Lögberg - 09.01.1936, Blaðsíða 7

Lögberg - 09.01.1936, Blaðsíða 7
LÖGBERG, FIMTUDAGINN 9. JANÚAR, 1936 "Vandaroál" J. S. frá Kaldbak Það var með talsveðri undrun, að eg las hina kynlegu athugasemd J. S. frá Kaldbak, á fjórðu síðu í Hkr., frá i. jan. þ. á. Athugasemd sína nefnir hann "Vandamál." Er hún gerð til að hnekkja einhverju í fréttagrein frá Gimli snemma í des. s. 1., þar sem skýrt er frá uppruna hinna merki- legu hendinga: "Römm er sú taug er rekka dregur föðurtúna til." Skýringin tekin upp i fréttabréfið sokum þess, að sumir, sem höfðu venð að lcita at5 uppruna þessa ljóð- brots voru farnir burtu frá Gimli, en mundu hafa gaman af að sjá um uppruna þess. Var og um ofurlítið alþýðlegan fróðleik þarna að ræða, er vel átti skilið að koma fyrir al- menningssjónir. Af tilviljun var það, að þar var getið um að Ágústus keisari hefði dáið árið 14. e. Krist. Var þess get- iu í sambandi við dánardægur skáldsins fræga, Ovidíusar, höfund. ar hinna frægu hendinga, er keisar- inn hafði dæmt i útlegð fyrir kvæði nokkurt er þótti ganga allnærri mannorði sumra ættmanna keisar- ans. Sízt af öllu hefði manni nú dott- ið í hug, að deilt yrði um burtfarar- ar annars eins stórmennis í verald- arsögunni sem Ágústus keisari var. Veit eg ekki betur en að allar heim. ildir telji, að hann hafi dáið cárið 14. e. Kr., og að þá hafi Tiberíus stjúpsonur hans tekið við völdum og orðið keisari eftir hann. En nú kemur J. S. frá Kaldbak með þá makalausu röksemd að ann- aðhvort sé hér farið með rangt mál, eða þá, að það sé eitthvað til muna bogið við Lúkasar Guðspjall. Telst honum svo til, að þar komi fram þrjátíu ára skekkja er sé óviðráð- anleg. Oi"ð J. S. f rá Kaldbak eru á þessa leið: "Mér kom það nokkuð einkenni- lega fyrir sjónir að prestur gerir skilagrein fyrir þessu rrtáli á þennan hátt, því að í Lúkasar guðspjalli stendur að Kristur hafi hafið kenn- ingar sínar á 15. ríkisári Tíberíusar. Það eru því hvorki meira né minna en rúm 30 ár, sem fréttaritara Lög- bergs og Lúkasar guðspjalli ber á milli." Raunar stendur það nú hvergi í Lúkasar Guðspjalli, að Kristur hafi byrjað að kenna á fimtánda ríkisári Tiberíusar keisara. Sú skekkja hjá J. S. frá Kaldbak gerir þó minst til. Eitthvað svipað því, er hann nefnir, er sagt um Jóhannes Sakaríasson, sem byrjaði nokkuru fyr að kenna en Kristur sjálfur. Þó ber þessi skekkja vott um ónákvæmni og laus_ lega hugsun hjá höfundinum, sem maður hefði tæplega búist við. Hitt er talsvert lakara, að J. S. f rá Kaldbak virðist ekki kunna að lesa ártöl mannkynssögunnar. Orðatil- tækin: f. Kr., og e. Kr., (nærri æf- inlega þannig skammstöfuð) merkja, sem kunnugt er, fyrir Krists burð og eftir fæðingu Jesú Krists. Fylgdi fréttaritarinn hinni gömlu og föstu venju, er hann minnist á andlát Agústusar keisara, að segja að hann hefði dáið árið 14 e. Kr. Skilur J. S. frá Kaldbak þetta þannig, að hér sé átt við að keisarinn hafi dáið fjórtán árum eftir dauða Krists, sem vitanlega nær engri átt, og fær með þessum öfuga lestri þessa þrjá- tíu ára skekkju, sem hann svo ekkert ræður við. Þessi hroðvirknislestur á ártölum veraldarsögunnar er naumst afsak- anlegur, nema ef óupplýstur og grunnhygginn unglingur