Lögberg - 13.01.1927, Blaðsíða 5

Lögberg - 13.01.1927, Blaðsíða 5
LÖGBERG, FIMTUDAGINN 13. JANÚAR 1927. Bls. 5 DOD'DS' '; ^KIÐNEYJ mmédsm 11. ¦.«» ^BETES B* Dodas nýrnapillur eru h«sta nýrnameðalið. Lækna og gigt bak- verk, ihjartabilun, þvagteppu og önnur veikindi, sem stafa frá nýr- unum. — Dodd's Kidney Pilla kosta 50c askjan eða sex öskjur fyrir $2.50, og fást hjá öllu'm lyf- *olum eða frá The Dodd's Medi- cine Company, Toronto, Canada. Saga, I. bók, U. ár. Ummæli blaða á íslandi. --------Ritið er afar fjölbreytt, enda hafa margir lagt þar hug og hönd að--------. Hefir bókin að geyma ritgerðir, sögur, kvæði, fræðimola, skrítlur o. fl. Saga er afar vinsælt rit og víðlesið, enda gerir útgefandinn sér alt far um að gera hana sem bezt úr garði — — Verkamaðurinn 9. nóv. 1926. — — Mjög margir helztu rit- höfundar Vestur-íslendinga leggja til efni í ritið og er það hið mynd- arlegasta, efni fjölbreytt og skemtilegt. Einna mest umtal mun vekja ritgerð eftir Stein Dofra, ættfræðing: Hver er höf- undur Njálu? Ætlar hann að það muni vera Einar lögmaður Gísla- son, sem uppi var á 14. öld.------- — Tíminn 16. okt. 1926. -------Ritið kostar 8 kr. á ári og má það kallast ódýrt eftir bóka- verði nú. — Útgefandi Sögu gerir sér mikið far um, að hafa efnið sem fjölbreyttast og við sem fiestra hæfi. — Skiftast á kvæði, æfintýri, íslenzkar þjóðsagnir, skrítlur, stuttar ritgerðir ýmislegs efnis o.s.frv.--------Þetta hefti hefst á miklu kvæði, "Erfðir", eft- ir skáldjöfur Vestur-fslendinga, St. G. Stephansson. Ræðir það um Ásdísi á Bjargi og sonu henn- ar. Ber kvæðið öll einkenni hinna miklu kvæða Stephans. — — Þar er þessi vísa eftir K. N. Júlíus: Af langri reynslu lært eg þetta hef: að láta drottinn ráða meðan eg sef. En þegar eg vakna, þá vil eg sjálfur ráða, og þykist geta ráðið fyrir báða. —Vísir 15. okt. 1926. 1-------Það (Missirisritið) flytur eins og að undanförnu kvæði, sög- Ur> ritgerðir, ýmsan fróðleik og rt,argt til skemtunar. Verður þess rækilega minst hér í blaðinu síð- ar- Því ritið er hið bezta og þess maklegt, að því sé gaumur gefinn. —Morgunbl. 14. okt. 1926. -------Veigamestu kaflar ritsins er ágætis kvæði Stephans G. Stephanssonar: "Erfðir", um síð- asta skilnað Ásdísar og Grettis, og lðng ritgerð eftir Þ. Þ. Þ., sem nefnist "Spjall". Er það djarfleg sókn fyrir hönd íslenzkrar tungu og þjóðernis gegn ofureflinu vest- an hafs. Fer höfundurinn víða yfir og er vígfimur og höggviss og grein hans ágæt. Saga er fjöl- breytt og læsilegt rit. Enda mun hún þegar hafa náð mikilli út- breiðslu og vinsældum. Ættu ís- lendingar að auka kaup sín á rit- inu, því að það mun flytja margt af því sem bezt verður r'itað á ís- lcnzka tungu í ljóði og lausu máli vestan megin hafs. — Dagur, 17. nóv. 1926. nokkrar vinkonur Mrs. Anderson gert henni heimsókn og leitt hana út með gjöfum. Þau Mr. og Mrs. Anderson lögðu af stað daginn eftir. — Magnús skáld Markús- son afhenti Mr. Anderson eftir- farandi vísur til endurminningar um kveðjumót þetta: Hver