Morgunblaðið - 29.07.1998, Side 24

24 MIÐVIKUDAGUR 29. JÚLÍ 1998
MORGUNBLAÐIÐ
MORGUNBLAÐIÐ
MIÐVIKUDAGUR 29. JÚLÍ 1998 25
fltajgtiiiMftfeffe
STOFNAÐ 1913
ÚTGEFANDI: Árvakur hf., Reykjavík.
FRAMKVÆMDASTJÓRI: Hallgrímur B. Geirsson.
RITSTJÓRAR: Matthías Johannessen,
Styrmir Gunnarsson.
HÖLDUM í ÞEKK-
INGU Á NOR-
RÆNUM TUNGUM
LENGI hafa menn haft áhyggjur af útbreiðslu engil-
saxneskra menningaráhrifa í Evrópu og víðar, og þó
sennilega aldrei jafn miklar og einmitt nú. Líklega hefur
hvergi verið brugðist jafn hart við og í Frakklandi þar
sem gerðar hafa verið sérstakar ráðstafanir til þess að
sporna við flæði engilsaxnesks sjónvarpsefnis og Hollý-
vúddmynda inn á markaðinn. Frakkar eru sömuleiðis
frægir fyrir að berjast hetjulega fyrir stöðu tungu sinnar
gagnvart sífellt meiri útbreiðslu enskunnar. Eins og
flestir ef ekki allir standa þeir þó heldur höllum fæti í
þeirri baráttu: Enska er málið sem líklegast er að tveir
menn af ólíku þjóðerni nái saman á. Þetta er staðreynd.
Þetta er staðreynd sem fólk þarf jafnvel að sætta sig við
á norrænum ráðstefnum, eins og fram kom í grein í
Morgunblaðinu í gær. Hér er ef til vill kominn fram vandi
sem Islendingar hafa ekki gefíð nægilegan gaum, það er
að segja ógnun enskunnar við kunnáttu okkar á dönsku
eða öðrum skandinavískum tungumálum.
I greininni í blaðinu í gær var það viðhorf algengt hjá
viðmælendum að gagnkvæmur skilningur manna á milli
væri aðalatriðið í norrænu samstarfí, að það skipti ekki
öllu máli hvaða tungumál væri talað heldur að allir skildu
hvern annan, því væri eðlilegt og sjálfsagt að enska væri
það tungumál sem notað væri þar sem ekki gæfíst kostur
á túlkun. Þetta er skiljanlegt viðhorf en við verðum að
skoða málið í víðara samhengi. Það er okkur Islendingum
afar mikilvægt að halda í þekkingu okkar á norrænum
málum, ekki af þjóðernisrómantískum ástæðum heldur
einfaldlega af þeirri ástæðu að sú þekking opnar okkur
glugga inn í hinn skandinavíska menningarheim. Auðvit-
að á þetta við um þekkingu á hvaða tungumálum sem er,
að hún opnar glugga inn í ólíka menningarheima sem
væru annars að mestu leyti lokaðir. En þessi gluggi er
okkur sérstaklega mikilvægur vegna menningarlegra og
sögulegra tengsla. Það er því ekki rétt að líta á útbreiðslu
enskunnar á norrænum vettvangi sem eðlilega þróun
heldur sem vanda sem þurfí að bregðast við.
Hér er ekki ástæða til að tíunda ástæður þess að
skandinavísku málin hafa að miklu leyti þurft að víkja
fyrir enskunni. Að öllum líkindum eru flestir sammála
um að víðtæk engilsaxnesk menningaráhrif séu megin-
ástæðan. Við þurfum hins vegar að velta því fyrir okkur
hvernig við getum styrkt stöðu skandinavískra tungu-
mála hér á landi og aukið vægi menningarstrauma úr
þeirri átt. Inntak norræns samstarfs í gegnum árin hefur
að stórum hluta verið menningarlegt en svo virðist sem
ávextir þess hafí ekki skilað sér að nægilega miklu leyti
til almennings hér á landi. Kannski eru Bókmenntaverð-
laun Norðurlandaráðs ágætt dæmi því þótt margir viti
hvaða íslenska bók er lögð fram til verðlaunanna á ári
hverju eru það miklu færri sem vita hverjar bækur hinna
þjóðanna eru. Vafalaust má að einhverju leyti kenna al-
mennu áhugaleysi um en meginorsakarinnar hlýtur að
vera að leita í skorti á kynningu. Þannig hefur kannski
megintilgangur þessarar verðlaunasamkeppni gleymst
sem er auðvitað að kynna og vekja áhuga Norðurlanda-
búa á bókmenntum hverra annarra og þar með sameigin-
legri tungumálaarfleifð þjóðanna.
