Morgunblaðið - 24.07.1994, Qupperneq 13

MORGUNBLAÐIÐ
SUNNUDAGUR 24. JÚLÍ 1994 13
ust undir stjórn Mongóla, sem
höfðu gífurlega mikil áhrif á rúss-
neska menningu og þjóðskipulag,
og tvívegis hefur Rússland sætt
stórfelldum innrásum úr vestri, í
tíð Napóleons keisara, sem Tsja-
íkovskíj, lýsir svo snilldarlega í
1812-forleiknum, og síðar nasista.
Því hefur verið haldið fram að
utanríkisstefna Rússa/Sovét-
manna hafi ævinlega mótast af
eins konar ofsóknarbijálæði. Þeg-
ar horft er til þess hvílíkar fórnir
þessi þjóð hefur þurft að færa er
lýsing i þá veru ósanngjörn og
Samband Rúss-
lands og hinna
fyrrum lýðvelda
Sovétríkjanna
verður þegar til
lengri tíma er litið
stærsta ágrein-
ingsefnið á vett-
vangi rússneskra
stjórnmála
röng. Á hinn bóginn hefur þessi
reynsla getið af sér ákveðna
drottnunarhyggju og það ber einn-
ig að hafa í huga að kenningin
um að Rússar séu útverðir hinnar
sönnu trúar hefur löngum rist
djúpt, raunar allt frá því að Byz-
anska-ríkið leið undir lok um miðja
15. öld.
Með þessu móti má færa rök
fyrir því að menningarsagan og
herfræðilegir hagsmunir móti af-
stöðu rússneskra ráðamanna nú
um stundir.
Vera kann á bóginn að efna-
hagsleg rök vegi nú þyngra en
nokkru sinni fyrr í sögu Rúss-
lands. Teikn eru á lofti um að það
versta sé afstaðið á vettvangi
þeirra róttæku efnahagsumskipta
sem þar hafa átt sér stað. Hagtöl-
ur gefa það alltjent til kynna, þótt
því fari að vísu fjarri að festu
hafi verið komið á í þjóðfélaginu
á nýjan leik. Þær raddir heyrast,
einkum úr röðum svonefndra „rót-
tækra umbótasinna“, sem í raun
eru miklu fremur byltingarmenn,
að það geti beinlínis verið hættu-
legt langtímahagsmunum Rússa
að leitast við að mynda slavneskt
bandalag. Þessir menn segja að
ógerlegt sé með öllu að tengjast
þessum ríkjum nánari efnahags-
legum böndum. Hagkerfi þeirra
hafi engum breytingum tekið og
nánara samstarf geti aðeins bitnað
á efnahag Rússlands, til að mynda
með óðaverðbólgu. Þeir hinir sömu
eru og þeirrar hyggju að innan
skamms tíma yrði viðhorfið orðið
annað innan þessara ríkja. Úkra-
ínumenn og Hvít-Rússar kynnu
að freistast til að kenna Rússum
um allt það sem afvega hefur far-
ið og sú óánægja gæti aftur orðið
til þess að blása nýu lífi í glæður
þjóðemishyggju í löndum þessum.
Þar með sætu rússnesk stjórnvöld
uppi með tvíþættan vanda; stjóm-
lausa föðurlandshyggju með til-
heyrandi þjóðfélagsspennu og
gjaldþrota milljónaríki í efnahags-
legri gjörgæslu.
Samband Rússlands og hinna
fyrrum lýðvelda Sovétríkjanna
verður þegar tii lengri tíma er lit-
ið stærsta ágreiningsefnið á vett-
vangi rússneskra stjórnmála. Nú
þegar liggur fyrir hversu snögg
umskiptin geta orðið og skal í því
viðfangi vísað til þess kuldahrolls
sem setti að heimsbyggðinni eftir
sigur þjóðernissinna í þingkosn-
ingunum í Rússlandi. Þau pólitísku
átök sem fyrirsjáanleg eru á þess-
um vettvangi munu í senn verða
hörð og flókin því tekist verður á
um grundvallarhugmyndir og
hagsmuni sem í senn taka til
menningarsögu, öryggismála og
efnahagsþróunar.
Leiðtogar
gjaldþrota
milljónaríkja
LEONÍD Kútsjma sver embættis-
eið forseta Úkraínu og leggur
hægri hönd sína á Biblíuna.
Kútsjma sljórnaði áður eld-
flaugaverksmiðju og er fyrst og
fremst málsvari rússnesku iðn-
héraðanna í austurhluta landsins.
Alexander Lúkasjenko, hinn ný-
kjörni forseti Hvíta-Rússlands (til
hægri), lýsti yfir því í kosninga-
baráttunni að hann hygðist uppr-
æta spillingu í landinu og kvaðst
hafa sérstakt dálæti á Felix
Dzersinskíj, Pólveijanum ill-
ræmda sem stofnaði öryggislög-
reglu sovéskra kommúnista.
boöiö Philips smátækin á mun
betra veröi en áöur. Verðlækkunin
er á bilinu 9-26%!
á Philips smátækjum
Heimilistæki hf
SÆTÚNI 8 SlMI 69 15 OO
Utnboðsmenn um land allt.
Samlokugrill
ÁÐUR:
ÁÐUR:
Gufustraujárn
ÁÐUR:
Matvinnsluvél
Handþevtari
ÁÐUR:
Hraðsuðukanna
ÁÐUR:
Ryksuga
áður: 13.990
Kaffivél
AÐUR:
ÁÐUR:
ÁÐUR:
Tannbursti
ÁDUR: .6,000
4.990
NU