Lögberg - 13.01.1927, Blaðsíða 7

Lögberg - 13.01.1927, Blaðsíða 7
LÖGBERG, FIMTUDAGINN 13. JANÚAR 1927. Bls. 7 Bæði mannmum og konunni batnaði. >ER. F. SPIIjAY TAIíAR MJÖG VEL UM DODD'S KITXNKY PILiIiS. Maður fi-á Su.skntclic\vnn, sem liefir Iiaft íiýmuvciki soíiir frá hvernlg linnum Imtnaði. SpriiiKsido, 'Sask. 10. Janúair. (Einka- ekeyti) _ "BæSi konan mln ok ok höfum li6- iS mikiiS af nýrnavoiki, srni stunclum var svo elæm, að viS gátum alta ekki ibeigt 'okkur, og á.tbum mjöf? ^erfitt m)©8 atS reisn okkur upp lo'pr tókuim út kval'ir viS það. ViiS notuEum Dodd's Kidney Pills og okkur 'batnaði ágæt- ¦leg-a." petta, seigir Mr. T. M. SpMay, Box 2, Sprinigiside, Sask. Dodd's Kii'dney I'ills er aSeins nýrna- il. I>ær hafa hein Ahrif a nýrun, stjyrkja þau ,og g-era hau fær um a!5 hreinsia öhoill efni úr MoSinu. Dodd's Kldney Pi'll.s hafa geflC þús- undum manna ia.ftur gðða heilsu, R'eyntiiS þær. 'RáM^ tiil aC halida. g-óðri heilsu er að 'h'aiMla 'nýrunum heil'brigSum. pað gera Dodd's Kidney Pilils. Eggert Olafsson 1726—1. desember—1926. Ræðu þá, sem hér fer á eftir, flutti Vilhjálmur Þ. Gíslason í útvarpið í Reykjavik 1. desember. Þegar eg var beðinn þess að tala í útvarpið nokkur orð um Eggert Ólafsson, flugu mér í hug orð úr einu kvæði hans, þar sem j Wjrrar hann minnist ýmissa nýrra hluta og undra, sem fyrir honum hafi orðið fyrst þegar hann kom utan, til iKaupmannahafnar. Nýkominn úr fámenni og fásinni getur hann þess þá m. a., að "menn fengið geta fjærstu landa, fregn og sprok i hverri krá." Þótt E. Ó. hafi sjálfsagt verið sá sinna sam- tiðarmanna, sem einna víðst leit og mest dreymdi og djarfast spáði um ýms undur og framfarir, sem orðið gætu í landinu, hefir hann vafalaust ekki órað fyrir þeim undrum, að slíkt tæki sem útvarp- ið yrði til þess notað að minnast hans á tveggja alda afmæli hans. Hann hefir ef til vill ekki einu sinni þorað að láta sig dreyma um það, að sín yrði að nokkru getið, sízt að sín yrði minst í þakklæti og aðdáun, sem brautryðjanda og höfðingja. Því svo óánægður var hann oft með sjálfan sig og svo vonlítill um gengi sitt og gæfu öðrum þræði, að við lá megnu þunglyndi. Kvartar hann oftar en einu sinni um það, að hann fái ekki að njóta sín, kvartar um öf- und illgjarnra manna, og tómiæti og hleypidóma aldarfarsins, sem hamli framgangi vona hans og verka. Tvímælalaust er það þó, að fáir If.lendingar seinni alda eru þess maklegri að minst sé þeirra en einmitt E. 6. Er það gamall sið- ur og góður, að þjóðirnar minn- ?st þannig mætismanna sinna á ýmsum merkisdögum í æfi þeirra og sögu. Slíkir dagar verða ekki einungir dagar þakklætis og heið- i'rs við þá, sem minst er, heldur emnig dagar til þess, að þeir, sem r'.innast þeirra, megi prófa sjálfa sig og styrkja sjálfa sig og at- huga það, hvað unnist hefir eða tapast. Það er að vísu ekki fyr- irfram sagt, að slikir dagar þurfi ávalt að verða til þess, að menn miklist mjög. Þeir geta líka orð- ið tilvalið tækifæri til þess, að menn líti undan og blygSist sín. Þess mjá vel minnast l>egar nm er a<s ræSa mann, sem á sínum tíma varfti til þess niiklu verki og hlaut af þvi mikla ó]x'Jkk, a'o' reyna a<S kenna löndumj sinuni að blygSast sín. Kenna þeim a<5 blygoast sín fyr- ir atorkuskort sinn og ómensku, íyrir þa«, aís "þjóC í korku kalda. komst af sultardómi, mannskap mis-ti burt." kenna þeimj a<S skanim- ast sin fyrir 1>ao\ aiS hafa glatatS trausti sínu á