í raun þyrfti að hefja mjög markvisst kynningarstarf á
menningu hinna Norðurlandanna til þess að vinna gegn
því að enskan verði endanlega ofan á í norrænu sam-
starfí. Við mættum taka Frakka okkur til fyrirmyndar
hvað varðar stuðning við framleiðslu á íslenskum kvik-
myndum og innlendu sjónvarpsefni en það er vonlaust að
setja takmörk á engilsaxneskt menningarefni eins og þeir
gerðu á tímabili. Líklega þarf að verða allsherjar við-
horfsbreyting. Hana væri auðvitað best að hefja í skólum
landsins þar sem rækta mætti jákvætt viðhorf gagnvart
dönskunni sem töluvert virðist skorta á. Fjölmiðlar, bæði
ljósvakamiðlarnir og prentmiðlarnir, þurfa að sækja
meira efni til frændþjóðanna, og kynna menningu þeirra.
Þannig þyrftu æ fleiri að koma að því að gera hið nor-
ræna samstarf sýnilegra og áþreifanlegra, og þar með
árangursríkara.
Aform um miðlunarlón Landsvirkjunar við Norðlingaöldu
Beðið eftir áliti
Þj órsárveranefndar
LÓNIÐ yrði þriðja stærsta stöðuvatn landsins, miðað við að hæð þess yrði
581 m.y.s., 62 ferkflómetrar að stærð. Ef samþykkt yrði hins vegar að hæð
þess yrði 575 m.y.s. myndi gróðursælt land norðan Sóleyjarhöfða ekki
lenda undir vatni. Þegar hefur verið gengið á Þjórsárverin með gerð
Kvíslavatns sem sést á myndinni, en þar fór 7 km2 gróið land undir vatn.
Til að hagkvæmt sé að
gera 140 MW Vatns-
fellsvirkjun ofan Sig-
ölduvirkjunar á milli
Þórisvatns og Krókslóns
þarf að útbúa stórt miðl-
unarlón í Þjórsárverum
sem er friðlýst svæði
samkvæmt alþjóðlegum
sáttmála. Þóroddur
Bjarnason kynnti sér
málið og komst m.a. að
því að Náttúruvernd rík-
isins tekur væntanlega
afstöðu til málsins í
haust en Landsvirkjun
vill að umhverfisráðu-
neytið segi til um eðli-
legan farveg málsins.
VONAST er til að Þjórsár-
veranefnd, sem fer yfir nið-
urstöður áratuga rann-
sókna sem gerðar hafa ver-
ið á áhrifum Norðlingaölduveitu á líf-
ríki Þjórsárvera, skili áliti í haust
þegar sumarleyfum lýkur. Nefndin á
að skila áliti sínu til stjórnar Nátt-
úruverndar ríkisins og stjómin mun
taka afstöðu til þess hvort veita eigi
leyfi til lónsgerðarinnar. Ef af lóni
verður þá metur stjórnin hve hátt yf-
ir sjávarmáli lónið muni standa.
Hagkvæmni Vatnsfellvirkjunar
sem 140 MW virkjunar skerðist
verulega ef Norðlingaölduveita er
ekki byggð að sögn Þorsteins
Hilmarssonar, upplýsingafulltrúa
Landsvirkjunar, en undirbúningur
að gerð hennar er kominn vel á veg
hjá Landsvirkjun.
I friðlýsingarsáttmála íyrir
friðlandið í Þjórsárverum frá 1987
segir: „Ennfremur mun Náttúru-
vemdarráð fyrir sitt leyti veita
Landsvirkjun undanþágu frá friðlýs-
ingu þessari til að gera uppistöðulón
með stíflu við Norðlingaöldu í allt að
581 m.y.s., enda sýni rannóknir að
slík lónsmyndun sé framkvæmanleg
án þess að náttúruverndargildi
Þjórsárvera rýrni óhæfilega að mati
Náttúrverndarráðs.“
Að mati margra er þó betur viðun-
andi ef lónið yrði byggt, að það yrði
ekki hærra en 575 m.y.s. því þá færi
svæðið norðan við Sóleyjarhöfða ekki
undir vatn en það svæði er mikið
gróið.
