Fréttablaðið - 08.02.2002, Blaðsíða 10

10
FRÉTTABLAÐIÐ
8. febrúar 2002 FÖSTUDACUR
FRETTABLAÐIÐ
Útgáfufélag: Fréttablaðið ehf.
Útgáfustjóri: Eyjólfur Sueinsson
Ritstjórar: Gunnar Smári Egilsson
og Jónas Kristjánsson
Fréttastjórar: Pétur Gunnarsson
og Sigurjón M. Egilsson
Ritstjórn, auglýsingar og dreifing:
Þverholti 9, 105 Reykjavík
Aðalsími: 515 75 00
Símbréf á fréttadeild: 515 75 06
Rafpóstur: ritstjorn@frettabladid.is
Sfmbréf á auglýsingadeild: 515 75 16
Rafpóstur: auglysingar@frettabladid.is
Setning og umbrot: Fréttablaðið ehf.
Plötugerð: iP-prentþjónustan ehf.
Prentun: (safoldarprentsmiðja hf.
Fréttaþjónusta á Netinu: Vísir.is
Fréttablaðinu er dreift ókeypis til allra heimila á höf-
uðborgarsvæðinu. Fyrirtæki geta fengið blaðið gegn
greiðslu sendingarkostnaðar; kr. 1.100 á mánuði.
Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta altt efni
blaðsins (stafrænu formi og (gagnabönkum
án endurgjalds.
| BRÉF TIL BLAÐSINSl
Rambað á
hengiflugi
fasisma
Kona í Reykjavik skrifar:
Það slógu mig harkalegar aðfar-
ir lögregluyfirvalda þegar 19
Vítisenglum var meinað að heim-
sækja land og þjóð fyrir skömmu.
Hugurinn leitaði ósjálfrátt til
ákveðinna austantjaldsríkja þar
sem lögregluvald og landamæra-
gæsla var mikil. Hvað þurfa yfir-
völd að hafa sterkan grun um
brotavilja einstaklinga til að hægt
sé að meina þeim landgöngu og
þurfa þau yfirhöfuð að rökstyðja
grunsemdir sínar? Mér sýnist við
ramba á hengiflugi fasisma þegar
þvílíkt vald er sett í hendur yfir-
valda gagnrýnislaust. Hvað verð-
ur næst? Maður spyr sig hvort
hægt verði að banna umhverfis-
verndarsinnum að koma til lands-
ins ef vitað er til þess að þeir ætli
að mótmæla virkjanafram-
kvæmdum. Fólk verður að velta
fyrir sér hverjir taka ákvarðanir
um það hverju sinni hvaða gestir
eru æskilegir og hverjir óæski-
legir. Það getur ekki verið óeðli-
leg krafa að ætlast til að lögregla
sinni sínu starfi og grípi fólin ef
þau brjóta af sér, en ráðist ekki að
saklausu fólki sem greitt hefur
sínar skuldir við samfélagið. ■
Verkföll, veikindi og yfirvinnubann
1987
Flugumferðarstjórar boða verk-
fall árið 1987. Stjórnvöld stefndu
þeim fyrir Félagsdóm og fengu
verkfallið ógilt. Rökin voru að
flugumferðarstjórar sinntu ör-
yggisþjónustu og væru því án
verkfallsréttar. Bandalag há-
skólamanna gerði kjarasamning
við ríkið og voru flugumferðar-
stjórar með í þeim samningum.
Sumarið 1990 settu stjórnvöld
bráðabirgðalög á kjarasamning-
ana og við það lækkuðu laun flug-
umferðarstjóra.
1995
Flugumferðarstjórar boða yfir-
vinnubann til að leggja áherslu á
kröfur sínar sumarið 1995. Þeir
eru án verkfallsréttar og ríkið tel-
ur slíkt yfirvinnubann ólöglegt.