fortíðinni og trú sinni á íramtíoina. ÞaS væri annars rangt. aí tala um E. Ó. fyrst og frenist sem refsi- saman niourrifsmann, því aö hann vildi aldrei rifa nio'ur, þaS sem gamalt var, svo að hann gæti ekki bygt upp annaö nýtt i staðinn, sem betra væri. Enginn kostur er þess hér, aö rekja öll þau atriíSi, sem E. Ó. lét þannig tíl sín taka. Hér á aSeins að n^innast stuttlega meginatriSanna úr starfi hans, list hans og lífi. Og eg hefi í sjálfu sér ekkert nýtt fram ao' færa um E. Ó. umfram þaö, sem eg hefi uni hann sagt í æfisögu hans', sem eg hef skrifað og út kom í dag. En þar hefur verið reynt aS nota alt ]>a<S. sem í frásögur ])ótti færandi um hann og störf hans, úr efni því sem til er, prentaS og ó- prentað hérlendis og erlendis. En ef afmælis. E. Ó. hefSi verið minst verulega í anda sjálfs' hans hefSi aí5 vísu ekki einungis veriS skrifuS æfisaga hans eins og gert hefur veriS, heldur einnig minst hans meS skartmikilli viðhöfn. eins og hann lýsir sjálfur i BrúSkaupssiSabók sinni óprentaSir, aö gera eigi við hátíðleg tækifæri. Eggert Ólafsson lét til sin taka mörg mál og margvisleg. Ahugi hans og umbótaviSleitni hafSi vak- andi auga á svo aS segja öllum sviS- um islenzks þjóMífs. f rituirt hans og rannsóknum koma fram fjölda- margar glöggar athugnir og góSar tíllögur. Tlann var vakinn og sof- inn i því hversu best væri hægt aS "sveigja landslýöinn til rr^argfaldra siSbéta", livenig unt væri aS fá „viBreisn og hjálp handa hinu nauSstadda fslandi," hvernig ís- lendingar gætu "hluttakandi orSið lærdómsaukningar, viS hverja aSrar Noröurálfunnar þjóSir hafa nú mjög róskast og uppgengiS" eins og hann segir sjálfur. ÞaS var mark lians aö "bæta geSbresti, bæta siSbresti" þjóSar sinnar og kenna henni hversu mætti "gullald ur — endurbyrjast — íslendingum." E. Ó.. fæddist i. des. 1726 i Svefneyjunl á BreiSafirSi. góöra manna og göfugra. ólst hann upp þar vestra, og fór siSan í Skálholts- skóla og útskrifaSist 1746. Þá fór hann til Kaupmannahafnar og las þar viS háskólann. NáttúrufræSarit sitt, latneskt, gaf hann út á J>essum árum (i7W) og fór fyrstu rann- sóknarför sína til íslands 1750, á- samt Bjarna Pálssyni. En mjegin- rannsóknir þeirra fóru fram á ár- ununi 1752—57. Fóru þeir þá að einhverju leyti um land alt, en höfSu bækistöð einkum í ViSey. AS ferSunun^ loknum dvaldi E. Ó. i llöfn til 1760. Þá kom hann aftur út og var í Sauðlauksdal viS ýms ptörf til 1764 aS hann varS enn aS fara utan og dvelja þar til 1766. Þá settist hann aftur að í SauS- lauksdal og varð varalögmaSur 1767 og kvæntist sama ár frænd- konu sinni Ingibjörgu GuSmunds- dóttur. En áriS eftir, er hann var aS inna tíma og hafSi fengiB mikinn hluta uppeldis sins og mentunar úr fornum fræðum og fögrum mtent- um, sem á fyrri áruml hans gerSu hann að nokkuS sérvitrum og lífs- fælnum bókamanni, þá undust einn- ig snem|ma inn i lif hans aðrir þætt- ir sem önnur áhrif höfSu. Það voru náttúrufræðin og útilíf rannsóknar- áranna og hagfræðin og þau kynni sem hann ÖSlaðist á daglegu lífi allra stétta þjóðfélagsins, meira en flestir eSa allir aSrir. Þetta varð til þess að móta fortíSarminningar og framtíSardrauma æsku hans meira og meira af reynslu og veruleika lífsins. Hagsýni hans og nytjakenn- ingar í upplýsingaranda 18. aldar- innar urSu að vísu stundum list hans til hnekkis. Þær gerðu sum kvæSi hans að kokkabókum og létu hann fá matarást á náttúru lands síns. En í bestu