Eins og að höggva bambus-
skóga í Kína
Árni Bragason, forstjóri Náttúra-
verndar ríkisins, segir að Þjórsárver
séu stærsta samfellda gróðursvæði
inni á hálendi íslands og, ásamt
Eyjabökkum, það verðmætasta með
tilliti til gróðurfars og lífríkis. Hann
segir að íslendingar verði að vakna
til vitundur um það sem í húfi er ef
veitan verður byggð. „Is-
lendingar bera alþjóðlega
ábyrgð þarna því svæðið
er varpsvæði stærsta
hluta heiðagæsastoftisins í
heiminum. Þetta er al-
þjóðlegtvotlendissvæði og
eitt af þremur Ramsar-svæðum á Is-
landi en Ramsar er alþjóðlegur
samningur um votlendi. Áð skaða
þetta svæði væri eins og menn færa
að höggva niður bambusskóga í Kína
með þeim afleiðingum að pandabim-
ir, sem era í útrýmingarhættu,
myndu deyja út,“ segir Ámi.
Þjórsárver era helsta varpsvæði
heiðagæsa í heiminum en tveir þriðju
hlutar stofnsins verpa í Þjórsárver-
um, alls um 6-10.000 pör.
Hæð lónsins og gerð þess yfir höf-
uð er, eins og áður segir, háð því
hvað kemur úr mati Þjórsárvera-
nefndar. Ef lónið verður í 581 metra
hæð skerðist um 16% af gróðri
Þjórsárvera og einnig verður vatnið
mjög grannt á stóru svæði og þá
skapast mikil hætta á landrofi, að
sögn Árna Bragasonar.
Hann segir að stjórn Náttúra-
verndar ríkisins hafa úrslitavald um
hvort af gerð veitunnar verður eða
ekki.
Kostnaður við rannsóknir
nálægt 100 milljónum
Árið 1981 var gerður samningur
við Náttúrverndarráð en í honum er
ákvæði um að fara eigi fram rann-
sókn á áhrifum lóns í hæðinni allt að
581 metri, á gróðurfar, grunnvatn og
annað á þessu svæði. Landsvirkjun
kostaði rannsóknir sem dr. Þóra Ell-
en Þórhallsdóttir prófessor í grasa-
fræði við Háskóla íslands stýrði í tíu
ár og skilaði hún skýrslu árið 1994.
Kostnaður við þær rannsóknir sem
farið hafa fram á svæðinu er orðinn
nálægt 100 milljónum króna, sam-
kvæmt upplýsingum frá
Landsvirkjun.
Gísli Már Gíslason, for-
maður Þjórsárveranefnd-
ar, segir að alveg ljóst sé,
samkvæmt skýrslu Þóra,
að lón sem er í þessari
hæð eða lægri myndi hafa veraleg
áhrif á gróðurfar á svæðinu.
Skipulagsstjóri ríkisins hefur fall-
ist á að byggð verði allt að 140 MW
Vatnsfellsvirkjun ofan Sigöldu milli
Þórisvatns og Krókslóns. Niðurstaða
skipulagsstjóra tekur ekki mið af
hugsanlegri Norðlingaölduveitu og
því er aðeins fjallað um 140MW
virkjun við Vantsfell óháð því hvort
af Norðlingaölduveitu verður eða
ekki.
Vegna ákvörðunar skipulagsstjóra
sendu Náttúraverndarsamtök Is-
lands og Fuglavemdarfélag íslands
umhverfisráðherra stjórnsýslukærar
í júní sl. þar sem krafist er ógilding-
ar á úrskurði skipulagsstjóra og
hvatt til að ráðist verði í gerð nýs
mats á umhverfisáhrifum er nái að-
eins til fyrirhugaðs fyrri áfanga
Vatnsfellsvirkjunar með 70-100 MW
uppsettu afli.
Þorsteinn Hilmarsson, upplýsinga-
fulltrúi Landsvirkjunar, segir að fyr-
irtækið líti á Vatnsfellsvikjun og
Norðlingaölduveitu sem tvær að-
gerðir og fari í mat á umhverfisáhrif-
um hvor í sínu lagi. „I fyi-sta lagi
þurfum við að fá leyfí fyrir þessari
virkjun. Það þarf leyfi fyrir Norð-
lingaölduveitu líka og við munum á
næstu mánuðum leggja fram skýrslu
um mat á umhverfisáhrifum þeirrar
framkvæmdar þannig að menn geti
kynnt sér hana.
