Heimskringla - 10.11.1926, Blaðsíða 2

Heimskringla - 10.11.1926, Blaðsíða 2
2. BLAÐSÍÐA HEIM SKRIN GLA WINNIPEG 10. NÓV. 1926. >ið bréf. Háttvirti, kæri ritstj. Heimskringlu- Opið Markerville, hefir veriö áskrifandij Eg gat ekki leyst úr þessu fyrir j gagntekirai af meðvitund sinnar eig- og komst eg að þeirri ályktun, að mundi að minni hyggjo tæplega finna Sögufélagsins frá byrjun þess, og sjálfum mér'þar eða þá — en oft-! in tilveru, útilykur allan samanburð ekkert af þessum fyrirbrigðum megi auðyrktari og vaxtarvænlegri jarðveg borgað áskriftargjaldið við móttöku lega var það eftir , þetta, að hin'við hið ytra. Persónan Hfir í insta kallást yfirnáttúrlegt. Vér þekkjum neinsstaðar á jörginni heldur en ein- ársbókanna, sem komu fyrir flest ár-'ganlia ráðgáta leitaði á mig, þegarjeftli sinu eins og skapari hennar einmitt svo litið af lifinu eins og mtit un.dir skágeislum vors íslenzka svo vel in frá Mr. A. B. Olson. umboSs-'eg var einn, eða svo fjarri heims-! sjálfur. Kend tilvistar og ódauð- þaö er, af því vér sókkvum oss nið- skammdegis og sólarhringsdögum að ljá eftirfylgjandi fáum línum rúm' manni félagsins í Winnipeg upp til | glaUmnum, að tóm gæfist til íhug-' leika byrgist in.ni i kjarna hverrar ur í nám á því, sem liggur á yfir- þess hánorSurs, er aliS hefir ttpp ljóS í þínu heiSraða blaSi, viS tækifæri ?! 1925—26; þær ársbækur hafa ekki ana. Svo loks einn dag kom úr- lí fsmyndar. Vér getum af þessu á- boröinu. Innri skynjun vor og 0g drauma vorrar eigin frægu sögu- ÞaS hefir verið mikiS talaS um' komiS, aS því eg bezt veit, og ekki j lausnin- Eg varS sjálfur forviSa. á ' lyktað, aö guðdómsveran finnur skyggni á ósýnilega hluti er af yfir- þjóðár. það í ræðum og ritum, hversu nauS- j mun félagið hafa nú neinn umboðs-'því hve blindur eg hafSi veriS. heldur ekki til neinnar stærðar né gnæfandi fjölda mentaðra mann.i Lesendur Eddu eru nátengdir mál- synlegt það væri, að þjóðernisbönd- j mann í Winnipeg. Ekki veit eg hvort j Auðvitað kom þetta hljóðgap og á- 'umfangs. Hún innilykur alt og vei: dæmdi ógild og hégómi einber. frændur þeirra, er læsir finnast á in og ættartengslin meS íslenzku' mitt félag, Iðunn, hefir veriS strikaS steytingarefni rökréttrar hugsuna'- ekki af neinu utan sín sjálfrar Lífs-! Þessi fyrirtekt og fordómur hefir hinar samnefndu Vedabækur — og og ættartengslir þjóðinni heima og Vestur-Islending-! út, en eg hefi meS höndum kvittun j af því ~eg hafði tekið orðin "bein öfl hins almáttka anda streyma í nú samt óhjákvæmilega sett dóm- ættu fræðimenn vorir sízt að gleyma um, slitnuSu ekki, aS þau væru | frá A. B. O., dags. 5. okt. 1925, til(Hna" nlér í munn. Svo rak hver út- gegnum hverja smáögn efnisins og greindarmenn efnishyggjunnar og því, enda þótt próf. Finnur Jónsson mikinn vanda. yilji rekja þetta nafn til lat. oda segja lent milli (óSur). Nærskyldari eru grisku veriS til ómetan-j félögin hér vestra hafi veriS strykuð ! aoist af óendanlega mörgum smáum vitandi og viljandi kraftur. Hið al-|steins og sleggju. A eina hlið gátu myndirnar