Morgunblaðið - 12.05.1999, Blaðsíða 25

í fyrsta þætti var fjallað um fornleifarannsóknir og
uppgreftrinum að Hofsstöðum í Mývatnssveit gerð góð skil.
- Var síðan hver þáttur unn-
inn sérstaklega?
„Það er ekki hægt að taka
upp einn þátt og láta hina al-
veg eiga sig. Oft þurfti að
nýta ferðir, t.d. út á land, til
að taka fyrir fleiri en einn
þátt," segir Ari Trausti og
þætir viö að það hafi verið
kvikmyndað mun meira efni
en notað var í þáttunum.
„Við þurftum að fá fólk úr
vinnunni heilu og hálfu dag-
ana fyrir tökur en úr því komu
kannski 20-30 sekúndur í
þáttinn." Þriggja til fjögurra
tíma efni var tekið upp fyrir
hvern þátt, sem síðan þurfti
að stytta niöur í hálftíma á
þátt. „Þegar handritið er
svona fullunnið sparast mikill
tími og þá er einnig hægt að
pæla í hverri töku fyrir sig,
hvernig best er að tengja
saman atriði og útfæra," seg-
ir Valdimar.
- Hvernig voru viðmælend-
ur valdir?
„í þáttunum er aöallega
fjallað um það sem er nýtt!
hverri grein og þess vegna
var helst rætt við Fornleifa-
stofnun íslands í fyrsta þætt-
inum, því þar er vaxtarbrodd-
urinn í fornleifafræðinni. í
þættinum um lyfjarannsóknir
var Kristín Ingólfsdóttir lykil-
maöur, því hennar rannsóknir
eru mjög víötækar og að
þeim koma margir vfsinda-
menn úr ýmsum greinum. En
aðrar rannsóknir eru einnig
kynntar. Það var einfaldara
að velja viðmælendur í
stjörnufræöinni því þeir eru í
raun og veru aðeins tveir hér-
lendis sem starfa að slíkum
rannsóknum," segir Ari
Trausti brosandi. „Það var
mjög þægilegt að vinna með
öllu þessu fólki og allir voru
fúsir til að hjálpa til. Það
komu mjög margir að gerð
þáttanna sem gáfu vinnu
slna," segir Valdimar.
MIÖG ÍSLENSKT EFNI
- Verða þættirnir sýndir er-
lendis?
„Efni íslenskra heimilda-
mynda er yfirleitt ekki til
þess fallið að sýna erlendis.
Það er einfaldlega of !s-
lenskt," segir Ari Trausti.
„Miðað við heimildamynda-
gerð á mörgum erlendum
sjónvarpsstöðvum erum við
með aðeins örlítinn hluta af
því fé sem þar er sett í slfka
vinnu. Oft hefur vantað metn-
aöinn og fagmennskuna í
heimildamyndagerð hér á
landi en við teljum okkur
hafa náð ágætum árangri við
gerð þessara þátta," segir
Valdimar og bætir við að ís-
lenskar heimildamyndir séu
margar hverjar aðeins löng
fréttainnslög á erlendan
mælikvarða. „Ef svona þættir
væru gerðir úti væri Ari með
nokkra menn að leita heim-
ilda fyrir sig, við værum með
Ijósamann, sminku og að-
stoðartökumann en í raun
vorum við bara fjórir. Við Ari,
Snorri Kristjánsson hljóðmaö-
ur og Óskar Einarsson." Ari
Trausti bendir á að ef slíkur
liðsauki sé fýrir hendi megi
framleiða vandað efni sem
seljist um allan heim og skili
íslenskar rannsóknir á óravíddum alheimsins eru settar
fram á myndrænan hátt.
Lyfjarannsóknir byggjast á aldagamalli íslenskri hefð.
að lokum arði. „Hér vantar
hins vegar fjárfestana. Það
sem helst gæti bjargað ís-
lenskri heimildamyndagerð
væri að fá erlenda fjárfesta
til aðstoðar."
- Verða gerðir fieiri þættir?
„Til stendur að gera a.m.k.
þrjá þætti í viðbót nú ! sum-
ar. Einn verður um þær veður-
farsupplýsingar sem hægt er
að lesa úr Grænlandsjökli.
Annar verður um mælitækni,
sem felst í því að litlir nemar
eru festir á lifandi fiska og
sjávarspendýr sem skrá stðan
margvíslegar upplýsingar um
umhverfið og hegðun dýr-
anna. Síðan fjöllum við um
verkefni sem hlaut nýlega
Umhverfisverðlaun Norður-
landaráðs þar sem m.a.
ástand jarðvegs og gróður-
lendis á öllu landinu var kort-
lagt og rof kannaö. Svo erum
við með fleiri efni f pípunum,
það er af nógu að taka," seg-
ir Ari Trausti.
- Hvernig var efni þessara
þðtta þá valið?
„Upp að vissu marki í sam-
ráði við Rannís, þ.e. við tók-
um verkefni sem þeir hafa
veriö að styrkja undanfarin ár.
Einnig hafði áhugi okkar líka
áhrif. Ég hef kennt stjörnu-
fræði og því lá beint viö að
fjalla um það, einnig hef ég
lengi haft áhuga á fornleif-
um," segir Ari Trausti. „Lyfja-
fræðin var valin því við héld-
um að hún myndi höfða til al-
mennings. Við þurftum að
hafa ákveðna breidd og fjöl-
breytni í þessu líka."
Aðspurðir um útkomuna
segjast þeir félagar ánægðir.
„Þættirnir eru vandaðir og
gæðin mikil miðað við það fé
sem við höfðum milli hand-
anna," segir Ari Trausti að
lokum.
25