ritum sinum á bestu árum æfi sinnar tókst E. að láta öll þessi einkenni eSlis síns' og ment- unar, hugsjónirnar og hagsýnina, listina og fræSimenskuna, fornald- arástína og framtíðartrúna hafa frjóvgandi og fegrandi áhrif hvert á annaS og falla saman í samræma heild þróttmikils og heilsteypts per- sónuleika. Þegar menn minnast E. Ó., leggja menn aS jafnaSi of einhliSa áherzlu á þaS, aS hann var skáld, eSa að hann var náttúrufræSingur. Eggert var aS vísu gott skáld, þó kvæSi hans séu mSsjafnlega gildismikil, og hann var duglegur og hálærSur nátt- úrufræSingur á sinna tíma vísu. Hann ruddi nýjar og merkilegar brautir á mörgum sviðum isl. nátt úrufræSa, þó flestar rannsóknir hans séu nú orSnar úreltar fyrir aðrar nýrri og nákvæmari. En Eggert var meira en skáld og nátt- íirufræðingur. Hann var einhver lærSasti og hleypidómalausasti fornfræðingur og málfræSingur sinna samtiðarmanna. Hann var at- orku- og áhugasamur brautrySjandi og búfræSingur. Og í fleiri grein- um hefur hann bent á nýjar leiSir eSa rutt til á fornum slóSum. Sið- ast en ekki síst, hefur hann á sviði ísl. þjóSfélagsmála hugsaS skýrar- og séð skarpar en flestir aSrir þá og lengi síSan. Þetta er ekki svo aS skiíja, aS E. Ó. hafi ýkja mikiS eftir sig lcátiS á ölluml þessum sviS- um, eSa aS ekki séu veilur í því. En þaS sýnir aS E. Ó. var einhver f jöl- hæfasti og áhugamesti maður 18. aldarinnar, maður, sem ekki ein- ungis var i mentuðustu og merk- ustu manna röð á Islandi, heldur einnig maSur, sem átti hlutdeild í og hafði kynt sér þaS sem best var i Evrópumenningu samjtíma síns. En þar meS er komið að tveim- ur merkilegum atriSuml í fari E. Ó. Annað er það að þó hann væri f jöl Stöðvið þetta KVEF StöSvið þaS áður en 'þaS kemst fyrir brjóstið. Peps, meðaliS senr ])ú andar aS þér, og er í hand- hægum tóflum, ver þig fyrir flú og bronchitis og læknar fljótlega kvef og hósta. Peps eytiir illum gerlum. Nvs'tá'i'Iegt imeiíail I töfilum vöfoum í silfun>applr. Orugga»i og betri en imeðala'btlamda. Nú 25C öskjur meS 35 töflum. flytja sig búferlumj til framtíðar- j hæfur Sat hann oftast haldlS ollum heimilis síns aS Hofstöðum á Snæ-! Þáttum hæfdeika smna 1 samræmi fellsnesi druknaSi hann á BreiSa- 1 °g samfvinnu og látiS þa alla vinna firSi ásamt konu sinni og föruneyti, ! a« því eina og sama, sem honum sem alkunnugt er, svo, að "þú heyr- var mest áhugamál - ir ennþá harmaljóð, sem hljóma f rá kaldri Skor." E. Ó. var allmikill afkastamaður. HyfuSrit hans er FerSabókin. Segja má ^ifí mcS Vipnni hufi veriS 1aP"Sur ! aS framfleyta fólkinu, ef lifað væri með skynsemi og hagsýni. Alt starf hans miðaSi að þessu, að útbreiSa upplýsinguna og áhugann á því hvernig best yrði lifað í landinu, hagsýnast og farsælast. í því er fólgin höfuSástæSa þess að skylt er aS minnast E Ó. i dag, aS hann kendi íslendingum einna fyrstur nianna, aS líta praktiskt á sjálfa sig og lif sitt og að triía á sjálfa sig og möguleika sína til að lifa at- orkusömu menningarlífi í landi feðra sinna. Og þessvegna er loks skylt að minnast E. Ó. sérstaklega á "full- veldisdegi" þjóBarinnar, að hiS sanna sjálfstæSi hennar er fyrst og fremst aS þakka þessháttar mönn- unt|, sem hann var og þessháttar starfi, sem hann vann, að þakka hagsýnum hugsjónamönnum, sem unnið 'hafa að því að "bæta geð- bresti, bæta siSbresti" þessarar þjóSar og aS því "landsstjórn aS bæta. byggja kunnustur og veglegt bókavit," eins og