Morgunblaðið - 30.06.2000, Blaðsíða 14

Morgunblaðið - 30.06.2000, Blaðsíða 14
14 C FÖSTUDAGUR 30. JÚNÍ 2000 ER KRISTNIKOM Á ÍSIAND +- MORGUNBLAÐIÐ DROTTINN ER MINN HIRÐIR Ur Guðbrandsbiblíu, 1584. Drottinn er minn hirðir, mig mun ekki neitt bresta. Hann fóðrar mig í lystilegum grashaga og leiðir mig fram að fersku vatni. Hann end- urnærir sál mína. Hann leiðir mig á réttan veg fyrir síns nafns sakir. Og þótt að ég ráfaði í myrkum (dauðans) dal, þá hræðist ég þó öngva ólukku, því að þú ert hjá mér; þinn vöndur og stafur þeir hugsvala mér. Þú til reiðir eitt mat- borð fyrir minni sálu í gegn þeim er hrella mig og skenkir fullt á fyrir mig. Gæska og miskunnsemi mun mér eftir fylgja mína lífdaga og ég mun búa í húsi Drottins ævinlega. HALLGRIMUR PETURSSON (1614-1674). MAL- VERK EFTIR SÉRA HJALTA ÞORSTEINSSON í VATNS- FIRÐI í NORÐUR-ÍSAFJARÐARSÝSLU. FLOTTI LÆRI- SVEINANNA Úr Passíusálmum (1666) Hallgríms Péturssonar. Þeir hafa komið út oftar en 60 sinnum á íslensku og verið þýddir á fjölmörg tungumál. Án drottins ráða er aðstoð manns í öngvu minnsta gildi. Fánýtt reynist oft fylgið hans sem frekast hjálpa skyldi. Hver einn vill bjarga sjálfum sér ef sýnist háskinn búinn að hendi snúinn. Far því varlega, að fallvölt er frænda og vina trúin. I sama máta sér þú hér, sál mín, í spegli hreinum að hryggilegar sé háttað þér en herrans lærisveinum. Þeir höfðu leyfi lausnarans lífí að forða sínu frá sárri pínu, nauðugir misstu návist hans. Nú gæt að ráði þínu. Hvað oft, Jesú, þér flúði eg frá frekt á mót vilja þínum þá glæpaveginn gekk eg á, girndum fylgjandi mínum? Forskuldað hafði eg fyrir það flóttamaður að heita t0 heljar reita, en þú virtist mér aumum að aftur í miskunn leita. Einn varstu, Jesú, eftir því í óvina látinn höndum, einn svo ég væri aldrei í eymd og freistingum vöndum. Allir forlétu einan þig, allt svo mig hugga kynni í mannraun minni. Ég bið: Drottinn, lát aldrei mig einsamlan nokkru sinni. Guðbrandsbiblía kom út 1584 oger fyrsta blblíuútgáfa á 1 slandi. Hún var dýr bók, kostaði hvert eintak 8-12 ríhisdaii sem var felknaverð á beim tíma og svar- aði til tveggja eða þriggja kýrverða. Ef pappír hefðl ekki verið kominn til skjal- anna hefði þurft 311 kálfsklnn í hvert elntak Guðbrandsbiblíu. JÓN VIDALÍN SKÁLHOLTSBISKUP (1666-1720). REIÐI- LESTUR Úr Vídalínspostillu, 1718. Hún er nánast eina íslenska guðfræðiritið í lausu máli sem öðlast hefur varanlegan sess í íslenskri bókmenntasögu. Heiftin er eitt andskotans reiðarslag. Hún af- myndar alla mannsins limi og liði, hún kveikir bál í augunum, hún hleypir blóði í nasirnar, bólgu í kinnarnar, æði og stjórnleysi í tunguna, deyfu fyrir eyrun; hún lætur manninn gnísta með tönnunum, fljúga með höndunum, æða með fótunum; hún skekur og hristir allan lík- amann og afiagar, svo sem þegar hafið er upp blásið af stórviðri; og í einu orði að segja: Hún gjörir manninn að ófreskju og að holdgetnum djöfli í augum þeirra, sem heilvita eru. GUÐBRANDUR ÞORLÁKSSON HÓLABISKUP (15417-1627). Biblíuútgáfur Islendinga Heiti Útgáfuár Upplag Guðbrandsbiblía 1584 500 Þorláksblblía Steínsbiblía Vajsenhússbiblía 1644 500?/1.000? 1734 Ekki vitað 1747 1.000 Grútarbiblía 1813 5.000 Viðeyjarbiblía 1841 Um 1.400 Lundúnabiblía 1866 , Ekki vitað Reykjavíkurbiblía 1859 J 2.000 Heiðna biblía 1908 '" 1.000* Doxológíubiblía 1981 Um 50.000 * Hér er miðað við 1. prentun. Þessi útgáfa var síðan nýju út árið 1912 og var prentuð margoft eftir það, í að hana (þ.e.a.s. bókina 1912) verði að telja sérstaka yfirfarin og leiðrétt, og kom að stóru upplagi. Sumir fullyrða útgáfu. Erkibiskupsdæmi Niðaróss m ¦ Carðar t r Hólar *¦ ' JLÍ Skálholt <eU, oc á 0 Niðarós t T^ Kirkjubær Björgvin *Hamar * • Osló Lundur Kirkjuvogurt' Stavangur ^ r^? Kaupmannahöfn ' V " OBrimar Jeel t - Samkvœmt ákvörðun páfa var ísland lagt undlr erkibiskupsstól i Brimum ásamt öðrum Norður- löndum uns þau fengu sína eigin erklbiskupa. Það gerðist í Lundi árið 1104 og Niðarósi 1153. +

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.