Þjóðólfur - 28.03.1871, Blaðsíða 4

Þjóðólfur - 28.03.1871, Blaðsíða 4
— 84 var á þorláksmessu. Bardaginn slóð allan daginn og sýndu Frakkar hreystilega framgöngu, og að kveldi þóttust hvorirtveggju eiga sigri að hrósa; en að sigrinn þó í rauninni heflr verið þjóðverja- megin, er auðséð af því, að Frakkar hörfuðu und- an þegar daginn eptir. Eptir þetta varð eigi neinn aðalbardagi milli Faidherbes og Manteuffels. Nú víkr sögunni til Parísarborgar. þjóðverjar héldu þangað þegar eptir bardagann við Sedan og höfðu fullkomlega hergirt borgina hinn 19. Sept- ember, svo enginn komst út eða inn nema með þeirra leyfi. París er vel viggirtr bær; fyrst eru miklar girðingar utan um bæinn sjálfan, og þar fyrir utan eru sterk vígi svo nálægt hvert öðru, að fallbyssur þeirra geta hæglega sópað allt sviðið, sem á milli er. Allar þessar víggirðingar voru styrktar sem bezt mátti verða, eptir að ófriðrinn byrjaði og borgarveggirnir hlaðnir með fallbyssum. Auk þessa hafði Trochu mikið varnarlið, er stöð- uglega var vanið við heræfingar frá því fyrst að nokkur von var, að þjóðverjar mundu nálgastParís. Hér var því ekki árennilegt fyrir þjóðverja á að sækja, og ætluðu margir, að borgin væri óvinn- andi. Tóku því þjóðverjar það ráðs að setja svo ramman hergarð um borgina, að allir aðflutniagar teptist, og að láta hungr þrengja svo að staðar- búum, að þeir vildi fegnir gefast upp. En París var byrgð að vistum áðr en umsátrið byrjaði, svo nægja mátti tilnokkurra mánaða. Væntu Frakkar, að þeir mundu fá safnað svo miklu liði í öðrum hlutum landsins, að þeir gæti neytt þjóðverja til að létta umsátrinu, áðr en vistirnar þryti. Leið svo September, Október ogNóvember, að hvorigir leituðu mjög á aðra. þjóðverjar drógu að sér hergögn sín og hlóðu virki, en bæarmenn bjugg- ust við sem bezt þeir máttu, til að taka á móti áhlaupi, ef það yrði gjört. Um mánaðamótin Nó- vember og Desember var Parísarbúum farin að leiðast setan, og, ef til vill, hafa þeir ætlað, að Loireherinn væri nær, en hann var; en þetta var einmitt um sama leyti og Loireherinn var hrakinn út úr Orleans. Parísarmenn gjörðu snarpa atreið að þjóðverjum í þrjá daga, og fyrsta daginn unnu þeir talsvert á, en hina tvo dagana urðu þeir að hörfa smátt og smátt aptr inn undir borgarvegg- ina. Eptir þetta úthlaup var kyrt um hríð þang- að til 21. Desember. Reyndi þá Trochu annað ginn að rjúfa hergarð þjóðverja, og urðu nokkrar mannskæðar atlögur, en þó fór sem fyrri, að Frakk- ar unnu ekki á og urðu að hörfa aptr við svo búið. Skömmu síðar (hinn 27. Desember) byrjuðu þjóð- verjar að skjóta á vígin fyrir utan París og hröktn Frakka út úr víginu Mont Avron, en það liggr ut- arlega, og var því lítið unnið, þótt það næðist. Nú varð nokkurt hlé á aðsókninni þangað til 8. Janúar, þá byrjaði skothriðin fyrir alvöru. þjóð- verjar sendu fjölda af sprengikúlum inn í París, og gjörðu þær að tiltölu lítinn skaða. Vígi París- arborgar sendu og hið ákafasta eldregn á móti umsátursmönnunum, en það gjörði heldr eigi mjög mikinn skaða. þessu fór fram nokkra daga. Frakkar kváðu það villimannaæði en ekki siðaðra að skjóta á þvílíka borg sem París, er hefði að geyma slík listaverk, er eigi væri önnur eins í heimi; auk þess sögðu Frakkar, að sprengikúlurþjóðverja hefði hitt spítala og gjört þar mikinn skaða, en Moltke svaraðl líkt og ætla mætti, að Haraldr Sig- urðarson hefðí svarað í sömu sporum: «Er vér komum nær borginni, skulum vér beina betr kúl- um vorum». Hinn 19. Janúar gjörðu Parísarbúar hina síðustu tilraun að hrinda af sér hergarði ó- vinanna, en svo fór sem fyrri, að ekkert vanst á. Nú var vörn Parísar og Frakklands þrotin. Bær- inn var svo þrotinn að vistnm, að menn höfðu um langan tíma lagt sér til fæðis eigi að eins hrossakjöt, heldr einnig rottur og mýs, og jafnvel þesskonar fæða var svo dýr, að allr þorri bæarbúa ekki var fær um að kaupa. Var því meiri furða, að Parísarborg ekki hafði gefizt upp fyrir löngu, heldr en að hiín skyldi gjöra svo nú. Hins vegar voru allar þær hersveitir, sem safnað hafði verið til að hjálpa henni, Loireherinn, sveitir Faidher- bes og Dourbakis svo tvístraðar og dreifðar, að einkis liðs var af þeim að vænta. Ekki vantaði heldr óeirðir og upphlaup ( París sjálfri, og fyltu þann flokk hinir svo nefndu «rauðu» lýð- veldismenn. þótti þeim of Hnlega að öllu farið, og létu sér mest umhugað um að steypa þeim mönnum, er þá höfðu stjórnina á hendi. Stjórn- inni tókst þó að halda þessum óaldarseggjum í skefjum, er mest hugsuðu um rán og rupl. það gegnir furðu, hversu mikla mótstöðu Frakkland veitti eptir að það hafði mist alla sína reglulegu hermenn eptir bardagann við Sedan og eptir að Metz hafði gefizt upp. En þó í þetta óefni væri komið, voru þó sumir, er ekki vildu hætta ófrið- inum, þótt París félli, og þar á meðal var helztr Gambetta, er fór út úr Pan's í loptbát eptir að umsátrið byrjaði, til að herða á bráðabyrgðastjórn- inni í Tours til meiri framkvæmda, og þótti hon- um enn fullfært að halda lengra; hann hefir verið

x

Þjóðólfur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðólfur
https://timarit.is/publication/72

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.