Vísir - 11.09.1962, Qupperneq 9

Þriðjudagur 11. september 1962.
«/ / S / R
i
Er heppilegt að hafa sömu fræ
stofnun fyrir barna-og gagnfræðastig?
I
Á undanförnum árum
hafa verið byggðir marg
ir nýir skólar í Reykja-
vík og að nokkru leyti
verið tekin þar ný
stefna í skólamálum, því
þessum nýju skólum er
ætlað að annast nemend
ur allt frá því að þeir
setjast í fyrsta bekk í
barnaskóla og þar til
skyldunámi þeirra lýkur
eða jafnvel Iengur. Hér
er því um nýjar stofnan-
ir að ræða, eins konar
samskóla fyrir barna- og
gagnfræðastigið. — Vísir
hefur því talið rétt að
snúa sér til ýmissa
þekktra skólamanna til
að leita álits þeirra á
þessu nýja fyrirkomu-
lagi.
JÓNAS B. JÓNSSON, fræðslu-
stjóri R,eykjavíkur, er Vísir hitti
fyrstan að máli, kvað þetta fyrir
komulag raunar hafa verið í
tveimur skólum, Miðbæjar- og
Laugarnesskóla um nokkurn
tíma, en þeir skólar hefðu hins
vegar alls ekki verið byggðir
með slíkt fyrir augum og þetta
verið gert þar við mikil þrengsli
og erfiðar aðstæður, og þess
vegnc væri ekki alls kostar hægt
að átta sig á þeirri reynslu sem
þar væri fengin. Hann sagði, að
aðalatriði málsins væri, að hvert
skólahverfi borgarinnar fyrir sig
væri sjálfstætt og óháð öðrum
hverfum. Þá væri um tvo kosti
að velja, annað hvort að hafa
tvo skóla hlið við hlið, barna-
skóla og gagnfræðaskóla, þannig
að gagnfræðaskólinn tæki að-
eins við nemendum úr þessum
eina barnaskóla, eða þá að hafa
í hverfinu einn skóla, eins kon-
ar samskóla fyrir allt.barna- og
unglingastigið eða jafnvsl einnig
fyrir 3. og 4. bekk gagnfræða-
stigsins.' Sagði Jónas, að slík
stofnun hefði marga augljósa
kosti svo sem sameiginlega sam-
komusali og leikfimihús og fjöl-
þættara félagslíf.
Að lokum sagði Jónas: —
Allir skólar í Reykjavík, sem
teiknaðir hafa verið eftir 1956,
hafa verið miðaðir við það, að
hægt væri að nota hvort form-
ið sem er. Það er þýðingarmik-
ið að rígbinda ekki skólana við
eitthvert ákveðið form, það verð
ur að vera hægt að breyta til,
eftir því, sem henta þykir.-Auð-
vitað miðast allt við, að skóla-
starfið sé gott. Það er mín skoð
un, að nemendur vilji heldur
vera áfram í sínum skóla, ef
Jónas B. Jónsson, fræðslustjóri.
þeim llkar þar vel. Nemandinn
hlýtur að hafa meiri öryggistil-
finningu, ef hann getur haldið
áfram I sömu stofnun heldur en
ef hann fer f nýja. Á þessu geta
að vísu verið einstaklingsbundn
ar undantekningar, en skipulag
skólanna verður að sjálfsögðu
að miða við heildina.
HELGl ÞORLÁKSSON, skóla-
stjóri Vogaskólans, stjórnar
fyrsta skólanum, sem var bein-
línis byggður með það fyrir aug
um, að þar væri samskóli fyrir
barna- og gagnfræðastigið.
Spurningum VIsis svaraði Helgi
á þá lund, að skólinn væri ekki
enn fullbyggður, en fyrirhugað
væri að hafa hann I þremur hús-
um. Yrði skiptingin þá þannig,
að I einu húsi yrði 7 — 9 ára
börn, I öðru 10 — 12 ára börn og
gagrifærðastigið allt I því þriðja.
Helgi taldi, að hið nýja fyrir-
komulag hefði augljósa kosti,
ekki aðeins I sambandi við hús-
næðisnýtingu, heídur nýttist
fyrsti bekkur gagnfræðastigsins
betur í slikri stofnun, þar sem
I nýjum skóla tæki oft og iðu-
lega marga mánuði að kynnast
nýjum nemendum og aðlaða þá
skólanum. Þá kom hann einnig
fram með þá skoðun, að skólana
ætti að nýta miklu meira en gert
er, þeir ættu að vera eins konar
menningarmiðstöð allra ung-
linga skólahverfisins, þar sem
þeir ættu öruggt athvarf, ekki
aðeins á skólatíma, heldur einn-
ig utan hans. Þar ættu nemend-
ur að hafa aðstöðu til að sinna
heilbrigðu tómstundastarfi. Það
ætti að nota skólana miklu
meira til að styrkja samband
nemenda, skólans og heimilanna,
og hinir nýju skólar gætu gegnt
því hlutverki betur en hinir, af
því þá væri bara um einn skóla
að ræða. Þeirri spumingu, hvort
æskilegt væri, að slíkur skóli
næði lengra en til skyldunáms-
ins, svaraði Helgi Þorláksson
þannig.
— Ég held, að nemendur vilji
sjálfir heldur halda áfram I sama
skóla. Reynsla mín bendir mjög
eindregið til þess.

Helgi Þorláksson. skólastjóri.
Árni Þórðarson, skólastjóri.