vinur, sem leið okkar lýsti og létta oss byrðina fýsti, á auð, sem er himninum hærri og heiðríkum vordegi skærri, sem lifir, þó dagarnir líði, með ljósi í sælu og stríði. Vér fylgjum þér allir í anda til iðgrænna, vestlægra stranda, þar verði þér dýrlegt að dreyma og daganna annríki gleyma. Og kom svo með bros þitt til baka, þau blóm, sem í ljósinu vaka. Silfnrbrúðkaup. Hinn 29. f. m. að kveldi, kom saman mannf jöldi mikill að heim- ili þeirra Ólafs Péturssonar og Önnu konu hans, 123 Home St., í tilefni af því, að þá var liðinn aldarfjórðungur frá giftingar- degi þeirra hjóna. Dr. M. B. Halldórsson hafði orð fyrir gest- unum og skýrði tilgang hinnar ó- væntu heimsóknar. Bað séra Ragnar E. Kvaran fólk því næst að syngja sálminn "Hve gott og fagurt og inndælt er". En að því loknu flutti hann snjalla tölu fyrir minni heiðursgestanna. Var þeim þá afhentur vandaður silf- urborðbúnaður að gjöf frá við- stöddum vinum, ásamt nokkrum utanbæjarmönnum, er eigi vanst tími til að sækja mótið. Kvæði til silfurbrúðhjónanna flutti Þorst. Þ. Þorsteinsson skáld, er ger var hinn bezti rómur að. Svo margir tóku til máls í sam- sætinu, að oflangt yrði upp að telja. En allar báru ræðurnar vott um vinsældir þær, er silfur- brúðhjónin í hvívetna njóta. Mr. Pétursson þakkaði heimsóknina og gió'fina fyrir hönd þeirra hjóna og kvað þeim, myndi hvorttveggja scint úr minni líða. Voru þá bornar fram hinar rausnarlegustu veitingar, sem veizlugestir gerðu hin beztu skil. Skemti fólk sér svo við samræður all-Iangt fram eftir nóttu. Sam- sæti þetta var í alla staði hið á- rægjulegasta. Veitið athygli ! það er enginn hægðarleikur að finna hæfileg orð til að lýsa leik hennar eins og verðugt er. En ó- hætt er að segja, að Miss Griffith hefir aldrei verið fallegri og aldr- ei leikið betur, enda hefir hún á- gætan mann með sér, þar sem er Einar Hanson, sem er nýlega kom- inn frá Svíþjóð og er alveg af- bragðs leikari. Þá má og minna á Claude Gillingwater, Charles Crockett, Marcel Caldry, Harry Físher, Tom Murry, Evelyn Sel- bia og Lodigenski sem Kósakka- leiðtogi. Slitur. Samsæti. Á miðvikudagskveldið í fyrri viku komu saman nokkrir kunn- ingjar Mr. Sigfúsar Andersonar málara, undir forystu Mr. N. Ott- insonar, í tilefni af því, að Mr. Anderson var í þann veginn að leggja af stað til California, þar sem þau hjón ráðgera að dvelja nokkra mánuði. Afhenti Mr. Ottenson heiðursgestinum, Mr. Anderson, vandaða ferðatösku frá viðstöddum vinum. sem vott um hlýhug þann, er þeir bæru til hans. Mr. Anderson þakkaði gjöf- ina og hlýhugann, með nokkrum velvöldum orðum. Áður höfðu |,M'''lllllll|||||||||||MllllllllllllllillllllllllllllllllllllllllllMIIIIMIIIIIHIIIIIIIIMIIIIIIII^ | D.D.Wood&Sons ( | selja allar beztu tegundir KOLA tuttugu og sex ár höfum vér selt og flutt heim til E almennings beztu tegundir eldsneytis, frá voruYard E | Horni Ross Avenue og Arlington Strœtis | Pantið frá oss til reynslu nú þegar. Phone87 308 = 3 símalínur = ^¦MMIMIMIMIMMMMMMMMMMIMIMMMMMM........illllllllllllillllllllllllimillllllllllhl ^''IMIIIIIMMMMMMIIMMIMMMMMMMMIMMMMMMIMMMIIMMMIMIMMIMIMMMIIHMMIII'Í IKOLI KOL! KOLIf I w&rar *b*n w I Laugardagsskóli sá, er deildin "Frón' hefir staðið fyrir á nokkr- um undanförnum árum, byrjaði síðastliðinn laugardag (8. jan.), en fórst fyrir að setja umgetn- ingu um það í síðustu vikublöðin. Liðugt 30 börn sóttu skólann, til að byrja með, og margfalt fleiri væntanleg. Skólanum verður nú haldið á- fram á hverjum laugardegi, að niinsta kosti til loka næstkomandi marzmánaðar, og eru allir þeir íel. foreldrar, er áhuga hafa fyrir því, að börn sin læri íslenzku, beð- In að nota sér tækifærið, og senda þau á skólann stundvíslega kl. 2 c.h. á hverjum laugaredgi. Kensl- an fer fram í Jóns Bjarnasonar skóla að þessu sinni. Raddir eigi allfáar hefi eg heyrt um það, að tilraunir þessa skóla, sem og umgangskenslunnar hafi mistekist á undanförnum ár- um. Má vera að svo hafi verið. Fjár- skortur, skortur á kenslukröftum og — meira en alt annað — skort- ur á vilja hjá börnunum sjálfum og áhuga hjá aðstandendum þeirra — alt þetta, og margt fleira, hef- ir verið á móti því, að nokkur til- sögn í fslenzku gæti gengið eins og æskilegt væri. Að þessu sinni verður reynt að vanda til kenslukrafta og alls, er í valdi þeirra, er fyrir þessu gang- ast. stendur, og þess er vænst að börn og foreldrar geri alt, er í þeirra valdi stendur, svo að þessi tilraun verði öllum hlutaðeigend- um til gagns og sæmdar — en ekki hið gagnstæða. Ragnar Stefánsosn. WALKER. "The Dumbells" erti nti a« sýna hinn ágæta leik sins, "Joy Bomhs". á Walker leikhúsinu og er honum afar vel tekiS. Þessi leikflokkur hefir alrei gert eins vel, eins og nú og hefir þó jafnan vel veriS. Si8- ustu tækifæri aS sjá þennan leik verður seinnipartinn á laugardaginn og á laugardagskveJditS. "The Grccn Hat." Þessi ágæti leikur eftir Michael Aren, og sem saminn er eftir sam- nefndri sögu, verður sýndur á Walker leikhúsinu á mánudags- kveldiS hinn 17. þ. m. og svo alla vikuna. Leikurinn hefir vakiS mikla eftirtekt, sem von er, því mjög mik- iS hefir þótt til sögunnar koma og seldist hún ákaflega vel. Leikurinn er i f jórum þáttum og fer sinn þatt- urinn fram í hverjum staS? svo til- breytingin er nóg. Þessi leikflokk- ur er aS koma frá New York. Thos. Jackson & Sons COAL—COKE—WOOD 370 Colony Street Eigið Talsímakerfi: 37 021 D'Oyly Cartc Opcra Company. Þessi mikla hljómsveit, sem kem- ur frá London á Englandi, er ný- komin til Canada og kom hún fram í fyrsta sinn hér megin hafsins á þriðjudaginn hinn 4. jamiar á "His Majesty's Theatre" í Montreal og þótti þar mjög miki?5 til hennar koma og voru margir sem óskuCu þess, af! þessi hljómsveit færi aldrei oftar burtu frá Canada. En aurivit- aS er ekki til neins: aS vonast eftir ]>ví. Þess veríur ekki langt aíS bíða aíS fólkinu í Winnipeg gefist kostur á að heyra ]iessa miklu hljómsveit í Walker leikliúsinu. ROSE THEATRE Látið ekki hjá líða að lesa hverri viku auglýsingarnar frá Rose Theatre. Leikhús það