ætti hlut að máli. En að fullorðinn maður skuli villast svo herfilega, er, að eg hygg. um það bil dæmalaust. Vilji nú J. S. frá Kaldbak enn einu sinni lita í Lúkasar Guðspjall (sem honum þykir svo vænt um, að hann segir), þá mun hann finna, í þriðja kapítulanum, að Jesús var þrítugur að aldri þegar hann byrj- aði að kenna. Agústus keisari deyr árið 14 e. Kr. Þá er Jesús f jórtán ára, eða á fjórtánda ári. Tíberíus verður þá keisari. Hann er búinn að ríkja í fjórtán ár og er á fimt- ánda ríkisári sínu þegar Jóhannes Sakaríasson byrjar að kenna. Ár- talið þá, eftir nútíma reikningi, verður sem næst 29 e. Kr.—Stendur það þá heima, að kenzlustarf Jesú sjálfs hefst þegar hann er rétt um þrítugt, því að hans opinbera starf byrjaði nokkuru eftir að Jóhannes fór að kenna og skíra, eins og Nýja testamentið skýrir frá. "Vandamál" J. S. frá Kaldbak verður því að engu. Lúkasar Guð- spjalli og mannkynssögunni ber ná- kvæmlega saman. Engin þrjátíu ára skekkja þar, né nokkur önnur skekkja. Eina skekkjan sem um er að ræða er í höfði J. S. frá Kald- bak. Þá skekkju getur hann sjálfur bezt lagað með því að læra að lesa úr ártölum sögunnar svona eitthvað svipað og aðrir menn venjulega gera.— Gimli, Manitoba, þ. 3. jan. 1936. Jóhann Bjarnason. Nýtt íslenzkt ljóðskáld SEM YRKIR A DÖNSKU —¦» ¦* v ¦* ¦ " » » M INNKÖLLUNAR-MENN LÖGBERGS Amaranth, Man...................B. G. Kjartanson Akra, N. Dakota................B. S. Thorvardson Arborg, Man...................Tryggvi Ingjaldson Arnes, Man.....................Sumarliði Kárdal Baldur, Man............".............O. Anderson Bantry, N. Dakota..............Einar J. Breiðf jört5 Bellingham, Wash.............Thorgeir Símonarson Blaine, Wash.................Thorgeir Símonarson Bredenbury, Sask.......................S. Loptson Brown, Man...........................J. S. Gillis Cavalier, N. Dak»ta..............B. S. Thorvardson Churchbridge, Sask.....................S. Loptson Cypress River, Man....................O. Anderson Dafoe, Sask.........................J. G. Stephanson Edinburg, N. Dakota............Jónas S. Bergmann Elfros, Sask...............Goodmundson, Mrs. J. Hi Foam Lake, Sask............ J. J. Sveinbjörnsson Garöar, N. Dakota..............Jónas S. Bergmann Gerald, Sask...........................C. Paulson Geysir, Man...................Tryggvi Ingjaldsson Gimlí, Man.........................F. O- Lyngdal Glenhoro, Man........................O. Anderson Hallson, N. Dakota..............S. J. Hallgrímsson Hayland, P.O., Man...........Magnús Jóhannesson Hecla, Man.....................Gunnar Tómasson Hensel, N. Dakota....................John Norman Hnausa, Man.......................B. Marteinsson Ivanhoe, Minn...........................R. Jonea Kandahar, Sask............... J. G. Stephanson Langruth, Man..................John Valdimarson Leshe, Sask...........................jón ólafson Lundar, Man.....................Jón Halldórsson Markerville, Alta.....................O. Sigurdson Minneota, Minn...........................B. Jones Mountain, N. Dak...........'.'.'.'