ÁRNI ÞÓRÐARSON, skólastjóri
Hagaskólans býr við.þær aðstæð
ur, að skóli hans tekur við nem
endum frá Melaskólanum, og er
þess vegna aðeins fyrir gagn-
fræðastigið. Þegar Vísir spurði
hann um hið nýja fyrirkomulag,
svaraði hann á þessa leið? — Ég
tel, að ekki é hægt að segja, að
annað af þessu sé ákveðið betra
og hitt ákveðið lakara. Áreiðan-'
lega hefur hvort tveggja bæði
kosti og lesti. Mér er engin laun-
ung á því, að ég tel meiri ann-
marka á því að hafa bæði skóla-
stigin I sömu stofnun. Hæfni
skólstjóra til stjórnar hlýtur á-
valV að vera mismunandi eftir
aldri nemenda. Skólastjóri, sem
stjórnar mjög vel barnaskóla,
getur mistekizt stjórn á gagn-
fræðaskóla, og þó enn frekar á
hinn bóginn. í reynd mundi
þess vegna verða gripið til þess
ráðs til að koma I veg fyrir erfið
ieika að skipta skólanum eftir
aldri í tvennt eða jafnvel þrennt
og settur yfirmaður yfir hvern
aldurshóp. Þá sýnist mér vera
komnir tveir eða jafnvel fleiri
húsbændur á sama heimili, og
það hefur sjaldan gefizt vel.
■ Ef þetta fyrirkomulag verður
framkvæmt, þá þurfa allar ytri
aðstæður að vera með sérstök-
um hætti, þannig að skólabygg-
ingum sé skipt I álmur, svo að
hver aldurshópur sé út af fyrir
sig og hafi einnig sitt afmarkaða
leiksvið.
Sumir telja heppilegt fyrir
nemendur, að þeir séu sem
lengst I sömu stofnun, þeir
njóti sín þá betur við nám en
ef þeir skipti um skóla. Þá er
þess að gæta, að nemendur I sam
skóla hafa ekki sömu kennara
á barna- og unglingastigi, og
þess vegna hlýtur skiptingin
milli stiganna að verða mjög
lík og áður var.
Raddir hafa heyrzt um það,
að nemendur fari of ungir úr
barnaskólanum og yfir á gagn-
fraæðastigið. Með þvl fyrirkomu
lagi sé nemendunum ýtt út I
hugsanagang og umhverfi, sem
sé óheppilegt fyrir þroska þeirra.
Ég er ákveðið þeirrar skoðunar,
að skiptin milli skólastiganna
valdi ekki þessum erfiðleikum.
Enda mun sú litla reynsla, sem
við höfum af samskólunum,
sýna, að þeir hafi ekki getað
hamlað gégri þéssári þróun, að
unglingar verði of snemma full-
orðnir. Þetta fyrirbæri er ekki
heldur neitt sérstakt fyrir ís-
land, heldur er þetta vandamál,
sem flestar þjóðir eiga nú við
að stríða. Þvert á móti tel ég,
að ný skólastofnun og nýtt um-
hverfi verði mörgum nemendum
til örvunar til náms og sé þeim
á ýmsan hátt heppileg og eðlileg.
1 þessu sambandi má til dæmis
benda á, að erfitt er fyrir ein-
stakling að losa sig undan þeim
dómum, sem ávirðingar hans
hafa e. t. v. skapað honum, sé
hann áfram I sömu stofnun. Ef
hann hins vegar skiptir um
skóla, hefur hann oft betri mögu
leika til að losna við óheppilegar
venjur og bæta ráð sitt.
Það er skoðun mín, að heppi-
legra sé, að stofnanirnar, sem
annast fræðslu á barná- og gagn
fræðastiginu, séu tvær fremur en
ein, þó að samskólarnir eigi að
sjálfsögðu fullan rétt á sér, en
þó því aðeins, að hin betzu ytri
skilyrði séu fyrir hendi.
Gunnar Guðmundsson,
yfirkennari.
GUNNAR GUÐMUNDSSON, yf-
irkennari við Laugarnesskólann
sagði, að hið nýja fyrirkomulag
gæti eflaust haft marga kosti, ef
vissum skilyrðum væri fullnægt.
Fyrsta skilyrðið væri hentugt
húsnæði, tii dæmis væri nauð-
synlegt, að frímínútur I barna-
og unglingadeildunum væru ekki
á sam^i tíma, þvl- of mikill sam-
gangur milli elztu og yngstu
deildanna væri varhugaverður
og gæti jafnvel orðið yngri nem-
endum til tjóns. Kosti hins nýja
fyrirkomulags taldi Gunnar eink
um fólgna i kynnum starfs-
manna af nemendunum og
tengslum nemenda við stofnun-
ina auk sparnaður í sambandi
við skrifstofuhald og nýtingu
samkomusala og annars húsnæð
is, sem sameiginlegt væri fyrir
alla stofnunina. Hins vegar áleit
hann, að þarna gæti skapazt
hætta I sambandi við of mikla
umgengni nemenda á ólíku ald-
ursskeiði, ef ekki væri vel búið
um hnútana.
Þegar Vísir spurði Gunnar,
hvort hann áliti, að slík stofnun
ætti að ná yfir stáerra svið en
skyldunámið, svaraði hann:
— Ég efast um, að heppilegt sé
að hafa I einni stofnun fleiri ár-
ganga en I skyldunámið. Þá er
hætt við, að aldursmunur sé
orðinn of mikill og áhuga- og
Framhald á bls. 10.
1