býður að eins upp á það bezta, sem þekk- ist í kvikmyndalistinni. Þeir sem á annað borð hafa ánægju af kv'ik- myndum og sækja slík leikhús, ættu að heimsækja Rose Theatre vikulega. íslenzku fjöllin lokkuou margan smalann til brattgengni, því dýr8- legt var um að litast frá efstu tind- um. Á slíkum göngum Var tíðum dreymt um sókn og sigra, er síðar rættust þó ekki ávalt, svo sem stór- huga æskan vonaði. Tafir og tor- færur, er ekki urðu séÖar í fyrstu, hló'ðust um veginn er fram í sótti; draumarnir rugluoust og sumir týndust meS öllu. Mörg æskumanns hugsjónin steytti á seri ósigurs. BreiSfirzkir Kolkistustraumar lágu víða og fólu áhugamálin í hringiðu lífsbaráttunnar. En gott er þó til þess arj vita, að ávalt bjargast nokkrir úr iðunni, meS óbugaS þrek og vila. Saga smalans úr Vopnafiroi er nú mörgum kunn. Hann dreymdi fagurt í æsku. HarSsótt var mörg brekkan á smalaferðumi hans, og auíSsóttur var ekki sá bratti, er and- inn eygði, en óraveg teygSist frá smalaþúfunni í listamannssætifj. En gangan var þó hafin, með bjartar vonir og vöggugjöfina dýrmætu aö veganesti, aíS hann bar gæfu til þess að bjargast með hugsjón sína út yf- ir takmörk heimahagans — út í heiminn. Vitur maður íslenzkur, sem dá- inn er fyrir skömmu, sagöi eitt sinn, aS allir ættu sína örlagastund snemma æf innar. Þá yrðu úrslit um hvort famtíSarsporin stefndu til til gæfu eða gagnstæorar hliðar. Þá væri mikils um vert, ao* kunna aS velja eíSa hafna. Eftir því veríSur þá ekki annað séS, en aö örlaga- stundin hafi oroið Björgvin Guð- mundssyni gæfurík, en þá tel eg hana hafa staoið yfir, er þaíS réð- ist, ar> hann færi til Canada. Afargt hafa Vestur-íslendingar vel gert, og marga eiga þeir dreng- skaparmenn. En ekki hefÖi eg þor- aíS atS spá því í alvöru. er eg skrifl at5i um Börgvin í Voröld 1918, og aftur í Lögberg 1920, aö áriS 1926 myndi hann njóta kenslu viÖ eina af fremstu hljómfræíistofunum ver- aldarinnar, fyrir gðfuglyndi þeirra. En eg hafíSi frá fyrstu kynningu ó- bilandi trú á hæfiieikum Björgvins. Og eg þóttist hafa skygnst svo inn í skapgeríS hans, að fullyroa mætti, aS engin óveruleg mótstaöa hefti framsókn hans. Af tónsmíSum Björgvins fram aíS þessu er mér kunnast: "Strengleik- ar.'- "Friour á jöríSu" og ýms smá- lög ao' ógleymdri "Kvöldbæninni," með sína ljúfsáru óma, sem farifj hefir sigurför vioa um lönd i meS- fertS Eggerts Stefánssonar. "Til- komj þitt ríki," er sungitS var í Win- nipeg síBastliíSinn vetur, og mest mun þykja um vert af tónsmíðum Björgvins til þessa, hefi eg hvorki heyrt né séð. ForstöSunefnd og forgöngumenn í Tíjörgvinsmálinu, eiga þökk skihð allra ís'lendinga austan hafs og vest- an, fyrir framtakssemi, því þa55 er meira en spádómur, þó sagt sé, að af því mun íslenzka þjó'ðin hljóta •nikinn heiður i framtííSinni, og "drottning listanna" auÖgast af gimsteinum frá hendi Björgvins. Ári'ð 1926 er á enda eftir stutta stund, og um leið fyrsta fjárhags- ár Björgvinssjófjsins. En þótt margir hafi sýnt höfSingslund til styrktar