Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi


Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi - 04.03.1910, Blaðsíða 2

Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi - 04.03.1910, Blaðsíða 2
38 ÞJ OÐVIIjJIN N. XXIV., 10.—11. stoð í lögum baiikaDS, reglugjörð hans, né venju þeirri, er fylgt hefur verið um nærfellt aldarfjórðung", þar sem „lögbank- ans setji engar reglur um það, hvernig kaupa ekuli víxla, fyrirskipi ekkert form í því efni, og minnist okki á skriflegar útgjaldaskipanir". Að gjaldkera hafa verið afhentar út- gjaldaskipsnir, er vixlar voru keyptir í 6tað muDnlegrar tilkynnÍDgar, stafi að eins af því, að framkvæmdarstjóri hafi verið í öðru herbergi. Tap bankans. Um 400 þús. kr. tepið, sem bankarann- sókDarneÍDdÍD býst við, að landsbankinn DlvJ, Scgií', ffi60al uÍLjIiaíS, I «luUgíiSeiijCj um fráviknu bankastjórnarÍDDar: „Það em ósannindi. gripin úr Jausu lopti, að bankinn hafi veitt sjálfskuldarábyrgðarián rnönn- um, er allir vissu, að áttu ekki fyrir skuldum, nema því að eins, að í ábyrgð hafi staðið menn, sem álitin var næg trygging að. Að því er það snertir sérstaklega, að minna hafi verið greitt af afborgunum siðan 1907, þá er það að líkindum öllum kunnugt nema nefnd- armönnunum, að haustið lí)07 hófust, ekki að eins hér á landi heldur og á öllum Norðurlöndum þau peningavandræði, sem enn er ekki úr raknað og þessi vandræði voru þegar fyrri byrjuð x Vesturheimi og breiddust þaðan út bæði hér um álfu og viðar. Bankar hrundu þá unnvörpum víða um heim og á Norðurlöndum fór það haust og næsta ár fjölda banka á höfuðið. Þeir bank- ar þóttust þá allir góðu bættir, er haldið gátu við, og þó að bai-kar bæði hér og annarsstaðar drægju mjög úr nýjum lánveitingum, þá hefði hitt verið fullkomið óráð af bönkum, sern stað- izt gátu, að i'ara að ganga hart að skuldunaut- um, sem ekki var beisýnilegt um að ekki yrði bjui'guð, og auka þar rneð á þá neyð og þjóðar- tjón, sem aí peningavandræðunum leiddu. Hefði Btjórn Landsbankans gjört það að ganga að mönnun., sem ekki var óviðbjargandi, og gjöra þá gjaldþrota, þá hefði bankastjótnin í sannleika verið vitaveið. en ekki fyrir hitt, að fara ekki að kippa fótum uð nauðsynjalausu undan þeim, sem útlit var fyrir að staðizt gætu. Þetta ættu að vera nægar ástæður fyrir því, að bankastjótn- in var ekki eins eptirgangsströng nieðan pen- ingavandræðin voru sein hörðust". Fiávikna baLkastjóruin neitar þvi og, að þao eigi sér aiuienDt btað, að trygg- ing i'yiir lánveitÍDgum hafi rýrnað svo, að eigi nægi, og kemst bdd fremur svo að orði: „Og jafn vel í þeim undantekningatilfellura, þar sem "ildi s.jálfskuldarábyrgðaimanna hefii' rýrnað, t. d. við það að oignir þeirra sem ann- ara hafa nú um stund fallið í verði, þá er hitt eptir að skoða í hverju einstöku tilfelli, hvort bankanum hefði verið betur borgið með þviein- mitt nú, að ganga að skuldum Jwssum eða lofa þeim að standa afborgunarlaust eða afborgunar- lítið, þar sem þess má vænta að eignir manna komist aptur í eðlilegt verð. Það er ekki sýni- legt, að nefndin hafi tekið þetta til íhugunar í hverju einstöku tilfelli, enda hefir hanaaðsjalf- sögðu skort öll kunnugleikaskilyrði til að geta dæmt iini þetta af nokkru viti". TJpplýsingar þær, er bankarannsókD- arnefEdin byggír á, »ð því er t»piðsDert- ir, telur frávikun ba> k.