E. Ó. segir í Mánamáluni ÞaS er þeim aS þakka sem til þess hvöttu eins og hann segir i BúnaSarbálki, að "vilja guSs, oss' og vorri þjóS, vinum á meSan hrærist blóS," því þá er þaS. aS hefja mun guð í gæfu gott stand það land. ar sinnar i atvinnulifi fyrst og fremst og á grundvelli þess í and- legu lífi. Menn tala stundum um náttúrufræðinginn E. Ó., fornfræS- nginn E. Ó. og skáldiS E. Ó. eins Hvernig Nu|a-Tone gerir líkamann sterk^n og hraustan. .XuiraToiie hefir í sér l'au iárnefni, sem *«ra MðSiti rautt OK heillbryR't. Þat5 hafir einnfig í gér phosphor. srin *>• ftniissandi «1 aí gera • (auKa.nvar sterkar. I>ai- aX auki er NkC lilbúi^ af aex i'i^iuin lyfjuin, sem nötuB eru um ví;S:1 v*rö ui lækjruim t« aC gera llkain)ann sterkan o« hrausian. hvo'rt. sem um menn eo=a konuT er a8 ræoa. NtiR-a-Tone s:,y,-kiir mcltin^M'- færin, eyk,ur maitarjyatina, k«mur I veg fyrir «iaa í maganum og Ki'irnun- )ini, veitir endurna'iandi svefn <yg er íiprtii 'iiil ate fita fðdk, ef þati ver'Sur of magurt. Nu'ga-Tone ijsertr andar- drátt'iinn h«gri, hrein.sar tunR-una., læknar höfuíiverk, 'nýrnaveiki og lifr- ¦ik'i og floiia. iþess kionar. f eitthvert a.l'li'a beerta niei\il fyrir ]>á, .sliitmir -eru or'ÍSnir og • vetklaCir, hvnrt h'ol'clur er karl ec\i kona. T>ú fíetur fengifs iNufra-Tone ( lyfJabuCuim, Reymdiu J>»8 í '20 d&ffa oig »f | ekki anægCur, þa skilatiu afiganig'inum ftil ilyfsafans og faRu aftur penitnjgiana Vertu viss um nf> f.á, Nuga Tone, eftir- líking hefir ekki nömu verkanir, má að meS henni hafi verið lagSur grundvöllur islenskra nátúruvísinda og voru ferSir þeirra Eggerts og Bjarna merkilegt ])rekvirki. Mat- jurtabók skrifaSi E. Ó. einnig og Drykkjabók og hefur meS þeim og öSrum áþekkum skrifum sínum orSiS brautrySjandi íslenskrar bú- fræSi. Réttritabók skrifaSi hann einnig og eru merkilegar skoSanir E. ('). og starf fyrir islenska tungu og brutu nýjar brautir á ýmsa lund. Þá reit E. Ó. BrúSkaupssiSabók, sernl er eitthvert sérkennilegasta rit hans, ekki síst fyrir þær skoðanir hans ;i þjóSfélagsmálum, sem þar koma fram. Siðast en ekki síst, y svo aS geta þess þáttar úr starfi hans, sem kunnastur varð og þjóð- inni ástfólgnastar, sem sé kvæðanna. Þau voru mjög merkileg á sinni tíS, ! að mestu misskilningur. BáSir voru þó misjöfn séu og óaðgengileg i mennirnir aS vísu stórlega merkir. mörg frá nútimans sjónarmiSi. j ÞaS er einnig satt. sem sr. Björn í Ýms höfuSkvæði hans, eins og ( SauSlauksdal sagSi umj E. 6., aS BúnaSarbálkur og Mánamál eru þó j hann elskaSi mjög sitt föðurland, enn á sinum sviSum i mferkustu kvæSa röð í ísl. bókmentum. Ytri atburðirnir í æfi E. Ó. eru 'því fremur fábreyttir og fljótraktir. Saga hans er fyrst og frerrtst saga rita hans og rannsókna. E. Ó. var og þetta væru einhverjar sj.álfstæð- ar og aSgreindar persónur og væri unt að athuga eins og eina út af fyrir sig. En svo er ekki. Það er galdurinn vifi áhrif og gildi E. Ö. NáttúrufræSingurinn og fornfræS- ingurinn i honum var skáld og skáldið í honum var náttúrufræS- ingur og fornfræSingur og allir þessir þættir saman voru í þjónustu endurreisnarmannsins E. 0. Hitt atriSiS sem eg nefndi, er afstaSa E. Ó. til innlendrar og er- lendrar menningar. Sú er algeng- asta skoSunin á E. Ó. að telja hann hinn helsta brautryðjanda þjóS- legrar stefnu og andstæSing Hann- esar biskups seml haldið hafi uppi merki erlendra áhriía. En lietta er Áhugi á Njálu. Það var