Kirkjublaðið - 01.08.1897, Blaðsíða 3

115
til lífs og þroska. Skipulagið undir niðri hið sama, alþyðu áhugi
mikill, trúarlíf hið heitasta hjá þjóðinni, og prestastjettin hennar
átrúnaðargoð. Nú telst svo til að hennar 11 til 12 hundruð fastir
prestar hafiað jöfnuði yfir 3000 kr. í árstekjur. Nú þegar á þessi
kirkjudeild afarmikla stofnfjáreign, er skiptist 1 launasjóð og
byggingarsjóð kirkna og staða. Af ríkiseign á hún ekki eyris
virði.
Ef vjer snúum oss til Englands, mæta oss hinar frægu fornu
kirkjndeildir landsins: Baptistar, Oldungakirkjur, Safnaðamenn
(Comjregationalistar) og loks hinn yngsti og undir eins voldugasti
flokkurinn: Meþódistarnir. Það yrði of langt mál í þetta sinn að
skyra frá höfuðdeildum þessum til hlítar, sem aptur skiptast
í ýmsa flokka, einkum Meþódistarnir, með /msuni siðbreytingum í
þeirra fyrirkomulagi, kenningum og stefnum. En eitt og sama
grundvallar-prinsíp eða frumregla vakir fyrir þeim öllum og skín í
gegnum þeirra fyrirkomulagsvef eins og uppistaða. Það er, að
»guðsorð« og vilji kirknanna sjálfra ráði lögum og lofum, en hvorki
ríkið nje biskupar. Öldungakirkjan enska hefir sama snið og hin
skozka, og sviplíkt snið hafa sklrendurnir (Baptistar) í öllum deild-
um og löndum (breytingin er mest í því falin, sem til skírnarinn-
ar tekur). Um sjálfa Meþódistana má þó sviph'kt segja, nema
hvað þeir í stað þess að neita barnaskírninni, halda ríkt fram
endurfœðingarkenningunni og hinum ytri lieilagleik fyrir apturhvarf
og trú. Meþódistar, sem deilast í ýmsa flokka, þykja hafa mjög
praktiskt fyrirkomulag. Aðaldeild Meþódista (Wesleyan Methodists)
er stjórnað af ársþingi (Conference), sem 240 prestar og jafnmarg-
ir leikmenn, valdir árlega með frjálsum kosningum, sitja í. Svo
eru misserisþing (semi-annual meetings) presta í hjeraði hverju, og
loks hálfmisserisþing presta og embættismanna í hverri þinghá
(circuit).
Meþódistar eru nú fjölmennastur kirkjuflokkur Englendinga
eptir Biskupakirkjuna, sem telur um helming landsmanna. Næstir
Meþódistum að riki og fjölmenni eru Safnaðamenn (Congregationa-
listar eða Independentar). Þeir eru lengst komnir í kirkjulegu
lýðfrelsi og frjálslyndi, enda heyra, meir og minna, þeim flokki til
margir minni flokkar, sem mikla þýðingu hafa t. a. m. Únítarar,
sem eiga einar 300-400 kirkjur, en teljast hafa gegnum sýrt flest-
allar kirkjudeildir landsins, og þó mest Biskupakirkjuna sjálfa.
(Sbr. Withakórs Almanak í fyrra). Independentar lofa hverjum
einasta söfnuði að eiga sig og skapa sjer sjálfum stjórn, játninga-
reglur, siði og tíðahald (ritus og ritual). Víðast hvar eru þó all-
margir söfnuðir í sambandi. Stórt samband þeira er Gongregational