þessu máli, með stærri og smærri gjöfum, þá mun þó tæplega þeirri fjárhæS ná«, er fyrsta náms- ár Björgvins krefur. En Vestur-ís lendingar hafa þrásinnis sýnt, atS þeim m<á treysta til liÖsinnis góíSu málefni, og svo mun enn reynast. MeíS samhuga átaki fjöldans, vero- ur takmarkinu náíS, en þao varoar miklu. aíS það átak sé gert frekar fyr en sífJar. Komandi dagur fyllir hugi vora nýársóskum til vina og vanda- manna. Verum samtaka um árnao- aróskir til Björgvins. og vefjum þær áformi um hiklausan stuoning á námsbraut hans. Sá tími mun koma afi þeir hafi ástæíSu til aíS fagna, sem hlut áttu aíS því máli. Gleðilegt nýár. Asgeir I. BVóndahl. Gamlársköld 1926. Sviss er eini friShelgi bletturinn á meginlandi Evrópu. MatSur þarf eigi að hafa nema litla þekkingu á sögu Norðurálf- unnar og því, hvernig högum er þar nú háttaS, til þess aS sjá það, að þótt Svssland sé lítið og þjóSin fá- rmenn, þá hefir þaS haft og hefir enn látiS mikið meira til sín taka en ætla mætti. í hverju er þetta fólgiö og hver er ástæíSan til þess ? I þess- ari grein skal leitast viS aS svara þvi. Svissneska bandalagiS var stofn- aS í lok 13. aldar af héruSum um- hverfis St. Gotthard-skarSiö, á þeim! tíma, sem hættulegur var í sögu álfunnar, þá er hinum su?S- rænu þjóSflokkum og hinum norS- lægari hafSi nær leent saman. — Þessir þjóSflokkar mundu hafa bar- ist og undirokaS hver annan. Stórt ríki hefSi getað risiö upp, eSa þau vandræSi leitt af seml ógjörningur hefði veriS aS ráSa fram úr. En í þess stafj tóku þjóiSflokkarnir þann upp, aö vinna saman. Og upp af þessari samvinnu reis ríkiS Sviss. Fyrst í staS taldi sambandiS sam- starf a'ðalhlutverk sitt. — ÞaS vildi bæta samgöngurnar og vifiskiftin milli þeirra fyrir noröan og sunnan fjöllin. Hefir sú stefnuskrá eigi afi- eins orfJiS arSberandi fjárhagslega, heldur einnig andlega, þar sem hún studdi aS andlegum viðskiftum. Svo kom siSbótin á 16. öld og ýms héruS hneigSust að henni, en önnur voru henni algerlega andvíg. Skiftist nú þjóSin eigi aSeins í kyn- flokka, heldur einnig í trúmála- flokka. Eftir langt strííS, þar sem hvorugir báru sigur af hólmi, voru hvorirtveggja neyddir til þess — og gerSu þaS einnig fyrir tillögur vitra manna — aS taka einnig upp sam- vinnu á trúmálasviöinu. Hagsmunasamvinna afJ, bættum samgöngum, siðferSisleg samtvinna hinna þriggja þjóSflokka, ÞjófJ- verja, Frakka og ítala, og trúmála- samvinna milli kaþólskra og mót- mælenda, var upp f rá þvi og er enn markmiS svissneska sambandsins, og hefir þaS altal unniS afJ því eftir bestu getu. En fyrir þessa sameiningarstefnu hefir tvent veriS naufJsynlegt i stjórnmálunum: eining og ein- drægni inn á viö, hlutleysi út á viS. Fyrirkomlulag svissneska sam- bandsins hefir eigi fæíSst í heila neinna hugsjónamanna. ViSburf!