oida, idon, lat. video, ísl. legrar sæmdar og gagnsemdar. En' út sem áskrifendur Sögufélagsins, og' Hnum, var sannleikurinn sá, að hin ' gilda vægðarlausa og harða lögmál þeir ekki neitaS staSreyndum, sem vit a s. frv., og auösæilega er sans- til lítils koma orðin ein. Fyrir nokkr í er sú blóðtaka sízt til heilsubótar svokal'aða miðlína var mynduS í orsakar og afleiðingar er guðs eig- þeím þó tókst ekki að samrýma við krít, að mínu áliti, ynffri systir hins um, shtnuöu ekki, ao pau væru iru n. u. ^j., ungs. ->. u^. *^~-, "¦ nna iuer < uiuiui. ovu iais. uvci m- gcgiuuu uvcija suiaugn cí...o....=, «s 0------------------- treyst og styrkt af beggja hálfu;' félagsins fyrir undanfarin viðskifti. skýringin aðra. ÞaS sem rúmmáls- opinberast loks, þegar efnið hverfur reynsluvistndanna í þetta er í mesta niáta eðlilegt og Það lítur út fyrir að flest lestrar-' fræðingár sögðu, að hringur mynd- undir sjónauka visindanna — sem Þeir hafa svo að um árum síðan stofnuðu Vestur-, þjóSrækni Vestur-Tslendinga, síður slendingar félag — ÞjóSrækhisfé- ! en svo; lestrarfélögin hér vestra hafa lagiS — meS það fyrir augum, aS óneitanlega átt mikinn þátt í þjóS- efk íslenzka þjóSrækni. og þá fyrst ernisviðhaldinu. Þau hafa hér út og fremst að hlúa að viðhaldi ís- ] um bygSir íslendinga veitt alþýSunni lenzkrar tungu og efla þekkingu átækifæri til að lesa marga nytsama íslenzkum bókmentum að fornu og bók með litlum kostnaði. sem hver nýju, og hafa þeir gert nokkuð til einstaklingur gat ekki veitt sér eSa þess, en hvergi nærri sem þurfti og. vissi nein deili á. Flest lestrarfélög mögulegt var að gera, enda var við ' in íslenzku hér í Canada, munu haf i raman reip að toga. | verið meðlimir Sögufélagsins ;-og vUt En ekki er auðvelt aS sjá, að er um það. að bækur þær, sem Sögu- huganum af óendanlega mörgum ifi viljalíf sveiflum. Bein lína hefir aldrei ver- ing til. Og þar er engin hend- kenn.ingar skólanna; og á hinn bóginn norræna máls.* En þetta nefni eg hér orkuðu þeir heldur ekki, þótt þeir einungis til athugunar, og er ekki ið og verSur aldrei til í alheiminum. Draumur timans er ótti. Gamli vildu, að skilja né skýra ýms hvers- rum til þess að fara frekar út i þan.i Þegar menn ímynda sér beina línu, þá Cicero kendi, að fyrirlitningb á , dagsleg atvik og fyrirburÖi í þeirra stórmerkilega vitnisburð, um hið glat þjóta hugskevti út í geiminn. Ea dauðanum væri æðsta takmark manns eigin lífi. Þeir gátu, til daemis, aga, i-sameiginlega upprunamál. En ekkert minsta hugskeyti er beint. andans. Sú spekmgshugsun er ó- hvorki neitað for&pá draumanna, né nlargir visindamenn munu m't ha'.l- Hin svokallaða lina er röð af sveif',-. viðjafnanlega djúp og frábær meðal heldur fundið þaS lögmál, sem réSi ast æ nleir aS þeirri skoSun, að um, mismunandi að bylgjulengd, efr- hinna merkusttt kenninga, er komið á þesu sviði mannlegs anda. Þeim "tungan helga", málsmóöir megin- ir stilling heilastöðvarinnar. hafa fram á þessari jörð. Kristur ! fækkaði óðum, sem þorðu að neita bálks allra heimsþjóða, hafi skapast [•essi