. S. J. HaÍlgrimson Mozart, Sask.................j j. Sveinbjörnsson Oak Point, Man...................A. J. Skagfeld Oakview, Man.....................Búi Thorlacius ^tto. Man.......................Jón Halldórsson Pembina, N. Dak................GuíSjón Bjarnason Point Roberts, Wash...................S. J. Mýrdal Red Deer, Alta.......................O. Sigurdson Keykjavík, Man.....................Arni Paulson Kiverton, Man.................Björn Hjörleifsson beattle, Wash.........................J. J. Middal ^elkirk, Man......................... W. Nordal ^glunes, P.O., Man...........Magnús Jóhannesson wí ?ay- Man...................Búi Thorlacius riT' N- Dakota................B. S. Thorvardson J antallon, Sask.................... J. Kr. Tohnson vitoHl ^0'3..............S^ J-TBrd«f J°rÖ Vogar M .....................TrygRvi Ingjaldsson W , *»J ...................Magnús Tóhannesson vvestbourne Man.................Jón Valdimarsson W^T8S.kM'n...........Finnbogi HJálmarsson ' oasvc...................j. G. Stephanson Kaupm.höfn i nóv. "Tag mig i Haanden" heitir ný- útkomin ljóðabók eftir ungan stú- dent, Finn Erlendsson. Nyt Nordisk Forlag hefir séð um útgáfu bókar- innar. Ljóðasafn þetta hefir hlotið lofsamlega dóma í blöðunum og er m. a. sagt í Berlingske Tidende, að bókin beri vott um fullkomna lista- gáfu og að "menn vænti sér mikils af stúdentinum með hið eikennilega nafn." Eg hefi heimsótt stúdentinn með "einkennilega nafnið" og beðið hann að skýra blaðinu nokkuð frá æfi- ferli sínum. Herbergið hans ber vott um það, að hann er bókhneigtS- ur og námfús. Margar bókahyllur eru troðfullar af bókum, og á skrif- borðinu liggur hauskúpa og önjiur bein úr mannsbeinagrind, innan um danskar og íslenzkar ljóðabækur. —Já, eg hefi verið við læknis- fræðinám í þrjú ár, segir Finnur Erlendsson, og býst við að ljúka námi eftir þrjú og hálft ár. En sam. tímis þessu skrifa eg. í fyrra gaf eg út ljóðabók, sem heitir "God Morg- en" og nú er önnur komin á mark- aðinn. Eg ætla mér að halda áfram að yrkja, þótt eg verði læknir og annist sjúka — mér er ómögulegt að standast freistinguna þegar þörfin til að skrifa kemur yfir mig. Og ekki skal læknisstarfið hafa skaðleg áhrif á rithöfundarstarf mitt. Þvert á móti álít eg nauðsynlegt, að rit- höfundurinn kynni sér sem bezt staðreyndir líf sins. Og slík þekking skapast bezt við störf, sem ekkert eiga skylt við bókmentirnar. Næsta ár gef eg út sögubók og því næst mun eg skrifa bók sem gerist á íslandi. —Þér eruð íslendingur? —Að hálfu leyti. Faðir minn er íslenzkur en móðir mín dönsk og eg er fæddur í Danmörku fyrir 22 ár- um. Faðir minn, Yaldimar, sonur Erlendar heitins alþingismanns Gott. skálkssonar, fæddist í Kelduhverfi og var á Islandi þar til hann, 22 ára að aldri, fór til læknisfræðisnáms til Kaupmannahafnar. Hann er nú læknir í Frederikshavn. —Þér munuð hafa erft skáld- gáfu yðar af afa yðar, Erlendi Gott- skálkssyni ? —Vera má það, en margir aðrir Iistheigðir menn eru í ætt minni. Og hve margir íslendingar geta ekki sagt hið sama? — í sambandi við þetta vil eg geta þess, að mér þykir leiðinlegt að eg skuli ekki kunna ís- lenzku svo vel að eg geti, án mikillar fyrirhafnar, lesið "Vísur og kveðl- ingar" eftir afa minn, og öll Önnur ljóð á islezkri tungu. Vitanlega kann eg dálitið í íslenzku, en