- irnir og nauðsyn ])jóðarinnar hafa fætt þafJ af sér. Meginþorri rikj- anna í NorSurálfu hefir skapast umhverfis einhverja miðstöfJ, ýmist meÖ hernaoi eSa innliiríun. — Sviss hefir myndast á alt annan hátt, eiSa mefJ fjálsri samvinnu. margra slíkra miðstöSva,' sem allar voru frjálsar og jafn réttháar. ÞaS var eigi á neinn hátt þröngvaS kosti einnar einustu, þá er þær gengu i samband- ifí. Sviss er fætt sem þjóSabanda- lag, eigi á einum degi heldur á mörgum öldum. Breyttir tímar hafa sýnt og sannafj, afJ eigi var heppi- legt aÍS hvert smáríkið hefSi sjálf- stæSi út á viíS og því varí nauiSsyn- legt að gera þá brevtingu á, að i staSinn 'fyrir SAMVINNU kæmi SAMEINING. Þessi breyting komst á í Bandaríkjunum á tólf ár- «111, frá 1775—1787. en þafJ tók aldir aS koma henni á í Sviss'. Þaö var eigi fyr en áriS 1847, að Sviss var eitt sameinað ríki og það tók sér margt til fyrirmyndar frá Bandaríkjunum um stjórnskipun. Með sambandi ríkja er gert ráfJ fyrir tvennu, sem er í eoli sínu and- stætt: í fyrsta lagi, að þau sé hvert urrí sig sérstætt og í öðru lagi, að jþau sé sameinuð. Slikt samband er þýSingarlaust, þar sem allir íbúar eru af sama bergi brotnir. Þó getur þaS haft hagsmunalega þýSingu að skifta jafn stóru riki og Bandaríkj- unum í mörg smærri. En það er þó ekki nauðsynlegt, og styður síst aS því, að gera ])jófJina heilsteypta. — ÖSru máli er að gegna um ríki eins og Sviss, þar sem mælt er á þrjár tungur og tvenn e'ru trúarbrögS. þar sem hver dalur er ólíkur þeim næsta, þar sem hvert fylki á sína eigin sögu, þar sem sinn er siður í húsi hverju. Þar er samband þjóS- arnauSsyn. Og meira að segja. í svona litlu ríki er samvinnan ein eigi einhlít. Þar eru enn — eða voru til skamms tíma — fylki, svo sem Gisons og Valais, sem eru sjálf sam- band annara smærri héraSa. Þar hefir hvert héraS sjálfstjórn og heldur fast á sjálfstjómarrétti sín um. Og svo er aS líta á hina siðferðis- legu sameiningu. I ríki, sem er í mörgum sérstæöum hlutum og þar sem eigi er að dreifa sameiginlegri ættjarSarást, er hætt viS sundrung og skilnaði. Þetta hefir sjálfsagt veriS ástæðan til aS þeir, sem fyrir skemstu stofnuSu hin nýju ríki NorSurálfu vildu eigi taka stjórn- skipun Sviss til fyrirmyndar, held- ur hurfu aS lýSveldisfyrirkomulag- inu, sem franska stjórnbyltingin fæddi af sér. En framtíSin sker úr hvort heppilegra hef'ði veriS. Eins og áður er sagt, þá er sam- band svissnesku ríkjanna stofnaS með samvinnu inn á viS og hlutleysi út á viS fyrir augum. Hlutleysi skapast eigi á einum degi f remur en rikjasameining, og er ekki ávöxtur hugsjóna neins eins manns. Hlut- leysi Sviss hefir veriS margar aldir aS skapast og hefir breyst þrásinn- is. Það var vegna þess, aS sviss- nesku rikin, sem gengu í bandalag á 15. öld, voru eigi ein heild, aö þau gerSu hinum ríkjunum, er síSar gengu í bandalagiS, þaS aS skyldu, atS þau mætti alls eigi skifta sér af erlendum deilum. Þetta var upphaf aS hinu stöSuga hlutleysi. Því var þaS, þá er öll fylkin í Sviss höfSu gert samninga viS stórveldi Evrópu á seytjándu og átjándu öld, þá var sambandsríkiS enn algerlega hlut- laust. — og þegar Sviss fékk fult frelsi eftir stjómbyltinguna og fyrsta keisaratimabiliS, þá var þaS meS því skilyrSi, aS