ánægjulegt að sjá þann mikla áhuga á Njálu, sem kom fram, er fyrsti fyr;rlestuirnn af þeim, sem próf. Sig- Nordal hafði iu „^ náttúruvísindi og boðað, var fluttur fyrir fullu húsi og meir en það. Hvar Njála væri rituð, var efnið, og talaði hinn onar, er fæddist þann dag fyrir 200 árum. Fóru þá fram hér í Reykjavík ýms hátíðahöld og víð- ar mun afmælis þessa einnig hafa verið minst, út um land og erlendi.s — Ræður fluttu þennan dag hér í bænum, í tilefni dags- ins, Sigurður Eggerz fyrrum ráð- herra, Sigurður Nordal prófessor, roeistari Vilhjálmur Þ. Gíslason og Guðm. G. Bárðarson náttúru- fræðingur. Ræðum þeirra S. E. og V. Þ. G. var víðvarpað, en S. N. talaði á stúdentasamkomu í Nýja íó og G. G. B. á fundi í Vísindafé- laginu. — Annars voru hátíða- höld dagsins þau, að uppúr hádeg- inu gengu stúdentar í fylkingu frá Mensa að háskólanum og var þar ræða ^flutt og hornleikara- flokkur undir stjórn Páls fsólfs- sonar lék á Austurvelli. Síðan var samkoma í Nýja Bíó, og fór þar fram, auk þess, sem fyr getur, söngur, hljóðfærasláttur og upp- lestur, Þórarinn Guðmundsson lék á fiðlu, Emil Thoroddsen á klaver, Árni Jónsson frá Múla og Símon Þórðarson sungu kvæði úr Friðþjófssögu, og óskar Borg las upp. Um kvöldið héldu stúdentar dansleik í Iðnó. Á Akureyri var Eggerts-afmæ!- isins minst með fjölmennri og góðri samkomu að tilhlutun stú- dentafélagsins, segir símfregn. Ræður fluttu þeir Pálmi Hannes- ron náttúrufræðingur og Sig. Guðmundsson sólameistari, en Davíð Stefánsson skáld flutti kvæði. — önnur simfregn segir frá því, að í Kaupmannahöfn hafi landar minst Eggerts og fullveld- isdagsins með^ samsæti. Ræður fluttu: Sveinn iBjörnsson sendi- herra og dr. Björg Þorláksdóttir, en próf. Sveinbjörn Sveinbjörns- son og Haraldur Sigurðsson léku á hljóðfæri og margskonar gleð- skapur fór fram. Þennan dag, 1. des., kom einnig ú.t rit um Eggert Ólafsson, eftir Vilhjálm Þ. Gíslason. Er það stór bók, um hálft fimta hundr- að síður, í vandaðri útgáfu, og með allmörgum myndum úr hand- ritum og bókum Eggerts. eða af s-'öðum. sem snerta sögu hans. Eru rakin þar í 17 meglnköflum störf Eggerts, rit og rannsóknir. í minningu þessa dags eða Egg- erts ólafssonar, hefir einnig ver- ið stofnaður sióður til eflingar íslenzkum náttúrufræðum. Mun hann vera orðinn um 30 þús. kr., þar með tal'in Helga gjöf (Jóns- sonar grasafr.) sem nemur um 10 þús. kr. Hafði Náttúrufræðisfé- lagið sett nefnd til þess að ann- ast sjóðsmálin og önnur efni, sem afmæli Eggerts snertu. Formað- ur hennar er Eggert Briem frá Viðey. En í nefndinni eiga sæti: Bjarni Sæmundsson, Guðm. G. Bárðarson, Jónas Jónsson, Lúðvíg Guðmundsson, Magnús Helgason, Pálmi Hanneson, Þorkell Þorkels- son og ögmundur Sigurðsson. að vel til fundið að minnast Eírgerts með því að styrkia ís- getur ar, og legði nefndin til viS safnaS- arfund, aS unniS sé aS því, aS bygS verSi ný kirkja austarlega í bænum, t. d. á SkólavörSuholtinu, er taki um 1200 manns í sæti. , Sóknarnefndin hafSi og rætt mál- io og fallist á að mæla meS þessari tillögu. TÓluverðar umræður urSu um þetta mál á safnaöarfundinum og hnigu þær allar i þá átt að stySja malio. — AS þeim loknuml var eftir- farandi tillaga sampykt í einu hljó^i: "Safnaðarfundurinn felur undir- búningsnefnd þeirri, er sóknar- nefndin hefir þegar sett, aS vinna ao undirbúningi nýrrar kirkjubygg- ingar í Austurbœnum, á þann hátt sem| nefndinni sýnist best henta." ( Kldviti