Dónaskapur hjá
Landsvirlgun
Gísli Már Gíslason segir að
Landsvirkjun sé að reyna að tefja
málið til að reyna að vé-
fengja rannsóknir Þóru.
„Landsvirkjun hefur ekki
treyst sér til að véfengja
þessar niðurstöður Þóru
en þeir hafa samt verið að
leita til ýmissa sérfræð-
inga til að biðja um álit á niðurstöðu
hennar," sagði Gísli. „Mér finnst það
dónaskapur hjá Landsvirkun að eftir
að hafa kostað tíu ára rannsóknir
sem þeir véfengja ekki eru þeir samt
að leita til fólks, oft á tíðum með
miklu minni menntun en Þóra, til að
reyna að fá fram annað álit. Þetta
Ljósmynd/Hjálmar R. Bárðarson.
UM 15% af varpsvæði íslensk-
grænlenska heiðagæsastofnsins
myndi fara undir vatn. Tveir
þriðju hlutar alls íslensk-græn-
lenska heiðagæsastofns heimsius
verpa í Þjórsárverum.
sýnir að mörgu leyti hvernig þeir
starfa.“
Menn óttast ekki eingöngu að
heiðagæsastofninnn rýrni, eins og
fram hefur komið, heldur óttast
menn að framkvæmdin muni valda
verulegum uppblæstri og gróðureyð-
ingu af hans völdum í Þjórsárveram.
„Það era það miklar sveiflur í vatns-
hæðinni og landið er svo flatt að eins
metra hæðamiunur á lóni getur verið
hundrað metra á lengdina. Svo getur
Landsvirkjun ekki ábyrgst að vatn
fari ekki hærra en ákvörðuð hæð. Að
minnsta kosti tvisvar á 50 ára fresti
mun vatn fari hærra vegna veður-
skilyrða en eitt skipti er nóg til að
allur gróður sem fer undir vatn drep-
ist. I kjölfarið fer að blása úr jarð-
veginum og það hefur síðan keðju-
verkandi áhrif,“ sagði Gísli.
Flókið lögfr;eðilegt álitamál
hver hefur úrslitavald
Þorsteinn Hilmarsson segir að
ekki sé útséð um það hver geti
ákveðið endanlega hvort byggja má
lón eða ekki. Hann segir að málið sé
flókið lögfræðilega.
Nú segir Árni Bragason, forstjóri
Náttúrverndar ríkisins, að Náttúra-
vernd ríkisins hafi úrslitavald í því
hvort af lónsgerðinni verður?
„Þetta er flókið lögfræðilegt álita-
mál. Það gildir ákveðin reglugerð um
nefndina, Ramsar-sáttmálinn sem Is-
lendingar eru aðilar að kann að
snerta þetta og svo eru lög um mat á
umhverfisáhrifum.
Við höfum óskað eftir því við um-
hverfisráðuneytið að það taki afstöðu
til málsins um hver sé eðlilegur far-
vegur þess.“
Hvað þýðir það fyrir ykkur ef
Náttúrvernd ríkisins gefur ekki leyfi
fyrir lónsgerðinni?
„Ef hún metur málið þannig getur
það skipt veralegu máli fyi-ir þessi
áform Landsvirkjunar, það liggur
ljóst fyrir.“
Nú liggja fyrir 10-15 ára rann-
sóknir á lífríki á svæðinu. Er það
ekki nægjanlegt að ykkar mati?
„Landsvh’kjun hefur kostað viða-
miklar rannsóknir á lífríki svæðisins
og aðstæðum við hið fyrirhugaða lón
mörg undanfarin ár. Þessar rann-
sóknir benda á ákveðin vandamál,
eins og rof úr bökkum og uppblástur,
en það er ekki þar með sagt að það
séu ekki lausnir á þeim vandamálum.