ekki nægilega mikið til þess, að eg hafi fulla ánægju af að lesa islenzka ljóðagerð. En eg vil hafa þá ánægju og þess vegna ætla eg að læra ís- lenzku til fullnustu. Og maður get. ur alt sem maður vill! —Hafið þér komið til íslands? —Já, eg ferðaðist þvert yfir land- ið í fyrra. Mér líkaði bezt við bændurna á Islandi e. t. v. vegna þess að eg er sjálfur bændaættar. íslenzku bændurnir eru heilbrigðir, þróttmiklir og standa hátt í menn- ingu. En eg kunni líka vel við fólk. ið í bæjunum. —Hafið þér ekkert fleira að segja um yður sjálfan? —Það er ekki frá miklu að segja. Eg hefi ekki náð þeim aldri, að eg geti litið til baka og minst margra glæsilegra verka. En til þess að svala forvitni yðar má geta þess, að eg hefi verið formaður fimleikafé- lags Fredrikshafnar og ritstjóri leik- fimiblaðs bæjarins. ()g hið 'unga skáld sýnir mér nokkra árganga af leikfimisblaðinu. ÞaÖ hefir miklu meira bókmenta- gildi en venja er um slík blöð. Og það er enn athyglisverðara að þar er f jöldi greia úm ísland, m. a. eftir Finn Jónsson prófessor, og einnig föður hins unga ritstjóra. —Finriur Jónsson prófessor var skírnarvottur minn og eg var nefnd- ur eftir honum, segir Finnur Er- lendsson. En það var þó ekki þess vegna að greinar eftir hann birtust í leikfimisblaðinu. Nei, mér fanst það vera forsmán hve lítið var talað um ísland í dönskum skólabókum Og blöðum. Þess vegna greip eg tækifæriÖ til að birta sem flestar og beztar greinar um ísland. Og eg trúi ekki öðru en að eg fái í fram- tíðinni tækifæri til að vinna íslandi gagn! Þetta unga skáld er aðeins íslend- ingur að hálfu leyti, en alt virðist þó benda til þess að hann muni ekki slaka á taumunum þegar tækifæri gefst til að auka áhróður þess lands, sem ól föður hans.—B. S. N. Dagbl. 8. des. Fréttabréf Tnnisfail, Alta., 30. des., 1935. Herra ritstjóri Lögbergs: Ekki dettur mér í hug að senda þér áramóta skýrslu um veðráttufar héðan, því hún yrði hin sama og frá Edmonton fréttaritara blaðsins til byrjun desember. Á jólaföstu var stilt v^trarveður og tiltölulega milt; dimmviðri þrjá daga um jólin og hrímföl úr þokunni. Jóla hátíðabragur á öllum skól- um og jóla-dans í Markerville þann 27. des., en engin messa, Alstaðar á öllum samkomum troðfull hús og jólatrén hlaðin verðmætum gjöfum. Agúst-frostin eyðilögðu verðmæti uppskerunnar; flokkun sú lægsta á kornhlöðum um mörg ár, og prísar eftir því. Aðrar tegudir landbun- aðarins með bezta móti hvað verð- lag snertir, svo sem svín, alifuglar, nautgripir, egg og smjörfita. Fóður- birgðir miklar, þar sem einn þriðji af byggi og höfrum var ekki þreskj. andi, og því notað til fóðurs. Um stjórnmcálin höfum við bænd- ur og alþýðumenn ekkert að segja; þar hafa ritstjórar flokksblaðanna tögl og hagldir—reglulegt einvcldi. —enda Htið hægt að fullyrða um efndir kosningaloforða fyr en eftir næsta þing. "Social Credit" flokk- urinn hér í Alberta hefir ekkert gcrt ennþá, scgir Edmonton fréttaritar- inn, en þess hefði hann mátt minn- ast, að kolanámu verkalýður fær nú kaup sitt fyrir kolamylsnu þá, scm fcr i gegnum sigtin og scld er frá 2 upp í 4 dollara tonnið. Áður fengu ]ieir ekki neitt. Ilcr eru nöfn þeirra, er gengið hafa úr lestaferð lífsins á árunum 1934 og 1935, sem eg hcfi ekki séð minst í Lögbergi eða Heimskringlu. 