sóknarnefndar flutti inn- gangserindiö um heimilisguSrækni. Mintist hann meSal annars á ein- verustundir viS bænagjörS aS morgni dags, mprgun- og kvöld- bænir barna, borðbænir og hús- lestra. Drap hann aS lokum á. hvort ekki væri unt aS koma á einhvers konar samtökum meðal ])eirra bæj- arliúa. sem vildu hafa daglegar guS- ræknisiökanir á heimilum sínuni. hugði aS það kýnni að verSa þeim stvrkur, sem einhverra hluta vegna ættu erfitt meo að byrja á þeim siS, þótt þá langaSi til. Viö uniræSurnar á eftir tóku Jiessir til máls, og sumir tvisvar: Sigmundur Sveinsson umsjónar- rrtaður í l'.arnaskólanum, SigurSur Sívertsen prófessor, síra P.jarni Jónsson dómkirkjuprestur. Jón Halldórsson trésmíðameistari, Páll SigurSsson prentari, frú ValgerSur Helgason, Jón Helgason prentari og fundarstjóri. Sigmundur Sveins- son og Jón Tlelgason töldu tráar- glundroðann valda miklu um þverr- andi heimilisguSrækni og ámæltu nýju guSfrxSinni fyrir aS hún ; |esús vera Jósefsson. en þar var SigurSur Sívertsen prófessor Hafiðþérhúðsjúkdóm? GJALDIÐ varúSar viS fyrstu ein- kennum húSsjúkdóma! Ef þér finn- iS til sárinda eSa kláSa, eSa hafiS sprungur í hörundi, er bezt aS nota strax Zam-Buk. Þau græSa fljótt. Sé húSin bólgin af kláSa, eSa sár- um og eitrun, er ekkert meSal, sem tekur jafn-fljótt fyrir ræturnar og Zam-Buk. ÁburSurinn frægi, Zam- Buk, læknar og græSir nýtt skinn. Zam-Buk bregst aldrei þaS hlut- verk sitt aS græSa og mýkja og het- ir sótthreinsandi áhrif. Eru smyrsl þau nú notuS í miljónum heimila. FáiS öskju af þessum merku jurta- smyrslum,' og hafiS ávalt viS hendina. Mrs. W. Campbell, aS Bonny River Station, N.B., segir: "Sprungur á andliti og handleggjum dóttur minn- ar, urSu aS opnum sárum. ViS reynd- um ýms meSul, en ekkert hreif nema undrasmyrslin Zam-Buk. FáiS öskju af Zam-Buk í dag! Ein shrrð að eins, 50c. 3 fyrir $1.25.. Zam-Buk Medicinal Sápa, 25c. st. Ritari var kosinn Friðrik Björns- son og galdkeri Emilia Borg. I vara- stjórn: Axel Thorsteinson, Eirík til andsvara, Og tók allhart á ræSu ^. |ljartarson SigríSur SigurS fyrnefnda, en fekk svo aftur mns svör lónssvni. og gild hjá sr. Bjarna ardóttir. \"ísir 7. des. si'óðurinn eflaust orðið þeim að góðu liði og hefir verið að stofn- un hans og eflingu unnið af góð- ungi og efnilegi norrænufræðmg- um mönnum og áhugasömum. Má Fundarstjóri gat þess, ao þessum I i/yjg^ futKii hefði ekki veriS ætlaC aS | deila um gamla Og nýja guSfræSi mjóIkurniSursuSuverksmiSja sú. og því legði hann ekkert til málsins semi áður var á Beigalda, hefir nú þessu sinni, enda þótt Ludvig • veriS endurreist i Borgarnesi og tók Guömundsson guðfræoisnemi heföi til starfa um miSjan fyrra mánuð. í fyrirlestrum stnum í Nýja Btó lýst ! Hermi l>erast um 1000 lítrar af svo guðfræðiskenslu háskóla vors mjólk á dag, og kemur mjólkin á Og tn'i yngstu prestanna. aS nóg efni markaS hingaS 10. þ. m. og verCur væri til að minnast rækilega á það á seld víðsvegar um bæinn. öSrum staS síðar. ASalumræðtrrnar snerust um sjálft fundarmálið og aS þeimlokn- um var þessi tillaga samþykt i dinu hljóSi: "Sanafearfundurinn telur mjög ' æskilegt aS allir húsráSendur safn- j aoarins leitist viS aS hlynna sem : best aí sameiginlegum guSræknis- 1 stundura á heimilum sínum." \rar svo fundi slitiS meS bæn og söng og hafSi hann þá staSifi nærri j 3 stundir. S. A. Gislason. og vildi aldrei samþykkjast þeim, serrt annaShvort hötuSu