Flugumferðarstjórar fresta yfir-
vinnubanni og deilunni er vísað til
sáttasemjara. Hvorki gengur né
rekur í samningaviðræðum. í
framhaldi segja flugumferða-
stjórar upp. Deilan heldur áfram
og 28. nóvember sendir Halldór
Blöndal, þáverandi samgönguráð-
herra 86 flugumferðarstjórum
lausnarbréf. Frestað er uppsögn
32 af öryggisástæðum. Samningar
takast í lok desember þetta ár.
1997- 1998
Enn er komin upp deila við flug-
umferðarstjóra. Viðræður eru í
gangi um sumarið og í júlí fara
flugumferðarstjórar að veikast.
______________________EQLsaga
Flugumferðarstjórar hafa átt í kjaradeilu við
rikið með reglulegu millibili. Deilan er i
hnút og ekki útlit fyrir að ágreiningsefnin
verði ieyst með samningum. Stéttin fékk
verkfallsrétt árið 1998 með dómi.
Deilan stendur stutt og er skrifað
undir nýjan samning í ágúst 1997.
Árið eftir fellur dómur þar sem
verkfallsréttur stéttarinnar er
staðfestur. 32 flugumferðarstjór-
ar eru undanþegnir þeim rétti af
öryggisástæðum.
2001-2002
Deilan nú á rætur í síðustu deilum
flugumferðarstjóra við ríkið sem
lauk með skammtímasamningi.
Samningurinn gilti til 15. nóvem-
JÓNAS SKRIFAR:
r
Island má ekki trufla
Utanríkisráðherra hefur komizt að raun um það,
sem hann grunaði, að Evrópusambandið hefur
engan áhuga á að uppfæra samninginn um Evr-
ópska efnahagssvæðið. Sambandið er svo önnum
kafið við að melta Austur-Evrópu, að það vill ekki
láta ísland trufla sig á næstu árum.
Þar sem flest mikilvægustu ríki Evrópska
efnahagssvæðisins eru þegar gengin í Evrópu-
sambandið, er restin af svæðinu ekki lengur í fók-
us sambandsins. Við fáum ekki tækifæri til að
koma hagsmunum okkar á framfæri, þegar Aust-
ur-Evrópa gengur í sambandið.
Þetta spillir væntingum um sölu sjávarafurða
til uppgangsþjóða Austur-Evrópu. í stað fyrra
tollfrelsis munu sjávarafurðir okkar sæta háum
tollum á þeim slóðum. Það verður eitt skýrasta
dæmið um tjón okkar af þvermóðsku íslenzkra
stjórnvalda gegn Evrópusambandinu.
Með því að neita að taka umsókn um aðild að
Evrópusambandinu á dagskrá hefur ríkisstjórn
Davíðs Oddssonar tekizt að tefja málið svo lengi,
að viðræður sambandsins við Austur-Evrópu eru
komnar fram fyrir viðræður við ísland. Við verð-
um því úti í kuldanum mörg ár í viðbót.
Þegar Austur-Evrópa er komin í sambandið,
verður það orðið að breyttri stofnun með ný og
erfið verkefni, sem draga úr getu þess og vilja til
að taka milda afstöðu til hagsmuna smáríkis, sem
seint og um síðir beiðist inngöngu. Þessi staða er
stærsta afrek núverandi ríkisstjórnar okkar.
Við þurfum samt ekki að örvænta, því að þýð-
endur íslenzkra ráðuneyta munu áfram sitja með
sveittan skallann við að snara evrópskum reglum
yfir á íslenzku. Það er í samræmi við samninginn
um Evrópska efnahagssvæðið, að reglur sam-
bandsins gildi líka á íslandi.
Flestar þessar reglur eru gagnlegar. Þær
stuðla yfirleitt að fastari reglum um málefnalega
stjórnsýslu hér á landi og gæta yfirleitt hagsmuna
lítilmagnans gegn þeim, sem völdin hafa og dýrð-
„Þegar Austur-Evrópa er komin í sam-
bandið, verður það orðið að breyttri stofn-
un með ný og erfið verkefni, sem draga úr
getu þess og vilja til að taka milda afstöðu
til hagsmuna smáríkis... “
ina. Við höfum þegar séð feiknarlega góð áhrif
Evrópusambandsins á íslenzka dómstóla.