hugsun min leiddi smátt n;; knni til þess aB sigra dauðann — og, f jarskynjun vakandi manns — en ; norðurheimi. smátt til þess. að ýmsir hyrningar- menn gæti þá vel að því,' að sonur , samt gátu allar alfræSaSkrár nútím-j f,etta kemur oss við að því leyti, steinar skólafræðslu minnar hrundu guðs •á.tti þar við hinn likamlega , ans ekki gefið fullnægjandi úrlausn ag mönnum mun viríast þaC eðlilegm einn eftir annan, og skal eg ekki fara : dauða. þvi um andlegan dauða eð i um grundvöll þessarar starfsemi og og sannj nær, aS hér á Islandi rísi frekar út í þaS hér, heldur en þarf: afnám hinar eilífu mannssálar var jhæfileika hins innra manns. Sumar upp nýr "heimspekisskóli". Gömlu vestra. Þaö virSist sem þeir hafi ! bókmentir, sem hafa veriS og munu tj] a5 gera lesendum mínuní" skiljanleg , ekki að ræða. I þriðja lagi mætti greinar hins mikla lærdómsfulla lög- Grikkir unnu nafni sinu ævarandi látiS sér á litlu standa, hvaS um' verða sígildar í íslenzkum bókment-j nokkur rneginatriSi lífsskoðunar þá 0g geta þess hér, að Sókratesi máls voru þó iðkaðar með námi. æf- frægð með þeim hætti. Því skyldi þetta vestur-íslenzka þjóSbrot yrði; ' um, stórum haldbetri og verðmeiri j m;nnar. að því leyti sem hún. befif sjálfum var jafnljúft að hverfa dauð ing og reynslu. 'Sjón gegnum "holt snlaþjóðin á tslandi, sem enn held- álitið það sem týnda sauSi í öræfum en sumt af því. sem nú í seinni tíð'mvnjast 0„ bygst upp af endurskoS-. ur sem lifandi til hins ókunna heims. útlegðarinnar, og sizt er það tví-' hefir verið borið á borð fyrir 18 un nlinni a nokkrum höfiiðkenning-, Alt þetta byggist á hinu órjúfanlega Austur-Islendingar hafi enn stuðlað . félagið gefur út, eru með því bezta, ikiS að þjóðræknisverndinni hér. sem út er gefið á Islandi; það eru mælisvert, að Vestur-Islendingar hafa \ lenzka alþýðu, sem illa á heima í ís- gert meira fyrir heimaþjóðina en! lenzkum bókmentum, og gerir hana hún fyrir þá. Að vísu sendu þeir j heimskari en áður. eitt árið ágætan mann, séra Kjartan Eg hefi hér að framan leitt athygli og hæðir" var sönnuð með vísindaleg ur a lykli að dýpstu heimsvísindum um tilraunum. Hugarlestur er al- fomaldanna, ekki einnig og ennfrem ment viðurkendur. Dáleiðslan er ur ]ata skína ljós vors athugula og um evrópískrar menningar. ; sambandi timavillunnar við bana- Eftir að villusýn. beinu liniinnar óttann. "Nú er enginn tími lengur tekin í þjómtstu vísindanna á vtðum djúpskynjandi fámennis út og hátt var hætt að birtast fyrir mér, komst 'til" — segir engillinn. Orðið eilífS i sviSttm o. s. frv.. En yfirleitt má yfjr hinar einhliffa en gagnólíku eg loks að því, mörgum árum síSar, er fundiÖ meðal þeirra, setn hafa þó segja, að hin raunverulega éfnis- stefnur A.