjunnar?
„Hún er orðin nokkuð skýr í seinni
tíð því að með auknum fjármunum
kirkjuráðs hefur jafnframt verið
ákveðið þar að veita umtalsverða
fjármuni kirkjuráðs til Skálholts.
Staðan er hins vegar enn
í mótun. Þar er skóli sem
er kirkjuleg menningar-
og fræðslustofnun sem
komin vel á veg í mótun.
Hins vegar er Skálholt
aðsetur vígslubiskups og sú staða
er líka í mótun. Skálholt er að lifa
ákveðið mótunarskeið sem ekki sér
fyrir endann á en staða þess er sterk.
Ég tel að kirkjulegir aðilar geri sér
ljóst hver fótfesta það er kristninni
Sigurður
Sigurðarson
Staða Skál-
holts er enn í
mótun
í landinu að vegur Skálholtsstaðar
verði sem mestur meðal þjoðarinn-
ar.“
- Hvemig viitu sjá Skálholt
þróast?
„Ég vil veg Skálholts meiri með-
al þjóðarinnar í heild og þá ekki
endilega á skilmálum mínum eða
ákveðinna kirkjuhöfðingja heldur
í samstarfi og gagnkvæmum skoð-
anaskiptum við fólkið í landinu.
Ég vil að Skálholt verði staður sem
er ekki fjarri nútíma íslendingum,
staður sem kemur þeim í hug þeg-
ar þeir hugsa til staðar þangað sem
eitthvað er að sækja og þangað
sem gott er að koma.“
- Hveijar eru aðaláherslumar
í starfi vígslubiskups í Skálholti?
„Það er þegar búið að móta það
í samningi mikli forvera mjns og
kirkjuráðs að vígslubiskup eigi að
vera eins konar húsbóndi í Skál-
holti sem hefur umsjón með öllum
rekstri sem þar fer fram og er að
auki samkvæmt lögum forseti
skólaráðsins.
Þessi staða, sem varð til með
lögunum frá 1990, er orðin til
vegna þess að í 10 ár þar á undan
hafði það verið yfirlýst stefna þjóð-
kirkjunnar, samþykkt á kirkju-
þingum og prestastefnum, að á
Islandi skyldu vera þrír biskupar
og þijú biskupsdæmi og í Skál-
holti yrði fullmektugur biskup í
aðskildu biskupsdæmi. Niðurstað- 1
an er auðvitað málamiðlun. í lög- j
unum er skýr grundvöllur fyrir ,
starf vígslubiskups í Skálholti en
hann er samt eins konar aðstoðar-
biskup. Hann er þannig ólíkur fyrri
vígslubiskupum sem höfðu aðeins
titil að biskupar íslands gátu látið
þá gera allt það sem þeir geta lát-
ið vígslubiskup gera nú en nú er
það ekki aðeins val heldur verðá
þeir að blanda þeim inn í kirlq'u-
stjómina á formlegan hátt. Þetta
er sú breyting sem orðið hefur |í
lögum vegna þessarar stefnu sem
kirkjan hafði áður um þetta og
þetta er málamiðlun og samkomu-
lag. Ég ætla auðvitað að halda á
lofti þessum skilningi sem er skiln-
ingur allra þeirra sem studdu mig
til þessa embættis."
Könnun á möguleikum í þjónustu við erlend fiskiskip
Útflutningsráð leitar
samstarfsaðila
ÚTFLUTNINGSRÁÐ íslands
hyggst í samvinnu við hags-
munaaðila afla upplýsinga sem
leitt geta til aukningar á sölu á
vörum og þjónustu íslenskra fyrir-
tækja til erlendra fiskiskipa. At-
hugunin er gerð í kjölfarið á tveim-
ur öðrum verkefnum um þennan
markað. Niðurstöður þeirra sýna
að ísland hefur ýmsa möguleika á
að auka þessa þjónustu og þar
með verðmæti viðskiptanna.
Á síðasta ári komu 183 erlend
fiskiskip til hafna hér á landi, skv.
upplýsingum Útflutningsráðs.
Heildarverðmætasköpun viðskipta
við þau nam um 1,5 milljörðum
króna og er þá ekki tekið með
verðmæti þeirra afurða sem unnar
voru hér á landi úr hráefni frá
þessum skipum.
Hagnýtar úrlausnir
í markaðsrannsókninni er gert
ráð fyrir gagnaöflun hjá sam-
keppnishöfnum sem þegar hafa
náð miklum árangri í markaðssetn-
ingu á sinni þjónustu. Einnig er
gert ráð fyrir könnun á meðal
markhópsins hvað varðar viðhorf
til löndunarþjónustu o.fl. Áhersla
verður lögð á að úrlausnir verði
hagnýtar og raunhæfar þannig að
þátttakendur verkefnisins geti nýtt
sér niðurstöður þess án frekari
milliliða.
Hömlur ná ekki
tilgangi sínum
Kristófer Frank de Fontenay
vann síðari könnunina sem áður
var getið sem lokaritgerð í mark-
aðs- og útflutningsfræðinámi við
Tæknskóla íslands. Hann telur að
þær hömlur sem settar séu löndun-
um erlendra fiskiskipa og eigi að
hafa hindrandi áhrif á veiðar úr
sameiginlegum nytjastofnum þjóni
ekki tilgangi sínum. Hann segir
að úthald og stærð fiskiskipa sé
þannig í dag að ekki skipti neinu
máli hvort þau landi á íslandi eða
í Noregi. Þeim sé einfaldlega siglt
þangað sem þjónustan sé hagstæð-
ust.
Hátt verð á olíu, frysti-
geymslu og kosti
Kristófer segir hátt olíuverð
einkum koma í veg fyrir að erlend
fískiskip landi á Islandi. í öðru lagi
er ekki grundvöllur fyrir því að
selja skipum kost hér vegna þess
að ekki sé lejrfílegt að ftytja inn
erlent kjöt í gámum og selja úr
þeim til skipanna. íslensk lög
kveða á um að innihald gámanna
verði að selja í heilu lagi. Þetta
verður til þess að þau erlendu skip
sem hingað koma panta gjarnan
kost frá Danmörku og taka þá
oftast veiðarfæri í leiðinni, þótt þau
séu dýrari þar en hér. Kristófer
segir að vegna þessarar reglu verði
íslensk fyrirtæki af sölu á ýmissi
annarri vöru og þjónustu. Þá vekur
hann athygli á því að kjötið sem
Danimir senda sé ósjaldan nýsjá-
lenskt lambakjöt.
í þriðja lagi er frystigeymslu-
kostnaður gífurlega hár vegna hás
raforkuverðs eða 3-4 sinnum hærri
en gengur og gerist víðast í Evrópu.