-isti'inin „hlj ta að vera ið uijög iniklu le}ti »l<yörl''ga óáreiðanlegar, o^ marklausai", og /.< nnt að þeirrí niðurttöðn, að tapið geti ekki far- ið fram úr 100 þús. króna. Uíií þetta farast henni síðao orð á þessa leið: „Þó að því bankinn eptir slík áfallsár kynni að tapa einum 100,000 kr. eða jafnvel meiru, þá væri það allð ekkí stórvægilegt tap eptir efna- hag bankans í samanburði við það, sem bankar hafa víða t pað annarsstaðar á þessum árum. En hítt væri þó meira um vert, ef bankinn með því tapi sínu hefði forðað landsmönnum við margfalt xtœrra tjóni; því að sé það samkvæmt 1. gr. laganna um stofnun Landsbankans höfuð- tilgangur bankan8,„að styðja ad/ramíörum atvinnu- veganna", þá leggur það á sig sjálft, að það er ekki siður tilgangur hans að afstýra og draga lir háska, sem þeim verður búinn á öðrum tím- um". Hvorir réttara hafa fyrir sér, banka- rannpókarDefDdin.eðafráviknabaDkastjórD- in að þvi er væDtanlegt tap landsbank- aDS snertir, verður tíminn að sýoa. — Sjálfsagt veltur það mjög á árferðinu. Veðsetninjí varanjóðs. Um verðbréf laDdsbankans, sem eru í vöxtum LandmaDdsbankeD's, heldur frá- vikDa bankastjórDÍD því fram, að þau hafi e'igi verið þar til tryggingar ákveðinni sJatld heldur til tryggingar lánstrausti lands- banknns yfirleitt, og sjáum vér reyndar eigi, i,ð á því sé mikill munur. — Að ýcrtsu öðru í skýrslu bankarann- sóknarnefDdarÍDiiar vikur frávikna banka- stjómin í „atbugasemdum oíí svörum" sÍDum, sem vér leiðum hjá oss, að mion- ast á. „FjallkoDao" fcr mörgum orðum um það, bve harðorð ftávikoa bankastjórnÍD sé víða í garð bankaraDnsóknarnefDdarinn- ar, sem og í gaið ráðherra. og gætir þess eigi, að bór er uui vörn af bálfu fráviknu bankastjórnarinnar að ræða, og aðferð ráðherra, frá þeirra sjÓDarmiði, heiptar- tak í þeirra garð, sem þeir því telja sér heimilt, að vera harðorðir um. Vér höfum að þessu síddí látið nægja að skýra frá nokkrum atriðum i varnar- riti frávikDU baDkastjórDarÍDnar, svo að leseDdum blaðsins gæfist kostur á, að kynn- ast málinu að nokkru frá báðum hliðum en víkjum að líkindum betur að þessu síðar. Utlönd. Þessi tíðindi hafa nýekeð borizt frá útlöndum: Danmörk. Samkvæmt tillögum Zhale- ráðaDeytisins, hefur fólksþingið nýlega samþykkt, að lækka að mun útgjöld til hermála, og er það í samræmi við stefnu þá, er viustrimenn fylgdu áður, og rikj- andi hefur verið hjá meiri hluta þjóðar- innar, þótt litt hafi fyr orðið framgengt. Sakamálsiannsóknin, sem nú er byrj- uð gegn stjórnendum PrivatbaDkaDS, til þess að ganga úr skugga um, hvort þeir hafi hylut yfir með Albertí, að því er snertir fjá'rpretti hans gegn sparisjóði bænda á Sj.litndi, olli