1 Iúsfrú Guðbjörg Sveinbjörnsson, um miðjan september 1934; útlærð ljósmóðir að heiman, mjög vel látin af öllum, er kyntust henni; háöldr- uð ; ættuð úr Þingvallasveit. 24. sept. 1934, lézt Stefán Eiður Christjánsson, fæddur 26. febrúar 1871, að Röðvarsnesi i Fnjóskadal í Mrs. Margrét Sigurðardóttir Guðmundsson á Einarsstöðum i Amesbygð. Aðfaranótt þcss 20. des., andaðist að heimili sínu, Einars- stööum í Árnesbygð, Margrét Sigurðardóttir, eiginkona Einars Guðmundssonar bónda þar. Um 11 daga bil hafði hún legið rúmföst áður en dauða hennar bar að. Margrét var fædd 7. júní 1866, að Leiðarhöfn í Hofssókn í \'opnafirði. Foreldrar hennar voru Sigurour Sigurðsson og Gu8rít5ur Benediktsdóttir. Hún ólst upp á æskustöðvuni sínum unz hún fór til Ameríku árið 1893. Arið 1896 giftist hún Eínari bónda Guðmundssyni á Einarsstöðum í Árnesbygð. Er Einar fæddur á Kelduholti í Mýrum í Hornafirði i Austur- Skaftafellssýslu 1. sept. 1843; voru foreldrar hans Guðmund- ur Pálsson og Ciuðrún Magnúsdóttir. Einar flutti frá Hvammsgerði i VopnafirtSi, til Ameriku árið 1887. Fyrri kcna hans var Guöríður Uenediktsdóttir, ættuð úr Vopnafirði. Misti Einar hana eftir 12 ára sambúð, var hjónaband þeirra barn- laust. Nýkominn fra íslandi, svo að segja, reisti Einar bú á landnámi sínu Einarsstöðum, og hefir nú búið þar í full 49 ár. Þeim Margréti og Einari farnaðist vel, og blómgaðist bú þeirra. Studdi Margrét mann sinn af ráði og dáð. Voru þau framsækin og samhent í lífsbaráttunni og unnu sameiginlcgan sigur og hann ekki lítinn. Nutu þau og ágætrar aðstoðar barna sinna, sem eins fljótt og þeim var auðið studdu foreldra sína og voru þeim hjálpleg, eftir því sem í valdi þeirra stóð. Börnin eru: Einar bóndi á Flugustöðum, kvæntur Soffíu Jónsdóttur Snæfeld. Magnús, bóndi í Árnesbvgo, kvæntur Jónínu Jónsdóttur Kárdal. Guðriður, gift Eiríki Sigfússyni Einarssonar, búsett í Hnausabygð. Guðrún, gift Stefáni útvegsmanni Sigurðssyni í Riverton, Man. Guðmundur, dó árs gamall. Friðrik, heima, ógiftur. Þórunn Elísabet, gift fsleili islcifssyni Jlelgasonar, búsett í Lrautarholti í Árnesbygð. Guðný Ingibjörg, kona Jóhanns Þorfinnssonar Helgason- ar, búandi í Árnesbygð. Margrét heitin misti heilsu um hrið, fyrir 11 árum síðan, og gat ekki unnið framar, en heilsa hennar fór smám saman batnandi. Margrét var kona dul að skapgerð, er lét lítið á sér bera, efi vann verk sitt í kyrþey og yfirlætisleysi, varð hún kær þeim, er lærðu að þekkja hana, og ógleymanlega góð móðir. Ctfor hennar fór fram frá heimilinu á Einarsstöðum, að við- stöddum bornum hennar og tengdabörnum, vinum og nágröhn- um, er söfnuðust saman á heimilinu, og'þótt kveðjustundin færi fram á aðfangaclag jóla, var bjart yfir henni. þrátt fyrir sökn- uðinn, því jólaljósið nær einnig til syrgjandi hjartna,—og ljúf er Iausnin þeim er sjúkleiki og þreyta þjáir—og sælt að ganga inn í eilífa jólagleði.