Landsvirkjun hefur látið gera athug-
anir á aðgerðum sem unnið geta gegn
þessum neikvæðu afleiðingum. Það
sem myndi koma fram í skýrslu um
mat á umhverfisáhrifum era þessi
áhrif af gerð lónsins og mögulegar
aðgerðir til að ráða bót á þeim. Það er
markmiðið með mati á umhverfisá-
hrifum að allar hliðar málsins séu
skoðaðar til þess að finna þá lausn
sem skaðar umhverfið minnst. Síðan
taka stjórnvöld eftir það ákvörðun
um hvort heimild fæst til
framkvæmda eða ekki.“
Haldið þið að varp
heiðagæsarinnar vegi ekki
þungt gegn fyrirhuguðum
framkvæmdum í Þjórsár-
veram?
„Auðvitað þarf að meta það mál.
Ég held þó að ekkert hafi komið
fram í rannsóknum um að fram-
kvæmdirnar hefðu stórar búsifjar í
för með sér fyrir heiðagæsirnar. Ég
held að þær muni laga sig að nýjum
aðstæðum og færa sig um set innan
svæðisins."
+
Óttast að
framkvæmdin
valdi gróður-
eyðingu
Telja að heið-
argæsirnar
muni færa
sig um set
Breytingar á ríkisstjórn Tony Blairs
Enn skal glímt við
velferðarkerfíð
Reuters
SUMUM flokkssystrum Tony Blairs finnst sem hlutur kvenna hafi verið fyrir borð borinn í uppstokkuninni en
þessar þtjár fengu allar ný embætti. Yst til vinstri er Ann Taylor, agameistari flokksins, Þá Margaret Beekett,
forseti neðri deildarinnar, og loks Margaret Jay, barónessa og forseti lávarðadeildarinnar.
E ndurskipulagning
breska velferðarkerfis-
ins hefur mistekist í
grundvallaratriðum að
því er fram kemur í
grein Sveins Sigurðs-
*
sonar. Utgjöldin hafa
hækkað en ekki lækkað
og það er ein megin-
ástæðan fyrir þeim
breytingum, sem Tony
Blair forsætisráðherra
hefur gert á stjórninni.
UPPSTOKKUNIN, sem
Tony Blair, forsætisráð-
herra Bretlands, gerði á
stjórn sinni sl. mánudag er
meiri en almennt var búist við.
Margir töldu, að hann myndi veigra
sér við mjög róttækum uppskurði en
það var öðra nær. Þegar á hólminn
kom var engum hlíft og það vekur
líka athygli, að hann tók sínar
ákvarðanir án þess að ráðfæra sig við
sína tvo helstu samstarfsmenn, þá
Gordon Brown og Peter Mandelson.
Niðurstaðan var sú, að fjórir ráð-
herrar vora látnir víkja og í þeirra
stað skipaðir vinir og gamlir sam-
starfsmenn Blairs. Með því hefur
hann styrkt tök sín á stjórninni og
meðal annars minnt á að gefnu til-
efni, að það er hann, forsætisráð-
herrann, sem er yfirmaður fjármála-
ráðherrans, en ekki öfugt. Meginá-
stæða uppstokkunarinnar eru samt
mistökin eða árangursleysið í vel-
ferðarmálunum.
I kosningunum á síðasta ári var
það eitt af stóra stefnumálunum hjá
Blairog Verkamannaflokknum að
skera upp velferðarkerfið í því skyni
að draga úr óþarfa braðli og fjár-
austri og nota það fé, sem sparaðist,
til að bæta menntun í landinu. Síðan
era liðnir 15 mánuðir og þróunin hef-
ur verið alveg öfug við það, sem að
var stefnt. Útgjöld til velferðarmála
hafa stöðugt verið að aukast.
Það kom því ekki á óvart, að
Harriet Harman félagsmálaráðherra
skyldi verða gert að taka pokann
sinn en auk þess sagði aðstoðarmað-
ur hennar, Frank Field, af sér. Sótt-
ist hann eftir starfi Harman en þegar
Blair ljáði ekki máls á því ákvað hann
að vinna að sínum málum sem
óbreyttur þingmaður eins og hann
komst að orði.