-.iu og Évrópu? irófast Helgason, til að flytja fyrir! að: í fyrsta lagi, hve nauðsynlegt sé'afj tölvísin sjálf er bygð á sandi, vonir og grttn ttm timalattsa veröld. kenning sitji drotnandi yfir hugum, VirSingin fyrir sannleik stað- lestra um þjóðernisviðhaldið; en þaS ', að bækttr þær, sem fluttar ertt heim þar senl relkningsteiknið "núll" —; Fyrir þann, sem veit sig ódauÖlegan, manna gegnum alla siðmenning reynda, þótt vér ekki gætum þar er líka það eina, sem eg man eftir að þeir hafi lagt fram því ti! styrktar. an af Islandi, sétt vel valdar, fræS- er ]agt tji grundvallar viS upphaf andi og skemtandi. svo þær örvi lestr , fastkvæðrar og nékvæSrar töluraSar. arfýsn fólksins, sérstaklega yngri gg gtTfö mér þar glögga grein fyrir eru aldir aldanna horfnar inn í eitt ! NorSur- og Vesturálfu heims, alt tíl funcliö öll rök og orsakir, er í raun- óendanlegt augnablik. Lífsskoðun mín festist smátt og Eins og vestur-íslenzkar bókmentir . kynslóðarinnar. I íiðru lagi hefi eg pv; a„ reikningslögin leiddu sig sjálf smátt á þá leiS, að mér virtist ódáin þessa dags. inni inn.rætt eSli voru Islendinga frá Eg gerði mér þaB að venju að fornu. Menn athugi t. d. "skifta- reyna fyrir mér meöal manna á alls- fundinn" á Borg, ttndrin á Berg- eru enn smáar og veigalitlar, hefði þurft aS fá vestur hingað árlega drjúgan skerf heiman af ættjörð- inni, af nýjum bókum, sem bæSi glæddi bóklega tilhneigð yngri kyn- slóSarinnar og yki kunnáttu hennar í íslenzkri tungu. Ekki hafa Aust- vikiS orSi að. hve lestrarfélögin gett ; nl(-)ts;ign. Þar sem núllið situr i lííio hljóta að geta orðiS skiliö afakonar mentunarstigum, í því skyni þórshvoli, sögu Gláms, þjóðsagnir verið þörf og ómissandi, til aíS J Veldi, er útkoman ætíð hin sama, ein- anda jarðneskra manna. Hver á að ;'>ð komast eftir því, hvort algeng og vorar alt til þessa tíma, frjósemi styrkja þjóðernisviðhaldið. ef þeún talan, hver sem stofninn er. Iíundr- ; gcta leyst þesas gestaþraut vorrar ;óbrotin, heilbrigð ignmdtm gæti ekki jarCvegs vors fyrir hina svoköllttðu er tilhlýðilega gatimttr gefinn; þau' ag \ ve]dinu núll gildir jafnt þúsundi eigin kynslóðar, ef ekki einmitt vér, j fallist á orsökina til þessar tvísktft- andatrú, .ásamt óteljandi "dularfull- auka kunnáttu í íslenzkri tungu, Og ; sama veldi. Þetta bersýnilega Öf-|seni byggjum þessa guðdómlegu ingar í hugstefnum — og venjulega um fyrirbrigSum", borödan.zi, bæja- græöa út liókmentalega þekkingu: þau ertt að þessu leyti þjónar Þjóð- visna þau ttpp og deyja. 30.—10.—'26. Jónas J. Húnford.. ugmæli getttr ekki sprottið af reikn- stjörnu? Eldheimar sólnanna munu varS það niSu-rstaðan. að þessir mál- eySingum vegna huldufólks (Núpar ingslögum né framsetningum mann-'varla eiga vitkaðar verttr. F.n þvi ikunningja/ minir eoa vinir, sem eg ; NorSur-Þingeyjarsýslu, Hestur í Islendingar mikið greitt úr þess- ræknisfélagsin.-. og því er vert að' )egrar hugsunar. Enn réttir heilbrigö: skyldum vér frádæma jörð vorri jafnjátti tal við, skildu til fttlls það sem Borgarfirði, — "fjandinn á Hjalta- styðja þau, sem verður bezt gert meS hugsun hér upp merki viövörunar. rétti við önnur reikandi himinhvel ? , eg hélt fram, — en þaö var þetta: staS", reimleikinn á Eyrarbakka o. því, aS í Winnipeg séu árlega fáan-JQg eg fann sv0 óhagganlega djúpa • A hinn bóginn hlattt eg þó að játa,'að jarðneskur, viti