landiS, eSa leituSu sér fjár og frama meS þess skaSa og vildi á lofti halda gömlum og góSum siSvenjum. En alt um þetta var E. Ó. einhver hinn mesti í raun og veru kyrlátur og fáskift- | EvrópumaSur i ísl. þjóSlífi — ein- inn fræSimaSur lengst af æfi sinn- hver hinn ótrauSasti talsmaSur ])ess. ar, þó hann kæmi víða við í ritum j að íslendingar lærSu af innlendri sinum og væri i skoðunum sinum | reynslu alt það, sem| þaSan yrSÍ og kenninguny enganveginn einung- | betra fengiS, en þaS sem heima var is sltofulærHur og sérvitur bók- ' til, og tækju upp hverja nýbreytni, ormur. Því fór f jarri. Þó E. Ó. væri j jafnvel þó erlend væri, ef hún einhver glæsilegasti og bjartsýnasti j reyndist haganlegri og giftusam- hugsjónamaður íslenskrar endur- ' legri haráttu fólksins fyrir lifinu í reisnar verSa hugsjónir hans aldrei aS þeim heilaspuna látaglaumsins legri landinu, en hitt sem gamalt var, jafnvel þó þaS væri þjóðlegt. ÞjótS sem einkenna ]>ótti suma aSra ráða- | íegt var í hans augum það, semi besf sniiSi. E. Ó. var þvert á móti fyrst og frenist hagsýnn ma^ur. Og þatS var stolt hans og styrkur að vera það. — Mann mat menn og málefni á ntelikvarSa þess hagnýta gildis sem þeir eSa þau höfSu fyrir viS- reisnarvilja og viSreisnarstörf þjóS- ar hans. Þvi má sem sé ekki gleyma aS ]>ó E. Ó. gæti öSrum þræSi ver- iS jafnvel draun\'lyndur hugsjóna maður, sem lifSi í minningum horf- átti viS landið og lífshættina, ]>aS sem 'best stuSlaSi aS því, aS gcra landiS bvggilegt fyrir fólkiS og fólkiS ánægt meS landiS, alveg an tillits til þess hvort það var nýtt eSa gamalt. Réttur hvorutveggja til aS lifa, hins gamla og hins nýja, varð að miSast við kraft pess til aS lifa. Og E. 6. trúSi flestuml meira á kraft ísl. þjóSar til þess aS lifa í þessu landi og á kosti landsins til ur skarplega og skipulega um það, hvað ráða mætti af þeirri þekkingu eða vanþekkingu á landshlutum, sem kemur fram hjá söguhöfundi. Mér virtist, sem hér hefði átt við að rannsaka, hvort ekki mætti af málfari sög- unnar, ráða eitthvað um, hvar hún sé rituð; en því miður mun litið vera til af rannsóknum í þá átt, og menn hafa jafnvel tæpast veitt því eftirtekt, hve mjög Njála ber að málsnild af hinum sögun- utn flestum. — Hygg eg, að um þetta efni muni fróðlega verða ritað síðar, en eg ætla hér að eins að benda á stað í Eyrbyggju, góðri sögu eins og kunnugt er, sem er vel fallinn til samanburð- ar, þar sem Njála segir frá mjög| Safnaðarfundurinn. einnig minnast þess á minnning- ardegi Eggerts hvernig taka eigi upp nokkura iðkun íslenzkra nátt- úrufræða í háskólanum, þar sem þau eiga einnig heima og hljóta að koma ' áður en langt um líður. Hefir það verið rakið nokkuð áð-| ur hér í Lögr. í greinabálkinum um íslenzk þjóðfræði eftir Vil- hjálm Þ. Gíslason, hvernig -þeim' málum yrði komið fyrir í háskól-i anurri á fjárhagslega og fræðilega viðráðanlegan hátt. Er aldrei skyldara að minna á nauðsyn Bruni við ölfusárbrá. í fvrri nótt kom upp eldur í vörugeysmluskúr, sem átti verslun- in "Höfn" fáöur verzlunin 'Hekla') við ölfusárbrú. \'ar þar aSallega -evnvl steinolia og bensín, kol og þe'sshattar. Hafði kviknað í bensín- inu og brann skúrinn til ösku. \rind- ur var hagstæSúr s-vo að hægt var aS verja þau hús, sem næst voru eldinum, og i mestri hættu voru af lans völdum, en ]>aS var fjós og þess, að vel sé gert við felenzkl heyhlaía. Tjón vart ]>vi_eigi annaS náttúruvísindi, en einmitt í sam bandi við minningu þess sem heita má faðir þeirra.