Osammála um flest
Mikið var látið með Harman þeg-
ar hún tók við félagsmálaráðuneyt-
inu og henni gjarna lýst sem dæmi-
gerðri fyrir hina nýju ásjónu Verka-
mannaflokksins. Úppskurðurinn á
velferðarkerfinu reyndist henni og
Field hins vegar erfiðari en vonast
hafði verið til enda era þau mjög
ólíkar persónur og voru sammála um
fátt. Field, sem hefur verið óþreyt-
andi baráttumaður gegn
fátækt í 30 ár, lagði til
dæmis áherslu á, að fólki
yrði gert að leggja til hlið-
ar af launum sínum í opin-
bera eða óháða lífeyris-
sjóði en hugmyndir Harman snerast
mikið um svokallaða „afkomukönn-
un“ í því skyni að skera niður bætur
til þeirra, sem ekki þyrftu á þeim að
halda.
Eftirmaður Harman sem félags-
málaráðherra er Alistair Darling,
mikill stuðningsmaður Blairs, en
hann þótti standa sig mjög vel sem
ráðuneytisstjóri í fjármálaráðuneyt-
inu er hann sá um allsherjarendur-
skoðun á útgjöldum hins opinbera.
Viðbrögð íhaldsmanna við ráð-
herraskiptunum era þau, að Verka-
mannaflokkurinn hafi nú gefist upp á
umbótum í velferðarkerfinu en aðrir
telja ólíklegt, að Darling muni láta
það á sannast. Þeir telja sennilegt, að
hann muni reyna að spara við sig
stóru orðin en láta þess í stað verkin
tala. Margt bendir aftur á móti til, að
nokkur afturkippur sé að verða í
bresku efnahagslífi og það gæti gert
honum starfið erfiðara en ella.
Auk Harman misstu embætti sitt
þeir Richard lávarður, forseti lá-
varðadeildarinnar, Gavin Strange
samgönguráðherra og David Clarke,
ráðherra opinberrar þjónustu. Kom
brottvikningin ekki á óvart með þá
tvo síðastnefndu en hún hefur legið í
loftinu frá því þeir voru skipaðir ráð-
heraar í maí sl.
„Skuggaprinsinn“
orðinn ráðherra
Þótt vandræði Verkamannaflokks-
ins í velferðarmálum séu ein meginá-
stæða uppstokkunarinnar, fer ekki
milli mála, að skipan Peter Mandel-
sons sem iðnaðar- og viðskiptaráð-
herra vekur mesta athygli. Tekur
hann við af Margaret Beckett, sem
verður áfram í ríkisstjórninni sem
forseti neðri deildarinnar.
Mandelson er mjög umdeildur
maður, jafnt innan flokks sem utan,
en aðdáendur hans telja, að sigur
Verkamannaflokksins í kosningunum
á síðasta ári sé fyrst og fremst hon-
um að þakka. Andstæðingar hans
segja aftur á móti, að hann sé ein-
tómar umbúðir en ekkert innihald,
machíavellskur baktjaldamaður, sem
eigi svo sannarlega skilið viðurnefnið
„Skuggaprinsinn“.
Fram að þessu hefur Mandelson
verið ráðherra án ráðu-
neytis, sem segir raunar
lítið um þau miklu áhrif,
sem hann hefur haft á bak
við tjöldin, en nú fær hann
loksins „raunveralegt
embætti". Á því þarf hann líka að
halda til að bæta stöðu sína innan
flokksins en margir flokksbræðra
hans, einkum þeir af gamla skólan-
um, treysta honum ekki.
Mandelson hefur náin tengsl við
viðskipta- og atvinnulífið í Bretlandi
og hann er mikill Evrópusinni. Er
skipan hans því um leið ákveðin yfir-
lýsing af hálfu Blairs í þeim efnum.
Þótt Mandelson sé einna lengst til
hægri í breska Verkamannaflokkn-
um hefur hann samt komist í vin-
fengi við helstu frammámenn jafnáð-
annanna annars staðar í Evrópu og
hann er einnig trúnaðarvinur Karls
prins og ríkisarfa. Er hann talinn
eiga stóran þátt í, að umfjöllun
breskra fjölmiðla um samband
þeirra Karls og Camillu Parker Bow-
les hefur gerst vinsamlegri upp á
síðkastið.
Á fyrsta ári ríkisstjórnarinnar
hafði Mandelson afskipti af ýmsum
málum, kolanámum, lágmarkslaun-
um og fleira, en auk þess hefur hann
haft yfiramsjón með byggingu hinn-
ar risastóra Aldamótahvelfingar í
London. Þessi umdeilda bygging á
að vera miðpunkturinn í hátíðahöld-
unum í Bretlandi þegar nýrri öld
verður fagnað en andstæðingar
Mandelsons segja, að hún muni jafn-
framt verða hans banabiti. Hann fær
nú betra tækifæri en áður til að af-
sanna það þar sem byggingin heyrir
nú beint undir hann sem ráðherra.