borinn maður get- s. frv.) a0 ógleymdum hinum fjöl- legar nytsamar bækur; af þeitn sallnfæring ttm villtt skólaspekinnar að ekki er sama fyrir vöxt og flug-juu sameinað reynslttþekking sína vit5 mÖfgu sögnum um galdttr, heitingar, þurfa þau árlega viðauka, annars j pessu efni. Mér. sýndist birta æ færi mannsandans, hvar hann á heima hina hærri sjón, sem skaparinn hefir áhrínsorð, álög, stefnur til gtiðs- meir og meir yfir þessu atriSi — og a sínum eigin hnetti. Það var þessi innrætt oss og gefið manninum í arf dóma, kraftakveðskap, sjónhverfing- loks fann eg hið rétta orð inni í athugun, sem leiddi mig til skoðani mínu eigin hugskoti. ÞaS sem er minna og grunar um framkomtt nýrr "kki til, má ekki eiga neitt nafn ! ar andlegrar þróunar, er eg hefi nefnt "Orð án hugsana n.á aldrei til með fyrirsagnarorSi þessarar grein- tímin.n leiS fram, dýpra og dýpra í þvíumfíkt. Og verSa menn vel aS hinma," segir Shakespeare. "Neind- \ar, Alhyffð. sjálfum mér —- og svo kom að eg gæta þess. ao sHk svokölluS hjátrú. in" féll eins og sandryk af augttm; Eg hefi kynst mönnttm frá Austur-: vann mig fram til óhagganlegrar eua hindurvitni, lifa ekki hjá oss minum. tDg eg komst lengra fyrir | löndtim, og eg hefi aS ýmsu leyti jsannfæringar. ÆSsta sköpttn mark- einungis eða aðallega hiá miður Það var laust fyrir aldamót, er eg'þessa athugun. Fg fann og sá hátt gert mér far um aS skygn- f ttrinnar bar í sér mynd guSs. Og mentuSum almenningi. Fyrst og fór fyrst aS hugsa tim þaS efni, sem og bjart vitaljós langt út ttm haf ast nokkuS inn í háttu þeirra og þeim mtin hærra sem hver tegund fremst eru fjölmargir af þeim Is- eg hefi gefið ofanskráða fyrirsögn, himnanna. j hugsanir. Biblía vor er og í því stóð, því gleggra og skarpara var lendingum, er teljast til almúgastétt- en hafði þó að vísu einatt áður hug- Grískur spekingur fornaldarinnar efni alómetanlegur fjársjóður dá- , náttúruvitið. Mannapinn horfSi svo ar> miklum mun sannmentaSri heldur leitt ýms atriði, er koma þar til kvað svo að, að hann gæti hvorki samlegrar þekkingar. þar sem máls- lengi upp í himininn, aS hárin hætttt en ýmsir svokallaðir "lærðir" menn ari nauðsyn, svo sem með því aS •hafa stöðu.gan umboðsmann í Winni- peg, sem hefði með höndum íslenzka bókaverzlun, og árlega væru þar eins hentugar íslenzkar bækur og kostur var á; því margt er nú gefið út af bókum á Islandi, sem hefir lítiS erindi hingað; sumt á hér ekki alls kostar við, sum vill fólk ekki lesa né kaupa. Framan af lslendinga- árunum hér, var oftast nokkur örm- ull af íslenzkum bókum í Winnipeg, og nokkur verzlun á þeim, fram að stríðsárunum, en þá minkaði bóka- f engur að heiman; nú um 3—4 ár næstliðin, hafa íslenzkar bækur ver- ið sem næst ófáandi. Bóksalarnir gömlu hættu, svo enginn varð tS aS sinna þessari nattSsyn. Nú hefir Þjóðræknisfélagiö tekið að sér um- sjón á íslenzkr'i bókaverzlun og sett- ur ábyggilegur umboSsrnaSur — hefSi þurft aS vera fyrri, en betra Alhygð. frá stigi til stigs, í framþróun lífs-'ar 0 s frv.. ,,m sagnaranda, drauma myndanna. , nienn, vatnsskrímsl ("vatnsanda''), Eg leitaði einnig, eftir því sem sækonur, marbendil, drísla, púka 03 greina. 