þvi, að þw er skýrt er frá í blaðinu „Politíken", að hlutabréf bankans féllu nokkuð í verði. — Um penÍDgalega ábyrgð a hendur baok- aDum er hér þó alls ekki að ræða, heldur um það eitt, hvort forstjórar bankans hafi unnið til hegningar. — — — Svíþjóð. Onstaf konuDgur hefur ný- lega verið bættulega veikur, og var gerð- ur á honum holdskurður, til að firra hann botnlangabólgu, og kvað hafa lánazt vel. f AðfaraDÓttina 30. jaoúar þ. á. aod- aðiat John Börjeson, einn af nafokuDDustu myudhöggvurum Svía. -- HaDD var 74 ára að aldri. fæddur B0. des. 1835. Bóudi nokkur, 74 ára að aidri. sem á heima í grennd við Halmstad, kyrkti ný- skeð koDu sina til bana, og var hún tveim árum eldrí, en hanD. — Mælt er, að hann hafi framið morðið, til þess að Dá í lífe- ábyrgðarfé konuonar, að upphæð 3000 kr. — HaoD iðraðist þó þegar, er hann bafði framið morðið, og lét sod sinn fylgja sér á lögreglustöðiua. — — — Noregur. Norska skáldíð Bjömstjerne Bjbrnson hefur leDgi legið dauðvooa, og er búÍ9t við dauða han9 þá og þegar. — Bretland Stiórnin á nú örðuera upp- dráttar á þingi, od á uodaD koSDÍDgunum, en Asquith, forsætisráðherra, kvað þó í engu vilja vægja, að því er til efri inál- stofunnar kemur, enda nýtur haDn þar fulls fylgis irsku þingmaDnanDa, þó þoir séu harðir i kröfum, írlaodi til handa í fjármáluu) o. fl. Mælt er, að Haldane, hermálaráðherra, muni beiðast lausnar. — — — Frakkland. Vatoavextir miklir hafa hlaupið að nýju í ána Loire (frb: Loar) og í ár þær, er í bana reona, og hefur vatnið streymt inn í ýms þorp, og valdið miklu tjóni. Alls er mælt, að um 110 þús. manna hafi orðið atvinnulausir, sakir tjón þess, er vatn:ivextirnir hafa valdið, og hefur stjórnÍD borið fram á þingi tillögu þess efnis að taka 20 miilj. franka ríkislán, til þess að bæta úr bágindunum, þarsem, mest kieppir að. f 30. janúar þ. á. andaðistskáldsagna- höfundurinD Edouard Eod, 53 ára að aldri. Spáon. Nýlega befur stjórnin ályktað að kaupa nokkur Dý herskip, til þes9 að annast strandvarnir. og þykir þessa eigi hvað sízt brýn þörf sikir þesi, að toll- svik hafa mjög farið í vöxt, og gizkað á, að likissjóður missi á þann hátt 5—6 millj. peseta árlega. — — — Balkanskaginn. ófriðarhorfur á Balk- anskaganum, og veldur það því, að Krít- eyingar hafa ráðgert, að senda fulltrúa til þjóðþÍDgs, sem ákveðið er, að haldið verði á Grikklandi, ef ske kynni, að þá, rættist að einhveriu leyti úr stjórnar-ólag- inu, sem þar hefir verið um hríð. Hafa Tyrkir skorað á stórveldin, að' hlutast til um, að þe9su verði afstýrt, með þvi að þeir vilja fyrir engan mun, að eyj- an komist í samband við Grikki. - Jafn fraint hafa. þeir dregið lið að landamær- um Grikklands, og eru þess albúnir, að' brjótaet yfir landamærin, ef fulltrúum. Kriteyinga verði leyft að taka þátt í þjóð- þinginu. Á þjóðfundi þessum mega engir, sem.

x

Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi
https://timarit.is/publication/131

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.