þaS héldi á- fram samskonar hlutleysi, því aS það var stórveldunum í hag. Og það sem) hefir hjálpaS Sviss til þess aS gæta hlutleysis síns fram á þennan dag, er eigi aðeins full vissa um, aS þaS sé þvi sjálfu fyr- ir beztu, heldur líka hitt, að það var stórþjóSunum í hag, því aS þá mátti engin þeirra gera sig þar aS hús- bónda, en vegna legu sumra ríkj- anna hefSi hverju þeirra sem var, geta orSiS þaS til mikillar hags- muna, ef þaS ætlaSi sér að ná yfir- ráSum á meginlandinu. ÞaS er nú svo skrítiS, aS Sviss hefir altaf veriS strangara viS sig í hlutleysinu en því bar skylda til. Þafj hefir jafnvel gengiS svo langt, aS Svissar hafa verið skelkaSir um þaC, jafnvel á friSartímunum, að þeir hafi eigi veriS nógu hlutlaus- ir gagnvart öllum nágrönnum sín- um. Og vegna þessa hafa þeir dreg- ist aftur úr í alþjóSaviSskiftum — hafa eigi getaS fylgst með. Og þaS er náttúrlega aftur að þeirri ástæSu, hvernig þeir einangruSu sig alger- lega i sío'asta ófriðnum. En á hinn bóginn er þaS sjálfsagt vegna þess trausts, sem Sviss ávann sér þá hjá öllum styrjaldarþjóSumim, að á- kveSiS var, að þjóSbandalagiS skyldi hafa aSsetur sitt í Sviss. ÞjóSbandalagiS hefir viSurkent hlutleysi Sviss og ábyrgst þaS. Sú ákvörSun braut náttúrlega bága viS jaínrétti ]-ieirra ríkja, sem í ÞjóSa- bandalaginu eru og ýms fyrirmæli stefnuskrár ÞjóSábandalagsins. En án ])essarar yfirlýsingar hefSi Sviss áreiSanlega skorast undan þvi aS ganga í bandalagiS, og þaS hefSi haft alvarlegar afleiSingar fyrir þaí hlutverk. sem því er ætlaS í heiminum. Á hinn bóginn ber á þaS aS líta, aS ÞjóSabandalagiS er miklu betur trygt en ella. ef þaS ríki, þar sem ]>aö hefir aSsctur, er algerlega hlut- laust. Þar er ÞjóSabandalagiS inn- an órjúfandi múra, og þetta ríki hefir líka sýnt þaS, aS þaS lætur sig engu skifta deilumál þjóSanna. Og þó hefir Sviss langa lengi tekiS þátt i öllum þeim tilraunum, sem gerS- ar hafa verið til þess, að stuSla aS þjóðafriði." ÞaS þarf eigi nema aS nefna þaS eitt, að löngu áður en heimsstyrjöldin hófst, áttu mörg alheims félög heima í Sviss. t. d. RauSi krossinn, sem vann dásam- legt mannúSarstarf í heimsstyrjöld- inni. Eins og önnur ríki hefir Sviss sérstakra hagsmuna að gæta, sin vegna. En það er þó aðallega tvent, er kemur til greina; að friSur hald- ist í álfunni og raskist ekki. Fyr- ir öllu öðru gengur þaS. að friður haldist. Svisslandi er það eigi nóg aS njóta þeirra hagsmuna, að flækj- ast ekki i stríð með öSrum ríkjum. Ríkinu er þaíS hin mesta nauSsyn, að hinar ])jóðirnar fari ekki í stríS. Revnslan sýnir, aS þótt þaS sé hlut- laust, þá er því svo í sveit komiS, aB þaS sleppur eigi viS hörmungar styrjaldanna. Undir eins og styrj- öld breiSist út, dregst Sviss inn í leikjnn, aS vísu ekki hernaSarlega, en fjárhagslega pólitískt. Þannig fór i byrjun 19. aldar og þannig fór í ófriðnum mikla, því að þótt eigi væri beinlínis gengiS á rétt þess, þá getur það meS fylsta rétti bent á mörg dæmi þess, aS réttur þess var á margan hátt skertur og aS þaS