— Auk aldraðs eiginmanns og sex sona og (kctra og tcngda- fólks, syrgja hina látnu konu 9 barnahörn og hópur nágranna og vina. l'.Icssuð sé minning látinnar móður og eiginkonu, er vann verk sitt, erfitt starf landnemakonu, með trú og dvgð, og hefir nú öðlast verðlaun trúrra þjóna. Siffurður ólafsson. Suður-Þingeyjarsýslu fluttist með foreldrum sinum til Garðar, N. Dak. 1883. Þar var hann bóndi um tíma, einnig að Wynyard, Sask., ágætur karl og mesti geðprýðismaður. í desember 1934 lézt Kristin Magnúsdóttir ()lson. ættuð frá Efrahrepp í Skorradal í Borgar- fjarðarsýslu, 74 ára. \ nýliðnu ári hafa látist tveir bændaöldungar af elztu landnáms- mönnum hygðarinnar, þeir Siggeir Jóhansson, fæddur i fcbrúar 1850, dáinn 23. júlí 1935; hann fluttist í bygðina 1889; mætur maður og vel látinn, ættaður úr Reykjadal í S.- Þingeyjarsýslu; og Guðmundur Þorláksson kom með fyrsta hóp landnámsmanna árið 1888, og bjó i ástsæld og virðing bygðarmanna til hinstu stundar. ITann andaðist 1. nóvember á afmælisdag sinn 76 ára, ættaður frá Steingrímsfirði við Húnaflóa. /. Björnsson. GJAVIR TIL BETEL Mrs. SigritSur Johnson. Winnipeg. í minningu um systur hennar, Mrs. Guðrúnu Jóhannsson, $5.00; Mrs. J. Stefánsson, Elfros, Sask., $1.00; Th. Björnson, Hensel, N. D., $5.00; St. I'aul's Ladies' Aid, Minneota. Minn., $35.00; Kvefélag Frelsis- safnaðar, Baldur, Man., i minningu um Guðbjorgu Goodmth, $10,00; Thor Gudmundson, Elfros, Sask., interest frorh Svein Maxson's Estate, to be divided equally amongSt all tlic inmatcs, $50.00; Mrs. G.uðný Josephson, Melfort, Sask., í minn- ingu um drengina hennar, 1 felga og Vilhjálm, $10.00; Mrs. Helga Aust- man, Silvcr Bay, Man., Rcadspread ; tsafold Ladies' Aid, Minneota, Minn., $10.00; Kristján Kjernested, Gimli, Man. "Hlín" (1 copy) ; Miss Jennie Johnson, Winnipeg, Novelty Lamp; Dr. B. J. Brandson, Winni- peg, 100 lbs. Turkeys 1 box Apples ; Anderson's Meat Market, Gimli, 50 lbs. Hangikjöt, H. P. Tergesen, Gimli, 1 box Apples; Lakeside Trading Co., Gimli, 1 box Apples, 2 boxes Jap. Oranges; Lyngdal and Bjarnason, Gimli, 200 lbs. Flour; Kristinn Lárusson, Gimli, Christmas Tree; H. Robert Tergesen, Gimli, 3 gal. Ice Cream; Mrs. C. O. L. Chiswell, Gimli, 1 case Oranges; Mr. og Mrs. J. G. Johnson. Winni- peg, Y^ doz. Flannelette Níght Gowns, Bbx Candies, Box Cigars; The Jón Sigurðsson Chapter, T.O. D.E., Wlnnipeg, Calendar; Vinur, Gimli, $20.00; \Tinur, Gimli $5.00; Mrs. Ingibjörg Walter, Gardar, N. D., í minningu um mann sinn, Joseph Walter, $15.00; L. II. J. Laxdal, Milwaukee, Oregon, 6 religious books; H. L. KacKinnon Co., Winnipeg, 25 lbs. peanuts. Xcfndin þakkar innilega fyrir all. ar þessar gjafir og óskar gefendun- •1111 og öllum vinum Betels gleðilegs og farsæls nýjárs. /. /. Sivanson. féhirðií, 601 Paris Bldg., \V])^. RÓSABRÚÐUR Til skamms tíma hefir æfagamall siður vcrið tiðkaður í sumum bvgð. arlögum Frakklands. T'að er hin svonefnda "rósahátíð." Hátíð þcssi er nefnd í ritum frá 17. öld og er sagt að Medardus helgi hafi vcrið upphafsmatSur hennar, cnda er hún haldin 8 júni, cn sá dagur er honum hclgaður. Aðal- þáttur hátíðarinnr var fólginn i því a8 siðprúðasta og hciðvirðasta stúlka héraðsins var krýnd rösasveig Og hlaut nafnið "rósabrúður." NÚ mun þessi siður vítSast dottinn úr sögunni. Líklega hefir stúlkunum þótt heiðurinn dýrkcvptur.

x

Lögberg

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.