1 latínuskólanum gamla var eg talinn einna fróðasttir bekkjar- skilið óendanlegan né endanlegan al- andi hebreskrar tungtt er logbjartur loks aS vaxa á enni hans. Hann göfg vor;r. Mttn meðal þeirra siðarnefdu heim. "HvaS verðttr af þeirri ör, viti. á háum tindi, yfir hafvillurnar aðist meir og meir, 0g síSast fóru gjaldan verSa mjög langleitaS aS bræðra minna um rúmmál, og hafði ' er bogaskytta sendir út yfir takmíirk i reiki þjóða, gegnum ótölualdir. — hljóð hans að bera fram ákveSnar nokkrum gikkshætti og firning hreitm eg variS óvenjtintiklu af títna min- ; endanlegrar veraldar?" — spttrSi Máttttr einfeldninnar er meginein- merkingar. Málið myndaSist, og ar hugsunar, og á þetta sér því mið- um til þeirrar greinar, en las að ' hann. Fyrir mér varS þessi spurning kunn þess máls, er kastaði gneistum jöfnum skrefum óx honum náttúru- ur einkum stað, þegar ræða er um öðrit leyti fremtir slælega og skrykkj | ekki lengur til. Neindin 3 ekki skil- Irjallræðunnar út yfir heiminn. Al- vitið í samlífi viS hinn volduga þjóna almennings, eða embættamenn er seint en aldrei —, svo að n.ú má , ótt. Þegar eg var orðinn mála- ' jx neitt nafn, af þvi að baki hennar staðar í anda og bygging hins þrí- heimsvilja. Spár og framskygni þess af einhverju tagi. En að öSru leyti vænta, að breytist til batnaðar. En | færslumaður i Reykjavik, fór eg þar \ er engin heilbrigð hugsun. — Hún samhljóða helgimáls, ræður frum- ' ara frumherja mannkynsins voru ó- VerSur einnig aS gæta þess hér, aö þaS er vandaverk aS hrinda þessulá mót aS rifja ttpp ýmislegt. sem eg er eitt orS án merkingar, sem eitrar leikans guðdómlega hagkvæmni. Op- skeikul — alt þangað til að teikn og nu rís upp alda hátt yfir allan heim, máli i rétt horf, og er það aS miklu hafði vanrækt á námsárttnum — og, mannlega skoðun ttm alheim og ei- inberun. spádómur, áköll til alvalds- 'myndir hugsana og frásagna fóru aS Sem skolar í btirttt mikltt af andmæl- leyti undir umboðsmanninum komiS. 1 þá datt eg eitt sinn ofan á eina at I íslenzku blöðunum frá Winnipeg 1 hugun, sem varð siðar þýðingarmik- er skrá yfir bækur, sem umboðsmað- í il fyrir lifsskoðanir mínar. urinn hefir fengiS til byrjunar. Þó j Eg var á gangi ofarlega í bænum i,- lífS, eins og einn dropi af ólyfjan ins og tim fram alt bænir, hljóSbær- [ varSveitast frá einum til annars. MeS iml efnishyggjunnar gegn ýmsum getur gert heila skál banvæna. ar til alföSttr stjörnuríkjanna, mæl- vaxandi þekking um reynslu og hug- amir óskýrSum fyrirb.rig'Sum, og Og eg komst enn lengra. Alver- ast á enga vegu máli sannar og meS leiðingar annara staðfestist svo þetti nla til þess sérstaklega nefna fram- an. hin hnattmyndaða heild og ein- langskeytara hæfi en á þessari forn- djúp milli eSlisvits og námvits, sem farjr í þekking og notkun sveifltt- að sumar þeirra — t. d. barnabæk-;og hafði enga sérstaka fyrirætlun. og' ing allra stjörnuveralda, getttr ekki tungu hins útvalda lýðs. skifti