- manns, -Lögr. en að því sem brann í skúrnum og var það eigi mjög mikiS, aS því er líku: "Kerling ein gömul var 1 stofunni — segir í Eyrbyggju, 63. k. — sú var fóstra Þórodds ok þá s.iónlaus; hon þótti verit hafa framsýn á fyrri tímum, en er hon eldist, var henni virt til gamalóra í dómtjdrkunni var svo fjölsóttur, að eg hefi ekki verifi þar á jafn- fjölmennum safnaðarfundi áíSur, enda þótt veöriC væri óhagstætt og engin deilumál á dagskrá. Má af þvi marka. aS safnaðarfólk lætur þat er hon mælti, en þat gekk þó" sig trúmálin meiru skifta en hér á mart eftir sem hon sagði." | árunuml. er 20 til 30 manns komu En í Njálu, 124. k., er þannig'seint og siSar meir á aSalsafnaSar- komist'að orði: "Kerling var sú'fundi í höfuðstaðnum. at 'Bergþórshváli, er Sæunn hét.j Fundarmálin voru tvö: Xý Hon var fróð at mörgu ok fram-.kirkja í Reykjavík og heimilisgUD- sýn. Enn þá var hon gömul mjök;; rækni. og kölluðu Njálssynir hana gam-| Oddviti sóknarnefndar skýrti a'læra, er hon mælti mart. Enn. fundarmönnum frá, að samkvæmt þó gekk þat flest eftir." | ósk síSasta safnaðarfundar s. 1. Hér er, eins og menn sjá, mik-j vor, hefSi sóknarnefndin sett sér- ill munur á málsnild, og þeim sem staka nefnd til aS íhuga væntanlegt rithöfundar vilja vera, er ráðandi. kirkjubyggingarmál safnaíSarins. til að íhuga vel, hvað það er, sem1 í l>eirri nefnd hcfSu tekið sæti gerir þann mun. j háðir prestar safnaðarins og auk -Mbl. Helgi Pjeturss. Frá Islandi. Fyrsti Desember, fullveldisdagurinn, sem stúdentar hafa haldið hátíðlegan á undan- förnum árum, var í þetta sinn helgaður minningu Eggerts ólafs- þeirra Jón Halldórsson trésmíöa meistari, Mag^ús Blöndahl kaup- maður. Matrhías Þórðarspn forn- mHnjavörtur, Ólafur Lárusson pró- fessor, Sisrurbjörn \. Gislason cand. theol. oe Sveinn Tónssori kaunmaour. Hefbí nefnd bessi haldiC tvo fundi um máliS o" full- trúar hennar átt tal um bafS viS rikisstjórnina. eiganda dómkirkjunn Vísi var sagt í símtali VÍC Tryggva- skála. Botnvörpungurinn Kári slitnaði upp i VitSey í gaer og rak á land, en losnaSi og komst aftur <á flot meS flóSinu samdægurs. — Enginn leki kom aS skipinu og virt- isl ]>aS vera óskemt. Vísir, 6. des. Stórbruru á Stokkseyri. í nótt hal'a brunniS sjö hús á Stokkseyri. Eru þatS öll hús Kaup- félagsins Ingólfs, nenta ibúSarhús- 18, og tvö hús aS auki. Eldsins vart vart kl. 11 í.gærkveldi, í búS þeirri í Ingólfi, scm þeir hof8u nýtekiS á léigu rngolfuT Bjarnason og Gui5- mundur Þorkelsson, heildsali hér í hænum. — l'm nánari atvik að upp- ti>kum eldsins vita menn ekki. Hús- in voru vátrygS i Brunabótafélagi ísiands. en ckki vcit \'isir hvort vörurnar voru vátrygoar. \Tisir 10. des. ASalfundur , i félagi V'estur-lslendinga var hald- inn 1 gærkveldi á Skjaldbreið. Stjórnarkosning fcr fram og var formaður kosinn séra FriSrik Hall- grímsson, i stað Axcls Thorstein- son, er baðst undan endurkosningu. Eyðið vetiirKm til aí5 skcfa yður um á Kyrrahafs- ströndinni í—VANCOUVER VICTORIA "Þar sem ]"örðin í Canada er sígræn" P GóÖir bíla vegir— Golf og aðrir utan- húss leikir LÁGT EXCURSI0N Fargjald Farbréf til sölu 11. 13, 18. 20. og25. Jan. 1. og 8. Febrúar Gilda til 15. Apríl 1927 (D Velja md um tvær lestir daglega Látið umboði- menn voia srpja ySur nákvæmar um þessa án«rgju- le^u vetrarfcið

x

Lögberg

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.