Þar sem við erum utan sambandsins, höfum
við ekki aðstöðu til að spyrna við fótum í tæka tíð,
þegar með reglugerðunum slæðast ákvæði, sem
henta verr á íslandi en á meginlandi Evrópu
vegna misjafnra hefða, til dæmis meiri áherzlu á
skorpuvinnu og unglingavinnu hér á landi.
Það var einmitt með tilliti til slíkrar sérstöðu,
að Svíar ákváðu að ganga í Evrópusambandið til
að hafa innan þess áhrif á gang mála, áður en þau
yrðu að formlegum reglum. Við verðum hins veg-
ar að sætta okkur við að taka pakkana frá Evrópu
eins og þeir koma af skepnunni.
Þessi staða skerðir fullveldi okkar meira en
full aðild að sambandinu mundi gera. Enda mun
forsætisráðherra reynast erfitt að telja þjóðinni
trú um, að henni hafi tekizt betur að varðveita
fullveldi sitt utan sambandsins en ríkjum á borð
við Danmörku hefur tekizt að gera innan þess.
Of seint er að harma það, sem liðið er. Við
þurfum hins vegar að gera okkur grein fyrir, að
inntökuskilyrði sambandsins verða strangari árið
2010 en þau voru 1995. Sambandið mun framveg-
is hafa minna svigrúm til að taka tillit til sérís-
lenzkra hagsmuna en það hafði áður.
Við fáum hins vegar engu breytt um þá stað-
reynd, að viðskipti okkar og hagsmunir liggja í
löndum stækkaðs Evrópusambands langt umfram
Norður-Ameríku og þriðja heiminn.
Jónas Kristjánsson
ber. Búið er að setja lög á verkfall.
Flugumferðarstjórar beita þeim
ráðum sem tiltæk eru. Tilkynna
sig veika og hefja yfirvinnubann.
Ekkert bendir til að nein hreyfing
sé á deilunni og útlit fyrir að lög
verði sett á yfirvinnubannið. Ekki
er ólíklegt að deilan fari fyrir dóm
og kjör stéttarinnar verði ákveðin
þar. ■
| ORÐRÉTT |
UMFERÐAR-
TEPPA
FRAMUNDAN
„Ef þessu verður
ekki breytt eru
menn að kalla yfir
sig stórvandamál í
næstu framtíð."
Gunnar I. Birgisson, alþingismaður um
það að 25% vegafjár er veitt til höfuð-
borgarsvæðisins þar sem 60% lands-
manna búa. DV, 7. febrúar.
ÖREICAR
ALLRA LANDA...
„Jafna þarf að-
stöðumun þeirra
sem hafa peninga
og völd í dag og
þeirra em ekki
hafa þau. Mér
finnst uggvænlegt hvernig verið
er að búa til undirmálshóp í þjóð-
félaginu."
Valgerður Bjarnadóttir, bæjarstjóraefni
VG á Akureyri, se'm snýr aftur á vettvang
stjórnmálanna eftir 16 ára fjarvistir. DV, 7.
febrúar.
SÖMDU PEIR
VIÐ STURLU?
„[Tvíhöfði] er
áreiðanlega það
skotheldur að það
kostar álíka mikið
að láta þá fara
eins og að segja
upp forstjóra Símans.“
Þorsteinn Hreggviðsson, Þossi, fyrrver-
andi dagskrárstjóri Radíó X, um uppsagnir
á útvarpssviði Norðurljósa. Fréttablaðið,
7. febrúar.