innra lífi ntannsins og beindi skeyta gegnum ljósvakann. Haeckel urnar — séu hér ómissandi, þá liggur ! eg sá þá mann standa úti fyrir húsi att hugsim fyrir það, sem er ekki Innilegt vinfengi tnitt við einn anda hans inn á tvær aSgreindar leiS 0. fi. fundu, aS þessi vökvi er háður fast í grun minum, að seljist ekki einu hjá opinni tómri tttmui. Hann til '— en það má einnig orða á þann Austurlandabúa í Lundúnum varð ir. Um allan Austurveg finnast enn aðdráttarafli jarðarinnar— óg þessu vel sumt af hinum; ekki þar með hélt á dálítilli seglgarnshönk og veg, að þetta "að vera til" er að til þess, að mér gafst færi á að sjá glæsilegir, lifandi vitnisburðir um næst finna tilraunavísindin starfsemi sagt að þær séu illa samdar eða lítils mældi af henni þrjár breiddir tunnti f vera skynjaðttr af gtiði. Hin ótta- ýmislegt, sem hjá oss kallast un.dur. óbrotið samband manna við þann og eðli annars efn.is, er streymir í virði, en fólkið les þær ekki né kaup opsins. Eg vissi að beykir fer svo blandna og geigvænlega kend óskilj- Rannsóknir brezkra visindantanna 11 m anda, sem er ekki bundinn viS stund æSum ljósvakans, og svo mttn á- ir þær. Ef umboSsmaSurinn ekki aS til þess að finna ummál ilátsins. anlegs heitns hverfur fyrir hverjum langan undanfarinn tíma, sérstaklega'né stað. Og um endilanga NorSur- framhald verSa, unz boðberinn til hlutast neitt'til um, hvaS sent er' nokkurn veginn. Fn ósjálfrátt stað þetm, sem gerir sér ljóst, að allar í [ndlandi, voru mér að nokkrtt kunn álfu heims ertt jafnskýrar sannanir "sjöunda himins' verðttr kunnur. vestur, er hætt við aS sumt það, næmdist eg þarna og fór aS hug- hugsanir og lifshræringar þess afls ar, svo aS mig fttrðaði ekki, þótt vin þess, hve lamað og vætigstýft 'er ; MeS hæfileikum almennings hér á sem sent er, eigi lítiS erindi, utan leiSa hið eldgamla viðfangsefni vis- og anda. sem býr i stjarngeimnum. ttr m'inn gasti látið lítið pappírsblað flug hins námsfjötraða, íhtigandi landi og með allri aSstöSu vorri. þaS aS verSa til fyrirhafnar og kostn indanna, nákvæmt hlutfall timmál- beita sér innávifi. AS vera ekki ti! hverfa af eimi horni skrifborSsins jarSarþegns. lífskjörum og uppruna er, aS því aðar. Það eru ekki svo fáar merki- 0g miðlínu hrings. Eg velti þessu er að búa ekki í meðvitund gtiðs. í herbergi hans og birtast samstttndis I En er þá enginn vegur til þess að sem mér virSist. fullkomin ástæSa legar bækur, ekki löngu siSan út- fyrir mér upp aftur og aftttr, og þá Draumur geimsins hVerfur við á öðru. En þegar hann lét sig sjálf- byggja sér trattstan grundvöll af sam tiI þess fyrir oss að reisa merki anda gefnar, sem lítiS Í5a ekki hafa kom-;fanst mér alt í einu eins og dögun þessar athuganir og einin.gin viS heims an verða ósýnilegan á einu vetfangi eining tveggja öfga í þessu efni? v0rs hátt. Allar þjó'ðir hafa eitt- ið hér á bókamarkaSinn, fróSlegar af nýrri sjón kæmi yfir tnig. verttna bendir hugamun inn í sig og talaSi þó viS mig i herberginu, Efalaust mundu einmitt! þeir tveir hvaS sér til ágætis. I skáldskap