beiS stórkostlegt tjón af ófriSnum —¦ nærri því eins mikiS og sumar og meira en aSrar ófriSarþóSirnar. Þó er þaS ekki einhlítt til þess aS tryggja sjálfstæSi Sviss. að friður haldist. Ef einhver þjóS gæti náS undir sig yfirráSunum í Evrópu, þá gæti þó friSur aS vísu haldist, en sjálfstæSi Sviss væri í hættu. ÞaS er aðeins meS því móti, aíS jafnvægi haldist í ríkjaskipun nágranna þeirra, að SambandsíkiS getur neytt sjálfstæðis síns og látiS til sín taka, þrátt fyrir það þótt þaS sé lítið og íbvtar fáir. Þeir, sem halda þaS aS þójSabandalagið geti komiS í staS ríkjajafnvægisins, skilja eigi hvern- ig horfir við á meginlandinu. Rétta lausnin er: jafnvægi innan þjóSa- bandalagsins. Einu má Kæta viS. Ff Svissland fær eigi staðist ef einhve'r þióí nær yfirráðum í áifunni og eigi í ófriSi. þá fær það heldur eigi staSist ef einhver þjóð nær vfirráSum í álf- unni og eigi í ófriði. þá fær þaS heldur eigi staðist ef hver höndin er upp á móti annari í Evónu. Hin sífelda vfirvofandi hætta, hræSsla við stríS, og fjárhagslegar afleið- ingar þessa ótta, gera andrúmsloft- iS óholt fvrir öll ríkí. en drepandi fvrir smábjóSirnar. Þær hafa blátt áfram ekkert andrúmsloft. ÞaS er því sýnilegf, að aSalhagsmunir Sviss og hagsmunir Evrópu yfir: leitt, fara algerlega saman. L>sb. M.W. Alveg óviðjafnanlegur drykkur Sökum þess'live efni <ip útbúnaSur ef fuilkominn. I POCA I LUMP STEAM SOUNDERS COAL CREEK ALLSKONAR VIDUR .Tiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiinii........11111111111......iiiiiiiiiiuiiiiiii......11.....111111111111111F. WONDERLAND. "Into Her Kingdom" heitir kvik- myndin, sem sýnd verður á Wond- erland leikhúsinu á mánudag, þriðjudag og miðvikudag í næstu vi'ku. Þar sýnir Corinne Griffith list sína kannske betur en nokkru sinni fyr. Það væri engan veg- inn rangt að segja, að þessi ágæta Itikkona sýndi það í þessum leik, heimili sitt í Sviss. Munu fæstir að hún er sjálf konungborin í ríki! hafa gcrt sér ]iað ljóSst"aSur, hver Hlutverk Svisslands. Grein þessi er tekin úr "The European Year Book" 1926. Lýs- ir höfundurinn því þar, hvernig á því stendur, aS Þjó'o'bandalagið og ýtusar hclstu alþjóðastofnanir eiga listarinnar, þegar hún leikur Tat iana prinsessu af Rússlandi, og er orsök þessa, en þaS verSur ofur skiljanlegt, er menn athuga, að ÞINGEYRAR í Húnavatnssýslu nie^Geiraítöðum, Þingeyraseli, Kornsár- 1 i lslandi og Drangavík á Ströndum eru til sölu mcS öllum hlunnindum og lattsar úr ábúS í næstu far- dögum nema Drangavtk. Þingeyrum fylgir ágæt laxveiSi í Bjargós og kvíslunum aust- an Þingcyra. Pmnfremur er nokkur trjáreki á Þingeyrarsandi og selveiði oft mikil. í kaupinu geta fylgt skepnur, landbúnaSarverkfæri og veiSi- ta^ki til lax- og selveiSa. Lysthafendtir smii sér til eigandans Jóns Pálmasonar á Þing- evrttm, eða Valtýs Stefánssonar, ritstjóra i Reykjavík. ^<H«H>l«HKHKHKHKHWB>iKHKHÍJ«W Kievel Brewing Co. Limited St. Boniface Pbones: 1N1178 N1179

x

Lögberg

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.