KAUPENDAÞJÓNUSTAN - SÍMI 533 3444
Opið um helgina á milli 11:00 -14:00
2ja
Einstaklingur leitar að 2ja herb. íbúð í
Bökkum eða Árbæ. Sölum. Steinbergur
Norðmaður leitar að 2ja til 3ja herb. íb. í
efra Breiðholti eða Selási. Gott greiðslu-
mat, allt að 10,5 M. Sölum. Geir
Kim vantar 2ja tíl 3ja herb. íbúð í austurbæ
Reykjavíkur að Elliðaám. 10738 Sölum.
Örn
Sonja vil skipta á 4ra herb. parhúsi í Rvk
og fá í staðinn 2ja herb. íbúð með bíla-
geymslu. 10737 Sölum. Örn
Helgarpabbi leitar að 2ja - 3ja herb. íb. í
Grafarvogi, helst á 1. hæð m. sér garði.
Sölum. Steinbergur
Einstaklingur með samþykkt viðbótarlán
leitar að 2ja herbergja eða einstaklingsí-
búð í Reykjavík, allt kemur. Sölum. Söl-
um. Steinbergur
3ja
Ungt par bráðvantar íbúð á svæði 101 -
108. Sölum. Steinbergur
Hjón sem eru nýflutt heim frá útlöndum
leita að góðri 3ja herb. íbúð vestan Elliðaá.
Sölum. Geir
Ástu vantar 3ja herb. íbúð í Reykjavík
mjög góðar-greiðslur. 10791
Friðbjörgu vantar 3ja til 4ra herb íbúð í
Grafarvogi. Sölum. örn
Rafvirki með hátt greiðslumat leitar að
amk. 60 fm 3ja herb. íb. í Breiðholti eða
Árbæ. Sölum. Þórður
Sigrúnu vantar 3ja herb. íbúð í Seljahverfi.
10728 Sölum. örn
Þráin vantar 3-4ra herb. íbúð í austurbæ
Reykjavíkur. 10400 Sölum. örn
Kollu vániar 3ja herb íbúð miðsvæðis eða í
vesturbæ Reykjavíkur með sér inngangi.
10226 Sölum. Órn
Einstæð móðir leitar að góðri íbúð með 2-
3 svefnherbergjum á svæði 105, gott
greiðslumat. Sölum. Steinbergur
Atvinnubílstjóri leitar að góðri 3ja her-
bergja íbúð í fjölbýli í Reykjavík eða Kópa-
vogi. Sölum. Geir
Hjón með eitt barn á grunnskólaaldri leita
að 3ja til 4ra herbergja íbúð í nágrenni við
Háteigsskóla. Sölum. Örn
Par með gott greiðslumat og samþykki
fyrir viðbótarláni leitar að góðri 3ja her-
bergja íb. í Kópavogi. Sölum. Þórður
Tómas vantar 3ja til 4ra herbergja íbúð í
Mosfellsbæ. Sölum. Örn 10594
4ra tit 5
Rafeindavirkja vantar ibúð m. 2-3 svefn-
herbergjum á svæðum 170, 107 eða 101.
Sölum. Þórður
Listakonu og dóttur hennar sem er í Hliða-
skóla vantar 4ra herbergja íbúð sunnan
Miklubrautar. Ibúðin má kosta allt að 12
millj. Sölum. Geir
Hjón með tvö börn vantar 4 til 5 herb.