og og skemtilegar, sem fólkiS myndi; Með eldingarsnatri hugans rann sjálfan, i samræmi viS bygging og eftir sem áSur, þá fann eg að hér var vegir, er fjarst liggja hvor öðrum sagnfræSum hafa Islendingar alment taka opnum örmum, en sem mig ugg- upp fyrir tnér sú sannfæring, að eðli þess lifs, sem vér kóllum himn- ekki að ræða um venjulegt kukl ind- í upphafi, ná hæstri og tryggastri ' veriS taldir standa framarlega, og ir aS eigi komi hingaS, nema aS þar sem reikningslógin leiSa ekki til eskt. Eg gerði tilraunir til þess að verskra loddara, enda sagSi hann og algildi þeirrar nýjtt heimsskoSunar. er þaS ágætur grundvöllur, sem gefnu tilefni héðan aS vestan, aS sjálf fullkominnar úrlausnar, þar hljóta sanna þetta fyrir mér sjálfum, á frá því, að fbðurbróðir hans hvarf Vér þraukum hér á hala veraldar, byggja mætti á við fyrirætlanir há- sögSu frá ÞjóSræknisfélaginu og róng hugtök eða villandi orS og þann hátt, að öSrttm yrSi þaS einn- fyrir fult og alt, þegar hann var Islendingar — og því skyldum vér skóla vors. Ný heimspekistefna frá umboðsmanninum. 1 heiti hins mannlega máls að valda ig skiljanlegt. Eg hugleiddi að um fertugsaldur, frá .nánustu ætt- ekki eiga t'ttvalið hltitverk í fullkom- ------------------------- Ekki löngu síðan las eg í blöSun- vandanum. Stjörnuspekin segir ná- engin vera, engin lífseining finnttr til mónnuni sínitm, þar sem þeir vortt inni og sannri visindaiðkun hinna. •) Langt er nú siðan Montelius og um ársfundarskýrsltt 'Sögufélagsins' kvæmlega fyrir gang himintungla. sinnar eigin stærðar, þegar lífinu er samankomnir í höll eins af frændum svokölluðu leyndardóma Morgunland e. t. v. aðrir, færSu sönnur til þess, í Reykjavík. Þar stendur meS fl. :* Lögmál visindanna stendur sem Hfað blátt áfram, án þess að bera hans. anna? A hinn bóginn er það og al- að ariska mennin.gin og málin eigi "TJr félaginu ^vortt útstrikaðir 12 bjargfastur grundvöllur — og leiðir sig saman við umhverfiS. Hvalur Eg gruflaði lengi út í margt og gerlega efalattst, að attstrænn andi og upptök sín í lóndum sunnan og suS- félagar og 28 lestrarfélög, vegna hafskipin í höfn gegnum myrkur og 0g síld, sem vaða upp i sjávarborð- mikið, sem Indverjinn sagði mír. En gáfur ertt fttllhæfar til hvers há- austan til viS Eystrasalt, suður með skulda. flest ef ekki öll vestan hafs." stðnna. Af hverju orsakaðist þá inu, finna aðeins, yfirleitt, aS þau svo fór eg heim til Islands og tók að náms sem er viS fræðslustofnanir Tanakvísl að Svartahafi, og þaðan I sambandi viS þetta ber mér aS þessi árekstur í ákvörSun hlutfalls er* til. Fill og mús í dýragarði sömu athuga þetta alt í samanburði við reynslttvitsins. Hin nýja lífsstefna breiðst til Indlands. geta þess, aS lestrarfélagið "ISunn" milli línu og boga? leiSis. MeS öðrum orðum, að vera vorar eigin kynjasögur, svokallaðar, mannlegs an.da, sém eg á við hér, S. H. f. H.

x

Heimskringla

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimskringla
https://timarit.is/publication/129

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.