Brown skipaður
„tilsj ónarmaður “
Samkvæmt lögum Verkamanna-
flokksins ber að velja ráðherrana úr
skuggaráðuneyti flokksins fyrst og
fremst og við uppstokkunina nú varð
heldur engin breyting á helstu emb-
ættunum. Jack Straw verður áfram
innanrfkisráðherra, Robin Cook ut-
anríkisráðherra, David Blunkett
menntamálaráðherra og Gordon
Brown fjármálaráðherra. Blair þykir
hins vegar hafa styrkt stöðu sína
gagnvart sínum gamla vini, Brown,
með því að skipa Stephen Byers,
tryggan stuðningsmann sinn, sem
ráðuneytisstjóra í fjármálaráðuneyt-
inu og þar með helsta samstarfs-
mann Browns. Það gerði Blair þótt
Byers yrði næstum að at-
hlægi í janúar sl. þegar
hann sagði í útvarpsvið-
tali, að sjö sinnum átta
væru 54.
Þeir Blair og Brown era
enn vinir og nánir samstarfsmenn en
Blair hefur mislíkað ýmislegt, sem
komið hefur frá stuðningsmönnum
fjármálaráðherrans. Útkoma ævi-
sögu Browns olli líka uppnámi meðal
stuðningsmanna Blairs og einhver úr
þeirra hópi lét þá svo ummælt, að
Brown væri „ekld alveg heill á geði“.
Það fór líka fyrir brjóstið á Blair, að
Nick Brown, agameistari flokksins í
neðri deild, skyldi hafa komið að ævi-
sögunni og við uppstokkunina nú vai»-
hann færður úr því embætti og gerð-
ur að landbúnaðarráðherra. Við
starfi hans sem agameistara hefur
tekið Ann Taylor.
Cunningham verður
„yfírráðherra"
Jack Cunningham, fyrrverandi
landbúnaðarráðherra, hefur tekið við
nýju ráðherraembætti, sem felst í
því að samræma störf og stefnu rík-
isstjórnarinnar. I raun er um að
ræða yfirlýsingu frá Blair um að
hann ætli sér ekki að líða lengur
neina flokkadrætti innan ríkisstjórn-
arinnar.
Cunningham er 58 ára gamall,
næstelstur ráðherranna á eftir John--?
Prescott, og sagt er, að Blair meti
mikils reynslu hans og tilraunir hans
til að fá Evrópusambandið til að
aflétta banni á breskum nautgripaaf-
urðum vegna kúariðunnar. Cunning-
ham fékk hins vegar fá prik hjá
bændastéttinni þegar hann lýsti yfii’,
að það væru takmörk fyrir því hvað
hún gæti krafist mikilla niður-
greiðslna.
Meginverkefni Cunninghams
verður að binda enda á alls konar
samningamakk innan einstakra
ráðuneyta og milli þeirra og telja
flestir, að það beinist ekki síst gegn
fjármálaráðuneytinu. Verður hann í
beinu sambandi við Blair og hefur
þegar verið skipaður í mikilvægustu'í
nefndir ríkisstjórnarinnar.
„Vinstrisinnaða
hefðarfrúin"
Margaret Jay barónessa, dóttir
Callaghans lávarðar, sem var forsæt-
isráðherra í ríkisstjórn Verkamanna-
flokksins á áttunda áratugnum, tek-
ur við af Richard lávarði sem forseti
lávarðadeildarinnar auk
þess sem hún verður sér-
stakur ráðherra í málefn-
um kvenna. Lafði Jay,
„vinstrisinnaða hefðarfrú-^
in“, færð það erfiða verk-
efni að koma í gegn umbótum Verka-
mannaflokksins á deildinni en þær
fela meðal annars í sér, að atkvæðis-
réttur lávarðanna verði frá þeim tek-
inn. Hún nýtur þó mikillar virðingar
meðal þeirra og var skipan hennar
almennt fagnað.
(Hcimildir: The Times, Financial Times, Daiiy
TeIegT*aph, Rcuters.)
Erfitt að
standa við
stóru orðin
Orðinn þreytt
ur á flokka-
dráttum