íbúð möð útsýrii, möguleg skipti fyrir 3ja
herb. i austurbæ Reykjavikur. 10769 Söl-
um. Örn
Hæðir
Erum með góðan kaupanda að góðri 120
fm eða stærri íbúð í mið eða vesturbæ
Reykjavíkur. 10654 Sölum. Örn
Hjón sem eru búin að selja stærri eign og
vilja minnka við sig leita að sérhæð með
bílskúr, eða raðhúsi, staðsetning óbundin
Sölum. Þórður
Vel stæð hjón leita að sérhæð á svæðum
170,107,101 eða 105, bílskúr skilyrði, góðar
greiðslur i boði fyrir rétta eign Sölum. Þórður
Rad/par
Stór fjölskylda leitar að amk. 130 fm eign í
Reykjavík eða Kópavogi, til greina kemur
að kaupa tveggja íbúða hús. Sölum. Geir
Golfáhugamaður leitar að minna raðhúsi í
Staðahverfi, 4-5 herbergja íbúð i sama
hverfi kemur einnig til greina Sölum. Þórður ;
Er með fjársterkan kaupanda að rað/par-
húsi eð einbýli Kópavogsmegin í Fossvogi
Grundir/Tún o.fl. Sölum. Geir
Erum með tvo kaupendur að rað-par eða j
einbýlishúsi í Þingholtunum Sölum. Örn
Einbýlishús
Hjónum með þrjú börn vantar einbýlishús
með bílskúr úti á Álftanesi. 10984 Sölum.
Örn
Fjársterkan aðila sem er að flytja til lands-
ins vantar gott einbýlishús á höfuðborgar-
svæðinu. Sölum. Örn.
Stór fjölskylda leitar að einbýli í Grafarvogi
helst nálægt Foldaskóla. Sölum. Steinbergur
Friðþjóf vantar tvíbýlishús með vinnuað-
stöðu miðsvæðis í Rvk. Sölum. Örn
Fjársterkur kaupandi leitar að vönduðu
einbýlishúsi á höfuðborgarsvæðinu, gott
útsýni skilyrði Sölum. Þórður
Svein vantar einbýlishús með bilskúr í
Grafarvogi. Sölum. Örn
?srni t
ÖNNUR SJÓNARMIÐ
Vonandi að
lækkunin skili sér
CRÆNMETI „Maður verður að vona
að þessi lækkun skili sér virkilega
til neytenda," segir Sólveig Ei-
ríksdóttir, eigandi veitingastaðar-
ins Græns kosts, um lækkun tolla
á grænmeti. „Það liggur við að
maður gangi með hauspoka þegar
maður er að kaupa grænmeti og
ávexti hér á landi.“ Hún segir að
engin trygging sé fyrir því að
lækkunin skili sér til neytenda.
„Síðast þegar afnumdir voru toll-
ar á grænmeti sem ekki er ræktað
hér á landi, fann ég lítinn mun á
verðinu. Ég held að menn verði að
fylgjast með því hvort raunveru-
leg lækkun verður á þessum vör-
um.“
Sólveig segir að menn verði
líka að átta sig á því að grænmeti
með sama nafni sé ekki alltaf
sambærilegt. „Hér eru ræktaðar
kannski þrjár tegundir af tómöt-
um af þeim þúsundum sem til efu.
Þessar tegundir hafa mjög mis-
munandi eiginleika og henta í mis-
munandi rétti." Auk þess að reka
veitingastað með grænmetisfæði,
hefur hún kennt á fjölda nám-
skeiða um grænmetisfæði. Ilún
segir áhugann sífellt vera að
aukast. „Ég vona að þessi aukni
áhugi komi fram í aukinni meðvit-
und neytenda. Við látum bjóða
okkur alltof rnikið."
Sólveig segir að það sé fárán-
SÓLVEIG EIRÍKSDÓTTIR
Grænmeti er óheyrilega dýrt á íslandi.
legt að grænmetistegundir sem
séu álitinn fátækramatur í öðrum
löndum kosti hér á annað þúsund
krónur kílóið. Hún segir a_ð stund-
um sé maður heppin. „Ég fór í
Fjarðarkaup um daginn, vegna
þess að þeir eru oft með sjaldgæft
grænmeti á góðu verði. Þar sá ég
Papaya sem er hollur og góður
matur á 199 krónur kílóið. Verðið
er oft yfir 1100 krónur. Mín fór
auðvitað að hamstra. Konur vita
þegar einhver er að gera góð kaup
og áður en ég vissi af hafði drifið
a'ð konur sem voru að kaupa Papa-
ya. Ég er ekki viss um að allar
hafi vitað í hvað þær ætluðu að
nota það.“ ■